೩. ಸತ್ತಾವಾಸವಗ್ಗೋ

೧. ತಿಠಾನಸುತ್ತಂ

೨೧. ‘‘ತೀಹಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಠಾನೇಹಿ ಉತ್ತರಕುರುಕಾ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವೇ ಚ ತಾವತಿಂಸೇ ಅಧಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ। ಕತಮೇಹಿ ತೀಹಿ? ಅಮಮಾ, ಅಪರಿಗ್ಗಹಾ, ನಿಯತಾಯುಕಾ, ವಿಸೇಸಗುಣಾ ವಿಸೇಸಭುನೋ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰) – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಉತ್ತರಕುರುಕಾ ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವೇ ಚ ತಾವತಿಂಸೇ ಅಧಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ।

‘‘ತೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಠಾನೇಹಿ ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಉತ್ತರಕುರುಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ ಅಧಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ। ಕತಮೇಹಿ ತೀಹಿ? ದಿಬ್ಬೇನ ಆಯುನಾ, ದಿಬ್ಬೇನ ವಣ್ಣೇನ, ದಿಬ್ಬೇನ ಸುಖೇನ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ ಉತ್ತರಕುರುಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ ಅಧಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ।

ಕಥಾ॰ ೨೭೧ ‘‘ತೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಠಾನೇಹಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಕಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಉತ್ತರಕುರುಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ ಅಧಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ದೇವೇ ಚ ತಾವತಿಂಸೇ। ಕತಮೇಹಿ ತೀಹಿ? ಸೂರಾ, ಸತಿಮನ್ತೋ, ಇಧ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಕಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಉತ್ತರಕುರುಕೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ ಅಧಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ ದೇವೇ ಚ ತಾವತಿಂಸೇ’’ತಿ। ಪಠಮಂ।

೨. ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕಸುತ್ತಂ

೨೨. ಅ॰ ನಿ॰ ೩.೧೪೧ ‘‘ತಯೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕೇ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ ತಯೋ ಚ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೇ ತಯೋ ಚ ಅಸ್ಸಪರಸ್ಸೇ ಅಸ್ಸಸದಸ್ಸೇ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰) ಅ॰ ನಿ॰ ೩.೧೪೨ ತಯೋ ಚ ಪುರಿಸಪರಸ್ಸೇ ಪುರಿಸಸದಸ್ಸೇ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಪೀ॰) ತಯೋ ಚ ಭದ್ದೇ ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯೇ ತಯೋ ಚ ಭದ್ದೇ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೇ। ತಂ ಸುಣಾಥ।

‘‘ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ। ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ, ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ। ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕಾ।

‘‘ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ। ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ, ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ। ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ಜವಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಖೋ ಪನ ಅಭಿವಿನಯೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಸಂಸಾದೇತಿ ಸಂಸಾರೇತಿ (ಕ॰) ಅ॰ ನಿ॰ ೧.೩.೧೪೧, ನೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ನ ವಣ್ಣಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ನ ಖೋ ಪನ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ। ಇದಮಸ್ಸ ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ, ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ಜವಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಖೋ ಪನ ಅಭಿವಿನಯೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ನೋ ಸಂಸಾದೇತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ನ ಖೋ ಪನ ಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ। ಇದಮಸ್ಸ ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ, ನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ಜವಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಖೋ ಪನ ಅಭಿವಿನಯೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ನೋ ಸಂಸಾದೇತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಲಾಭೀ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ। ಇದಮಸ್ಸ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕಾ।

‘‘ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಅಸ್ಸಪರಸ್ಸಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಸ್ಸಪರಸ್ಸೋ…ಪೇ॰… ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಅಸ್ಸಪರಸ್ಸಾ।

‘‘ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಪುರಿಸಪರಸ್ಸಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುರಿಸಪರಸ್ಸೋ…ಪೇ॰… ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಪರಸ್ಸೋ…ಪೇ॰… ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮೋ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ। ಇದಮಸ್ಸ ಜವಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಖೋ ಪನ ಅಭಿವಿನಯೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ನೋ ಸಂಸಾದೇತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಲಾಭೀ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ। ಇದಮಸ್ಸ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಪರಸ್ಸೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಪುರಿಸಪರಸ್ಸಾ।

‘‘ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಭದ್ದಾ ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಭದ್ದೋ ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯೋ…ಪೇ॰… ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಭದ್ದಾ ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯಾ।

‘‘ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಭದ್ದಾ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಭದ್ದೋ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ…ಪೇ॰… ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭದ್ದೋ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ…ಪೇ॰… ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ಜವಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಖೋ ಪನ ಅಭಿವಿನಯೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ನೋ ಸಂಸಾದೇತಿ। ಇದಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಲಾಭೀ ಖೋ ಪನ ಹೋತಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ। ಇದಮಸ್ಸ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭದ್ದೋ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಯೋ ಭದ್ದಾ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯಾ’’ತಿ। ದುತಿಯಂ।

೩. ತಣ್ಹಾಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೨೩. ದೀ॰ ನಿ॰ ೨.೧೦೩ ‘‘ನವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಣ್ಹಾಮೂಲಕೇ ಧಮ್ಮೇ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಸುಣಾಥ। ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವ ತಣ್ಹಾಮೂಲಕಾ ಧಮ್ಮಾ? ತಣ್ಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪರಿಯೇಸನಾ, ಪರಿಯೇಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಲಾಭೋ, ಲಾಭಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ, ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಛನ್ದರಾಗೋ, ಛನ್ದರಾಗಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸಾನಂ, ಅಜ್ಝೋಸಾನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪರಿಗ್ಗಹೋ, ಪರಿಗ್ಗಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಮಚ್ಛರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಆರಕ್ಖೋ, ಆರಕ್ಖಾಧಿಕರಣಂ ದಣ್ಡಾದಾನಂ ಸತ್ಥಾದಾನಂ ಕಲಹವಿಗ್ಗಹವಿವಾದತುವಂತುವಂಪೇಸುಞ್ಞಮುಸಾವಾದಾ ಅನೇಕೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವ ತಣ್ಹಾಮೂಲಕಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿ। ತತಿಯಂ।

೪. ಸತ್ತಾವಾಸಸುತ್ತಂ

೨೪. ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೪೧ ‘‘ನವಯಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾವಾಸಾ। ಕತಮೇ ನವ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ನಾನತ್ತಕಾಯಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮನುಸ್ಸಾ, ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ದೇವಾ, ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ವಿನಿಪಾತಿಕಾ। ಅಯಂ ಪಠಮೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ನಾನತ್ತಕಾಯಾ ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯಿಕಾ ಪಠಮಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ। ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಏಕತ್ತಕಾಯಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಆಭಸ್ಸರಾ। ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಏಕತ್ತಕಾಯಾ ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ। ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಅಸಞ್ಞಿನೋ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವೇದಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾ। ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ‘ಅನನ್ತೋ ಆಕಾಸೋ’ತಿ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ। ಅಯಂ ಛಟ್ಠೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ। ಅಯಂ ಸತ್ತಮೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’ತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನೂಪಗಾ। ಅಯಂ ಅಟ್ಠಮೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ।

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನೂಪಗಾ। ಅಯಂ ನವಮೋ ಸತ್ತಾವಾಸೋ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವ ಸತ್ತಾವಾಸಾ’’ತಿ। ಚತುತ್ಥಂ।

೫. ಪಞ್ಞಾಸುತ್ತಂ

೨೫. ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯ – ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ? ‘ವೀತರಾಗಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ವೀತದೋಸಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ವೀತಮೋಹಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅಸರಾಗಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅಸದೋಸಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅಸಮೋಹಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಕಾಮಭವಾಯಾ’ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ರೂಪಭವಾಯಾ’ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಅರೂಪಭವಾಯಾ’ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ। ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯ – ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ। ಪಞ್ಚಮಂ।

೬. ಸಿಲಾಯೂಪಸುತ್ತಂ

೨೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತೋ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರನ್ತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ। ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ ( ) (ಆವುಸೋ…ಪೇ॰… ಏತದವೋಚ) (ಸೀ॰) – ‘‘ದೇವದತ್ತೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ।

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’ತಿ। ಏವಞ್ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ।

ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದೇವದತ್ತೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ। ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’ತಿ। ಏವಞ್ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ।

ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದೇವದತ್ತೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ। ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’ತಿ। ಏವಞ್ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಚನ್ದಿಕಾಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಲ್ಲಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾಯ – ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾಮೀ’’’ತಿ।

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ? ‘ವೀತರಾಗಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ವೀತದೋಸಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ವೀತಮೋಹಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅಸರಾಗಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅಸದೋಸಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅಸಮೋಹಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತ’ನ್ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಕಾಮಭವಾಯಾ’ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ರೂಪಭವಾಯಾ’ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ; ‘ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಅರೂಪಭವಾಯಾ’ತಿ ಚೇತಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಸುಪರಿಚಿತಂ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಸಮ್ಮಾ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭುಸಾ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಿಯನ್ತಿ; ಅಮಿಸ್ಸೀಕತಮೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ ಠಿತಂ ಆನೇಞ್ಜಪ್ಪತ್ತಂ, ವಯಂ ಚಸ್ಸಾನುಪಸ್ಸತಿ।

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಸಿಲಾಯೂಪೋ ಸೋಳಸಕುಕ್ಕುಕೋ। ತಸ್ಸಸ್ಸು ಅಟ್ಠ ಕುಕ್ಕೂ ಹೇಟ್ಠಾ ನೇಮಙ್ಗಮಾ, ಅಟ್ಠ ಕುಕ್ಕೂ ಉಪರಿ ನೇಮಸ್ಸ। ಅಥ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ಚೇಪಿ ದಿಸಾಯ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಭುಸಾ ವಾತವುಟ್ಠಿ, ನೇವ ನಂ ಸಙ್ಕಮ್ಪೇಯ್ಯ ನ ಸಮ್ಪವೇಧೇಯ್ಯ; ಅಥ ಪಚ್ಛಿಮಾಯ… ಅಥ ಉತ್ತರಾಯ… ಅಥ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಚೇಪಿ ದಿಸಾಯ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಭುಸಾ ವಾತವುಟ್ಠಿ, ನೇವ ನಂ ಸಙ್ಕಮ್ಪೇಯ್ಯ ನ ಸಮ್ಪವೇಧೇಯ್ಯ। ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಗಮ್ಭೀರತ್ತಾ, ಆವುಸೋ, ನೇಮಸ್ಸ, ಸುನಿಖಾತತ್ತಾ ಸಿಲಾಯೂಪಸ್ಸ। ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಸಮ್ಮಾ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭುಸಾ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಿಯನ್ತಿ; ಅಮಿಸ್ಸೀಕತಮೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ ಠಿತಂ ಆನೇಞ್ಜಪ್ಪತ್ತಂ, ವಯಂ ಚಸ್ಸಾನುಪಸ್ಸತಿ।

‘‘ಭುಸಾ ಚೇಪಿ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಸದ್ದಾ… ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಗನ್ಧಾ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ… ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಮನಸ್ಸ ಆಪಾಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಿಯನ್ತಿ; ಅಮಿಸ್ಸೀಕತಮೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ ಠಿತಂ ಆನೇಞ್ಜಪ್ಪತ್ತಂ, ವಯಂ ಚಸ್ಸಾನುಪಸ್ಸತೀ’’ತಿ। ಛಟ್ಠಂ।

೭. ಪಠಮವೇರಸುತ್ತಂ

೨೭. ಅ॰ ನಿ॰ ೯.೯೨; ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೧೦೨೪ ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಚತೂಹಿ ಚ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣನಿರಯೋಮ್ಹಿ ಖೀಣತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ಖೀಣಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಖೀಣಾಪಾಯದುಗ್ಗತಿವಿನಿಪಾತೋ, ಸೋತಾಪನ್ನೋಹಮಸ್ಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋ ನಿಯತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ’’’ತಿ।

‘‘ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ? ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಪಾಣಾತಿಪಾತಪಚ್ಚಯಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ನೇವ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ। ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತಸ್ಸ ಏವಂ ತಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ।

‘‘ಯಂ, ಗಹಪತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ…ಪೇ॰… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ… ಮುಸಾವಾದೀ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಪಚ್ಚಯಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ನೇವ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ। ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತಸ್ಸ ಏವಂ ತಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ। ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ।

‘‘ಕತಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಲೋಕವಿದೂ ಅನುತ್ತರೋ ಪುರಿಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ’’’ತಿ।

ಧಮ್ಮೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’ತಿ।

ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಉಜುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಞಾಯಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀಚಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ; ಯದಿದಂ ಚತ್ತಾರಿ ಪುರಿಸಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾ ಏಸ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಆಹುನೇಯ್ಯೋ ಪಾಹುನೇಯ್ಯೋ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ಅಞ್ಜಲಿಕರಣೀಯೋ ಅನುತ್ತರಂ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಲೋಕಸ್ಸಾ’ತಿ।

ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಅಖಣ್ಡೇಹಿ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇಹಿ ಅಸಬಲೇಹಿ ಅಕಮ್ಮಾಸೇಹಿ ಭುಜಿಸ್ಸೇಹಿ ವಿಞ್ಞುಪ್ಪಸತ್ಥೇಹಿ ಅಪರಾಮಟ್ಠೇಹಿ ಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕೇಹಿ। ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ।

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಇಮೇಹಿ ಚ ಚತೂಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣನಿರಯೋಮ್ಹಿ ಖೀಣತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ಖೀಣಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಖೀಣಾಪಾಯದುಗ್ಗತಿವಿನಿಪಾತೋ; ಸೋತಾಪನ್ನೋಹಮಸ್ಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋ ನಿಯತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ’’’ತಿ। ಸತ್ತಮಂ।

೮. ದುತಿಯವೇರಸುತ್ತಂ

೨೮. ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೧೦೨೫ ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಚತೂಹಿ ಚ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣನಿರಯೋಮ್ಹಿ ಖೀಣತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ಖೀಣಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಖೀಣಾಪಾಯದುಗ್ಗತಿವಿನಿಪಾತೋ; ಸೋತಾಪನ್ನೋಹಮಸ್ಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋ ನಿಯತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ’’’ತಿ।

‘‘ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ? ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಪಾಣಾತಿಪಾತಪಚ್ಚಯಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ…ಪೇ॰… ಏವಂ ತಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ।

‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ…ಪೇ॰… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಪಚ್ಚಯಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ನೇವ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಮ್ಪಿ ಭಯಂ ವೇರಂ ಪಸವತಿ, ನ ಚೇತಸಿಕಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ। ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತಸ್ಸ ಏವಂ ತಂ ಭಯಂ ವೇರಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ। ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ।

‘‘ಕತಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ…ಪೇ॰… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ’ತಿ। ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ಸಙ್ಘೇ… ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಅಖಣ್ಡೇಹಿ ಅಚ್ಛಿದ್ದೇಹಿ ಅಸಬಲೇಹಿ ಅಕಮ್ಮಾಸೇಹಿ ಭುಜಿಸ್ಸೇಹಿ ವಿಞ್ಞುಪ್ಪಸತ್ಥೇಹಿ ಅಪರಾಮಟ್ಠೇಹಿ ಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕೇಹಿ। ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ।

‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ ವೇರಾನಿ ವೂಪಸನ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಇಮೇಹಿ ಚ ಚತೂಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಯಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣನಿರಯೋಮ್ಹಿ ಖೀಣತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ಖೀಣಪೇತ್ತಿವಿಸಯೋ ಖೀಣಾಪಾಯದುಗ್ಗತಿವಿನಿಪಾತೋ ; ಸೋತಾಪನ್ನೋಹಮಸ್ಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮೋ ನಿಯತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣೋ’’’ತಿ। ಅಟ್ಠಮಂ।

೯. ಆಘಾತವತ್ಥುಸುತ್ತಂ

೨೯. ವಿಭ॰ ೯೬೦; ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೪೦; ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೭೯ ‘‘ನವಯಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಘಾತವತ್ಥೂನಿ। ಕತಮಾನಿ ನವ? ‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಅಚರೀ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧತಿ; ‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಚರತೀ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧತಿ; ‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಚರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧತಿ; ‘ಪಿಯಸ್ಸ ಮೇ ಮನಾಪಸ್ಸ ಅನತ್ಥಂ ಅಚರೀ’ತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅನತ್ಥಂ ಚರತೀ’ತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅನತ್ಥಂ ಚರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧತಿ; ‘ಅಪ್ಪಿಯಸ್ಸ ಮೇ ಅಮನಾಪಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅಚರೀ’ತಿ …ಪೇ॰… ‘ಅತ್ಥಂ ಚರತೀ’ತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅತ್ಥಂ ಚರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧತಿ। ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವ ಆಘಾತವತ್ಥೂನೀ’’ತಿ। ನವಮಂ।

೧೦. ಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಸುತ್ತಂ

೩೦. ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೪೦, ೩೫೯ ‘‘ನವಯಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಾ। ಕತಮೇ ನವ? ‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಅಚರಿ ಅಚರೀತಿ (ಸ್ಯಾ॰), ಏವಂ ‘‘ಚರತಿ, ಚರಿಸ್ಸತಿ’’ ಪದೇಸುಪಿ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಪಟಿವಿನೇತಿ; ‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಚರತಿ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಪಟಿವಿನೇತಿ; ‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಚರಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಪಟಿವಿನೇತಿ; ಪಿಯಸ್ಸ ಮೇ ಮನಾಪಸ್ಸ ಅನತ್ಥಂ ಅಚರಿ…ಪೇ॰… ಅನತ್ಥಂ ಚರತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅನತ್ಥಂ ಚರಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಪಟಿವಿನೇತಿ; ಅಪ್ಪಿಯಸ್ಸ ಮೇ ಅಮನಾಪಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅಚರಿ…ಪೇ॰… ಅತ್ಥಂ ಚರತಿ…ಪೇ॰… ‘ಅತ್ಥಂ ಚರಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ’ತಿ ಆಘಾತಂ ಪಟಿವಿನೇತಿ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವ ಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಾ’’ತಿ। ದಸಮಂ।

೧೧. ಅನುಪುಬ್ಬನಿರೋಧಸುತ್ತಂ

೩೧. ‘‘ನವಯಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುಪುಬ್ಬನಿರೋಧಾ। ಕತಮೇ ನವ? ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ ಆಮಿಸ್ಸಸಞ್ಞಾ (ಸ್ಯಾ॰) ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ; ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ; ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಪೀತಿ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ; ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ; ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ರೂಪಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ; ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ; ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ ; ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ; ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ। ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನವ ಅನುಪುಬ್ಬನಿರೋಧಾ’’ತಿ ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೪೪, ೩೪೯। ಏಕಾದಸಮಂ।

ಸತ್ತಾವಾಸವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ತಿಠಾನಂ ಖಳುಙ್ಕೋ ತಣ್ಹಾ, ಸತ್ತಪಞ್ಞಾ ಸಿಲಾಯುಪೋ।

ದ್ವೇ ವೇರಾ ದ್ವೇ ಆಘಾತಾನಿ, ಅನುಪುಬ್ಬನಿರೋಧೇನ ಚಾತಿ॥