(೭) ೨. ಯಮಕವಗ್ಗೋ

೧. ಅವಿಜ್ಜಾಸುತ್ತಂ

೬೧. ‘‘ಪುರಿಮಾ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಅವಿಜ್ಜಾಯ – ‘ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿಜ್ಜಾ ನಾಹೋಸಿ, ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ಸಮಭವೀ’ತಿ। ಏವಞ್ಚೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಚ್ಚತಿ, ಅಥ ಚ ಪನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ – ‘ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಅವಿಜ್ಜಾ’ತಿ।

‘‘ಅವಿಜ್ಜಮ್ಪಾಹಂ ಅವಿಜ್ಜಮ್ಪಹಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰), ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯ? ‘ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಪಞ್ಚಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೀವರಣೇ ಸಾಹಾರೇ ವದಾಮಿ , ನೋ ಅನಾಹಾರೇ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ನೀವರಣಾನಂ? ‘ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ತೀಣಿಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಸಾಹಾರಾನಿ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಾನಿ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ತಿಣ್ಣಂ ದುಚ್ಚರಿತಾನಂ? ‘ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಸ್ಸ? ‘ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸ್ಸ? ‘ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ? ‘ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಸ್ಸ? ‘ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಸ್ಸ? ‘ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ।

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ಪರಿಪೂರಾ ಅವಿಜ್ಜಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ। ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪರಿಪಬ್ಬತೇ ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ( ) (ಗಲಗಲಾಯನ್ತೇ) (ಸೀ॰), (ಗಳಗಳಾಯನ್ತೇ) (ಸ್ಯಾ॰) ತಂ ಉದಕಂ ಯಥಾನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುಸೋಬ್ಭೇ ಕುಸ್ಸುಬ್ಭೇ (ಸೀ॰), ಕುಸುಬ್ಭೇ (ಸ್ಯಾ॰), ಕುಸೋಮ್ಭೇ (ಕ॰) ಅ॰ ನಿ॰ ೩.೯೬ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ। ಕುಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸೋಬ್ಭೇ ಮಹಾಸೋಮ್ಭೇ (ಕ॰) ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಮಹಾಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಸಾಗರಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಸಾಗರಸ್ಸ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ಪರಿಪೂರಾ ಅವಿಜ್ಜಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ? ‘ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸತ್ತಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಸಾಹಾರೇ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರೇ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸತ್ತನ್ನಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಂ? ‘ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಚತ್ತಾರೋಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಸಾಹಾರೇ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರೇ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಚತುನ್ನಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಂ? ‘ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ತೀಣಿಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಚರಿತಾನಿ ಸಾಹಾರಾನಿ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಾನಿ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ತಿಣ್ಣಂ ಸುಚರಿತಾನಂ? ‘ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಸ್ಸ? ‘ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸ್ಸ? ‘ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ? ‘ಸದ್ಧಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸದ್ಧಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸದ್ಧಾಯ ? ‘ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಸ್ಸ? ‘ಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ।

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಸದ್ಧಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸದ್ಧಾ ಪರಿಪೂರಾ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಪರಿಪೂರಾ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಪರಿಪೂರಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪರಿಪಬ್ಬತೇ ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ತಂ ಉದಕಂ ಯಥಾನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುಸೋಬ್ಭೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಕುಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸೋಬ್ಭೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಮಹಾಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಸಾಗರಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಸಾಗರಸ್ಸ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಸದ್ಧಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸದ್ಧಾ ಪರಿಪೂರಾ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಪರಿಪೂರಾ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಪರಿಪೂರಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರೀ’’ತಿ। ಪಠಮಂ।

೨. ತಣ್ಹಾಸುತ್ತಂ

೬೨. ‘‘ಪುರಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಭವತಣ್ಹಾಯ – ‘ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಭವತಣ್ಹಾ ನಾಹೋಸಿ , ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ಸಮಭವೀ’ತಿ। ಏವಞ್ಚೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಚ್ಚತಿ, ಅಥ ಚ ಪನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ – ‘ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಭವತಣ್ಹಾ’ತಿ।

‘‘ಭವತಣ್ಹಾಮ್ಪಾಹಂ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಭವತಣ್ಹಾಯ? ‘ಅವಿಜ್ಜಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅವಿಜ್ಜಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅವಿಜ್ಜಾಯ? ‘ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರೇ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರೇ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ನೀವರಣಾನಂ? ‘ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ತೀಣಿಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಸಾಹಾರಾನಿ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಾನಿ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ದುಚ್ಚರಿತಾನಂ? ‘ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ । ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಸ್ಸ? ‘ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಸತಾ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸ್ಸ? ‘ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ? ‘ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಸ್ಸ? ‘ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಸ್ಸ? ‘ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ।

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ಪರಿಪೂರಾ ಅವಿಜ್ಜಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಅವಿಜ್ಜಾ ಪರಿಪೂರಾ ಭವತಣ್ಹಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ; ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಭವತಣ್ಹಾಯ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪರಿಪಬ್ಬತೇ ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ತಂ ಉದಕಂ ಯಥಾನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಪಬ್ಬತಕನ್ದರಪದರಸಾಖಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುಸೋಬ್ಭೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ , ಕುಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸೋಬ್ಭೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಮಹಾಸೋಬ್ಭಾ ಪರಿಪೂರಾ ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಕುನ್ನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಮಹಾನದಿಯೋ ಪರಿಪೂರಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಸಾಗರಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಸಾಗರಸ್ಸ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸ್ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಅಸತಾಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಅಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ಪರಿಪೂರಾ ಅವಿಜ್ಜಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಅವಿಜ್ಜಾ ಪರಿಪೂರಾ ಭವತಣ್ಹಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ; ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಭವತಣ್ಹಾಯ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ? ‘ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸತ್ತಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಸಾಹಾರೇ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರೇ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸತ್ತನ್ನಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಂ? ‘ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಚತ್ತಾರೋಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಸಾಹಾರೇ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರೇ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಚತುನ್ನಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಂ? ‘ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನೀ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ತೀಣಿಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಚರಿತಾನಿ ಸಾಹಾರಾನಿ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಾನಿ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ಸುಚರಿತಾನಂ? ‘ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಸ್ಸ? ‘ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸ್ಸ? ‘ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ? ‘ಸದ್ಧಾ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸದ್ಧಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸದ್ಧಾಯ? ‘ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನ’ನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ। ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಮ್ಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಹಾರಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅನಾಹಾರಂ। ಕೋ ಚಾಹಾರೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಸ್ಸ? ‘ಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ’ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ।

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರಂ ಸದ್ಧಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸದ್ಧಾ ಪರಿಪೂರಾ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಪರಿಪೂರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ಪರಿಪೂರೋ ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರೇತಿ, ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪರಿಪೂರಾನಿ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಪರಿಪೂರಾ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ , ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಪರಿಪೂರಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ; ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ।

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪರಿಪಬ್ಬತೇ ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ತಂ ಉದಕಂ ಯಥಾನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತಮಾನಂ…ಪೇ॰… ಏವಮೇತಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಸಾಗರಸ್ಸ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರಿ। ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಪ್ಪುರಿಸಸಂಸೇವೋ ಪರಿಪೂರೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಪರಿಪೂರೇತಿ…ಪೇ॰… ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ವಿಜ್ಜಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಆಹಾರೋ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಚ ಪಾರಿಪೂರೀ’’ತಿ। ದುತಿಯಂ।

೩. ನಿಟ್ಠಙ್ಗತಸುತ್ತಂ

೬೩. ‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ನಿಟ್ಠಂ ಗತಾ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾ। ತೇಸಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ। ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ? ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಸ್ಸ , ಕೋಲಂಕೋಲಸ್ಸ, ಏಕಬೀಜಿಸ್ಸ, ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ, ಯೋ ಚ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅರಹಾ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ। ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ? ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉದ್ಧಂಸೋತಸ್ಸ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮಿನೋ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ। ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ನಿಟ್ಠಂ ಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾ। ತೇಸಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾನಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ’’ತಿ। ತತಿಯಂ।

೪. ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸನ್ನಸುತ್ತಂ

೬೪. ‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸನ್ನಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸೋತಾಪನ್ನಾ। ತೇಸಂ ಸೋತಾಪನ್ನಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ। ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ? ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಸ್ಸ, ಕೋಲಂಕೋಲಸ್ಸ, ಏಕಬೀಜಿಸ್ಸ, ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ, ಯೋ ಚ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅರಹಾ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ। ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ? ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉದ್ಧಂಸೋತಸ್ಸ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮಿನೋ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ। ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ , ಮಯಿ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸನ್ನಾ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸೋತಾಪನ್ನಾ। ತೇಸಂ ಸೋತಾಪನ್ನಾನಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ’’ತಿ। ಚತುತ್ಥಂ।

೫. ಪಠಮಸುಖಸುತ್ತಂ

೬೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರತಿ ನಾಲಕಗಾಮಕೇ। ಅಥ ಖೋ ಸಾಮಣ್ಡಕಾನಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸಾಮಣ್ಡಕಾನಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸುಖಂ, ಕಿಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ , ದುಕ್ಖಾ, ಅನಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಸುಖಾ। ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ಸೀತಂ ಉಣ್ಹಂ ಜಿಘಚ್ಛಾ ಪಿಪಾಸಾ ಉಚ್ಚಾರೋ ಪಸ್ಸಾವೋ ಅಗ್ಗಿಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ದಣ್ಡಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಸತ್ಥಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಞಾತೀಪಿ ಮಿತ್ತಾಪಿ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಸಮಾಗಮ್ಮ ರೋಸೇನ್ತಿ। ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ। ಅನಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ಸುಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ನ ಸೀತಂ ನ ಉಣ್ಹಂ ನ ಜಿಘಚ್ಛಾ ನ ಪಿಪಾಸಾ ನ ಉಚ್ಚಾರೋ ನ ಪಸ್ಸಾವೋ ನ ಅಗ್ಗಿಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ದಣ್ಡಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ಸತ್ಥಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಞಾತೀಪಿ ಮಿತ್ತಾಪಿ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಸಮಾಗಮ್ಮ ನ ರೋಸೇನ್ತಿ। ಅನಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ಸುಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖ’’ನ್ತಿ। ಪಞ್ಚಮಂ।

೬. ದುತಿಯಸುಖಸುತ್ತಂ

೬೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರತಿ ನಾಲಕಗಾಮಕೇ। ಅಥ ಖೋ ಸಾಮಣ್ಡಕಾನಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸಾಮಣ್ಡಕಾನಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಸುಖಂ, ಕಿಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅನಭಿರತಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ದುಕ್ಖಾ, ಅಭಿರತಿ ಸುಖಾ। ಅನಭಿರತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಸುಖಂ ಸಾತಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ, ಠಿತೋಪಿ… ನಿಸಿನ್ನೋಪಿ… ಸಯಾನೋಪಿ… ಗಾಮಗತೋಪಿ… ಅರಞ್ಞಗತೋಪಿ… ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋಪಿ… ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋಪಿ… ಅಬ್ಭೋಕಾಸಗತೋಪಿ… ಭಿಕ್ಖುಮಜ್ಝಗತೋಪಿ ಸುಖಂ ಸಾತಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ। ಅನಭಿರತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ।

‘‘ಅಭಿರತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ಸುಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ – ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಸುಖಂ ಸಾತಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ, ಠಿತೋಪಿ… ನಿಸಿನ್ನೋಪಿ… ಸಯಾನೋಪಿ… ಗಾಮಗತೋಪಿ… ಅರಞ್ಞಗತೋಪಿ… ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋಪಿ… ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋಪಿ… ಅಬ್ಭೋಕಾಸಗತೋಪಿ… ಭಿಕ್ಖುಮಜ್ಝಗತೋಪಿ ಸುಖಂ ಸಾತಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ। ಅಭಿರತಿಯಾ, ಆವುಸೋ, ಸತಿ ಇದಂ ಸುಖಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖ’’ನ್ತಿ। ಛಟ್ಠಂ।

೭. ಪಠಮನಳಕಪಾನಸುತ್ತಂ

೬೭. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ನಳಕಪಾನಂ ನಾಮ ಕೋಸಲಾನಂ ನಿಗಮೋ ತದವಸರಿ। ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ನಳಕಪಾನೇ ವಿಹರತಿ ಪಲಾಸವನೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನುವಿಲೋಕೇತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

‘‘ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ವಿಗತಥೀನಮಿದ್ಧೋ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰) ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ। ಪಟಿಭಾತು ತಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ , ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ। ಪಿಟ್ಠಿ ಮೇ ಆಗಿಲಾಯತಿ; ತಮಹಂ ಆಯಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ।

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸೀಹಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ ಪಾದೇ ಪಾದಂ ಅಚ್ಚಾಧಾಯ ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಉಟ್ಠಾನಸಞ್ಞಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ। ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ। ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಆವುಸೋ, ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಹಿರಿ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰) ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ … ವೀರಿಯಂ ವಿರಿಯಂ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰ ಕಂ॰ ಪೀ॰) ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾಯತೇವ ವಣ್ಣೇನ ಹಾಯತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ಹಾಯತಿ ಆಭಾಯ ಹಾಯತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ।

‘‘ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅಹಿರಿಕೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಕುಸೀತೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಕೋಧನೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಉಪನಾಹೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಪಾಪಮಿತ್ತೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ।

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಆವುಸೋ, ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವಡ್ಢತೇವ ವಣ್ಣೇನ ವಡ್ಢತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ವಡ್ಢತಿ ಆಭಾಯ ವಡ್ಢತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನಿ।

‘‘‘ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಹಿರೀಮಾ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಓತ್ತಪ್ಪೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಪಞ್ಞವಾ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅನುಪನಾಹೀ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಆವುಸೋ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತ’’ನ್ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾಯತೇವ ವಣ್ಣೇನ ಹಾಯತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ಹಾಯತಿ ಆಭಾಯ ಹಾಯತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ॰… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ …ಪೇ॰… ನೋ ವುದ್ಧಿ।

‘‘‘ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ಅಹಿರಿಕೋ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ… ಕುಸೀತೋ… ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ… ಕೋಧನೋ… ಉಪನಾಹೀ… ಪಾಪಿಚ್ಛೋ… ಪಾಪಮಿತ್ತೋ… ‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪರಿಹಾನಮೇತಂ।

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವಡ್ಢತೇವ ವಣ್ಣೇನ ವಡ್ಢತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ವಡ್ಢತಿ ಆಭಾಯ ವಡ್ಢತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನಿ।

‘‘‘ಸದ್ಧೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತಂ; ಹಿರೀಮಾ… ಓತ್ತಪ್ಪೀ… ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ… ಪಞ್ಞವಾ… ಅಕ್ಕೋಧನೋ… ಅನುಪನಾಹೀ… ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ… ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತೋ… ‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ’ತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಅಪರಿಹಾನಮೇತ’’ನ್ತಿ। ಸತ್ತಮಂ।

೮. ದುತಿಯನಳಕಪಾನಸುತ್ತಂ

೬೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ನಳಕಪಾನೇ ವಿಹರತಿ ಪಲಾಸವನೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನುವಿಲೋಕೇತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

‘‘ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ। ಪಟಿಭಾತು ತಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ। ಪಿಟ್ಠಿ ಮೇ ಆಗಿಲಾಯತಿ; ತಮಹಂ ಆಯಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ।

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸೀಹಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ ಪಾದೇ ಪಾದಂ ಅಚ್ಚಾಧಾಯ ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಉಟ್ಠಾನಸಞ್ಞಂ ಮನಸಿ ಕರಿತ್ವಾ। ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ! ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ। ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಆವುಸೋ, ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ… ಸೋತಾವಧಾನಂ ನತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಧಾರಣಾ ನತ್ಥಿ… ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾ ನತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾಯತೇವ ವಣ್ಣೇನ ಹಾಯತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ಹಾಯತಿ ಆಭಾಯ ಹಾಯತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ… ಸೋತಾವಧಾನಂ ನತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಧಾರಣಾ ನತ್ಥಿ… ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾ ನತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ।

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಆವುಸೋ, ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ… ಸೋತಾವಧಾನಂ ಅತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಧಾರಣಾ ಅತ್ಥಿ… ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾ ಅತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ಅತ್ಥಿ… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವಡ್ಢತೇವ ವಣ್ಣೇನ ವಡ್ಢತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ವಡ್ಢತಿ ಆಭಾಯ ವಡ್ಢತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ॰… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನೀ’’ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಸಾರಿಪುತ್ತ! ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ… ಸೋತಾವಧಾನಂ ನತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಧಾರಣಾ ನತ್ಥಿ… ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾ ನತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಾಳಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾಯತೇವ ವಣ್ಣೇನ ಹಾಯತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ಹಾಯತಿ ಆಭಾಯ ಹಾಯತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ॰… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹಾನಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ವುದ್ಧಿ।

‘‘ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಹಿರೀ ಅತ್ಥಿ… ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಅತ್ಥಿ… ವೀರಿಯಂ ಅತ್ಥಿ… ಪಞ್ಞಾ ಅತ್ಥಿ… ಸೋತಾವಧಾನಂ ಅತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಧಾರಣಾ ಅತ್ಥಿ… ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾ ಅತ್ಥಿ… ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ಅತ್ಥಿ… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನಿ। ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖೇ ಚನ್ದಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವಡ್ಢತೇವ ವಣ್ಣೇನ ವಡ್ಢತಿ ಮಣ್ಡಲೇನ ವಡ್ಢತಿ ಆಭಾಯ ವಡ್ಢತಿ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ॰… ಅಪ್ಪಮಾದೋ ಅತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಯಾ ರತ್ತಿ ವಾ ದಿವಸೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ವುದ್ಧಿಯೇವ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ನೋ ಪರಿಹಾನೀ’’ತಿ। ಅಟ್ಠಮಂ।

೯. ಪಠಮಕಥಾವತ್ಥುಸುತ್ತಂ

೬೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ದೀ॰ ನಿ॰ ೧.೧೭; ಮ॰ ನಿ॰ ೨.೨೨೩; ಸಂ॰ ನಿ॰ ೫.೧೦೮೦; ಪಾಚಿ॰ ೫೦೮ ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ ಮಹಾಮತ್ತಕಥಂ ಸೇನಾಕಥಂ ಭಯಕಥಂ ಯುದ್ಧಕಥಂ ಅನ್ನಕಥಂ ಪಾನಕಥಂ ವತ್ಥಕಥಂ ಸಯನಕಥಂ ಮಾಲಾಕಥಂ ಗನ್ಧಕಥಂ ಞಾತಿಕಥಂ ಯಾನಕಥಂ ಗಾಮಕಥಂ ನಿಗಮಕಥಂ ನಗರಕಥಂ ಜನಪದಕಥಂ ಇತ್ಥಿಕಥಂ ಇತ್ಥಿಕಥಂ ಪುರಿಸಕಥಂ (ಕ॰) ಮ॰ ನಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨.೨೨೩ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ ಸೂರಕಥಂ ವಿಸಿಖಾಕಥಂ ಕುಮ್ಭಟ್ಠಾನಕಥಂ ಪುಬ್ಬಪೇತಕಥಂ ನಾನತ್ತಕಥಂ ಲೋಕಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಸಮುದ್ದಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ। ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ, ಕಾ ಚ ಪನ ವೋ ಅನ್ತರಾಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ’’ತಿ?

‘‘ಇಧ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರಾಮ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ…ಪೇ॰… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾ’’ತಿ। ‘‘ನ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪತಿರೂಪಂ ಕುಲಪುತ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಾಯ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ, ಯಂ ತುಮ್ಹೇ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರೇಯ್ಯಾಥ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ ಮಹಾಮತ್ತಕಥಂ ಸೇನಾಕಥಂ ಭಯಕಥಂ ಯುದ್ಧಕಥಂ ಅನ್ನಕಥಂ ಪಾನಕಥಂ ವತ್ಥಕಥಂ ಸಯನಕಥಂ ಮಾಲಾಕಥಂ ಗನ್ಧಕಥಂ ಞಾತಿಕಥಂ ಯಾನಕಥಂ ಗಾಮಕಥಂ ನಿಗಮಕಥಂ ನಗರಕಥಂ ಜನಪದಕಥಂ ಇತ್ಥಿಕಥಂ ಸೂರಕಥಂ ವಿಸಿಖಾಕಥಂ ಕುಮ್ಭಟ್ಠಾನಕಥಂ ಪುಬ್ಬಪೇತಕಥಂ ನಾನತ್ತಕಥಂ ಲೋಕಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಸಮುದ್ದಕ್ಖಾಯಿಕಂ ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾತಿ।

‘‘ದಸಯಿಮಾನಿ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಾವತ್ಥೂನಿ। ಕತಮಾನಿ ದಸ? ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಕಥಾ, ಸನ್ತುಟ್ಠಿಕಥಾ, ಪವಿವೇಕಕಥಾ , ಅಸಂಸಗ್ಗಕಥಾ, ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಕಥಾ, ಸೀಲಕಥಾ, ಸಮಾಧಿಕಥಾ, ಪಞ್ಞಾಕಥಾ, ವಿಮುತ್ತಿಕಥಾ, ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಕಥಾತಿ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸ ಕಥಾವತ್ಥೂನಿ।

‘‘ಇಮೇಸಂ ಚೇ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸನ್ನಂ ಕಥಾವತ್ಥೂನಂ ಉಪಾದಾಯುಪಾದಾಯ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯಾಥ, ಇಮೇಸಮ್ಪಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕಾನಂ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವಾನಂ ತೇಜಸಾ ತೇಜಂ ಪರಿಯಾದಿಯೇಯ್ಯಾಥ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನ’’ನ್ತಿ! ನವಮಂ।

೧೦. ದುತಿಯಕಥಾವತ್ಥುಸುತ್ತಂ

೭೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ರಾಜಕಥಂ ಚೋರಕಥಂ ಮಹಾಮತ್ತಕಥಂ…ಪೇ॰… ಇತಿಭವಾಭವಕಥಂ ಇತಿ ವಾತಿ।

‘‘ದಸಯಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾಸಂಸಾನಿ ಠಾನಾನಿ। ಕತಮಾನಿ ದಸ? ಇಧ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ತನಾ ಚ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಸನ್ತುಟ್ಠಿಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತುಟ್ಠಿಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಪವಿವಿತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಪವಿವೇಕಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಪವಿವಿತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಪವಿವೇಕಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಅಸಂಸಟ್ಠಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಸಂಸಟ್ಠಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಹೋತಿ, ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಭಿಕ್ಖು ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಮಾಧಿಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ವಿಮುತ್ತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ವಿಮುತ್ತಿಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ವಿಮುತ್ತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಮುತ್ತಿಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ।

‘‘ಅತ್ತನಾ ಚ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ। ‘ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕತ್ತಾ’ತಿ ಪಾಸಂಸಮೇತಂ ಠಾನಂ। ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸ ಪಾಸಂಸಾನಿ ಠಾನಾನೀ’’ತಿ। ದಸಮಂ।

ಯಮಕವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಅವಿಜ್ಜಾ ತಣ್ಹಾ ನಿಟ್ಠಾ ಚ, ಅವೇಚ್ಚ ದ್ವೇ ಸುಖಾನಿ ಚ।

ನಳಕಪಾನೇ ದ್ವೇ ವುತ್ತಾ, ಕಥಾವತ್ಥೂಪರೇ ದುವೇತಿ॥