(೧೭) ೨. ಆಘಾತವಗ್ಗೋ
೧-೫. ಪಠಮಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
೧೬೧-೧೬೫. ದುತಿಯಸ್ಸ ಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಾ। ತೇನಾಹ ‘‘ಆಘಾತೋ ಏತೇಹಿ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ’’ತಿಆದಿ।
ನನ್ತಕನ್ತಿ ಅನನ್ತಕಂ, ಅನ್ತವಿರಹಿತಂ ವತ್ಥಖಣ್ಡಂ। ಯದಿ ಹಿ ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಭವೇಯ್ಯ, ‘‘ಪಿಲೋತಿಕಾ’’ತಿ ಸಙ್ಖಂ ನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ।
ಸೇವಾಲೇನಾತಿ ಬೀಜಕಣ್ಣಿಕಕೇಸರಾದಿಭೇದೇನ ಸೇವಾಲೇನ। ಉದಕಪಪ್ಪಟಕೇನಾತಿ ನೀಲಮಣ್ಡೂಕಪಿಟ್ಠಿವಣ್ಣೇನ ಉದಕಪಿಟ್ಠಿಂ ಛಾದೇತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ ಉದಕಪಿಟ್ಠಿಕೇನ। ಘಮ್ಮೇನ ಅನುಗತೋತಿ ಘಮ್ಮೇನ ಫುಟ್ಠೋ ಅಭಿಭೂತೋ। ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದನ್ತಿ ಪಟಿಘಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ।
ವಿಸಭಾಗವೇದನುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಕಕಚೇನೇವ ಇರಿಯಾಪಥಪವತ್ತಿನಿವಾರಣೇನ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಆಬಾಧತಿ ಪೀಳೇತೀತಿ ಆಬಾಧೋ, ಸೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಆಬಾಧಿಕೋ। ತಂಸಮುಟ್ಠಾನೇನ ದುಕ್ಖಿತೋ ಸಞ್ಜಾತದುಕ್ಖೋ। ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋತಿ ಅಧಿಮತ್ತಗಿಲಾನೋ। ಗಾಮನ್ತನಾಯಕಸ್ಸಾತಿ ಗಾಮನ್ತಸಮ್ಪಾಪಕಸ್ಸ।
ಪಸನ್ನಭಾವೇನ ‘‘ಅಚ್ಛೋದಕಾತಿ ಪಸನ್ನೋದಕಾ’’ತಿ। ಸಾದುರಸತಾಯ ಸಾತತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮಧುರೋದಕಾ’’ತಿ। ತನುಕಮೇವ ಸಲಿಲಂ ವಿಸೇಸತೋ ಸೀತಲಂ, ನ ಬಹಲಾತಿ ಆಹ ‘‘ತನುಸೀತಸಲಿಲಾ’’ತಿ। ಸೇತಕಾತಿ ನಿಕ್ಕದ್ದಮಾ। ಸಚಿಕ್ಖಲ್ಲಾದಿವಸೇನ ಹಿ ಉದಕಸ್ಸ ವಿವಣ್ಣತಾ। ಸಭಾವತೋ ಪನ ತಂ ಸೇತವಣ್ಣಮೇವ। ತತಿಯಾದೀನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ।
ಪಠಮಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೬. ನಿರೋಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೬೬. ಛಟ್ಠೇ ಅಮರಿಸನತ್ಥೇತಿ ಅಸಹನತ್ಥೇ। ಅನಾಗತವಚನಂ ಕತನ್ತಿ ಅನಾಗತಸದ್ದಪ್ಪಯೋಗೋ ಕತೋ, ಅತ್ಥೋ ಪನ ವತ್ತಮಾನಕಾಲಿಕೋವ। ಅಕ್ಖರಚಿನ್ತಕಾ (ಪಾಣಿನಿ॰ ೩.೩.೧೪೫-೧೪೬) ಹಿ ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು ಅನೋಕಪ್ಪನಾಮರಿಸನತ್ಥವಸೇನ ಅತ್ಥಿಸದ್ದೇ ಉಪಪದೇ ವತ್ತಮಾನಕಾಲೇಪಿ ಅನಾಗತವಚನಂ ಕರೋನ್ತಿ।
ನಿರೋಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೭-೯. ಚೋದನಾಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
೧೬೭-೯. ಸತ್ತಮೇ ವತ್ಥುಸನ್ದಸ್ಸನಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಆಪತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸನಂ। ಆಪತ್ತಿಸನ್ದಸ್ಸನಾತಿ ಯಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಸೋ ಆಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸಾ ದಸ್ಸನಂ। ಸಂವಾಸಪ್ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋತಿ ಉಪೋಸಥಪ್ಪವಾರಣಾದಿಸಂವಾಸಸ್ಸ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನಂ ಅಕರಣಂ। ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋತಿ ಅಭಿವಾದನಾದಿಸಾಮೀಚಿಕಿರಿಯಾಯ ಅಕರಣಂ। ಚೋದಯಮಾನೇನಾತಿ ಚೋದೇನ್ತೇನ। ಚುದಿತಕಸ್ಸ ಕಾಲೋತಿ ಚುದಿತಕಸ್ಸ ಚೋದೇತಬ್ಬಕಾಲೋ। ಪುಗ್ಗಲನ್ತಿ ಚೋದೇತಬ್ಬಪುಗ್ಗಲಂ। ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಅಯಂ ಚುದಿತಕಲಕ್ಖಣೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ನ ತಿಟ್ಠತೀ’’ತಿ ವೀಮಂಸಿತ್ವಾ। ಅಯಸಂ ಆರೋಪೇತೀತಿ ‘‘ಇಮೇ ಮಂ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತಾ ಅಯಸಂ ಬ್ಯಸನಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಯಸಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ। ಅಟ್ಠಮನವಮಾನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ।
ಚೋದನಾಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೦. ಭದ್ದಜಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೭೦. ದಸಮೇ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ಇಮೇ ಸತ್ತೇತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಸೋ ‘‘ಪಾಸಂಸಭಾವೇನ ಉತ್ತಮಭಾವೇನ ಚ ತೇ ಸತ್ತೇ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಠಿತೋ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಮಞ್ಞತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಜೇಟ್ಠಕೋ’’ತಿ। ಅಞ್ಞದತ್ಥು ದಸೋತಿ ದಸ್ಸನೇ ಅನ್ತರಾಯಾಭಾವವಚನೇನ ಞೇಯ್ಯವಿಸೇಸಪರಿಗ್ಗಾಹಿಕಭಾವೇನ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ’’ತಿ।
ಭದ್ದಜಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಆಘಾತವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।