(೧೧) ೧. ವಲಾಹಕವಗ್ಗೋ
೧-೨. ವಲಾಹಕಸುತ್ತದ್ವಯವಣ್ಣನಾ
೧೦೧-೨. ತತಿಯಪಣ್ಣಾಸಕಸ್ಸ ಗಜ್ಜಿತಾತಿ ಥನಿತಾ। ತತ್ಥ ಗಜ್ಜಿತ್ವಾ ನೋವಸ್ಸನಭಾವೋ ನಾಮ ಪಾಪಕೋ। ಮನುಸ್ಸಾ ಹಿ ಯದಾ ದೇವೋ ಗಜ್ಜತಿ, ತದಾ ‘‘ಸುವುಟ್ಠಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬೀಜಾನಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ವಪನ್ತಿ। ಅಥ ದೇವೇ ಅವಸ್ಸನ್ತೇ ಖೇತ್ತೇ ಬೀಜಾನಿ ಖೇತ್ತೇಯೇವ ನಸ್ಸನ್ತಿ, ಗೇಹೇ ಬೀಜಾನಿ ಗೇಹೇಯೇವ ನಸ್ಸನ್ತೀತಿ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತಿ। ನೋಗಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಸ್ಸನಭಾವೋಪಿ ಪಾಪಕೋ। ಮನುಸ್ಸಾ ಹಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ‘‘ದುಬ್ಬುಟ್ಠಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನಿನ್ನಟ್ಠಾನೇಸುಯೇವ ವಪ್ಪಂ ಕರೋನ್ತಿ। ಅಥ ದೇವೋ ವಸ್ಸಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಬೀಜಾನಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಪಾಪೇತಿ, ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಮೇವ ಹೋತಿ। ಗಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಸ್ಸನಭಾವೋ ಪನ ಭದ್ದಕೋ। ತದಾ ಹಿ ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತಿ। ನೋಗಜ್ಜಿತ್ವಾ ನೋವಸ್ಸನಭಾವೋ ಏಕನ್ತಪಾಪಕೋವ। ಭಾಸಿತಾ ಹೋತಿ ನೋ ಕತ್ತಾತಿ ‘‘ಇದಾನಿ ಗನ್ಥಧುರಂ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ, ವಾಸಧುರಂ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಕಥೇತಿಯೇವ, ನ ಉದ್ದೇಸಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಭಾವೇತಿ।
ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ ನೋ ಭಾಸಿತಾತಿ ‘‘ಗನ್ಥಧುರಂ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ, ವಾಸಧುರಂ ವಾ’’ತಿ ನ ಭಾಸತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಪನ ಕಾಲೇ ಸಮತ್ತಂ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ। ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಇತರೇಪಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಅಥ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಪನೇತಂ ಪಚ್ಚಯದಾಯಕೇಹೇವ ಕಥಿತಂ। ಏಕೋ ಹಿ ‘‘ಅಸುಕದಿವಸೇ ನಾಮ ದಾನಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘಂ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಕಾಲೇ ನೋ ಕರೋತಿ। ಅಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಞ್ಞೇನ ಪರಿಹಾಯತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಪನ ಲಾಭೇನ ಪರಿಹಾಯತಿ। ಅಪರೋ ಸಙ್ಘಂ ಅನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ ಆನೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನ ಲಭಿ, ಸಬ್ಬೇ ಅಞ್ಞತ್ಥ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹೋನ್ತಿ। ಅಯಮ್ಪಿ ಪುಞ್ಞೇನ ಪರಿಹಾಯತಿ, ಸಙ್ಘೋಪಿ ಲಾಭೇನ ಪರಿಹಾಯತಿ। ಅಪರೋ ಪಠಮಂ ಸಙ್ಘಂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಅಯಂ ಕಿಚ್ಚಕಾರೀ ಹೋತಿ। ಅಪರೋ ನೇವ ಸಙ್ಘಂ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ನ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಅಯಂ ಪಾಪಪುಗ್ಗಲೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ದುತಿಯಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ।
ವಲಾಹಕಸುತ್ತದ್ವಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩. ಕುಮ್ಭಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೦೩. ತತಿಯೇ ರಿತ್ತಕೋತಿ ಅನ್ತೋ ರಿತ್ತೋ। ಪಿಹಿತಮುಖೋತಿ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ಠಪಿತೋ। ಅಪಾರುತಮುಖೋತಿ ವಿವರಿತ್ವಾ ಠಪಿತೋ, ಉಪಮಿತಪುಗ್ಗಲೇಸು ಪನೇತ್ಥ ಅನ್ತೋಗುಣಸಾರವಿರಹಿತೋ ಚ ತುಚ್ಛೋ, ಬಾಹಿರಸೋಭನತಾಯ ಪಿಹಿತೋ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
ಕುಮ್ಭಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೪. ಉದಕರಹದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೦೪. ಚತುತ್ಥೇ ಉದಕರಹದೋ ಜಣ್ಣುಕಮತ್ತೇಪಿ ಉದಕೇ ಸತಿ ಪಣ್ಣರಸಸಮ್ಭಿನ್ನವಣ್ಣತ್ತಾ ವಾ ಬಹಲತ್ತಾ ವಾ ಉದಕಸ್ಸ ಅಪಞ್ಞಾಯಮಾನತಲೋ ಉತ್ತಾನೋ ಗಮ್ಭೀರೋಭಾಸೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪುರಾಣಪಣ್ಣರಸ…ಪೇ॰… ಗಮ್ಭೀರೋಭಾಸೋ ನಾಮಾ’’ತಿ। ತಿಪೋರಿಸಚತುಪೋರಿಸೇ ಪನ ಉದಕೇ ಸತಿ ಅಚ್ಛತ್ತಾ ಉದಕಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಯಮಾನತಲೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಉತ್ತಾನೋಭಾಸೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಚ್ಛವಿಪ್ಪಸನ್ನಮಣಿವಣ್ಣಉದಕೋ ಉತ್ತಾನೋಭಾಸೋ ನಾಮಾ’’ತಿ। ಉಭಯಕಾರಣಸಮ್ಭವತೋ ಪನ ಇತರೇ ದ್ವೇ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಪುಗ್ಗಲೇಪಿ ಕಿಲೇಸುಸ್ಸದಭಾವತೋ ಗುಣಗಮ್ಭೀರತಾಯ ಚ ಅಭಾವತೋ ಗುಣಗಮ್ಭೀರಾನಂ ಸದಿಸೇಹಿ ಅಭಿಕ್ಕಮನಾದೀಹಿ ಯುತ್ತೋ ಉತ್ತಾನೋ ಗಮ್ಭೀರೋಭಾಸೋ ನಾಮ। ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸೇಸಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।
ಉದಕರಹದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫-೬. ಅಮ್ಬಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
೧೦೫-೬. ಪಞ್ಚಮೇ ಆಮಕಂ ಹುತ್ವಾತಿ ಅನ್ತೋ ಆಮಂ ಹುತ್ವಾ। ಪಕ್ಕಂ ಆಮವಣ್ಣೀತಿ ಅನ್ತೋ ಪಕ್ಕಂ ಬಹಿ ಆಮಸದಿಸಂ। ತತ್ಥ ಯಥಾ ಅಮ್ಬೇ ಅಪಕ್ಕಭಾವೋ ಆಮತಾ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಪುಗ್ಗಲೇಪಿ ಪುಥುಜ್ಜನತಾ। ಯಥಾ ಚ ತತ್ಥ ಪಕ್ಕಸದಿಸತಾ ಪಕ್ಕವಣ್ಣಿತಾ, ಏವಂ ಪುಗ್ಗಲೇಪಿ ಅರಿಯಾನಂ ಅಭಿಕ್ಕಮನಾದಿಸದಿಸತಾ ಪಕ್ಕವಣ್ಣಿತಾತಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸೇಸಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಛಟ್ಠಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ।
ಅಮ್ಬಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೭. ಮೂಸಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೦೭. ಸತ್ತಮೇ ಆವಾಟಂ ಖನತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಆಸಯಂ ಬಿಲಕೂಪಂ ಖನತಿ। ನ ಚ ತತ್ಥ ವಸತೀತಿ ತತ್ಥ ಅವಸಿತ್ವಾ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಠಾನೇ ವಸತಿ, ಏವಂ ಬಿಳಾರಾದಿಅಮಿತ್ತವಸಂ ಗಚ್ಛತಿ। ವಸಿತಾ ನೋ ಗಾಧಂ ಕತ್ತಾತಿ ಸಯಂ ನ ಖನತಿ, ಪರೇನ ಕತೇ ಬಿಲೇ ವಸತಿ, ಏವಂ ಜೀವಿತಂ ರಕ್ಖತಿ। ತತಿಯಾ ದ್ವೇಪಿ ಕರೋನ್ತೀ ಜೀವಿತಂ ರಕ್ಖತಿ। ಚತುತ್ಥೀ ದ್ವೇಪಿ ಅಕರೋನ್ತೀ ಅಮಿತ್ತವಸಂ ಗಚ್ಛತಿ। ಇಮಾಯ ಪನ ಉಪಮಾಯ ಉಪಮಿತೇಸು ಪುಗ್ಗಲೇಸು ಪಠಮೋ ಯಥಾ ಸಾ ಮೂಸಿಕಾ ಗಾಧಂ ಖನತಿ, ಏವಂ ನವಙ್ಗಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ। ಯಥಾ ಪನ ಸಾ ತತ್ಥ ನ ವಸತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಠಾನೇ ವಸನ್ತೀ ಅಮಿತ್ತವಸಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಥಾ ಅಯಮ್ಪಿ ಪರಿಯತ್ತಿವಸೇನ ಞಾಣಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಂ ನ ಪಟಿವಿಜ್ಝತಿ, ಲೋಕಾಮಿಸಟ್ಠಾನೇಸು ವಿಚರನ್ತೋ ಮಚ್ಚುಮಾರಕಿಲೇಸಮಾರದೇವಪುತ್ತಮಾರಸಙ್ಖಾತಾನಂ ವಸಂ ಗಚ್ಛತಿ। ದುತಿಯೋ ಯಥಾ ಮೂಸಿಕಾ ಗಾಧಂ ನ ಖನತಿ, ಏವಂ ನವಙ್ಗಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ ನ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ। ಯಥಾ ಪನ ಪರೇನ ಖನಿತೇ ಬಿಲೇ ವಸನ್ತೀ ಜೀವಿತಂ ರಕ್ಖತಿ, ಏವಂ ಪರಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ತಿಣ್ಣಂ ಮಾರಾನಂ ವಸಂ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ। ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ತತಿಯಚತುತ್ಥೇಸುಪಿ ಓಪಮ್ಮಸಂಸನ್ದನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ।
ಮೂಸಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೮. ಬಲೀಬದ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೦೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಬಲೀಬದ್ದೋ ತಾವ ಯೋ ಅತ್ತನೋ ಗೋಗಣಂ ಘಟ್ಟೇತಿ ಉಬ್ಬೇಜೇತಿ, ಪರಗೋಣೇ ಪನ ಸೂರತೋ ಸುಖಸೀಲೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಸಗವಚಣ್ಡೋ ನೋ ಪರಗವಚಣ್ಡೋ ನಾಮ। ಪುಗ್ಗಲೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಂ ಘಟ್ಟೇನ್ತೋ ವಿಜ್ಝನ್ತೋ ಫರುಸೇ ಸಮುದಾಚರನ್ತೋ, ಪರಪರಿಸಾಯ ಪನ ಸೋರಚ್ಚಂ ನಿವಾತವುತ್ತಿತಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋ ಸಗವಚಣ್ಡೋ ನಾಮಾತಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸೇಸಾಪಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।
ಬಲೀಬದ್ದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೯. ರುಕ್ಖಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೦೯. ನವಮೇ ರುಕ್ಖೋ ತಾವ ಫೇಗ್ಗು ಸಾರಪರಿವಾರೋತಿ ವನಜೇಟ್ಠಕರುಕ್ಖೋ ಸಯಂ ಫೇಗ್ಗು ಹೋತಿ, ಪರಿವಾರರುಕ್ಖಾ
ರುಕ್ಖಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೦. ಆಸೀವಿಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೧೦. ದಸಮೇ ಯಸ್ಸ ವಿಸಂ ಪಜ್ಜಲಿತತಿಣುಕ್ಕಾಯ ಅಗ್ಗಿ ವಿಯ ಸೀಘಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಅಕ್ಖೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಖನ್ಧಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಮಣಿಸಪ್ಪಾದೀನಂ ವಿಸಂ ವಿಯ, ಮನ್ತಂ ಪನ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಕಣ್ಣವಾತಂ ದತ್ವಾ ದಣ್ಡಕೇನ ಪಹಟಮತ್ತೇ ಓತರಿತ್ವಾ ದಟ್ಠಟ್ಠಾನೇಯೇವ ತಿಟ್ಠತಿ, ಅಯಂ ಆಗತವಿಸೋ ನ ಘೋರವಿಸೋ ನಾಮ। ಯಸ್ಸ ಪನ ವಿಸಂ ಸಣಿಕಂ ಅಭಿರುಹತಿ, ಆರುಳ್ಹಾರುಳ್ಹಟ್ಠಾನೇ ಪನ ಆಸಿತ್ತಉದಕಂ ವಿಯ ಹೋತಿ ಉದಕಸಪ್ಪಾದೀನಂ ವಿಯ, ದ್ವಾದಸವಸ್ಸಚ್ಚಯೇನಪಿ ಕಣ್ಣವಿದ್ಧಖನ್ಧಪಿಟ್ಠಿಕಾದೀಸು ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಮನ್ತಪರಿವತ್ತನಾದೀಸು ಚ ಕರಿಯಮಾನೇಸು ಸೀಘಂ ನ ಓತರತಿ, ಅಯಂ ಘೋರವಿಸೋ ನ ಆಗತವಿಸೋ ನಾಮ। ಯಸ್ಸ ಪನ ವಿಸಂ ಸೀಘಂ ಅಭಿರುಹತಿ, ನ ಸೀಘಂ ಓತರತಿ ಅನೇಳಕಸಪ್ಪಾದೀನಂ ವಿಸಂ ವಿಯ, ಅಯಂ ಆಗತವಿಸೋ ಚ ಘೋರವಿಸೋ ಚ। ಅನೇಳಕಸಪ್ಪೋ ನಾಮ ಮಹಾಆಸೀವಿಸೋ। ಯಸ್ಸ ವಿಸಂ ಮನ್ದಂ ಹೋತಿ, ಓಹಾರಿಯಮಾನಮ್ಪಿ ಸುಖೇನೇವ ಓತರತಿ ನೀಲಸಪ್ಪಧಮನಿಸಪ್ಪಾದೀನಂ ವಿಸಂ ವಿಯ, ಅಯಂ ನೇವ ಆಗತವಿಸೋ ನ ಘೋರವಿಸೋ। ನೀಲಸಪ್ಪೋ ನಾಮ ಸಾಖವಣ್ಣೋ ರುಕ್ಖಗ್ಗಾದೀಸು ವಿಚರಣಸಪ್ಪೋ।
ಆಸೀವಿಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ವಲಾಹಕವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।