೨. ಸೀಹನಾದವಗ್ಗೋ
೧. ಸೀಹನಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೧. ದುತಿಯಸ್ಸ ಅವಾಪುರಣಂ। ರಜಂ ಹರನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ರಜೋಹರಣಂ। ಕಳೋಪಿಹತ್ಥೋತಿ ವಿಲೀವಮಯಭಾಜನಹತ್ಥೋ, ‘‘ಚಮ್ಮಮಯಭಾಜನಹತ್ಥೋ’’ತಿ ಚ ವದನ್ತಿ। ಛಿನ್ನಾನಿ ವಿಸಾಣಾನಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಛಿನ್ನವಿಸಾಣೋ, ಉಸಭೋ ಚ ಸೋ ಛಿನ್ನವಿಸಾಣೋ ಚಾತಿ ಉಸಭಛಿನ್ನವಿಸಾಣೋ। ವಿಸೇಸನಪರೋಯಂ ಸಮಾಸೋ। ಅಹಿಕುಣಪೇನ ವಾತಿಆದಿ ಅತಿಜೇಗುಚ್ಛಪ್ಪಟಿಕೂಲಕುಣಪದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ। ಕಣ್ಠೇ ಆಸತ್ತೇನಾತಿ ಕೇನಚಿದೇವ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇನ ಆನೇತ್ವಾ ಕಣ್ಠೇ ಬದ್ಧೇನ, ಓಮುಕ್ಕೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಟ್ಟೋ ಆತುರೋ ದುಗ್ಗನ್ಧಪೀಳಾಯ ಪೀಳಿತೋ। ಅಚ್ಚಯಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನಂ ವಾ ಅಧಿವಾಸನಂ। ಏವಞ್ಹಿ ಸೋ ಕಾರಣೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ತತೋ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೂತಿ ಖಮತೂ’’ತಿ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
ಸೀಹನಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨. ಸಉಪಾದಿಸೇಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೨. ದುತಿಯೇ ಭವಸ್ಸ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕತಾ ನಾಮ ಇತ್ತರಕಾಲತಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪೀ’’ತಿ।
ಸಉಪಾದಿಸೇಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩. ಕೋಟ್ಠಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೩. ತತಿಯೇ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ ವುಚ್ಚತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಭೂತೋ ಅತ್ತಭಾವೋ, ತಸ್ಮಿಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಫಲಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಂ। ತೇನಾಹ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ’’ತಿ। ಚತುಪ್ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಫಲತಾಯ ಸಞ್ಞಾಭವೂಪಗಂ ಕಮ್ಮಂ ಬಹುವೇದನೀಯಂ। ಏಕಕ್ಖನ್ಧಫಲತ್ತಾ ಅಸಞ್ಞಾಭವೂಪಗಂ ಕಮ್ಮಂ ‘‘ಅಪ್ಪವೇದನೀಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಅರೂಪಾವಚರಕಮ್ಮಂ ಬಹುಕಾಲಂ ವೇದಿತಬ್ಬಫಲತ್ತಾ ಬಹುವೇದನೀಯಂ, ಇತರಂ ಅಪ್ಪವೇದನೀಯಂ। ರೂಪಾರೂಪಾವಚರಕಮ್ಮಂ ವಾ ಬಹುವೇದನೀಯಂ, ಪರಿತ್ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಪ್ಪವೇದನೀಯ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ। ವೇದನೀಯನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯನ್ತರಸಮವಾಯೇ ಅವೇದನೀಯನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯವೇಕಲ್ಲೇನ ವಿಪಚ್ಚಿತುಂ ಅಸಮತ್ಥಂ ಅಹೋಸಿಕಮ್ಮಾದಿಭೇದಂ।
ಕೋಟ್ಠಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೪. ಸಮಿದ್ಧಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೪. ಚತುತ್ಥೇ ಸಮಿದ್ಧೀತಿ ಥೇರಸ್ಸ ಕಿರ ಅತ್ತಭಾವೋ ಸಮಿದ್ಧೋ ಅಭಿರೂಪೋ ಪಾಸಾದಿಕೋ, ತಸ್ಮಾ ಸಮಿದ್ಧೀತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಾತೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಅತ್ತಭಾವಸಮಿದ್ಧತಾಯಾ’’ತಿಆದಿ। ರೂಪಧಾತುಆದೀಸೂತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸದ್ದಧಾತುಆದಿಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ।
ಸಮಿದ್ಧಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫-೯. ಗಣ್ಡಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ
೧೫-೧೯. ಪಞ್ಚಮೇ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಸ್ಸಾತಿ ಮಾತಿತೋ ಚ ಪಿತಿತೋ ಚ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕೇನ ಸುಕ್ಕಸೋಣಿತೇನ ಸಮ್ಭೂತಸ್ಸ। ಉಚ್ಛಾದನಧಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಉಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಸಭಾವಸ್ಸ। ಪರಿಮದ್ದನಧಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಪರಿಮದ್ದಿತಬ್ಬಸಭಾವಸ್ಸ। ಏತ್ಥ ಚ ಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯಉಚ್ಛಾದನಪದೇಹಿ ವಡ್ಢಿ ಕಥಿತಾ, ಅನಿಚ್ಚಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಪದೇಹಿ ಹಾನಿ। ಪುರಿಮೇಹಿ ವಾ ಸಮುದಯೋ, ಪಚ್ಛಿಮೇಹಿ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋತಿ ಏವಂ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ವಡ್ಢಿಪರಿಹಾನಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಭೇದಾ ದಸ್ಸಿತಾ। ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ। ಛಟ್ಠಾದೀನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನಿ।
ಗಣ್ಡಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೦. ವೇಲಾಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೦. ದಸಮೇ ಸಕುಣ್ಡಕಭತ್ತನ್ತಿ ಸಕುಣ್ಡಕಂ ಉತ್ತಣ್ಡುಲಭತ್ತಂ। ಪರಿತ್ತೇಹಿ ಸಕುಣ್ಡೇಹಿ ತಣ್ಡುಲೇಹಿಪಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಪಕ್ಕಭತ್ತಂ ಉತ್ತಣ್ಡುಲಮೇವ ಹೋತಿ। ಬಿಳಙ್ಗಂ ವುಚ್ಚತಿ ಆರನಾಳಂ, ಬಿಳಙ್ಗತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತನತೋ ತದೇವ ಕಞ್ಜಿಯತೋ ಜಾತನ್ತಿ ಕಞ್ಜಿಯಂ, ತಂ ದುತಿಯಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಬಿಳಙ್ಗದುತಿಯಂ, ತಂ ಕಞ್ಜಿಯದುತಿಯನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ಅಸಕ್ಕರಿತ್ವಾತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಅಸಕ್ಕರಿತ್ವಾ। ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಸಕ್ಕರಣಂ ಅಸಮ್ಪನ್ನಕಾರೋ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಸಕ್ಕರಣಂ ಅಗರುಕರಣಂ। ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಅಸಕ್ಕರೋನ್ತೋ ಹಿ ಉತ್ತಣ್ಡುಲಾದಿದೋಸಸಮನ್ನಾಗತಂ ಆಹಾರಂ ದೇತಿ, ನ ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಕರೋತಿ। ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಸಕ್ಕರೋನ್ತೋ ನಿಸೀದನಟ್ಠಾನಂ ಅಚಿತ್ತೀಕತ್ವಾತಿ ನ ಚಿತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ, ನ ಪೂಜೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪೂಜೇನ್ತೋ ಹಿ ಪೂಜೇತಬ್ಬವತ್ಥುಂ ಚಿತ್ತೇ ಠಪೇತಿ, ನ ತತೋ ಬಹಿ ಕರೋತಿ। ಚಿತ್ತಂ ವಾ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಪತ್ತಿ ಚಿತ್ತೀಕರಣಂ ಸಮ್ಭಾವನಕಿರಿಯಾ, ತಪ್ಪಟಿಕ್ಖೇಪತೋ ಅಚಿತ್ತೀಕರಣಂ ಅಸಮ್ಭಾವನಕಿರಿಯಾ। ಅಪವಿದ್ಧನ್ತಿ ಉಚ್ಛಿಟ್ಠಾದಿಛಡ್ಡನೀಯಧಮ್ಮಂ ವಿಯ ಅವಖಿತ್ತಕಂ। ಯೋ ಹಿ ಛಡ್ಡೇತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ರೋಗಿನೋ ಸರೀರೇ ಓದನಾದೀನಿ ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಮ್ಮಿಕೇ ರೋಗಂ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ವಿಯ ದೇತಿ, ಅಯಂ ಅಪವಿದ್ಧಂ ದೇತಿ ನಾಮ। ಅನಾಗಮನದಿಟ್ಠಿಕೋತಿ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಇಮಸ್ಸ ದಾನಸ್ಸ ಫಲಂ ಮಮ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತದಿಟ್ಠಿ ಅತ್ಥಿ, ಸೋ ಆಗಮನದಿಟ್ಠಿಕೋ। ಅಯಂ ಪನ ನ ತಾದಿಸೋತಿ ಅನಾಗಮನದಿಟ್ಠಿಕೋ, ಫಲಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ಹುತ್ವಾ ನ ದೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ನ ಕಮ್ಮಞ್ಚ ಫಲಞ್ಚ ಸದ್ದಹಿತ್ವಾ ದೇತೀ’’ತಿ।
ವೇಲಾಮೋತಿ ಮಾ-ಸದ್ದೋ ಪಟಿಸೇಧವಚನೋ। ಜಾತಿಗೋತ್ತರೂಪಭೋಗಾದಿಗುಣಾನಂ ವೇಲಾ ಮರಿಯಾದಾ ನತ್ಥಿ ಏತಸ್ಮಿನ್ತಿ ವೇಲಾಮೋ। ಅಥ ವಾ ಯಥಾವುತ್ತಗುಣಾನಂ ವೇಲಾ ಮರಿಯಾದಾ ಅಮತಿ ಓಸಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ ಏತಸ್ಮಿನ್ತಿ ವೇಲಾಮೋ, ವೇಲಂ ವಾ ಮರಿಯಾದಂ ಅಮತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಅತಿಕ್ಕಮತೀತಿ ವೇಲಾಮೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಜಾತಿಗೋತ್ತ…ಪೇ॰… ಏವಂಲದ್ಧನಾಮೋ’’ತಿ। ದೀಯತೀತಿ ದಾನಂ, ದಾನವತ್ಥು। ತಂ ಅಗ್ಗೀಯತಿ ನಿಸ್ಸಜ್ಜೀಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ದಾನಗ್ಗಂ। ದಾನಂ ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ದಾನಗ್ಗಂ, ಏವಂ ಭತ್ತಗ್ಗಂ, ಪರಿವೇಸನಟ್ಠಾನಂ। ದುಕೂಲಸನ್ದನಾನೀತಿ ರಜತಭಾಜನಾದಿನಿಸ್ಸಿತೇ ದುಕೂಲೇ ಖೀರಸ್ಸ ಸನ್ದನಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ದುಕೂಲಸನ್ದನಾನಿ। ಕಂಸೂಪಧಾರಣಾನೀತಿ ರಜತಮಯದೋಹಭಾಜನಾನಿ। ತೇನಾಹ ‘‘ರಜತಮಯಖೀರಪಟಿಚ್ಛಕಾನೀ’’ತಿ। ರಜತಮಯಾನಿ ಖೀರಪಟಿಚ್ಛಕಾನಿ ಖೀರಪಟಿಗ್ಗಹಭಾಜನಾನಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ರಜತಮಯಖೀರಪಟಿಚ್ಛಕಾನಿ। ಸೋಧೇಯ್ಯಾತಿ ಮಹಪ್ಫಲಭಾವಕರಣೇನ ವಿಸೋಧೇಯ್ಯ। ಮಹಪ್ಫಲಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಹಿ ದಕ್ಖಿಣಾ ವಿಸುಜ್ಝತಿ ನಾಮ।
ಮಗ್ಗೇನಾಗತಂ ಅನಿವತ್ತನಸರಣನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಲೋಕುತ್ತರಸರಣಗಮನಂ ದೀಪೇತಿ। ಅಪರೇತಿಆದಿನಾ ಲೋಕಿಯಸರಣಗಮನಂ ವುತ್ತಂ। ಸರಣಂ ನಾಮ ತಿಣ್ಣಂ ರತನಾನಂ ಜೀವಿತಪರಿಚ್ಚಾಗಮಯಂ ಪುಞ್ಞಂ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮಹಪ್ಫಲತರನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಇದಞ್ಚ – ‘‘ಸಚೇ ತ್ವಂ ಯಥಾ ಗಹಿತಂ ಸರಣಂ ನ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಸಿ, ಏವಾಹಂ ತಂ ಮಾರೇಮೀ’’ತಿ ಯದಿಪಿ ಕೋಚಿ ತಿಣ್ಹೇನ ಸತ್ಥೇನ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಯ್ಯ, ತಥಾಪಿ ‘‘ನೇವಾಹಂ ಬುದ್ಧಂ ನ ಬುದ್ಧೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ನ ಧಮ್ಮೋತಿ, ಸಙ್ಘಂ ನ ಸಙ್ಘೋತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ ದಳ್ಹತರಂ ಕತ್ವಾ ಗಹಿತಸ್ಸ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ। ಮಗ್ಗೇನಾಗತನ್ತಿ ಲೋಕುತ್ತರಸೀಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ಅಪರೇತಿಆದಿನಾ ಪನ ಲೋಕಿಯಸೀಲಂ ವುತ್ತಂ। ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತದಾನಾದಿನಿಹಿತದಣ್ಡತಾಯ ಸಕಲಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಗುಣಾಧಿಟ್ಠಾನತೋ ಚಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲಮಹಾನಿಸಂಸತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।
ಉಪಸಿಙ್ಘನಮತ್ತನ್ತಿ ಗದ್ದೋಹನಮತ್ತನ್ತಿ ಪಾಠನ್ತರೇ ಗೋದೋಹನಮತ್ತಂ ಕಾಲನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೋ ಚ ನ ಸಕಲೋ ಗೋದೋಹನಕ್ಖಣೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಗಾವಿಯಾ ಏಕವಾರಂ ಥನಅಞ್ಛನಮತ್ತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ। ಅಞ್ಛನಮತ್ತನ್ತಿ ಆಕಡ್ಢನಮತ್ತಂ। ಗಾವಿಯಾ ಥನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಖೀರಬಿನ್ದುದುಹನಕಾಲಮತ್ತಮ್ಪಿ ಗದ್ದುಹನಮತ್ತನ್ತಿ ವದನ್ತಿ। ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ಹಿ ಕಾಲಂ ಯೋ ವಸನಗಬ್ಭಪರಿವೇಣವಿಹಾರೂಪಚಾರಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ವಾ ಅಪರಿಮಾಣಾಸು ಲೋಕಧಾತೂಸು
ವೇಲಾಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಸೀಹನಾದವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।