೪. ಉಪಾಲಿವಗ್ಗೋ

೧. ಉಪಾಲಿಸುತ್ತಂ

೩೧. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ ತಥಾಗತೇನ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿ?

‘‘ದಸ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ ತಥಾಗತೇನ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಟ್ಠಂ। ಕತಮೇ ದಸ? ಸಙ್ಘಸುಟ್ಠುತಾಯ, ಸಙ್ಘಫಾಸುತಾಯ, ದುಮ್ಮಙ್ಕೂನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ನಿಗ್ಗಹಾಯ, ಪೇಸಲಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಆಸವಾನಂ ಸಂವರಾಯ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಾನಂ ಆಸವಾನಂ ಪಟಿಘಾತಾಯ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ಪಸಾದಾಯ, ಪಸನ್ನಾನಂ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ, ಸದ್ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಯಾ, ವಿನಯಾನುಗ್ಗಹಾಯ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ದಸ ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ ತಥಾಗತೇನ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿ। ಪಠಮಂ।

೨. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾಸುತ್ತಂ

೩೨. ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾ’’ತಿ? ‘‘ದಸ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾ। ಕತಮೇ ದಸ? ಪಾರಾಜಿಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ , ಪಾರಾಜಿಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ, ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿದೂಸಕೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿದೂಸಕಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ದಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಾ’’ತಿ। ದುತಿಯಂ।

೩. ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಸುತ್ತಂ

೩೩. ಚೂಳವ॰ ೨೩೧ ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ದಸಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ। ಕತಮೇಹಿ ದಸಹಿ? ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ; ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ ವಿಹರತಿ ಆಚಾರಗೋಚರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಣುಮತ್ತೇಸು ವಜ್ಜೇಸು ಭಯದಸ್ಸಾವೀ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು; ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ಸುತಧರೋ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ, ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಸತ್ಥಾ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಾ (ಸೀ॰) ಏವಮುಪರಿಪಿ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ; ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಾನಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸುವಿಭತ್ತಾನಿ ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನಿ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ; ವಿನಯೇ ಖೋ ಪನ ಠಿತೋ ಹೋತಿ ಅಸಂಹೀರೋ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಭೋ ಅತ್ಥಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ನಿಜ್ಝಾಪೇತುಂ ಪೇಕ್ಖೇತುಂ ಪಸಾದೇತುಂ; ಅಧಿಕರಣಸಮುಪ್ಪಾದವೂಪಸಮಕುಸಲೋ ಹೋತಿ – ಅಧಿಕರಣಂ ಜಾನಾತಿ; ಅಧಿಕರಣಸಮುದಯಂ ಜಾನಾತಿ; ಅಧಿಕರಣನಿರೋಧಂ ಜಾನಾತಿ; ಅಧಿಕರಣನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಜಾನಾತಿ। ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ದಸಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ। ತತಿಯಂ।

೪. ಉಪಸಮ್ಪದಾಸುತ್ತಂ

೩೪. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ದಸಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ। ಕತಮೇಹಿ ದಸಹಿ? ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ ವಿಹರತಿ ಆಚಾರಗೋಚರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಣುಮತ್ತೇಸು ವಜ್ಜೇಸು ಭಯದಸ್ಸಾವೀ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು; ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ಸುತಧರೋ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ, ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ; ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಂ ಹೋತಿ ಸುವಿಭತ್ತಂ ಸುಪ್ಪವತ್ತಂ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಂ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ವಾ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನಭಿರತಿಂ ವೂಪಕಾಸೇತುಂ ವಾ ವೂಪಕಾಸಾಪೇತುಂ ವಾ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನೋದೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿವೇಚೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಸೀಲೇ ಸಮಾದಪೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಚಿತ್ತೇ ಸಮಾದಪೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ ಸಮಾದಪೇತುಂ। ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ದಸಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ। ಚತುತ್ಥಂ।

೫. ನಿಸ್ಸಯಸುತ್ತಂ

೩೫. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ದಸಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ। ಕತಮೇಹಿ ದಸಹಿ? ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು; ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ; ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಂ ಹೋತಿ ಸುವಿಭತ್ತಂ ಸುಪ್ಪವತ್ತಂ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಂ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ವಾ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನಭಿರತಿಂ ವೂಪಕಾಸೇತುಂ ವಾ ವೂಪಕಾಸಾಪೇತುಂ ವಾ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನೋದೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿವೇಚೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಸೀಲೇ…ಪೇ॰… ಅಧಿಚಿತ್ತೇ… ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ ಸಮಾದಪೇತುಂ। ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ದಸಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ। ಪಞ್ಚಮಂ।

೬. ಸಾಮಣೇರಸುತ್ತಂ

೩೬. ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ‘‘ದಸಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ। ಕತಮೇಹಿ ದಸಹಿ? ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು; ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ॰… ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ; ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಸ್ವಾಗತಂ ಹೋತಿ ಸುವಿಭತ್ತಂ ಸುಪ್ಪವತ್ತಂ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಂ ಸುತ್ತಸೋ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ವಾ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅನಭಿರತಿಂ ವೂಪಕಾಸೇತುಂ ವಾ ವೂಪಕಾಸಾಪೇತುಂ ವಾ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿನೋದೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಧಮ್ಮತೋ ವಿವೇಚೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಸೀಲೇ ಸಮಾದಪೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಚಿತ್ತೇ ಸಮಾದಪೇತುಂ; ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಯ ಸಮಾದಪೇತುಂ। ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ದಸಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ। ಛಟ್ಠಂ।

೭. ಸಙ್ಘಭೇದಸುತ್ತಂ

೩೭. ‘‘‘ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ। ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ , ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ। ತೇ ಇಮೇಹಿ ದಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ಅವಕಸ್ಸನ್ತಿ ಅಪಕಸ್ಸನ್ತಿ ಆವೇನಿ ಆವೇನಿಂ (ಚೂಳವ॰ ೩೫೨) ಆವೇಣಿ, ಆವೇಣಿಕಂ (ತತ್ಥೇವ ಅಧೋಲಿಪಿ) ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ ಆವೇನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಸತ್ತಮಂ।

೮. ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀಸುತ್ತಂ

೩೮. ಚೂಳವ॰ ೩೫೩ ‘‘‘ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ। ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ। ತೇ ಇಮೇಹಿ ದಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ನ ಅವಕಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಅಪಕಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಆವೇನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ ನ ಆವೇನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ। ಅಟ್ಠಮಂ।

೯. ಪಠಮಆನನ್ದಸುತ್ತಂ

೩೯. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ। ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ? ‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ…ಪೇ॰… ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ। ತೇ ಇಮೇಹಿ ದಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ಅವಕಸ್ಸನ್ತಿ ಅಪಕಸ್ಸನ್ತಿ ಆವೇನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ ಆವೇನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ।

‘‘ಸಮಗ್ಗಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಿಂ ಸೋ ಪಸವತೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪಟ್ಠಿಕಂ, ಆನನ್ದ, ಕಿಬ್ಬಿಸಂ ಪಸವತೀ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಪ್ಪಟ್ಠಿಕಂ ಕಿಬ್ಬಿಸ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪಂ, ಆನನ್ದ, ನಿರಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚತೀತಿ –

‘‘ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ।

ವಗ್ಗರತೋ ಅಧಮ್ಮಟ್ಠೋ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾ ಪಧಂಸತಿ।

ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಭೇತ್ವಾನ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰), ಭಿತ್ವಾನ (ಕ॰) ಚೂಳವ॰ ೩೫೪; ಇತಿವು॰ ೧೮; ಕಥಾವ॰ ೬೫೭ ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚತೀ’’ತಿ॥ ನವಮಂ।

೧೦. ದುತಿಯಆನನ್ದಸುತ್ತಂ

೪೦. ‘‘‘ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ। ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ , ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ। ತೇ ಇಮೇಹಿ ದಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ನ ಅವಕಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಅಪಕಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಆವೇನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ ನ ಆವೇನಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ। ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ।

‘‘ಭಿನ್ನಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾ ಕಿಂ ಸೋ ಪಸವತೀ’’ತಿ? ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಂ, ಆನನ್ದ, ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವತೀ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಬ್ರಹ್ಮಂ ಪುಞ್ಞ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಕಪ್ಪಂ, ಆನನ್ದ, ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಮೋದತೀತಿ –

‘‘ಸುಖಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಾಮಗ್ಗೀ, ಸಮಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಅನುಗ್ಗಹೋ।

ಸಮಗ್ಗರತೋ ಧಮ್ಮಟ್ಠೋ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾ ನ ಧಂಸತಿ।

ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾನ, ಕಪ್ಪಂ ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಮೋದತೀ’’ತಿ॥ ದಸಮಂ।

ಉಪಾಲಿವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಉಪಾಲಿ ಠಪನಾ ಉಬ್ಬಾಹೋ, ಉಪಸಮ್ಪದನಿಸ್ಸಯಾ।

ಸಾಮಣೇರೋ ಚ ದ್ವೇ ಭೇದಾ, ಆನನ್ದೇಹಿ ಪರೇ ದುವೇತಿ॥