೩. ಗಹಪತಿವಗ್ಗೋ
೧-೭. ಪಠಮಉಗ್ಗಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
೨೧-೨೭. ತತಿಯಸ್ಸ ಪಠಮದುತಿಯೇಸು ನತ್ಥಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ತತಿಯೇ ‘‘ಹತ್ಥಗೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಹತ್ಥಕೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ಸೋ ಹಿ ರಾಜಪುರಿಸಾನಂ ಹತ್ಥತೋ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋತಿ ಜಾತೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಆಳವಕಯಕ್ಖಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಹತ್ಥೇಹಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಹತ್ಥಕೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ರಾಜಕುಮಾರೋ’’ತಿ। ಚತುತ್ಥಾದೀನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ।
ಪಠಮಉಗ್ಗಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೮. ದುತಿಯಬಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಅನಿಚ್ಚತಾ ಅಸಮ್ಮೋಹವಸೇನ ಕಿಚ್ಚತೋ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ, ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನಪೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಹವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ। ಇಮೇ ಕಾಮಾತಿ ದ್ವೇಪಿ ಕಾಮೇ ವದತಿ। ಕಿಲೇಸವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಹಿ ಪರಿಳಾಹೋ ವತ್ಥುಕಾಮಸನ್ನಿಸ್ಸಯೋ ವತ್ಥುಕಾಮವಿಸಯೋ ವಾತಿ ದ್ವೇಪಿ ಸಪರಿಳಾಹಟ್ಠೇನ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸು ವಿಯಾತಿ ‘‘ಅಙ್ಗಾರಕಾಸೂಪಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ। ಅನ್ತೋ ವುಚ್ಚತಿ ಲಾಮಕಟ್ಠೇನ ತಣ್ಹಾ, ಬ್ಯನ್ತಂ ವಿಗತನ್ತಂ ಭೂತನ್ತಿ ಬ್ಯನ್ತಿಭೂತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ವಿಗತನ್ತಭೂತ’’ನ್ತಿ, ನಿತ್ತಣ್ಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
ದುತಿಯಬಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೯. ಅಕ್ಖಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೯. ನವಮೇ ಯಸ್ಮಾ ಮಹಿದ್ಧಿಕಪೇತಾ ದೇವಾಸುರಾನಂ ಆವಾಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ವಿವಾಹಂ ನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇನೇವ ಅಸುರಕಾಯೋ ಗಹಿತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಪೇತಾಸುರಾ ಪನ ಪೇತಾ ಏವಾತಿ ತೇಸಂ ಪೇತೇಹಿ ಸಙ್ಗಹೋ ಅವುತ್ತಸಿದ್ಧೋವ।
ಅಕ್ಖಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೦. ಅನುರುದ್ಧಮಹಾವಿತಕ್ಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೩೦. ದಸಮೇ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸಾತಿ ನ ಇಚ್ಛಸ್ಸ। ಅಭಾವತ್ಥೋ ಹೇತ್ಥ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ‘‘ಅಪ್ಪಡಂಸಮಕಸವಾತಾತಪಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಅ॰ ನಿ॰ ೧೦.೧೧) ವಿಯ। ಪಚ್ಚಯೇಸು ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಪಚ್ಚಯಪ್ಪಿಚ್ಛೋ, ಚೀವರಾದಿಪಚ್ಚಯೇಸು ಇಚ್ಛಾರಹಿತೋ। ಅಧಿಗಮಪ್ಪಿಚ್ಛೋತಿ ಝಾನಾದಿಅಧಿಗಮವಿಭಾವನೇ ಇಚ್ಛಾರಹಿತೋ ಪರಿಯತ್ತಿಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋತಿ ಪರಿಯತ್ತಿಯಂ ಬಾಹುಸಚ್ಚವಿಭಾವನೇ ಇಚ್ಛಾರಹಿತೋ। ಧುತಙ್ಗಪ್ಪಿಚ್ಛೋತಿ ಧುತಙ್ಗೇಸು ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಧುತಙ್ಗಭಾವವಿಭಾವನೇ ಇಚ್ಛಾರಹಿತೋ। ಸನ್ತಗುಣನಿಗುಹನೇನಾತಿ ಅತ್ತನಿ ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನಾನಂ ಝಾನಾದಿಗುಣಾನಞ್ಚೇವ ಬಾಹುಸಚ್ಚಗುಣಸ್ಸ ಧುತಙ್ಗಗುಣಸ್ಸ ಚ ನಿಗುಹನೇನ ಛಾದನೇನ। ಸಮ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ನಿಪ್ಫಜ್ಜತಿ ಸಿಜ್ಝತಿ। ನೋ ಮಹಿಚ್ಛಸ್ಸಾತಿ ಮಹತಿಯಾ ಇಚ್ಛಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ನೋ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ ಅನುಧಮ್ಮಸ್ಸಪಿ ಅನಿಪ್ಫಜ್ಜನತೋ। ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪಕಾರೇಹಿ ವಿವಿತ್ತಸ್ಸ। ತೇನಾಹ ‘‘ಕಾಯಚಿತ್ತಉಪಧಿವಿವೇಕೇಹಿ ವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ। ಆರಮ್ಭವತ್ಥುವಸೇನಾತಿ ಭಾವನಾಭಿಯೋಗವಸೇನ ಏಕೀಭಾವೋವ ಕಾಯವಿವೇಕೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ, ನ ಗಣಸಙ್ಗಣಿಕಾಭಾವಮತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಯೋಗಕಮ್ಮಂ।
ಸತ್ತೇಹಿ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಚ ಸಙ್ಗಣನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಸಙ್ಗಣಿಕಾ, ಸಾ ಆರಮಿತಬ್ಬಟ್ಠೇನ ಆರಾಮೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮೋ, ತಸ್ಸ। ತೇನಾಹ ‘‘ಗಣಸಙ್ಗಣಿಕಾಯ ಚೇವಾ’’ತಿಆದಿ। ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸಾತಿ ಪಗ್ಗಹಿತವೀರಿಯಸ್ಸ। ತಞ್ಚ ಖೋ ಉಪಧಿವಿವೇಕೇ ನಿನ್ನತಾವಸೇನ ‘‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ವಚನತೋ। ಏಸ ನಯೋ ಇತರೇಸುಪಿ। ವಿವಟ್ಟನಿಸ್ಸಿತಂಯೇವ ಹಿ ಸಮಾಧಾನಂ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಂ, ತಥಾ ಪಞ್ಞಾಪಿ। ಕಮ್ಮಸ್ಸ-ಕತಪಞ್ಞಾಯ ಹಿ ಠಿತೋ ಕಮ್ಮವಸೇನ ಭವೇಸು ನಾನಪ್ಪಕಾರೋ ಅನತ್ಥೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಕಮ್ಮಕ್ಖಯಕರಂ ಞಾಣಂ ಅಭಿಪತ್ಥೇತಿ, ತದತ್ಥಞ್ಚ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಕರೋತಿ। ಮಾನಾದಯೋ ಸತ್ತಸನ್ತಾನಂ ಸಂಸಾರೇ ಪಪಞ್ಚೇನ್ತಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೀತಿ ಪಪಞ್ಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ತಣ್ಹಾಮಾನದಿಟ್ಠಿಪಪಞ್ಚರಹಿತತ್ತಾ’’ತಿಆದಿ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
ಅನುರುದ್ಧಮಹಾವಿತಕ್ಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಗಹಪತಿವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।