೪. ಮಹಾವಗ್ಗೋ
೧. ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ವೇಸಾಲೀ ನಾಮ ನಗರತ್ಥಿ ವಜ್ಜೀನನ್ತಿ ಇದಂ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರಪೇತವತ್ಥು। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ ನಾಮ ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ನತ್ಥಿಕವಾದೋ ವೇಸಾಲಿಯಂ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ। ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ವೇಸಾಲಿನಗರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ವಾಣಿಜಸ್ಸ ಆಪಣಸಮೀಪೇ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಂ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಬಹೂ ಜನಾ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಾ ಕಿಲಮನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಕದ್ದಮೇನ ಲಿಮ್ಪನ್ತಿ। ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೋ ವಾಣಿಜೋ ‘‘ಮಾ ಇಮೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಕಲಲಂ ಅಕ್ಕಮಿಂಸೂ’’ತಿ ಅಪಗತದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಸಙ್ಖವಣ್ಣಪಟಿಭಾಗಂ ಗೋಸೀಸಟ್ಠಿಂ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಾಪೇಸಿ। ಪಕತಿಯಾ ಚ ಸೀಲವಾ ಅಹೋಸಿ ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಸಣ್ಹವಾಚೋ, ಪರೇಸಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಗುಣಂ ಕಿತ್ತೇತಿ।
ಸೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ಅತ್ತನೋ ಸಹಾಯಸ್ಸ ನ್ಹಾಯನ್ತಸ್ಸ ಪಮಾದೇನ ಅನೋಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸ ನಿವಾಸನವತ್ಥಂ ಕೀಳಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಅಪನಿಧಾಯ ತಂ ದುಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ। ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೋ ಪನಸ್ಸ ಚೋರಿಕಾಯ ಪರಗೇಹತೋ ಭಣ್ಡಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ಆಪಣೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿ। ಭಣ್ಡಸಾಮಿಕಾ ವೀಮಂಸನ್ತಾ ಭಣ್ಡೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತಸ್ಸ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯಂ ತಞ್ಚ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಸುಂ। ರಾಜಾ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದಥ, ಭಾಗಿನೇಯ್ಯಂ ಪನಸ್ಸ ಸೂಲೇ ಆರೋಪೇಥಾ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ। ರಾಜಪುರಿಸಾ ತಥಾ ಅಕಂಸು। ಸೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಭುಮ್ಮದೇವೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ। ಸೋ ಗೋಸೀಸೇನ ಸೇತುನೋ ಕತತ್ತಾ ಸೇತವಣ್ಣಂ
ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ ರಾಜಾ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ರಾಜವಿಭೂತಿಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿಂ
ಸಾ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ವೇಸಾಲಿಯಾ ತಿಯೋಜನಮತ್ಥಕೇ ಹೋತಿ, ತಥಾಪಿ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತೋ ವಾತವೇಗೇನ ಪುಬ್ಬಣ್ಹೇಯೇವ ತಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ। ‘‘ಸಾ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಅಮನುಸ್ಸಪರಿಗ್ಗಹಿತಾ’’ತಿ ಪಗೇವ ಸುತತ್ತಾ ಭಯೇನ ಸೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಏತ್ಥ ಕೋಚಿ ಪರಿಸ್ಸಯೋ’’ತಿ ಸಮನ್ತತೋ
ಸೋ ತತ್ಥ ಅರುಣವಣ್ಣಮತ್ತಿಕಂ ರತ್ತುಪ್ಪಲಾನಿ ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ಅನತ್ಥಙ್ಗತೇಯೇವ ಸೂರಿಯೇ ನಗರದ್ವಾರಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ। ತಂ ದಿಸ್ವಾ ದ್ವಾರಪಾಲೋ ತಸ್ಸ ವಿರವನ್ತಸ್ಸೇವ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇಸಿ। ಸೋ ಥಕಿತೇ ದ್ವಾರೇ ಪವೇಸನಂ ಅಲಭನ್ತೋ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ಸೂಲೇ ಆರೋಪಿತಂ ಪುರಿಸಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏತೇ ಮಯಿ ಅನತ್ಥಙ್ಗತೇ ಏವ ಸೂರಿಯೇ ಆಗತೇ ವಿರವನ್ತೇ ಏವಂ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇಸುಂ। ‘ಅಹಂ ಕಾಲೇಯೇವ ಆಗತೋ, ಮಮ ದಾಸೋ ನತ್ಥೀ’ತಿ ತಯಾಪಿ ಞಾತಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ‘‘ಸೇಯ್ಯಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ನಯಿಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ। ಇದಾನಿ ಆದಿತೋ ಪನ ‘‘ವೇಸಾಲಿ ನಾಮ ನಗರತ್ಥಿ ವಜ್ಜೀನ’’ನ್ತಿ ಗಾಥಾ ತಾಸಂ ಸಮ್ಬನ್ಧದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಠಪಿತಾ –
೫೧೭.
‘‘ವೇಸಾಲೀ
ದಿಸ್ವಾನ ಪೇತಂ ನಗರಸ್ಸ ಬಾಹಿರಂ, ತತ್ಥೇವ ಪುಚ್ಛಿತ್ಥ ತಂ ಕಾರಣತ್ಥಿಕೋ॥
೫೧೮.
‘‘ಸೇಯ್ಯಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ನಯಿಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ, ಅಭಿಕ್ಕಮೋ ನತ್ಥಿ ಪಟಿಕ್ಕಮೋ ಚ।
ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತವತ್ಥಭೋಗಾ, ಪರಿಚಾರಣಾ ಸಾಪಿ ಇಮಸ್ಸ ನತ್ಥಿ॥
೫೧೯.
‘‘ಯೇ ಞಾತಕಾ ದಿಟ್ಠಸುತಾ ಸುಹಜ್ಜಾ, ಅನುಕಮ್ಪಕಾ ಯಸ್ಸ ಅಹೇಸುಂ ಪುಬ್ಬೇ।
ದಟ್ಠುಮ್ಪಿ ತೇ ದಾನಿ ನ ತಂ ಲಭನ್ತಿ, ವಿರಾಜಿತತೋ ಹಿ ಜನೇನ ತೇನ॥
೫೨೦.
‘‘ನ
ಅತ್ಥಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ಪರಿವಾರಯನ್ತಿ, ಬಹೂ ಮಿತ್ತಾ ಉಗ್ಗತತ್ತಸ್ಸ ಹೋನ್ತಿ॥
೫೨೧.
‘‘ನಿಹೀನತ್ತೋ ಸಬ್ಬಭೋಗೇಹಿ ಕಿಚ್ಛೋ, ಸಮ್ಮಕ್ಖಿತೋ ಸಮ್ಪರಿಭಿನ್ನಗತ್ತೋ।
ಉಸ್ಸಾವಬಿನ್ದೂವ ಪಲಿಮ್ಪಮಾನಾ, ಅಜ್ಜ ಸುವೇ ಜೀವಿತಸ್ಸೂಪರೋಧೋ॥
೫೨೨.
‘‘ಏತಾದಿಸಂ ಉತ್ತಮಕಿಚ್ಛಪ್ಪತ್ತಂ,
ಉತ್ತಾಸಿತಂ ಪುಚಿಮನ್ದಸ್ಸ ಸೂಲೇ।
ಅಥ ತ್ವಂ ಕೇನ ವಣ್ಣೇನ ವದೇಸಿ ಯಕ್ಖ,
‘ಜೀವ ಭೋ ಜೀವಿತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋ’’’ತಿ॥
೫೧೭. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಸಂ ವೇಸಾಲಿಯಂ। ನಗರಸ್ಸ ಬಾಹಿರನ್ತಿ ನಗರಸ್ಸ ಬಹಿ ಭವಂ, ವೇಸಾಲಿನಗರಸ್ಸ ಬಹಿ ಏವ ತತ್ಥೇವಾತಿ ಯತ್ಥ ತಂ ಪಸ್ಸಿ, ತತ್ಥೇವ ಠಾನೇ। ತನ್ತಿ ಕಾರಣತ್ಥಿಕೋತಿ ‘‘ಜೀವ, ಭೋ, ಜೀವಿತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತಅತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಣೇನ ಅತ್ಥಿಕೋ ಹುತ್ವಾ।
೫೧೮. ಸೇಯ್ಯಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ನಯಿಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಸಾರಣಲಕ್ಖಣಾ ಸೇಯ್ಯಾ, ಪಲ್ಲಙ್ಕಾಭುಜನಲಕ್ಖಣಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ಚ ಇಮಸ್ಸ ಸೂಲೇ ಆರೋಪಿತಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ನತ್ಥಿ। ಅಭಿಕ್ಕಮೋ ನತ್ಥಿ ಪಟಿಕ್ಕಮೋ ಚಾತಿ ಅಭಿಕ್ಕಮಾದಿಲಕ್ಖಣಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಗಮನಂ ಇಮಸ್ಸ ನತ್ಥಿ। ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಸಾಪೀತಿ ಯಾ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತವತ್ಥಪರಿಭೋಗಾದಿಲಕ್ಖಣಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಪರಿಚಾರಣಾ, ಸಾಪಿ ಇಮಸ್ಸ ನತ್ಥಿ। ‘‘ಪರಿಹರಣಾ ಸಾಪೀ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅಸಿತಾದಿಪರಿಭೋಗವಸೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಪರಿಹರಣಾ, ಸಾಪಿ ಇಮಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಿಗತಜೀವಿತತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ‘‘ಪರಿಚಾರಣಾ ಸಾಪೀ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ।
೫೧೯. ದಿಟ್ಠಸುತಾ ಸುಹಜ್ಜಾ, ಅನುಕಮ್ಪಕಾ ಯಸ್ಸ ಅಹೇಸುಂ ಪುಬ್ಬೇತಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಸಹಾಯಾ ಚೇವ ಅದಿಟ್ಠಸಹಾಯಾ ಚ ಯಸ್ಸ ಮಿತ್ತಾ ಅನುದ್ದಯಾವನ್ತೋ ಯೇ ದಟ್ಠುಮ್ಪೀತಿ ಪಸ್ಸಿತುಮ್ಪಿ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಕುತೋ ಸಹ ವಸಿತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಿರಾಜಿತತ್ತೋತಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಸಭಾವೋ। ಜನೇನ ತೇನಾತಿ ತೇನ ಞಾತಿಆದಿಜನೇನ।
೫೨೦. ನ ಓಗ್ಗತತ್ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾತಿ ಅಪಗತವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಮತಸ್ಸ ಮಿತ್ತಾ ನಾಮ ನ ಹೋನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಮಿತ್ತೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಅತಿಕ್ಕನ್ತತ್ತಾ। ಜಹನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾ ವಿಕಲಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಮತೋ ತಾವ ತಿಟ್ಠತು, ಜೀವನ್ತಮ್ಪಿ ಭೋಗವಿಕಲಂ ಪುರಿಸಂ ವಿದಿತ್ವಾ ‘‘ನ ಇತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಗಯ್ಹೂಪಗ’’ನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾ ಪಜಹನ್ತಿ। ಅತ್ಥಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ಪರಿವಾರಯನ್ತೀತಿ ತಸ್ಸ ಪನ ಸನ್ತಕಂ ಅತ್ಥಂ ಧನಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಯವಾದಿನೋ ಮುಖುಲ್ಲೋಕಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ತಂ ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ। ಬಹೂ ಮಿತ್ತಾ ಉಗ್ಗತತ್ತಸ್ಸ ಹೋನ್ತೀತಿ ವಿಭವಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ
೫೨೧. ನಿಹೀನತ್ತೋ ಸಬ್ಬಭೋಗೇಹೀತಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗವತ್ಥೂಹಿ ಪರಿಹೀನತ್ತೋ। ಕಿಚ್ಛೋತಿ ದುಕ್ಖಿತೋ। ಸಮ್ಮಕ್ಖಿತೋತಿ ರುಹಿರೇಹಿ ಸಮ್ಮಕ್ಖಿತಸರೀರೋ। ಸಮ್ಪರಿಭಿನ್ನಗತ್ತೋತಿ ಸೂಲೇನ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ವಿದಾಲಿತಗತ್ತೋ। ಉಸ್ಸಾವಬಿನ್ದೂವ ಪಲಿಮ್ಪಮಾನೋತಿ ತಿಣಗ್ಗೇ ಲಿಮ್ಪಮಾನಉಸ್ಸಾವಬಿನ್ದುಸದಿಸೋ। ಅಜ್ಜ ಸುವೇತಿ ಅಜ್ಜ ವಾ ಸುವೇ ವಾ ಇಮಸ್ಸ ನಾಮ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಉಪರೋಧೋ ನಿರೋಧೋ, ತತೋ ಉದ್ಧಂ ನಪ್ಪವತ್ತತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
೫೨೨. ಉತ್ತಾಸಿತನ್ತಿ ಆವುತಂ ಆರೋಪಿತಂ। ಪುಚಿಮನ್ದಸ್ಸ ಸೂಲೇತಿ ನಿಮ್ಬರುಕ್ಖಸ್ಸ ದಣ್ಡೇನ ಕತಸೂಲೇ ಕೇನ ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ। ಜೀವ, ಭೋ, ಜೀವಿತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋತಿ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಜೀವ। ಕಸ್ಮಾ? ಸೂಲಂ ಆರೋಪಿತಸ್ಸಾಪಿ ಹಿ ತೇ ಇಧ ಜೀವಿತಮೇವ ಇತೋ ಚುತಸ್ಸ ಜೀವಿತತೋ ಸತಭಾಗೇನ ಸಹಸ್ಸಭಾಗೇನ ಸೇಯ್ಯೋ ಸುನ್ದರತರೋತಿ।
ಏವಂ ತೇನ ರಞ್ಞಾ ಪುಚ್ಛಿತೋ ಸೋ ಪೇತೋ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ –
೫೨೩.
‘‘ಸಾಲೋಹಿತೋ ಏಸ ಅಹೋಸಿ ಮಯ್ಹಂ, ಅಹಂ ಸರಾಮಿ ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ।
ದಿಸ್ವಾ ಚ ಮೇ ಕಾರುಞ್ಞಮಹೋಸಿ ರಾಜ, ಮಾ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ನಿರಯಂ ಪತಾಯಂ॥
೫೨೪.
‘‘ಇತೋ
ಉಪಪಜ್ಜತಿ ದುಕ್ಕಟಕಮ್ಮಕಾರೀ, ಮಹಾಭಿತಾಪಂ ಕಟುಕಂ ಭಯಾನಕಂ॥
೫೨೫.
‘‘ಅನೇಕಭಾಗೇನ ಗುಣೇನ ಸೇಯ್ಯೋ, ಅಯಮೇವ ಸೂಲೋ ನಿರಯೇನ ತೇನ।
ಏಕನ್ತದುಕ್ಖಂ ಕಟುಕಂ ಭಯಾನಕಂ, ಏಕನ್ತತಿಬ್ಬಂ ನಿರಯಂ ಪತಾಯಂ॥
೫೨೬.
‘‘ಇದಞ್ಚ
ತಸ್ಮಾ ಅಹಂ ಸನ್ತಿಕೇ ನ ಭಣಾಮಿ, ಮಾ ಮೇಕತೋ ಜೀವಿತಸ್ಸೂಪರೋಧೋ’’ತಿ॥ –
ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
೫೨೩. ತತ್ಥ ಸಾಲೋಹಿತೋ ಸಮಾನಲೋಹಿತೋ ಯೋನಿಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಞಾತಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾತಿ ಪುರಿಮತ್ತಭಾವೇ। ಮಾ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ನಿರಯಂ ಪತಾಯನ್ತಿ ಅಯಂ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಪುರಿಸೋ ನಿರಯಂ ಮಾ ಪತಿ, ಮಾ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೀತಿ ಇಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಮೇ ಕಾರುಞ್ಞಂ ಅಹೋಸೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೫೨೪. ಸತ್ತುಸ್ಸದನ್ತಿ ಪಾಪಕಾರೀಹಿ ಸತ್ತೇಹಿ ಉಸ್ಸನ್ನಂ, ಅಥ ವಾ ಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಂ, ಮುಖೇ ತತ್ತಲೋಹಸೇಚನಂ, ಅಙ್ಗಾರಪಬ್ಬತಾರೋಪನಂ, ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಪಕ್ಖೇಪನಂ, ಅಸಿಪತ್ತವನಪ್ಪವೇಸನಂ, ವೇತ್ತರಣಿಯಂ ಸಮೋತರಣಂ, ಮಹಾನಿರಯೇ ಪಕ್ಖೇಪೋತಿ। ಇಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ ಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಾದೀಹಿ ದಾರುಣಕಾರಣೇಹಿ ಉಸ್ಸನ್ನಂ, ಉಪರೂಪರಿ ನಿಚಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮಹಾಭಿತಾಪನ್ತಿ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ, ಮಹಾಅಗ್ಗಿಸನ್ತಾಪಂ ವಾ। ಕಟುಕನ್ತಿ ಅನಿಟ್ಠಂ। ಭಯಾನಕನ್ತಿ ಭಯಜನಕಂ।
೫೨೫. ಅನೇಕಭಾಗೇನ ಗುಣೇನಾತಿ ಅನೇಕಕೋಟ್ಠಾಸೇನ ಆನಿಸಂಸೇನ। ಅಯಮೇವ ಸೂಲೋ ನಿರಯೇನ ತೇನಾತಿ ತತೋ ಇಮಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಟ್ಠಾನಭೂತತೋ ನಿರಯತೋ ಅಯಮೇವ ಸೂಲೋ ಸೇಯ್ಯೋತಿ। ನಿಸ್ಸಕ್ಕೇ ಹಿ ಏಕನ್ತ ತಿಬ್ಬನ್ತಿ ಏಕನ್ತೇನೇವ ತಿಖಿಣದುಕ್ಖಂ, ನಿಯತಮಹಾದುಕ್ಖನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
೫೨೬. ಇದಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ವಚನಂ ಮಮೇಸೋತಿ ‘‘ಇತೋ ಚುತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಂ ಮಮ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಏಸೋ ಪುರಿಸೋ ದುಕ್ಖೂಪನೀತೋ ಮಮ ವಚನೇನ ನಿರಯದುಕ್ಖಂ ಉಪನೀತೋ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ। ವಿಜಹೇಯ್ಯ ಪಾಣನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಜೀವಿತಂ ಪರಿಚ್ಚಜೇಯ್ಯ। ತಸ್ಮಾತಿ ತೇನ ಕಾರಣೇನ। ಮಾ ಮೇಕತೋತಿ ‘‘ಮಯಾ ಏಕತೋ ಇಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಉಪರೋಧೋ ಮಾ ಹೋತೂ’’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಇದಂ ವಚನಂ ಅಹಂ ನ ಭಣಾಮಿ, ಅಥ ಖೋ
ಏವಂ ಪೇತೇನ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇ ಪಕಾಸಿತೇ ಪುನ ರಾಜಾ ಪೇತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಂ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ಓಕಾಸಂ ಕರೋನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
೫೨೭.
‘‘ಅಞ್ಞಾತೋ ಏಸೋ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಾಮಸೇ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ತುವಂ।
ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಸಚೇ ನೋ ಕರೋಸಿ, ಪುಚ್ಛಾಮ ತಂ ನೋ ನ ಚ ಕುಜ್ಝಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ॥
೫೨೮.
‘‘ಅದ್ಧಾ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಮೇ ತದಾ ಅಹು, ನಾಚಿಕ್ಖಣಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಸ್ಸ ಹೋತಿ।
ಅಕಾಮಾ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವಚೋತಿ ಕತ್ವಾ, ಪುಚ್ಛಸ್ಸು ಮಂ ಕಾಮಂ ಯಥಾ ವಿಸಯ್ಹ’’ನ್ತಿ॥ –
ಇಮಾ ರಞ್ಞೋ ಪೇತಸ್ಸ ಚ ವಚನಪಟಿವಚನಗಾಥಾ।
೫೨೭. ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಾತೋತಿ ಅವಗತೋ। ಇಚ್ಛಾಮಸೇತಿ ಇಚ್ಛಾಮ। ನೋತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ। ನ ಚ ಕುಜ್ಝಿತಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ಇಮೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪುಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ ಕೋಧೋ ನ ಕಾತಬ್ಬೋ।
೫೨೮. ಅದ್ಧಾತಿ ಏಕಂಸೇನ। ಪಟಿಞ್ಞಾ ಮೇತಿ ಞಾಣವಸೇನ ಮಯ್ಹಂ ‘‘ಪುಚ್ಛಸ್ಸೂ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಾ, ಓಕಾಸದಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ತದಾ ಅಹೂತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ನಾಚಿಕ್ಖಣಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ ಅಕಥನಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಸ್ಸ ಹೋತಿ। ಪಸನ್ನೋ ಏವ ಹಿ ಪಸನ್ನಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಥೇತಿ। ತ್ವಂ ಪನ ತದಾ ಮಯಿ ಅಪ್ಪಸನ್ನೋ, ಅಹಞ್ಚ ತಯಿ, ತೇನ ಪಟಿಜಾನಿತ್ವಾ ಕಥೇತುಕಾಮೋ ನಾಹೋಸಿ। ಇದಾನಿ ಪನಾಹಂ ತುಯ್ಹಂ ಅಕಾಮಾ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವಚೋ ಅಕಾಮೋ ಏವ ಸದ್ಧಾತಬ್ಬವಚನೋ ಇತಿ ಕತ್ವಾ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಪುಚ್ಛಸ್ಸು ಮಂ ಕಾಮಂ ಯಥಾ ವಿಸಯ್ಹನ್ತಿ ತ್ವಂ ಯಥಾ ಇಚ್ಛಸಿ, ತಮತ್ಥಂ ಮಂ ಪುಚ್ಛಸ್ಸು। ಅಹಂ ಪನ ಯಥಾ ವಿಸಯ್ಹಂ ಯಥಾ ಮಯ್ಹಂ ಸಹಿತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ತಥಾ ಅತ್ತನೋ ಞಾಣಬಲಾನುರೂಪಂ ಕಥೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
ಏವಂ ಪೇತೇನ ಪುಚ್ಛನಾಯ ಓಕಾಸೇ ಕತೇ ರಾಜಾ –
೫೨೯.
‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಹಂ ಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿಸಾಮಿ,
ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಾಹಂ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ।
ದಿಸ್ವಾವ ತಂ ನೋಪಿ ಚೇ ಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ,
ಕರೇಯ್ಯಾಸಿ ಮೇ ಯಕ್ಖ ನಿಯಸ್ಸಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಅಹಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಥೇವ ಅಹಂ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ, ತಂ ಪನ ದಿಸ್ವಾವ ತಂ ವಚನಂ ನೋಪಿ ಚೇ ಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ। ಯಕ್ಖ, ಮಯ್ಹಂ ನಿಯಸ್ಸಕಮ್ಮಂ ನಿಗ್ಗಹಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯಾಸೀತಿ। ಅಥ ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಹಂ ಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಹಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಿ ಅಚಕ್ಖುಗೋಚರಸ್ಸ ಅದಸ್ಸನತೋ। ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಾಹಂ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತೇ ಅಹಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ। ತಾದಿಸೋ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ತಯಿ ಅಭಿಪ್ಪಸಾದೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಪಚ್ಛಿಮಪದಸ್ಸ ಪನ ಯಥಾವುತ್ತೋವ ಅತ್ಥೋ।
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೋ –
೫೩೦.
‘‘ಸಚ್ಚಪ್ಪಟಿಞ್ಞಾ ತವ ಮೇಸಾ ಹೋತು, ಸುತ್ವಾನ ಧಮ್ಮಂ ಲಭ ಸುಪ್ಪಸಾದಂ।
ಅಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ, ಯಂ ತೇ ಸುತಂ ಅಸುತಞ್ಚಾಪಿ ಧಮ್ಮಂ।
ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸಂ ಯಥಾ ಪಜಾನ’’ನ್ತಿ॥ – ಗಾಥಮಾಹ
೫೩೧.
‘‘ಸೇತೇನ
ಯಾನಂ ಇದಂ ಅಬ್ಭುತಂ ದಸ್ಸನೇಯ್ಯಂ, ಕಿಸ್ಸೇತಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋತಿ॥
೫೩೨.
‘‘ವೇಸಾಲಿಯಾ ನಗರಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ, ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಮಗ್ಗೇ ನರಕಂ ಅಹೋಸಿ।
ಗೋಸೀಸಮೇಕಾಹಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಸೇತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನರಕಸ್ಮಿಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿಂ॥
೫೩೩.
‘‘ಏತಸ್ಮಿಂ
ಯಾನಂ ಇದಂ ಅಬ್ಭುತಂ ದಸ್ಸನೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋತಿ॥
೫೩೪.
‘‘ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತಿ, ಗನ್ಧೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪವಾಯತಿ।
ಯಕ್ಖಿದ್ಧಿಪತ್ತೋಸಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ, ನಗ್ಗೋ ಚಾಸಿ ಕಿಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋತಿ॥
೫೩೫.
‘‘ಅಕ್ಕೋಧನೋ ನಿಚ್ಚಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಸಣ್ಹಾಹಿ ವಾಚಾಹಿ ಜನಂ ಉಪೇಮಿ।
ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ದಿಬ್ಬೋ ಮೇ ವಣ್ಣೋ ಸತತಂ ಪಭಾಸತಿ॥
೫೩೬.
‘‘ಯಸಞ್ಚ ಕಿತ್ತಿಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಠಿತಾನಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಮನ್ತೇಮಿ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ।
ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ದಿಬ್ಬೋ ಮೇ ಗನ್ಧೋ ಸತತಂ ಪವಾಯತಿ॥
೫೩೭.
‘‘ಸಹಾಯಾನಂ
ಖಿಡ್ಡತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ, ತೇನಮ್ಹಿ ನಗ್ಗೋ ಕಸಿರಾ ಚ ವುತ್ತೀತಿ॥
೫೩೮.
‘‘ಯೋ
ಅಕೀಳಮಾನೋ ಪನ ಯೋ ಕರೋತಿ, ಕಿಂ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಮಾಹೂತಿ॥
೫೩೯.
‘‘ಯೇ ದುಟ್ಠಸಙ್ಕಪ್ಪಮನಾ ಮನುಸ್ಸಾ, ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಚ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಾ।
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ, ಅಸಂಸಯಂ ತೇ ನಿರಯಂ ಉಪೇನ್ತಿ॥
೫೪೦.
‘‘ಅಪರೇ ಪನ ಸುಗತಿಮಾಸಮಾನಾ, ದಾನೇ ರತಾ ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಭಾವಾ।
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ, ಅಸಂಸಯಂ ತೇ ಸುಗತಿಂ ಉಪೇನ್ತೀ’’ತಿ॥ –
ತೇಸಂ ಉಭಿನ್ನಂ ವಚನಪಟಿವಚನಗಾಥಾ ಹೋನ್ತಿ।
೫೩೦. ತತ್ಥ ಸಚ್ಚಪ್ಪಟಿಞ್ಞಾ ತವ ಮೇಸಾ ಹೋತೂತಿ ‘‘ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಾಹಂ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ತವ ಏಸಾ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಮಯ್ಹಂ ಸಚ್ಚಂ ಹೋತು। ಸುತ್ವಾನ ಧಮ್ಮಂ ಲಭ ಸುಪ್ಪಸಾದನ್ತಿ ಮಯಾ ವುಚ್ಚಮಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸುನ್ದರಂ ಪಸಾದಂ ಲಭಸ್ಸು। ಅಞ್ಞತ್ಥಿಕೋತಿ ಆಜಾನನತ್ಥಿಕೋ। ಯಥಾ ಪಜಾನನ್ತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೋಪಿ
೫೩೧. ಕಿಸ್ಸೇತಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋತಿ ಕಿಸ್ಸೇತಂ ಕಿಸ್ಸ ನಾಮ ಏತಂ, ಕಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ। ಏತನ್ತಿ ವಾ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಕಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ। ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತೇ’’ತಿ ಚ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ।
೫೩೨-೩೩. ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಮಗ್ಗೇತಿ ನರಕನ್ತಿ ಆವಾಟಂ। ಏಕಾಹನ್ತಿ ಏಕಂ ಅಹಂ। ನರಕಸ್ಮಿಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿನ್ತಿ ಯಥಾ ಕದ್ದಮೋ ನ ಅಕ್ಕಮೀಯತಿ, ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಾವಾಟೇ ಠಪೇಸಿಂ। ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಗೋಸೀಸೇನ ಸೇತುಕರಣಸ್ಸ।
೫೩೬-೭. ಧಮ್ಮೇ ಠಿತಾನನ್ತಿ ಧಮ್ಮಚಾರೀನಂ ಸಮಚಾರೀನಂ। ಮನ್ತೇಮೀತಿ ಕಥೇಮಿ ಕಿತ್ತಯಾಮಿ। ಖಿಡ್ಡತ್ಥಿಕೋತಿ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋತಿ ದುಸ್ಸಸಾಮಿಕೇ ನ ದೂಸಿತಚಿತ್ತೋ, ನ ಅವಹರಣಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ನಾಪಿ ವಿನಾಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ।
೫೩೮. ಅಕೀಳಮಾನೋತಿ ಅಖಿಡ್ಡಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ, ಲೋಭಾದೀಹಿ ದೂಸಿತಚಿತ್ತೋ। ಕಿಂ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಮಾಹೂತಿ ತಸ್ಸ ತಥಾ ಕತಸ್ಸ ಪಾಪಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕೀವ ಕಟುಕಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಂ ಪಣ್ಡಿತಾ ಆಹು।
೫೩೯-೪೦. ದುಟ್ಠಸಙ್ಕಪ್ಪಮನಾತಿ ಕಾಮಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಿವಸೇನ ದೂಸಿತಮನೋವಿತಕ್ಕಾ, ಏತೇನ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಮಾಹ। ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಚ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಾತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿವಸೇನ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಮಲಿನಾ। ಆಸಮಾನಾತಿ ಆಸೀಸಮಾನಾ ಪತ್ಥಯಮಾನಾ।
ಏವಂ ಪೇತೇನ ಸಙ್ಖೇಪೇನೇವ ಕಮ್ಮಫಲೇಸು ವಿಭಜಿತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತೇಸು ತಂ ಅಸದ್ದಹನ್ತೋ ರಾಜಾ –
೫೪೧.
‘‘ತಂ ಕಿನ್ತಿ ಜಾನೇಯ್ಯಮಹಂ ಅವೇಚ್ಚ, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ।
ಕಿಂ ವಾಹಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ, ಕೋ ವಾಪಿ ಮಂ ಸದ್ದಹಾಪೇಯ್ಯ ಏತ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ತಂ ಕಿನ್ತಿ ಜಾನೇಯ್ಯಮಹಂ ಅವೇಚ್ಚಾತಿ ಯೋಯಂ ತಯಾ ‘‘ಯೇ ದುಟ್ಠಸಙ್ಕಪ್ಪಮನಾ ಮನುಸ್ಸಾ, ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಚ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಾ’’ತಿಆದಿನಾ। ‘‘ಅಪರೇ ಪನ ಸುಗತಿಮಾಸಮಾನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಚ ಕಲ್ಯಾಣಸ್ಸ ಪಾಪಸ್ಸ ಚ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ವುತ್ತೋ, ತಂ ಕಿನ್ತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ಅಹಂ ಅವೇಚ್ಚ ಕಿಂ ವಾಹಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯನ್ತಿ ಕೀದಿಸಂ ವಾ ಪನಾಹಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಭೂತಂ ನಿದಸ್ಸನಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ। ಕೋ ವಾಪಿ ಮಂ ಸದ್ದಹಾಪೇಯ್ಯ ಏತನ್ತಿ ಕೋ ವಾ ವಿಞ್ಞೂ ಪುರಿಸೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಮಂ ಸದ್ದಹಾಪೇಯ್ಯ, ತಂ ಕಥೇಹೀತಿ
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೋ ಕಾರಣೇನ ತಮತ್ಥಂ ತಸ್ಸ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ –
೫೪೨.
‘‘ದಿಸ್ವಾ ಚ ಸುತ್ವಾ ಅಭಿಸದ್ದಹಸ್ಸು, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ।
ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪೇ ಉಭಯೇ ಅಸನ್ತೇ, ಸಿಯಾ ನು ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾ॥
೫೪೩.
‘‘ನೋ ಚೇತ್ಥ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೇಯ್ಯುಂ ಮಚ್ಚಾ, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಾನಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ।
ನಾಹೇಸುಂ ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾ, ಹೀನಾ ಪಣೀತಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ॥
೫೪೪.
‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ ಮಚ್ಚಾ, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಾನಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ।
ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾ, ಹೀನಾ ಪಣೀತಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ॥
೫೪೫.
‘‘ದ್ವಯಜ್ಜ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಮಾಹು, ಸುಖಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ವೇದನೀಯಂ।
ತಾ ದೇವತಾಯೋ ಪರಿಚಾರಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಚೇನ್ತಿ ಬಾಲಾ ದ್ವಯತಂ ಅಪಸ್ಸಿನೋ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
೫೪೨. ತತ್ಥ ದಿಸ್ವಾ ಚಾತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ದಿಸ್ವಾಪಿ। ಸುತ್ವಾತಿ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ತದನುಸಾರೇನ ನಯಂ ನೇನ್ತೋ ಅನುಮಿನನ್ತೋ। ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಸ್ಸಾತಿ ಕುಸಲಸ್ಸ ಅಕುಸಲಸ್ಸ ಚ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ಸುಖೋ ಅಯಂ ದುಕ್ಖೋ ಚ ವಿಪಾಕೋತಿ ಅಭಿಸದ್ದಹಸ್ಸು। ಉಭಯೇ ಅಸನ್ತೇತಿ ಕಲ್ಯಾಣೇ ಪಾಪೇ ಚಾತಿ ದುವಿಧೇ ಕಮ್ಮೇ ಅವಿಜ್ಜಮಾನೇ। ಸಿಯಾ ನು ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾತಿ ‘‘ಇಮೇ ಸತ್ತಾ
೫೪೩-೪. ಇದಾನಿ ಯಥಾವುತ್ತಮತ್ಥಂ ‘‘ನೋ ಚೇತ್ಥ ಕಮ್ಮಾನೀ’’ತಿ ಚ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಮ್ಮಾನೀ’’ತಿ ಚ ಗಾಥಾದ್ವಯೇನ ಬ್ಯತಿರೇಕತೋ ಅನ್ವಯತೋ ಚ ವಿಭಾವೇತಿ। ತತ್ಥ ಹೀನಾ ಪಣೀತಾತಿ ಕುಲರೂಪಾರೋಗ್ಯಪರಿವಾರಾದೀಹಿ
೫೪೫. ದ್ವಯಜ್ಜ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಮಾಹೂತಿ ದ್ವಯಂ ದುವಿಧಂ ಅಜ್ಜ ಇದಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಂ ಸುಚರಿತದುಚ್ಚರಿತಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ। ಕಿಂ ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸುಖಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ವೇದನೀಯ’’ನ್ತಿ, ಇಟ್ಠಸ್ಸ ಚ ಅನಿಟ್ಠಸ್ಸ ಚ ಅನುಭವನಯೋಗ್ಗಂ। ತಾ ದೇವತಾಯೋ ಪರಿಚಾರಯನ್ತೀತಿ ಯೇ ಉಕ್ಕಂಸವಸೇನ ಸುಖವೇದನೀಯಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಟಿಲಭನ್ತಿ, ತೇ ದೇವಲೋಕೇ ತಾ ದೇವತಾ ಹುತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಸುಖಸಮಪ್ಪಿತಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪರಿಚಾರೇನ್ತಿ। ಪಚ್ಚೇನ್ತಿ ಬಾಲಾ ದ್ವಯತಂ ಅಪಸ್ಸಿನೋತಿ ಯೇ ಬಾಲಾ ಕಮ್ಮಞ್ಚ ಕಮ್ಮಫಲಞ್ಚಾತಿ ದ್ವಯಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾ ಅಸದ್ದಹನ್ತಾ, ತೇ ಪಾಪಪ್ಪಸುತಾ ದುಕ್ಖವೇದನೀಯಂ ವಿಪಾಕಂ ಅನುಭವನ್ತಾ ನಿರಯಾದೀಸು ಕಮ್ಮುನಾ ಪಚ್ಚೇನ್ತಿ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ।
ಏವಂ ಕಮ್ಮಫಲಂ ಸದ್ದಹನ್ತೋ ಪನ ತ್ವಂ ಕಸ್ಮಾ ಏವರೂಪಂ ದುಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚನುಭವಸೀತಿ ಅನುಯೋಗಂ ಸನ್ಧಾಯ –
೫೪೬.
‘‘ನ ಮತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಸಯಂಕತಾನಿ, ದತ್ವಾಪಿ ಮೇ ನತ್ಥಿ ಯೋ ಆದಿಸೇಯ್ಯ।
ಅಚ್ಛಾದನಂ ಸಯನಮಥನ್ನಪಾನಂ, ತೇನಮ್ಹಿ ನಗ್ಗೋ ಕಸಿರಾ ಚ ವುತ್ತೀ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ನ ಮತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಸಯಂಕತಾನೀತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸಯಂ ಅತ್ತನಾ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಾನಿ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಾನಿ ಮಮ ನತ್ಥಿ ನ ವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ಯೇಹಿ ಇದಾನಿ ಅಚ್ಛಾದನಾದೀನಿ ಲಭೇಯ್ಯಂ। ದತ್ವಾಪಿ ಮೇ ನತ್ಥಿ ಯೋ ಆದಿಸೇಯ್ಯಾತಿ ಯೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಅಸುಕಸ್ಸ ಪೇತಸ್ಸ ಹೋತೂ’’ತಿ ಮೇ ಆದಿಸೇಯ್ಯ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯ, ಸೋ ನತ್ಥಿ। ತೇನಮ್ಹಿ ನಗ್ಗೋ ಕಸಿರಾ ಚ ವುತ್ತೀತಿ ತೇನ ದುವಿಧೇನಾಪಿ ಕಾರಣೇನ ಇದಾನಿ ನಗ್ಗೋ
ತಂ
೫೪೭.
‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಕಾರಣಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಯಕ್ಖ, ಅಚ್ಛಾದನಂ ಯೇನ ತುವಂ ಲಭೇಥ।
ಆಚಿಕ್ಖ ಮೇ ತ್ವಂ ಯದತ್ಥಿ ಹೇತು, ಸದ್ಧಾಯಿಕಂ ಹೇತುವಚೋ ಸುಣೋಮಾ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಯೇನಾತಿ ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ತ್ವಂ ಅಚ್ಛಾದನಂ ಲಭೇಥ ಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಕಿಞ್ಚಿ ತಂ ಕಾರಣಂ ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಭವೇಯ್ಯ ನು ಖೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯದತ್ಥೀತಿ ಯದಿ ಅತ್ಥಿ।
ಅಥಸ್ಸ
೫೪೮.
‘‘ಕಪ್ಪಿತಕೋ ನಾಮ ಇಧತ್ಥಿ ಭಿಕ್ಖು, ಝಾಯೀ ಸುಸೀಲೋ ಅರಹಾ ವಿಮುತ್ತೋ।
ಗುತ್ತಿನ್ದ್ರಿಯೋ ಸಂವುತಪಾತಿಮೋಕ್ಖೋ, ಸೀತಿಭೂತೋ ಉತ್ತಮದಿಟ್ಠಿಪತ್ತೋ॥
೫೪೯.
‘‘ಸಖಿಲೋ ವದಞ್ಞೂ ಸುವಚೋ ಸುಮುಖೋ, ಸ್ವಾಗಮೋ ಸುಪ್ಪಟಿಮುತ್ತಕೋ ಚ।
ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಖೇತ್ತಂ ಅರಣವಿಹಾರೀ, ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಞ್ಚ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ॥
೫೫೦.
‘‘ಸನ್ತೋ ವಿಧೂಮೋ ಅನೀಘೋ ನಿರಾಸೋ, ಮುತ್ತೋ ವಿಸಲ್ಲೋ ಅಮಮೋ ಅವಙ್ಕೋ।
ನಿರೂಪಧೀ ಸಬ್ಬಪಪಞ್ಚಖೀಣೋ, ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಜುತಿಮಾ॥
೫೫೧.
‘‘ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತೋ ದಿಸ್ವಾಪಿ ನ ಚ ಸುಜಾನೋ, ಮುನೀತಿ ನಂ ವಜ್ಜಿಸು ವೋಹರನ್ತಿ।
ಜಾನನ್ತಿ ತಂ ಯಕ್ಖಭೂತಾ ಅನೇಜಂ, ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಂ ವಿಚರನ್ತಂ ಲೋಕೇ॥
೫೫೨.
‘‘ತಸ್ಸ
ಪಟಿಗ್ಗಹೀತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸು, ಮಮಞ್ಚ ಪಸ್ಸೇಥ ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
೫೪೮. ತತ್ಥ ಕಪ್ಪಿತತೋ ನಾಮಾತಿ ಜಟಿಲಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ಇಧಾತಿ ಇಮಿಸ್ಸಾ ವೇಸಾಲಿಯಾ ಸಮೀಪೇ। ಝಾಯೀತಿ ಅಗ್ಗಫಲಝಾನೇನ ಝಾಯೀ। ಸೀತಿಭೂತೋತಿ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸದರಥಪರಿಳಾಹವೂಪಸಮೇನ ಸೀತಿಭಾವಪ್ಪತ್ತೋ। ಉತ್ತಮದಿಟ್ಠಿಪತ್ತೋತಿ ಉತ್ತಮಂ ಅಗ್ಗಫಲಂ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪತ್ತೋ।
೫೪೯. ಸಖಿಲೋತಿ ಮುದು। ಸುವಚೋತಿ ಸುಬ್ಬಚೋ। ಸ್ವಾಗಮೋತಿ ಸುಟ್ಠು ಆಗತಾಗಮೋ। ಸುಪ್ಪಟಿಮುತ್ತಕೋತಿ ಸುಟ್ಠು ಪಟಿಮುತ್ತಕವಾಚೋ, ಮುತ್ತಭಾಣೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅರಣವಿಹಾರೀತಿ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರೀ।
೫೫೦. ಸನ್ತೋತಿ ಉಪಸನ್ತಕಿಲೇಸೋ। ವಿಧೂಮೋತಿ ವಿಗತಮಿಚ್ಛಾವಿತಕ್ಕಧೂಮೋ। ಅನೀಘೋತಿ ನಿದ್ದುಕ್ಖೋ। ನಿರಾಸೋತಿ ನಿತ್ತಣ್ಹೋ। ಮುತ್ತೋತಿ ಸಬ್ಬಭವೇಹಿ ವಿಮುತ್ತೋ। ವಿಸಲ್ಲೋತಿ ವೀತರಾಗಾದಿಸಲ್ಲೋ। ಅಮಮೋತಿ ಅವಙ್ಕೋತಿ ಕಾಯವಙ್ಕಾದಿವಙ್ಕವಿರಹಿತೋ। ನಿರೂಪಧೀತಿ ಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರಾದಿಉಪಧಿಪ್ಪಹಾಯೀ। ಸಬ್ಬಪಪಞ್ಚಖೀಣೋತಿ ಪರಿಕ್ಖೀಣತಣ್ಹಾದಿಪಪಞ್ಚೋ। ಜುತಿಮಾತಿ ಅನುತ್ತರಾಯ ಞಾಣಜುತಿಯಾ ಜುತಿಮಾ। ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತೋತಿ ಪರಮಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಗುಣತಾಯ ಚ ನ ಪಾಕಟೋ।
೫೫೧. ದಿಸ್ವಾಪಿ ನ ಚ ಸುಜಾನೋತಿ ಗಮ್ಭೀರಭಾವೇನ ದಿಸ್ವಾಪಿ ‘‘ಏವಂಸೀಲೋ, ಏವಂಧಮ್ಮೋ, ಏವಂಪಞ್ಞೋ’’ತಿ ನ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ। ಜಾನನ್ತಿ ತಂ ಯಕ್ಖಭೂತಾ ಅನೇಜನ್ತಿ ಯಕ್ಖಭೂತಾ ಚ ಅನೇಜಂ ನಿತ್ತಣ್ಹಂ ‘‘ಅರಹಾ’’ತಿ ತಂ ಜಾನನ್ತಿ। ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮನ್ತಿ ಸುನ್ದರಸೀಲಾದಿಗುಣಂ।
೫೫೨. ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿತಕಮಹಾಥೇರಸ್ಸ। ಏಕಯುಗನ್ತಿ ಏಕಂ ವತ್ಥಯುಗಂ। ದುವೇ ವಾತಿ ದ್ವೇ ವಾ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ। ಮಮುದ್ದಿಸಿತ್ವಾನಾತಿ ಮಮಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ। ಪಟಿಗ್ಗಹೀತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸೂತಿ ತಾನಿ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ ತೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಚ ಅಸ್ಸು ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸನ್ತಿ ದುಸ್ಸೇನ ಕತಸನ್ನಾಹಂ, ಲದ್ಧವತ್ಥಂ ನಿವತ್ಥಪಾರುತದುಸ್ಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
ತತೋ ರಾಜಾ –
೫೫೩.
‘‘ಕಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಸಮಣಂ ವಸನ್ತಂ, ಗನ್ತ್ವಾನ ಪಸ್ಸೇಮು ಮಯಂ ಇದಾನಿ।
ಯೋ ಮಜ್ಜ ಕಙ್ಖಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತಞ್ಚ, ದಿಟ್ಠೀವಿಸೂಕಾನಿ ವಿನೋದಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ॥ –
ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಪುಚ್ಛಿ। ತತ್ಥ ಕಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇತಿ ಕತರಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ। ಯೋ ಮಜ್ಜಾತಿ ಯೋ ಅಜ್ಜ, ಮ-ಕಾರೋ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋ।
ತತೋ ಪೇತೋ –
೫೫೪.
‘‘ಏಸೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಕಪಿನಚ್ಚನಾಯಂ, ಪರಿವಾರಿತೋ ದೇವತಾಹಿ ಬಹೂಹಿ।
ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಭಾಸತಿ ಸಚ್ಚನಾಮೋ, ಸಕಸ್ಮಿಮಾಚೇರಕೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಕಪಿನಚ್ಚನಾಯನ್ತಿ ಕಪೀನಂ ವಾನರಾನಂ ನಚ್ಚನೇನ ‘‘ಕಪಿನಚ್ಚನಾ’’ತಿ ಲದ್ಧವೋಹಾರೇ ಪದೇಸೇ। ಸಚ್ಚನಾಮೋತಿ ಝಾಯೀ ಸುಸೀಲೋ ಅರಹಾ ವಿಮುತ್ತೋತಿಆದೀಹಿ ಗುಣನಾಮೇಹಿ ಯಾಥಾವನಾಮೋ ಅವಿಪರೀತನಾಮೋ
ಏವಂ ಪೇತೇನ ವುತ್ತೇ ರಾಜಾ ತಾವದೇವ ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ –
೫೫೫.
‘‘ತಥಾಹಂ ಕಸ್ಸಾಮಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಇದಾನಿ, ಅಚ್ಛಾದಯಿಸ್ಸಂ ಸಮಣಂ ಯುಗೇನ।
ಪಟಿಗ್ಗಹೀತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸು, ತುವಞ್ಚ ಪಸ್ಸೇಮು ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಕಸ್ಸಾಮೀತಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ।
ಅಥ ಪೇತೋ ‘‘ದೇವತಾನಂ ಥೇರೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ನಾಯಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನಕಾಲೋ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –
೫೫೬.
‘‘ಮಾ
ತತೋ ಚ ಕಾಲೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತತ್ಥೇವ ಪಸ್ಸಾಹಿ ರಹೋ ನಿಸಿನ್ನ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಸಾಧೂತಿ ಆಯಾಚನೇ ನಿಪಾತೋ। ವೋ ಲಿಚ್ಛವಿ ನೇಸ ಧಮ್ಮೋತಿ, ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜೂನಂ ಏಸ ಧಮ್ಮೋ ನ ಹೋತಿ, ಯಂ ಅಕಾಲೇ ಉಪಸಙ್ಕಮನಂ। ತತ್ಥೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ।
ಏವಂ ಪೇತೇನ ವುತ್ತೇ ರಾಜಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ನಿವೇಸನಮೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುನ ಯುತ್ತಪತ್ತಕಾಲೇ ಅಟ್ಠ ವತ್ಥುಯುಗಾನಿ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಥೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಟ್ಠ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ಆಹ। ತಂ ಸುತ್ವಾ ಥೇರೋ ಕಥಾಸಮುಟ್ಠಾಪನತ್ಥಂ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬೇ ತ್ವಂ ಅದಾನಸೀಲೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ವಿಹೇಠನಜಾತಿಕೋವ ಕಥಂ ಪಣೀತಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ದಾತುಕಾಮೋ ಜಾತೋ’’ತಿ ಆಹ। ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ಪೇತೇನ ಸಮಾಗಮಂ, ತೇನ ಚ ಅತ್ತನಾ ಚ ಕಥಿತಂ ಸಬ್ಬಂ ಥೇರಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ವತ್ಥಾನಿ ದತ್ವಾ ಪೇತಸ್ಸ ಉದ್ದಿಸಿ। ತೇನ ಪೇತೋ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಧರೋ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತೋ ಅಸ್ಸಾರುಳ್ಹೋ ಥೇರಸ್ಸ ಚ ರಞ್ಞೋ ಚ ಪುರತೋ ಪಾತುಭವಿ। ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರಾಜಾ ಅತ್ತಮನೋ ಪಮುದಿತೋ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ‘‘ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ವತ ಮಯಾ ಕಮ್ಮಫಲಂ ದಿಟ್ಠಂ, ನ ದಾನಾಹಂ ಪಾಪಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪುಞ್ಞಮೇವ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಪೇತೇನ ಸಕ್ಖಿಂ ಅಕಾಸಿ। ಸೋ ಚ ಪೇತೋ ‘‘ಸಚೇ, ತ್ವಂ ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜ, ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಧಮ್ಮಂ ಪಹಾಯ ಧಮ್ಮಂ ಚರಸಿ, ಏವಾಹಂ ತವ ಸಕ್ಖಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಸನ್ತಿಕಞ್ಚ ತೇ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಸೂಲಾವುತಞ್ಚ ಪುರಿಸಂ ಸೀಘಂ ಸೂಲತೋ ಮೋಚೇಹಿ, ಏವಂ ಸೋ ಜೀವಿತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಚರನ್ತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತಿ, ಥೇರಞ್ಚ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ
ಅಥ ರಾಜಾ ಥೇರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸೀಘಂ ಸೀಘಂ ಲಿಚ್ಛವಿಪರಿಸಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ತೇ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಸೂಲತೋ ಮೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಅರೋಗಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ತಿಕಿಚ್ಛಕೇ ಆಣಾಪೇಸಿ। ಥೇರಞ್ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿರಯಗಾಮಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ ನಿರಯತೋ ಮುತ್ತೀ’’ತಿ। ಸಿಯಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಚೇ ಉಳಾರಂ ಪುಞ್ಞಂ ಕರೋತಿ, ಮುಚ್ಚತೀತಿ
೫೫೭.
‘‘ತಥಾತಿ ವತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ ತತ್ಥ, ಪರಿವಾರಿತೋ ದಾಸಗಣೇನ ಲಿಚ್ಛವಿ।
ಸೋ ತಂ ನಗರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ವಾಸೂಪಗಚ್ಛಿತ್ಥ ಸಕೇ ನಿವೇಸನೇ॥
೫೫೮.
‘‘ತತೋ ಚ ಕಾಲೇ ಗಿಹಿಕಿಚ್ಚಾನಿ ಕತ್ವಾ,
ನ್ಹತ್ವಾ ಪಿವಿತ್ವಾ ಚ ಖಣಂ ಲಭಿತ್ವಾ।
ವಿಚೇಯ್ಯ ಪೇಳಾತೋ ಚ ಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ,
ಗಾಹಾಪಯೀ ದಾಸಗಣೇನ ಲಿಚ್ಛವಿ॥
೫೫೯.
‘‘ಸೋ ತಂ ಪದೇಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತಂ ಅದ್ದಸ ಸಮಣಂ ಸನ್ತಚಿತ್ತಂ।
ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ ಗೋಚರತೋ ನಿವತ್ತಂ, ಸೀತಿಭೂತಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನಂ॥
೫೬೦.
‘‘ತಮೇನಮವೋಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಅಪ್ಪಾಬಾಧಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಞ್ಚ ಪುಚ್ಛಿ।
ವೇಸಾಲಿಯಂ ಲಿಚ್ಛವಿಹಂ ಭದನ್ತೇ, ಜಾನನ್ತಿ ಮಂ ಲಿಚ್ಛವಿ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ॥
೫೬೧.
‘‘ಇಮಾನಿ
ತೇನೇವ ಅತ್ಥೇನ ಇಧಾಗತೋಸ್ಮಿ, ಯಥಾ ಅಹಂ ಅತ್ತಮನೋ ಭವೇಯ್ಯನ್ತಿ॥
೫೬೨.
‘‘ದೂರತೋವ ಸಮಣಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚ, ನಿವೇಸನಂ ತೇ ಪರಿವಜ್ಜಯನ್ತಿ।
ಪತ್ತಾನಿ ಭಿಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ನಿವೇಸನೇ, ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಚಾಪಿ ವಿದಾಲಯನ್ತಿ॥
೫೬೩.
‘‘ಅಥಾಪರೇ
ಏತಾದಿಸಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ವಿಹೇಸಂ, ತಯಾ ಕತಂ ಸಮಣಾ ಪಾಪುಣನ್ತಿ॥
೫೬೪.
‘‘ತಿಣೇನ ತೇಲಮ್ಪಿ ನ ತ್ವಂ ಅದಾಸಿ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಮಗ್ಗಮ್ಪಿ ನ ಪಾವದಾಸಿ।
ಅನ್ಧಸ್ಸ ದಣ್ಡಂ ಸಯಮಾದಿಯಾಸಿ, ಏತಾದಿಸೋ ಕದರಿಯೋ ಅಸಂವುತೋ ತುವಂ।
ಅಥ ತ್ವಂ ಕೇನ ವಣ್ಣೇನ ಕಿಮೇವ ದಿಸ್ವಾ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಹ ಸಂವಿಭಾಗಂ ಕರೋಸೀತಿ॥
೫೬೫.
‘‘ಪಚ್ಚೇಮಿ ಭನ್ತೇ ಯಂ ತ್ವಂ ವದೇಸಿ, ವಿಹೇಸಯಿಂ ಸಮಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಚ।
ಖಿಡ್ಡತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ, ಏತಮ್ಪಿ ಮೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ ಭನ್ತೇ॥
೫೬೬.
ಖಿಡ್ಡಾಯ ಯಕ್ಖೋ ಪಸವಿತ್ವಾ ಪಾಪಂ, ವೇದೇತಿ ದುಕ್ಖಂ ಅಸಮತ್ತಭೋಗೀ।
ದಹರೋ
೫೬೭.
‘‘ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಂವೇಗಮಲತ್ಥಂ ಭನ್ತೇ, ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ವಾಪಿ ದದಾಮಿ ದಾನಂ।
ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹ ಭನ್ತೇ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ, ಯಕ್ಖಸ್ಸಿಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತು ದಕ್ಖಿಣಾಯೋತಿ॥
೫೬೮.
‘‘ಅದ್ಧಾ ಹಿ ದಾನಂ ಬಹುಧಾ ಪಸತ್ಥಂ, ದದತೋ ಚ ತೇ ಅಕ್ಖಯಧಮ್ಮಮತ್ಥು।
ಪಟಿಗಣ್ಹಾಮಿ ತೇ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ, ಯಕ್ಖಸ್ಸಿಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತು ದಕ್ಖಿಣಾಯೋತಿ॥
೫೬೯.
‘‘ತತೋ
ಪಟಿಗ್ಗಹೀತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸು, ಯಕ್ಖಞ್ಚ ಪಸ್ಸೇಥ ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸಂ॥
೫೭೦.
‘‘ತಮದ್ದಸಾ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತಂ, ಆಜಞ್ಞಮಾರೂಳ್ಹಮುಳಾರವಣ್ಣಂ।
ಅಲಙ್ಕತಂ ಸಾಧುನಿವತ್ಥದುಸ್ಸಂ, ಪರಿವಾರಿತಂ ಯಕ್ಖಮಹಿದ್ಧಿಪತ್ತಂ॥
೫೭೧.
‘‘ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತ್ತಮನೋ ಉದಗ್ಗೋ, ಪಹಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ಚ ಸುಭಗ್ಗರೂಪೋ।
ಕಮ್ಮಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾನ ಮಹಾವಿಪಾಕಂ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಚಕ್ಖುನಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ॥
೫೭೨.
‘‘ತಮೇನಮವೋಚ
ನ ಚಾಪಿ ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದೇಯ್ಯಮತ್ಥಿ, ತುವಞ್ಚ ಮೇ ಯಕ್ಖ ಬಹೂಪಕಾರೋತಿ॥
೫೭೩.
‘‘ತುವಞ್ಚ ಮೇ ಲಿಚ್ಛವಿ ಏಕದೇಸಂ, ಅದಾಸಿ ದಾನಾನಿ ಅಮೋಘಮೇತಂ।
ಸ್ವಾಹಂ
೫೭೪.
‘‘ಗತೀ ಚ ಬನ್ಧೂ ಚ ಪರಾಯಣಞ್ಚ, ಮಿತ್ತೋ ಮಮಾಸಿ ಅಥ ದೇವತಾ ಮೇ।
ಯಾಚಾಮಿ ತಂ ಪಞ್ಜಲಿಕೋ ಭವಿತ್ವಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ಯಕ್ಖ ಪುನಪಿ ದಟ್ಠುನ್ತಿ॥
೫೭೫.
‘‘ಸಚೇ ತುವಂ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಕದರಿಯರೂಪೋ ವಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನಚಿತ್ತೋ।
ತ್ವಂ ನೇವ ಮಂ ಲಚ್ಛಸಿ ದಸ್ಸನಾಯ, ದಿಸ್ವಾ ಚ ತಂ ನೋಪಿ ಚ ಆಲಪಿಸ್ಸಂ॥
೫೭೬.
‘‘ಸಚೇ
ಓಪಾನಭೂತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ, ಏವಂ ಮಮಂ ಲಚ್ಛಸಿ ದಸ್ಸನಾಯ॥
೫೭೭.
‘‘ದಿಸ್ವಾ ಚ ತಂ ಆಲಪಿಸ್ಸಂ ಭದನ್ತೇ, ಇಮಞ್ಚ ಸೂಲತೋ ಲಹುಂ ಪಮುಞ್ಚ।
ಯತೋನಿದಾನಂ ಅಕರಿಮ್ಹ ಸಕ್ಖಿಂ, ಮಞ್ಞಾಮಿ ಸೂಲಾವುತಕಸ್ಸ ಕಾರಣಾ॥
೫೭೮.
‘‘ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಕರಿಮ್ಹ ಸಕ್ಖಿಂ, ಅಯಞ್ಚ ಸೂಲತೋ ಲಹುಂ ಪಮುತ್ತೋ।
ಸಕ್ಕಚ್ಚ ಧಮ್ಮಾನಿ ಸಮಾಚರನ್ತೋ, ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯ ಸೋ ನಿರಯಾ ಚ ತಮ್ಹಾ।
ಕಮ್ಮಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ವೇದನೀಯಂ॥
೫೭೯.
‘‘ಕಪ್ಪಿತಕಞ್ಚ
ಸಯಂ ಮುಖೇನೂಪನಿಸಜ್ಜ ಪುಚ್ಛ, ಸೋ ತೇ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ ಏತಮತ್ಥಂ॥
೫೮೦.
‘‘ತಮೇವ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಪುಚ್ಛಸ್ಸು ಅಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ।
ಸೋ ತೇ ಸುತಂ ಅಸುತಞ್ಚಾಪಿ ಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನನ್ತಿ॥
೫೮೧.
‘‘ಸೋ
ಪಕ್ಕಾಮಿ ಸೋ ಲಿಚ್ಛವಿನಂ ಸಕಾಸಂ, ಅಥ ಬ್ರವಿ ಪರಿಸಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಂ॥
೫೮೨.
‘‘‘ಸುಣನ್ತು
ಸೂಲಾವುತೋ ಪುರಿಸೋ ಲುದ್ದಕಮ್ಮೋ, ಪಣಿಹಿತದಣ್ಡೋ ಅನುಸತ್ತರೂಪೋ॥
೫೮೩.
‘‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ವೀಸತಿರತ್ತಿಮತ್ತಾ, ಯತೋ ಆವುತೋ ನೇವ ಜೀವತಿ ನ ಮತೋ।
ತಾಹಂ ಮೋಚಯಿಸ್ಸಾಮಿ ದಾನಿ, ಯಥಾಮತಿಂ ಅನುಜಾನಾತು ಸಙ್ಘೋ’ತಿ॥
೫೮೪.
‘‘‘ಏತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಲಹುಂ ಪಮುಞ್ಚ, ಕೋ ತಂ ವದೇಥ ತಥಾ ಕರೋನ್ತಂ।
ಯಥಾ ಪಜಾನಾಸಿ ತಥಾ ಕರೋಹಿ, ಯಥಾಮತಿಂ ಅನುಜಾನಾತಿ ಸಙ್ಘೋ’ತಿ॥
೫೮೫.
‘‘ಸೋ
ಮಾ ಭಾಯಿ ಸಮ್ಮಾತಿ ಚ ತಂ ಅವೋಚ, ತಿಕಿಚ್ಛಕಾನಞ್ಚ ಉಪಟ್ಠಪೇಸಿ॥
೫೮೬.
‘‘ಕಪ್ಪಿತಕಞ್ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತೇನೇವ ಸಹ ಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾ ಕಾಲೇ।
ಸಯಂ ಮುಖೇನೂಪನಿಸಜ್ಜ ಲಿಚ್ಛವಿ, ತಥೇವ ಪುಚ್ಛಿತ್ಥ ನಂ ಕಾರಣತ್ಥಿಕೋ॥
೫೮೭.
‘‘ಸೂಲಾವುತೋ ಪುರಿಸೋ ಲುದ್ದಕಮ್ಮೋ, ಪಣೀತದಣ್ಡೋ ಅನುಸತ್ತರೂಪೋ।
ಏತ್ತಾವತಾ ವೀಸತಿರತ್ತಿಮತ್ತಾ, ಯತೋ ಆವುತೋ ನೇವ ಜೀವತಿ ನ ಮತೋ॥
೫೮೮.
‘‘ಸೋ ಮೋಚಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಯಾ ಇದಾನಿ, ಏತಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ವಚೋ ಹಿ ಭನ್ತೇ।
ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಕಾರಣಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ, ಯೇನ ಸೋ ನಿರಯಂ ನೋ ವಜೇಯ್ಯ॥
೫೮೯.
‘‘ಆಚಿಕ್ಖ
ನ ತೇಸಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿನಾಸಮತ್ಥಿ, ಅವೇದಯಿತ್ವಾ ಇಧ ಬ್ಯನ್ತಿಭಾವೋತಿ॥
೫೯೦.
‘‘ಸಚೇ ಸ ಧಮ್ಮಾನಿ ಸಮಾಚರೇಯ್ಯ, ಸಕ್ಕಚ್ಚ ರತ್ತಿನ್ದಿವಮಪ್ಪಮತ್ತೋ।
ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯ ಸೋ ನಿರಯಾ ಚ ತಮ್ಹಾ, ಕಮ್ಮಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ವೇದನೀಯನ್ತಿ॥
೫೯೧.
‘‘ಅಞ್ಞಾತೋ
ಅನುಸಾಸ ಮಂ ಓವದ ಭೂರಿಪಞ್ಞ, ಯಥಾ ಅಹಂ ನೋ ನಿರಯಂ ವಜೇಯ್ಯನ್ತಿ॥
೫೯೨.
‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಉಪೇಹಿ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ
ತಥೇವ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಪದಾನಿ ಪಞ್ಚ, ಅಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಾನಿ ಸಮಾದಿಯಸ್ಸು॥
೫೯೩.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಸ್ಸು ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಸ್ಸು।
ಅಮಜ್ಜಪೋ ಮಾ ಚ ಮುಸಾ ಅಭಾಣೀ, ಸಕೇನ ದಾರೇನ ಚ ಹೋತಿ ತುಟ್ಠೋ।
ಇಮಞ್ಚ ಅರಿಯಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗವರೇನುಪೇತಂ, ಸಮಾದಿಯಾಹಿ ಕುಸಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ॥
೫೯೪.
‘‘ಚೀವರಂ
ಅನ್ನಂ ಪಾನಂ ಖಾದನೀಯಂ, ವತ್ಥಸೇನಾಸನಾನಿ ಚ।
ದದಾಹಿ ಉಜುಭೂತೇಸು, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ॥
೫೯೫.
‘‘ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೇ, ವೀತರಾಗೇ ಬಹುಸ್ಸುತೇ।
ತಪ್ಪೇಹಿ ಅನ್ನಪಾನೇನ, ಸದಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪವಡ್ಢತಿ॥
೫೯೬.
‘‘ಏವಞ್ಚ
ಮುಞ್ಚ ತುವಂ ನಿರಯಾ ಚ ತಮ್ಹಾ, ಕಮ್ಮಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ವೇದನೀಯನ್ತಿ॥
೫೯೭.
‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಉಪೇಮಿ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ।
ತಥೇವ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಪದಾನಿ ಪಞ್ಚ, ಅಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಾನಿ ಸಮಾದಿಯಾಮಿ॥
೫೯೮.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಾಮಿ ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಾಮಿ।
ಅಮಜ್ಜಪೋ ನೋ ಚ ಮುಸಾ ಭಣಾಮಿ, ಸಕೇನ ದಾರೇನ ಚ ಹೋಮಿ ತುಟ್ಠೋ।
ಇಮಞ್ಚ ಅರಿಯಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗವರೇನುಪೇತಂ, ಸಮಾದಿಯಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ॥
೫೯೯.
‘‘ಚೀವರಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಞ್ಚ, ಪಚ್ಚಯಂ ಸಯನಾಸನಂ।
ಅನ್ನಂ ಪಾನಂ ಖಾದನೀಯಂ, ವತ್ಥಸೇನಾಸನಾನಿ ಚ॥
೬೦೦.
‘‘ಭಿಕ್ಖೂ
ದದಾಮಿ ನ ವಿಕಮ್ಪಾಮಿ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನೇ ರತೋತಿ॥
೬೦೧.
‘‘ಏತಾದಿಸೋ ಲಿಚ್ಛವಿ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ, ವೇಸಾಲಿಯಂ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ।
ಸದ್ಧೋ ಮುದೂ ಕಾರಕರೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು, ಸಙ್ಘಞ್ಚ ಸಕ್ಕಚ್ಚ ತದಾ ಉಪಟ್ಠಹಿ॥
೬೦೨.
‘‘ಸೂಲಾವುತೋ ಚ ಅರೋಗೋ ಹುತ್ವಾ, ಸೇರೀ ಸುಖೀ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಉಪಾಗಮಿ।
ಭಿಕ್ಖುಞ್ಚ ಆಗಮ್ಮ ಕಪ್ಪಿತಕುತ್ತಮಂ, ಉಭೋಪಿ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಅಜ್ಝಗುಂ॥
೬೦೩.
‘‘ಏತಾದಿಸಾ
ಸೂಲಾವುತೋ ಅಗ್ಗಫಲಂ ಅಫಸ್ಸಯಿ, ಫಲಂ ಕನಿಟ್ಠಂ ಪನ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾಯೋ ಅವೋಚುಂ।
೫೫೭-೫೬೦. ತತ್ಥ ವಾಸೂಪಗಚ್ಛಿತ್ಥಾತಿ ವಾಸಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ। ಗಿಹಿಕಿಚ್ಚಾನೀತಿ ಗೇಹಂ ಆವಸನ್ತೇನ ಕಾತಬ್ಬಕುಟುಮ್ಬಕಿಚ್ಚಾನಿ। ವಿಚೇಯ್ಯಾತಿ ಸುನ್ದರವತ್ಥಗಹಣತ್ಥಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ। ಪಟಿಕ್ಕನ್ತನ್ತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತತೋ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ। ತೇನಾಹ ‘‘ಗೋಚರತೋ ನಿವತ್ತ’’ನ್ತಿ। ಅವೋಚಾತಿ ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ಲಿಚ್ಛವಿಹಂ, ಭದನ್ತೇ’’ತಿಆದಿಕಂ ಅವೋಚ।
೫೬೨-೩. ವಿದಾಲಯನ್ತೀತಿ ವಿಫಾಲಯನ್ತಿ। ಪಾದಕುಠಾರಿಕಾಹೀತಿ ಪಾದಸಙ್ಖಾತಾಹಿ ಕುಠಾರೀಹಿ। ಪಾತಯನ್ತೀತಿ ಪರಿಪಾತಯನ್ತಿ।
೫೬೪. ತಿಣೇನಾತಿ ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಮಗ್ಗಮ್ಪಿ ನ ಪಾವದಾಸೀತಿ ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಮಗ್ಗಮ್ಪಿ ತ್ವಂ ನ ಕಥಯಸಿ ‘‘ಏವಾಯಂ ಪುರಿಸಾ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪರಿಬ್ಭಮತೂ’’ತಿ। ಕೇಳೀಸೀಲೋ ಹಿ ಅಯಂ ರಾಜಾ। ಸಯಮಾದಿಯಾಸೀತಿ ಅನ್ಧಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಯಟ್ಠಿಂ ಸಯಮೇವ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಸಿ। ಸಂವಿಭಾಗಂ ಕರೋಸೀತಿ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬವತ್ಥುತೋ ಏಕಚ್ಚಾನಿ ದತ್ವಾ ಸಂವಿಭಜಸಿ।
೫೬೫. ಪಚ್ಚೇಮಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ತ್ವಂ ವದೇಸೀತಿ ‘‘ಭನ್ತೇ, ತ್ವಂ ಪತ್ತಾನಿ ಭಿಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಯಂ ವದೇಸಿ, ತಂ ಪಟಿಜಾನಾಮಿ, ಸಬ್ಬಮೇವೇತಂ ಮಯಾ ಕತಂ ಕಾರಾಪಿತಞ್ಚಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಏತಮ್ಪೀತಿ ಏತಂ ಖಿಡ್ಡಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ
೫೬೬-೭. ಖಿಡ್ಡಾತಿ ಖಿಡ್ಡಾಯ। ಪಸವಿತ್ವಾತಿ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ। ವೇದೇತೀತಿ ಅನುಭವತಿ। ಅಸಮತ್ತಭೋಗೀತಿ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಭೋಗೋ। ತಮೇವ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಭೋಗತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ದಹರೋ ಯುವಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ನಗ್ಗನಿಯಸ್ಸಾತಿ ನಗ್ಗಭಾವಸ್ಸ। ಕಿಂ ಸು ತತೋ ದುಕ್ಖತರಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ ಕಿಂ ಸು ನಾಮ ತತೋ ನಗ್ಗಭಾವತೋ ದುಕ್ಖತರಂ ಅಸ್ಸ ಪೇತಸ್ಸ ಹೋತಿ। ಯಕ್ಖಸ್ಸಿಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತು ದಕ್ಖಿಣಾಯೋತಿ ಇಮಾ ಮಯಾ ದಿಯ್ಯಮಾನವತ್ಥದಕ್ಖಿಣಾಯೋ ಪೇತಸ್ಸ ಉಪಕಪ್ಪನ್ತು।
೫೬೮-೭೨. ಬಹುಧಾ ಪಸತ್ಥನ್ತಿ ಬಹೂಹಿ ಪಕಾರೇಹಿ ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ವಣ್ಣಿತಂ। ಅಕ್ಖಯಧಮ್ಮಮತ್ಥೂತಿ ಅಪರಿಕ್ಖಯಧಮ್ಮಂ ಹೋತು। ಆಚಮಯಿತ್ವಾತಿ ಹತ್ಥಪಾದಧೋವನಪುಬ್ಬಕಂ ಮುಖಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ। ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತನ್ತಿ ಸಾರಭೂತಚನ್ದನಲಿತ್ತಂ। ಉಳಾರವಣ್ಣನ್ತಿ ಸೇಟ್ಠರೂಪಂ। ಪರಿವಾರಿತನ್ತಿ ಅನುಕುಲವುತ್ತಿನಾ ಪರಿಜನೇನ ಪರಿವಾರಿತಂ। ಯಕ್ಖಮಹಿದ್ಧಿಪತ್ತನ್ತಿ ಮಹತಿಂ ಯಕ್ಖಿದ್ಧಿಂ, ದೇವಿದ್ಧಿಂ ಪತ್ವಾ ಠಿತಂ। ತಮೇನಮವೋಚಾತಿ ತಮೇನಂ ಅವೋಚ।
೫೭೩. ಏಕದೇಸಂ ಅದಾಸೀತಿ ಚತೂಸು ಪಚ್ಚಯೇಸು ಏಕದೇಸಭೂತಂ ವತ್ಥದಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ಸಕ್ಖಿನ್ತಿ ಸಕ್ಖಿಭಾವಂ।
೫೭೪. ಮಮಾಸೀತಿ ದೇವತಾ ಮೇತಿ ಮಯ್ಹಂ ದೇವತಾ ಆಸೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೫೭೫-೭. ವಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನಚಿತ್ತೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪನ್ನಮಾನಸೋ, ಧಮ್ಮಿಯಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಹಾಯ ಅಧಮ್ಮಿಯಂ ಪಟಿಪದಂ ಪಟಿಪನ್ನೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯತೋನಿದಾನನ್ತಿ ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗಮನಹೇತು।
೫೭೯. ಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾತಿ ದಾನಸಂವಿಭಾಗಂ ಕತ್ವಾ। ಸಯಂ ಮುಖೇನೂಪನಿಸಜ್ಜ ಪುಚ್ಛಾತಿ ಅಞ್ಞೇ ಪುರಿಸೇ ಅಪೇಸೇತ್ವಾ ಉಪಿನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮುಖೇನೇವ ಪುಚ್ಛ।
೫೮೧-೩. ಸನ್ನಿಸಿನ್ನನ್ತಿ ಸನ್ನಿಪತಿತವಸೇನ ನಿಸಿನ್ನಂ। ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಅತ್ಥನ್ತಿ ಮಯಾ ಇಚ್ಛಿತಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ। ಪಣಿಹಿತದಣ್ಡೋತಿ ಠಪಿತಸರೀರದಣ್ಡೋ। ಅನುಸತ್ತರೂಪೋತಿ ರಾಜಿನಿ ಅನುಸತ್ತಸಭಾವೋ। ವೀಸತಿರತ್ತಿಮತ್ತಾತಿ ವೀಸತಿಮತ್ತಾ ರತ್ತಿಯೋ ಅತಿವತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ತಾಹನ್ತಿ ತಂ ಅಹಂ। ಯಥಾಮತಿನ್ತಿ ಮಯ್ಹಂ ಯಥಾರುಚಿ।
೫೮೪. ಏತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಞ್ಚಾತಿ ಏತಂ ಸೂಲೇ ಆವುತಂ ಪುರಿಸಂ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಯಸ್ಸ ರಾಜಾಣಾ ಪಣಿಹಿತಾ, ತಞ್ಚ। ಲಹುಂ ಪಮುಞ್ಚಾತಿ ಸೀಘಂ ಮೋಚೇಹಿ। ಕೋ ತಂ ವದೇಥ ತಥಾ ಕರೋನ್ತನ್ತಿ ತಥಾ ಧಮ್ಮಿಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಂ ತಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಜ್ಜಿರಟ್ಠೇ ಕೋ ನಾಮ ‘‘ನ ಪಮೋಚೇಹೀ’’ತಿ ವದೇಯ್ಯ, ಏವಂ ವತ್ತುಂ ಕೋಚಿಪಿ ನ ಲಭತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
೫೮೫. ತಿಕಿಚ್ಛಕಾನಞ್ಚಾತಿ
೫೮೮. ಯಕ್ಖಸ್ಸ ವಚೋತಿ ಪೇತಸ್ಸ ವಚನಂ, ತಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಪೇತಸ್ಸ ವಚನೇನ ಏವಮಕಾಸಿನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ।
೫೯೦. ಧಮ್ಮಾನೀತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಅಭಿಭವಿತುಂ ಸಮತ್ಥೇ ಪುಞ್ಞಧಮ್ಮೇ। ಕಮ್ಮಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ವೇದನೀಯನ್ತಿ ಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪಾಪಕಮ್ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜವೇದನೀಯಂ, ತಂ ಅಹೋಸಿಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಹೋತಿ। ಯಂ ಪನ ಅಪರಪರಿಯಾಯವೇದನೀಯಂ, ತಂ ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಪರಪರಿಯಾಯೇ ವೇದಯಿತಬ್ಬಫಲಂ ಹೋತಿ ಸತಿ ಸಂಸಾರಪ್ಪವತ್ತಿಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
೫೯೩. ಇಮಞ್ಚಾತಿ ಅರಿಯಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗವರೇನುಪೇತನ್ತಿ ಪರಿಸುದ್ಧಟ್ಠೇನ ಅರಿಯಂ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಾವೇರಮಣಿಆದೀಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಉಪೇತಂ ಯುತ್ತಂ ಉತ್ತಮಂ ಉಪೋಸಥಸೀಲಂ। ಕುಸಲನ್ತಿ ಅನವಜ್ಜಂ। ಸುಖುದ್ರಯನ್ತಿ ಸುಖವಿಪಾಕಂ।
೫೯೫. ಸದಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪವಡ್ಢತೀತಿ ಸಕಿದೇವ ಪುಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಲಮೇತ್ತಾವತಾ’’ತಿ ಅಪರಿತುಟ್ಠೋ ಹುತ್ವಾ ಅಪರಾಪರಂ ಸುಚರಿತಂ ಪೂರೇನ್ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಪುಞ್ಞಂ ಅಭಿವಡ್ಢತಿ, ಅಪರಾಪರಂ ವಾ ಸುಚರಿತಂ ಪೂರೇನ್ತಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಸಙ್ಖಾತಂ ಪುಞ್ಞಫಲಂ ಉಪರೂಪರಿ ವಡ್ಢತಿ ಪರಿಪೂರೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
೫೯೭. ಏವಂ ಥೇರೇನ ವುತ್ತೇ ರಾಜಾ ಅಪಾಯದುಕ್ಖತೋ ಉತ್ರಸ್ತಚಿತ್ತೋ ರತನತ್ತಯೇ ಪುಞ್ಞಧಮ್ಮೇ ಚ ಅಭಿವಡ್ಢಮಾನಪಸಾದೋ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸರಣಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಚ ಸಮಾದಿಯನ್ತೋ ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಉಪೇಮೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।
೬೦೧. ತತ್ಥ ಏತಾದಿಸೋತಿ ಏದಿಸೋ ಯಥಾವುತ್ತರೂಪೋ। ವೇಸಾಲಿಯಂ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋತಿ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸೇಸು ಉಪಾಸಕೇಸು ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಹುತ್ವಾ। ಸದ್ಧೋತಿಆದಿ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸನ್ನಿಸ್ಸಯೇನ ಕಾರಕರೋತಿ ಉಪಕಾರಕಾರೀ।
೬೦೨. ಉಭೋಪೀತಿ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಅಜ್ಝಗುನ್ತಿ ಯಥಾರಹಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಅಧಿಗಚ್ಛಿಂಸು। ತಯಿದಂ ಯಥಾರಹಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸೂಲಾವುತೋ ಅಗ್ಗಫಲಂ ಅಫಸ್ಸಯಿ, ಫಲಂ ಕನಿಟ್ಠಂ ಪನ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ಫಲಂ ಕನಿಟ್ಠನ್ತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ। ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥತೋ ಅವಿಭತ್ತಂ, ತಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
ಏವಂ ರಞ್ಞಾ ಪೇತೇನ ಅತ್ತನಾ ಚ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಪ್ಪಿತಕೋ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತುಂ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗತೋ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ
ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨. ಸೇರೀಸಕಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
೬೦೪-೫೭. ಸುಣೋಥ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ವಾಣಿಜಾನಞ್ಚಾತಿ ಇದಂ ಸೇರೀಸಕಪೇತವತ್ಥು। ತಂ ಯಸ್ಮಾ ಸೇರೀಸಕವಿಮಾನವತ್ಥುನಾ ನಿಬ್ಬಿಸೇಸಂ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ಗಾಥಾಸು ಚ ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಂ ವಿಮಾನವತ್ಥುವಣ್ಣನಾಯಂ (ವಿ॰ ವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೧೨೨೭ ಸೇರೀಸಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ) ವುತ್ತಮೇವ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ।
ಸೇರೀಸಕಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩. ನನ್ದಕಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ರಾಜಾ ಪಿಙ್ಗಲಕೋ ನಾಮಾತಿ ಇದಂ ನನ್ದಕಪೇತವತ್ಥು। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಸತ್ಥು ಪರಿನಿಬ್ಬಾನತೋ ವಸ್ಸಸತದ್ವಯಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸುರಟ್ಠವಿಸಯೇ ಪಿಙ್ಗಲೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ। ತಸ್ಸ ಸೇನಾಪತಿ ನನ್ದಕೋ ನಾಮ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ ‘‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಮಿಚ್ಛಾಗಾಹಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ವಿಚರಿ। ತಸ್ಸ ಧೀತಾ ಉತ್ತರಾ ನಾಮ ಉಪಾಸಿಕಾ ಪತಿರೂಪೇ ಕುಲೇ ದಿನ್ನಾ ಅಹೋಸಿ। ನನ್ದಕೋ ಪನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ವಿಞ್ಝಾಟವಿಯಂ ಮಹತಿ ನಿಗ್ರೋಧರುಕ್ಖೇ ವೇಮಾನಿಕಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲಕತೇ ಉತ್ತರಾ ಸುಚಿಸೀತಲಗನ್ಧೋದಕಪೂರಿತಂ
ಅಥ ಸೋ ಪೇತೋ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಾಭಿಮುಖಂ ತಂ ಮಗ್ಗಂ ನಿಮ್ಮಿನಿ। ರಾಜಾ ಠಿತಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ಸಮಯೇ ತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛತಿ। ತಸ್ಸ ಗಛನ್ತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಮಗ್ಗೋ ದಿಸ್ಸತಿ, ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪನಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ। ಸಬ್ಬಪಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪುರಿಸೋ ಮಗ್ಗಂ ಅನ್ತರಹಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಭೀತೋ ವಿಸ್ಸರಂ ವಿರವನ್ತೋ ಧಾವಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ, ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ಭೀತೋ ಸಂವಿಗ್ಗಮಾನಸೋ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧೇ ಠತ್ವಾ ಚತಸ್ಸೋ ದಿಸಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಪೇತಸ್ಸ ವಸನನಿಗ್ರೋಧರುಕ್ಖಂ ದಿಸ್ವಾ ತದಭಿಮುಖೋ ಅಗಮಾಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ। ಅಥಾನುಕ್ಕಮೇನ ರಞ್ಞೇ ತಂ ಠಾನಂ ಪತ್ತೇ ಪೇತೋ ಸಬ್ಬಾಭರಣವಿಭೂಸಿತೋ ರಾಜಾನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪೂವೇ ಚ ಪಾನೀಯಞ್ಚ ದಾಪೇಸಿ। ರಾಜಾ ಸಪರಿಜನೋ ನ್ಹತ್ವಾ ಪೂವೇ ಖಾದಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಮಗ್ಗಕಿಲಮಥೋ ‘‘ದೇವತಾ ನುಸಿ ಗನ್ಧಬ್ಬೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಪೇತಂ ಪುಚ್ಛಿ। ಪೇತೋ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪವತ್ತಿಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನತೋ ವಿಮೋಚೇತ್ವಾ ಸರಣೇಸು ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ। ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಾ –
೬೫೮.
‘‘ರಾಜಾ ಪಿಙ್ಗಲಕೋ ನಾಮ, ಸುರಟ್ಠಾನಂ ಅಧಿಪತಿ ಅಹು।
ಮೋರಿಯಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಸುರಟ್ಠಂ ಪುನರಾಗಮಾ॥
೬೫೯.
‘‘ಉಣ್ಹೇ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ಕಾಲೇ, ರಾಜಾ ಪಙ್ಕಂ ಉಪಾಗಮಿ।
ಅದ್ದಸ ಮಗ್ಗಂ ರಮಣೀಯಂ, ಪೇತಾನಂ ತಂ ವಣ್ಣುಪಥಂ॥
೬೬೦. ಸಾರಥಿಂ
‘‘‘ಅಯಂ ಮಗ್ಗೋ ರಮಣೀಯೋ, ಖೇಮೋ ಸೋವತ್ಥಿಕೋ ಸಿವೋ।
ಇಮಿನಾ ಸಾರಥಿ ಯಾಮ, ಸುರಟ್ಠಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಇತೋ’॥
೬೬೧.
‘‘ತೇನ
ಉಬ್ಬಿಗ್ಗರೂಪೋ ಪುರಿಸೋ, ಸೋರಟ್ಠಂ ಏತದಬ್ರವಿ॥
೬೬೨.
‘‘‘ಕುಮ್ಮಗ್ಗಂ
ಪುರತೋ ದಿಸ್ಸತಿ ಮಗ್ಗೋ, ಪಚ್ಛತೋ ಚ ನ ದಿಸ್ಸತಿ॥
೬೬೩.
‘‘‘ಕುಮ್ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನಮ್ಹಾ, ಯಮಪುರಿಸಾನ ಸನ್ತಿಕೇ।
ಅಮಾನುಸೋ ವಾಯತಿ ಗನ್ಧೋ, ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತಿ ದಾರುಣೋ’॥
೬೬೪.
‘‘ಸಂವಿಗ್ಗೋ ರಾಜಾ ಸೋರಟ್ಠೋ, ಸಾರಥಿಂ ಏತದಬ್ರವಿ।
‘ಕುಮ್ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನಮ್ಹಾ, ಭಿಂಸನಂ ಲೋಮಹಂಸನಂ।
ಪುರತೋ ದಿಸ್ಸತಿ ಮಗ್ಗೋ, ಪಚ್ಛತೋ ಚ ನ ದಿಸ್ಸತಿ॥
೬೬೫.
‘‘‘ಕುಮ್ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನಮ್ಹಾ, ಯಮಪುರಿಸಾನ ಸನ್ತಿಕೇ।
ಅಮಾನುಸೋ ವಾಯತಿ ಗನ್ಧೋ, ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತಿ ದಾರುಣೋ’॥
೬೬೬.
‘‘ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧಂ ಸಮಾರುಯ್ಹ, ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಚತುದ್ದಿಸಾ।
ಅದ್ದಸ ನಿಗ್ರೋಧಂ ರಮಣೀಯಂ, ಪಾದಪಂ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನಂ।
ನೀಲಬ್ಭವಣ್ಣಸದಿಸಂ, ಮೇಘವಣ್ಣಸಿರೀನಿಭಂ॥
೬೬೭.
‘‘ಸಾರಥಿಂ ಆಮನ್ತಯೀ ರಾಜಾ, ‘ಕಿಂ ಏಸೋ ದಿಸ್ಸತಿ ಬ್ರಹಾ।
ನೀಲಬ್ಭವಣ್ಣಸದಿಸೋ, ಮೇಘವಣ್ಣಸಿರೀನಿಭೋ’॥
೬೬೮.
‘‘ನಿಗ್ರೋಧೋ ಸೋ ಮಹಾರಾಜ, ಪಾದಪೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ।
ನೀಲಬ್ಭವಣ್ಣಸದಿಸೋ, ಮೇಘವಣ್ಣಸಿರೀನಿಭೋ॥
೬೬೯.
‘‘ತೇನ ಪಾಯಾಸಿ ಸೋರಟ್ಠೋ, ಯೇನ ಸೋ ದಿಸ್ಸತೇ ಬ್ರಹಾ।
ನೀಲಬ್ಭವಣ್ಣಸದಿಸೋ, ಮೇಘವಣ್ಣಸಿರೀನಿಭೋ॥
೬೭೦.
‘‘ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧತೋ
ನಿಸೀದಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಸ್ಮಿಂ, ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜ್ಜನೋ।
ಪೂರಂ ಪಾನೀಯಸರಕಂ, ಪೂವೇ ವಿತ್ತೇ ಚ ಅದ್ದಸ॥
೬೭೧.
‘‘ಪುರಿಸೋ ಚ ದೇವವಣ್ಣೀ, ಸಬ್ಬಾಭರಣಭೂಸಿತೋ।
ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ, ಸೋರಟ್ಠಂ ಏತದಬ್ರವಿ॥
೬೭೨.
‘‘‘ಸ್ವಾಗತಂ ತೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅಥೋ ತೇ ಅದುರಾಗತಂ।
ಪಿವತು ದೇವೋ ಪಾನೀಯಂ, ಪೂವೇ ಖಾದ ಅರಿನ್ದಮ’॥
೬೭೩.
‘‘ಪಿವಿತ್ವಾ ರಾಜಾ ಪಾನೀಯಂ, ಸಾಮಚ್ಚೋ ಸಪರಿಜ್ಜನೋ।
ಪೂವೇ ಖಾದಿತ್ವಾ ಪಿತ್ವಾ ಚ, ಸೋರಟ್ಠೋ ಏತದಬ್ರವಿ॥
೬೭೪.
‘‘ದೇವತಾ
ಅಜಾನನ್ತಾ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮ, ಕಥಂ ಜಾನೇಮು ತಂ ಮಯನ್ತಿ॥
೬೭೫.
‘‘ನಾಮ್ಹಿ ದೇವೋ ನ ಗನ್ಧಬ್ಬೋ, ನಾಪಿ ಸಕ್ಕೋ ಪುರಿನ್ದದೋ।
ಪೇತೋ ಅಹಂ ಮಹಾರಾಜ, ಸುರಟ್ಠಾ ಇಧ ಮಾಗತೋತಿ॥
೬೭೬.
‘‘ಕಿಂಸೀಲೋ ಕಿಂಸಮಾಚಾರೋ, ಸುರಟ್ಠಸ್ಮಿಂ ಪುರೇ ತುವಂ।
ಕೇನ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ, ಆನುಭಾವೋ ಅಯಂ ತವಾತಿ॥
೬೭೭.
‘‘ತಂ ಸುಣೋಹಿ ಮಹಾರಾಜ, ಅರಿನ್ದಮ ರಟ್ಠವಡ್ಢನ।
ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚ ಪುರೋಹಿತೋ॥
೬೭೮.
‘‘ಸುರಟ್ಠಸ್ಮಿಂ ಅಹಂ ದೇವ, ಪುರಿಸೋ ಪಾಪಚೇತಸೋ।
ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಚ ದುಸ್ಸೀಲೋ, ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ॥
೬೭೯.
‘‘ದದನ್ತಾನಂ
ಅಞ್ಞೇಸಂ ದದಮಾನಾನಂ, ಅನ್ತರಾಯಕರೋ ಅಹಂ॥
೬೮೦.
‘‘ವಿಪಾಕೋ ನತ್ಥಿ ದಾನಸ್ಸ, ಸಂಯಮಸ್ಸ ಕುತೋ ಫಲಂ।
ನತ್ಥಿ ಆಚರಿಯೋ ನಾಮ, ಅದನ್ತಂ ಕೋ ದಮೇಸ್ಸತಿ॥
೬೮೧.
‘‘ಸಮತುಲ್ಯಾನಿ
ನತ್ಥಿ ಬಲಂ ವೀರಿಯಂ ವಾ, ಕುತೋ ಉಟ್ಠಾನಪೋರಿಸಂ॥
೬೮೨.
‘‘ನತ್ಥಿ ದಾನಫಲಂ ನಾಮ, ನ ವಿಸೋಧೇತಿ ವೇರಿನಂ।
ಲದ್ಧೇಯ್ಯಂ ಲಭತೇ ಮಚ್ಚೋ, ನಿಯತಿಪರಿಣಾಮಜಂ॥
೬೮೩.
‘‘ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಭಾತಾ, ಲೋಕೋ ನತ್ಥಿ ಇತೋ ಪರಂ।
ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ ನತ್ಥಿ ಹುತಂ, ಸುನಿಹಿತಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ॥
೬೮೪.
‘‘ಯೋಪಿ ಹನೇಯ್ಯ ಪುರಿಸಂ, ಪರಸ್ಸ ಛಿನ್ದತೇ ಸಿರಂ।
ನ ಕೋಚಿ ಕಞ್ಚಿ ಹನತಿ, ಸತ್ತನ್ನಂ ವಿವರಮನ್ತರೇ॥
೬೮೫.
‘‘ಅಚ್ಛೇಜ್ಜಾಭೇಜ್ಜೋ ಹಿ ಜೀವೋ, ಅಟ್ಠಂಸೋ ಗುಳಪರಿಮಣ್ಡಲೋ।
ಯೋಜನಾನಂ ಸತಂ ಪಞ್ಚ, ಕೋ ಜೀವಂ ಛೇತ್ತುಮರಹತಿ॥
೬೮೬.
‘‘ಯಥಾ
ಏವಮೇವ ಚ ಸೋ ಜೀವೋ, ನಿಬ್ಬೇಠೇನ್ತೋ ಪಲಾಯತಿ॥
೬೮೭.
‘‘ಯಥಾ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ಅಞ್ಞಂ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ।
ಏವಮೇವ ಚ ಸೋ ಜೀವೋ, ಅಞ್ಞಂ ಬೋನ್ದಿಂ ಪವಿಸತಿ॥
೬೮೮.
‘‘ಯಥಾ ಗೇಹತೋ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ಅಞ್ಞಂ ಗೇಹಂ ಪವಿಸತಿ।
ಏವಮೇವ ಚ ಸೋ ಜೀವೋ, ಅಞ್ಞಂ ಬೋನ್ದಿಂ ಪವಿಸತಿ॥
೬೮೯.
‘‘ಚುಲ್ಲಾಸೀತಿ
ಯೇ ಬಾಲಾ ಯೇ ಚ ಪಣ್ಡಿತಾ, ಸಂಸಾರಂ ಖೇಪಯಿತ್ವಾನ।
ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸರೇ॥
೬೯೦.
‘‘ಮಿತಾನಿ ಸುಖದುಕ್ಖಾನಿ, ದೋಣೇಹಿ ಪಿಟಕೇಹಿ ಚ।
ಜಿನೋ ಸಬ್ಬಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಸಮ್ಮೂಳ್ಹಾ ಇತರಾ ಪಜಾ॥
೬೯೧.
‘‘ಏವಂದಿಟ್ಠಿ ಪುರೇ ಆಸಿಂ, ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಮೋಹಪಾರುತೋ।
ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಚ ದುಸ್ಸೀಲೋ, ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ॥
೬೯೨.
‘‘ಓರಂ
ಏಕನ್ತಕಟುಕಂ ಘೋರಂ, ನಿರಯಂ ಪಪತಿಸ್ಸಹಂ॥
೬೯೩.
‘‘ಚತುಕ್ಕಣ್ಣಂ ಚತುದ್ವಾರಂ, ವಿಭತ್ತಂ ಭಾಗಸೋ ಮಿತಂ।
ಅಯೋಪಾಕಾರಪರಿಯನ್ತಂ, ಅಯಸಾ ಪಟಿಕುಜ್ಜಿತಂ॥
೬೯೪.
‘‘ತಸ್ಸ ಅಯೋಮಯಾ ಭೂಮಿ, ಜಲಿತಾ ತೇಜಸಾ ಯುತಾ।
ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಸತಂ, ಫರಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ ಸಬ್ಬದಾ॥
೬೯೫.
‘‘ವಸ್ಸಾನಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತಿ ತಾವದೇ।
ಲಕ್ಖೋ ಏಸೋ ಮಹಾರಾಜ, ಸತಭಾಗವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ॥
೬೯೬.
‘‘ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚರೇ ಜನಾ।
ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ ಚ ದುಸ್ಸೀಲಾ, ಯೇ ಚ ಅರಿಯೂಪವಾದಿನೋ॥
೬೯೭.
‘‘ತತ್ಥಾಹಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ, ದುಕ್ಖಂ ವೇದಿಸ್ಸ ವೇದನಂ।
ಫಲಂ ಪಾಪಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ಸೋಚಾಮಹಂ ಭುಸಂ॥
೬೯೮.
‘‘ತಂ
ಧೀತಾ ಮಯ್ಹಂ ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರಾ ಭದ್ದಮತ್ಥು ತೇ॥
೬೯೯.
‘‘ಕರೋತಿ ಭದ್ದಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸೀಲೇಸುಪೋಸಥೇ ರತಾ।
ಸಞ್ಞತಾ ಸಂವಿಭಾಗೀ ಚ, ವದಞ್ಞೂ ವೀತಮಚ್ಛರಾ॥
೭೦೦.
‘‘ಅಖಣ್ಡಕಾರೀ ಸಿಕ್ಖಾಯ, ಸುಣ್ಹಾ ಪರಕುಲೇಸು ಚ।
ಉಪಾಸಿಕಾ ಸಕ್ಯಮುನಿನೋ, ಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ॥
೭೦೧.
‘‘ಭಿಕ್ಖು ಚ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ।
ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖು ಸತಿಮಾ, ಗುತ್ತದ್ವಾರೋ ಸುಸಂವುತೋ॥
೭೦೨.
‘‘ಸಪದಾನಂ ಚರಮಾನೋ, ಅಗಮಾ ತಂ ನಿವೇಸನಂ।
ತಮದ್ದಸ ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರಾ ಭದ್ದಮತ್ಥು ತೇ॥
೭೦೩.
‘‘ಪೂರಂ ಪಾನೀಯಸರಕಂ, ಪೂವೇ ವಿತ್ತೇ ಚ ಸಾ ಅದಾ।
ಪಿತಾ ಮೇ ಕಾಲಕತೋ ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಸೇತಂ ಉಪಕಪ್ಪತು॥
೭೦೪.
‘‘ಸಮನನ್ತರಾನುದ್ದಿಟ್ಠೇ
ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಕಾಮಕಾಮೀಹಂ, ರಾಜಾ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಯಥಾ॥
೭೦೫.
‘‘ತಂ ಸುಣೋಹಿ ಮಹಾರಾಜ, ಅರಿನ್ದಮ ರಟ್ಠವಡ್ಢನ।
ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ, ಬುದ್ಧೋ ಅಗ್ಗೋ ಪವುಚ್ಚತಿ।
ತಂ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛ, ಸಪುತ್ತದಾರೋ ಅರಿನ್ದಮ॥
೭೦೬.
‘‘ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೇನ ಮಗ್ಗೇನ, ಫುಸನ್ತಿ ಅಮತಂ ಪದಂ।
ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛ, ಸಪುತ್ತದಾರೋ ಅರಿನ್ದಮ॥
೭೦೭.
‘‘ಚತ್ತಾರೋ
ಏಸ ಸಙ್ಘೋ ಉಜುಭೂತೋ, ಪಞ್ಞಾಸೀಲಸಮಾಹಿತೋ।
ತಂ ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛ, ಸಪುತ್ತದಾರೋ ಅರಿನ್ದಮ॥
೭೦೮.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಸ್ಸು ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಸ್ಸು।
ಅಮಜ್ಜಪೋ
೭೦೯.
‘‘ಅತ್ಥಕಾಮೋಸಿ ಮೇ ಯಕ್ಖ, ಹಿತಕಾಮೋಸಿ ದೇವತೇ।
ಕರೋಮಿ ತುಯ್ಹಂ ವಚನಂ, ತ್ವಂಸಿ ಆಚರಿಯೋ ಮಮ॥
೭೧೦.
‘‘ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಞ್ಚಾಪಿ ಅನುತ್ತರಂ।
ಸಙ್ಘಞ್ಚ ನರದೇವಸ್ಸ, ಗಚ್ಛಾಮಿ ಸರಣಂ ಅಹಂ॥
೭೧೧.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರಮಾಮಿ ಖಿಪ್ಪಂ, ಲೋಕೇ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯಾಮಿ।
ಅಮಜ್ಜಪೋ ನೋ ಚ ಮುಸಾ ಭಣಾಮಿ, ಸಕೇನ ದಾರೇನ ಚ ಹೋಮಿ ತುಟ್ಠೋ॥
೭೧೨.
‘‘ಓಫುಣಾಮಿ ಮಹಾವಾತೇ, ನದಿಯಾ ಸೀಘಗಾಮಿಯಾ।
ವಮಾಮಿ ಪಾಪಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನೇ ರತೋ॥
೭೧೩.
‘‘ಇದಂ
ನಮೋ ಭಗವತೋ ಕತ್ವಾ, ಪಾಮೋಕ್ಖೋ ರಥಮಾರುಹೀ’’ತಿ॥ – ಗಾಥಾಯೋ ಅವೋಚುಂ।
೬೫೮-೯. ತತ್ಥ ರಾಜಾ ಪಿಙ್ಗಲಕೋ ನಾಮ, ಸುರಟ್ಠಾನಂ ಅಧಿಪತಿ ಅಹೂತಿ ಪಿಙ್ಗಲಚಕ್ಖುತಾಯ ‘‘ಪಿಙ್ಗಲೋ’’ತಿ ಪಾಕಟನಾಮೋ ಸುರಟ್ಠದೇಸಸ್ಸ ಇಸ್ಸರೋ ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ। ಮೋರಿಯಾನನ್ತಿ ಮೋರಿಯರಾಜೂನಂ, ಧಮ್ಮಾಸೋಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ಸುರಟ್ಠಂ ಪುನರಾಗಮಾತಿ ಸುರಟ್ಠಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಸುರಟ್ಠಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಪಚ್ಚಾಗಞ್ಛಿ। ಪಙ್ಕನ್ತಿ ಮುದುಭೂಮಿಂ। ವಣ್ಣುಪಥನ್ತಿ ಪೇತೇನ ನಿಮ್ಮಿತಂ ಮರೂಭೂಮಿಮಗ್ಗಂ।
೬೬೦. ಖೇಮೋತಿ ನಿಬ್ಭಯೋ। ಸೋವತ್ಥಿಕೋತಿ ಸೋತ್ಥಿಭಾವಾವಹೋ। ಸಿವೋತಿ ಅನುಪದ್ದವೋ। ಸುರಟ್ಠಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಇತೋತಿ ಇಮಿನಾ ಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಮಯಂ ಸುರಟ್ಠವಿಸಯಸ್ಸ ಸಮೀಪೇಯೇವ।
೬೬೧-೨. ಸೋರಟ್ಠೋತಿ ಉಬ್ಬಿಗ್ಗರೂಪೋತಿ ಉತ್ರಸ್ತಸಭಾವೋ। ಭಿಂಸನನ್ತಿ ಭಯಜನನಂ ಲೋಮಹಂಸನನ್ತಿ ಭಿಂಸನಕಭಾವೇನ ಲೋಮಾನಂ ಹಂಸಾಪನಂ।
೬೬೩. ಯಮಪುರಿಸಾನ ಸನ್ತಿಕೇತಿ ಪೇತಾನಂ ಸಮೀಪೇ ವತ್ತಾಮ। ಅಮಾನುಸೋ ವಾಯತಿ ಗನ್ಧೋತಿ ಪೇತಾನಂ ಸರೀರಗನ್ಧೋ ವಾಯತಿ। ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತಿ ದಾರುಣೋತಿ ಪಚ್ಚೇಕನಿರಯೇಸು ಕಾರಣಂ ಕಾರಿಯಮಾನಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಘೋರತರೋ ಸದ್ದೋ ಸುಯ್ಯತಿ।
೬೬೬. ಪಾದಪನ್ತಿ ಪಾದಸದಿಸೇಹಿ ಮೂಲಾವಯವೇಹಿ ಉದಕಸ್ಸ ಪಿವನತೋ ‘‘ಪಾದಪೋ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ತರುಂ। ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಸಮ್ಪನ್ನಚ್ಛಾಯಂ। ನೀಲಬ್ಭವಣ್ಣಸದಿಸನ್ತಿ ವಣ್ಣೇನ ನೀಲಮೇಘಸದಿಸಂ। ಮೇಘವಣ್ಣಸಿರೀನಿಭನ್ತಿ ಮೇಘವಣ್ಣಸಣ್ಠಾನಂ ಹುತ್ವಾ ಖಾಯಮಾನಂ।
೬೭೦. ಪೂರಂ ಪಾನೀಯಸರಕನ್ತಿ ಪಾನೀಯೇನ ಪುಣ್ಣಂ ಪಾನೀಯಭಾಜನಂ। ಪೂವೇತಿ ಖಜ್ಜಕೇ। ವಿತ್ತೇತಿ ವಿತ್ತಿಜನನೇ ಮಧುರೇ ಮನುಞ್ಞೇ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಸರಾವೇ ಪೂರೇತ್ವಾ ಠಪಿತಪೂವೇ ಅದ್ದಸ।
೬೭೨. ಅಥೋ ತೇ ಅದುರಾಗತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಥೋತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಅವಧಾರಣತ್ಥೇ ವಾ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇ ಆಗತಂ ದುರಾಗತಂ ನ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ಸ್ವಾಗತಮೇವಾತಿ ಮಯಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅರಿನ್ದಮಾತಿ ಅರೀನಂ ದಮನಸೀಲ।
೬೭೭. ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾತಿ ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಚ ವಚನಂ ಸುಣನ್ತು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚ ತುಯ್ಹಂ ಪುರೋಹಿತೋ ತಂ ಸುಣಾತೂತಿ ಯೋಜನಾ।
೬೭೮. ಸುರಟ್ಠಸ್ಮಿಂ ಅಹನ್ತಿ ಸುರಟ್ಠದೇಸೇ ಅಹಂ। ದೇವಾತಿ ರಾಜಾನಂ ಆಲಪತಿ। ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀತಿ ನತ್ಥಿಕದಿಟ್ಠಿಯಾ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ। ದುಸ್ಸೀಲೋತಿ ನಿಸ್ಸೀಲೋ। ಕದರಿಯೋತಿ ಥದ್ಧಮಚ್ಛರೀ। ಪರಿಭಾಸಕೋತಿ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಅಕ್ಕೋಸಕೋ।
೬೭೯. ವಾರಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಾರೇಸಿಂ। ಅನ್ತರಾಯಕರೋ ಅಹನ್ತಿ ದಾನಂ ದದನ್ತಾನಂ ಉಪಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರಾಯಕರೋ ಹುತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಚ ಪರೇಸಂ ದಾನಂ ದದಮಾನಾನಂ ದಾನಮಯಪುಞ್ಞತೋ ಅಹಂ ಬಹುಜನಂ ವಾರಯಿಸ್ಸಂ ವಾರೇಸಿನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
೬೮೦. ವಿಪಾಕೋ ನತ್ಥಿ ದಾನಸ್ಸಾತಿಆದಿ ವಾರಿತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ। ತತ್ಥ ವಿಪಾಕೋ ನತ್ಥಿ ದಾನಸ್ಸಾತಿ ದಾನಂ ದದತೋ ತಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ ಸಂಯಮಸ್ಸ ಕುತೋ ಫಲನ್ತಿ ಸೀಲಸ್ಸ ಪನ ಕುತೋ ನಾಮ ಫಲಂ, ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ನತ್ಥಿ ಆಚರಿಯೋ ನಾಮಾತಿ ಆಚಾರಸಮಾಚಾರಸಿಕ್ಖಾಪಕೋ ಆಚರಿಯೋ ನಾಮ ಕೋಚಿ ನತ್ಥಿ। ಸಭಾವತೋ ಏವ ಹಿ ಸತ್ತಾ ದನ್ತಾ ವಾ ಅದನ್ತಾ ವಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಅದನ್ತಂ ಕೋ ದಮೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ।
೬೮೧. ಸಮತುಲ್ಯಾನಿ ಭೂತಾನೀತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮಸಮಾ, ತಸ್ಮಾ ಜೇಟ್ಠೋ ಏವ ನತ್ಥಿ, ಕುತೋ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯಿಕೋ, ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯನಪುಞ್ಞಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ನತ್ಥಿ ಬಲನ್ತಿ ಯಮ್ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಬಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಸತ್ತಾ ವೀರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಸೋಭಗ್ಯತಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವಅರಹತ್ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಪಾಪುಣನ್ತಿ, ತಂ ವೀರಿಯಬಲಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ವೀರಿಯಂ ವಾ ನತ್ಥಿ ಕುತೋ ಉಟ್ಠಾನಪೋರಿಸನ್ತಿ ಇದಂ ನೋ ಪುರಿಸವೀರಿಯೇನ ಪುರಿಸಕಾರೇನ ಪವತ್ತನ್ತಿ ಏವಂ ಪವತ್ತವಾದಪಟಿಕ್ಖೇಪವಸೇನ ವುತ್ತಂ।
೬೮೨. ನತ್ಥಿ ದಾನಫಲಂ ನಾಮಾತಿ ದಾನಸ್ಸ ಫಲಂ ನಾಮ ಕಿಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ, ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಪರಿಚ್ಚಾಗೋ ಭಸ್ಮನಿಹಿತಂ ವಿಯ ನಿಪ್ಫಲೋ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ನ ವಿಸೋಧೇತಿ ವೇರಿನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವೇರಿನನ್ತಿ ವೇರವನ್ತಂ ವೇರಾನಂ ವಸೇನ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀನಂ ವಸೇನ ಚ ಕತಪಾಪಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ದಾನಸೀಲಾದಿವತತೋ ನ ವಿಸೋಧೇತಿ, ಕದಾಚಿಪಿ ಸುದ್ಧಂ ನ ಕರೋತಿ। ಪುಬ್ಬೇ ‘‘ವಿಪಾಕೋ ನತ್ಥಿ ದಾನಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ ದಾನಾದಿತೋ ಅತ್ತನೋ ಪರೇಸಂ ನಿವಾರಿತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ, ‘‘ನತ್ಥಿ ದಾನಫಲಂ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ ಪನ ಅತ್ಥನೋ ಮಿಚ್ಛಾಭಿನಿವೇಸದಸ್ಸನನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಲದ್ಧೇಯ್ಯನ್ತಿ ಲದ್ಧಬ್ಬಂ। ಕಥಂ ಪನ ಲದ್ಧಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಯತಿಪರಿಣಾಮಜ’’ನ್ತಿ। ಅಯಂ ಸತ್ತೋ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಲಭನ್ತೋ ನಿಯತಿವಿಪರಿಣಾಮವಸೇನೇವ ಲಭತಿ, ನ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ, ನ ಇಸ್ಸರಾದಿನಾ ಚಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
೬೮೩. ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಭಾತಾತಿ ಮಾತಾದೀಸು ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪತ್ತೀನಂ ಫಲಾಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ। ಲೋಕೋ ನತ್ಥಿ ಇತೋ ಪರನ್ತಿ ಇತೋ ಇಧಲೋಕತೋ ಪರಲೋಕೋ ನಾಮ ಕೋಚಿ ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ಸತ್ತಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ದಿನ್ನನ್ತಿ ಮಹಾದಾನಂ। ಹುತನ್ತಿ ಪಹೇನಕಸಕ್ಕಾರೋ, ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಫಲಾಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ। ಸುನಿಹಿತನ್ತಿ ಸುಟ್ಠು ನಿಹಿತಂ। ನ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ಯಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ದಾನಂ ನಾಮ ‘‘ಅನುಗಾಮಿಕನಿಧೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ। ತೇಸಂ ತಂ ವಾಚಾವತ್ಥುಮತ್ತಮೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
೬೮೪. ನ ಕೋಚಿ ಕಞ್ಚಿ ಹನತೀತಿ ಯೋ ಪುರಿಸೋ ಪರಂ ಪುರಿಸಂ ಹನೇಯ್ಯ, ಪರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸೀಸಂ ‘‘ಸತ್ತನ್ನಂ ವಿವರಮನ್ತರೇ’’ತಿ। ಪಥವೀಆದೀನಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಕಾಯಾನಂ ವಿವರಭೂತೇ ಅನ್ತರೇ ಛಿದ್ದೇ ಸತ್ಥಂ ಪವಿಸತಿ, ತೇನ ಸತ್ತಾ ಅಸಿಆದೀಹಿ ಪಹತಾ ವಿಯ ಹೋನ್ತಿ, ಜೀವೋ ವಿಯ ಪನ ಸೇಸಕಾಯಾಪಿ ನಿಚ್ಚಸಭಾವತ್ತಾ ನ ಛಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
೬೮೫. ಅಚ್ಛೇಜ್ಜಾಭೇಜ್ಜೋ ಹಿ ಜೀವೋತಿ ಅಯಂ ಸತ್ತಾನಂ ಜೀವೋ ಸತ್ಥಾದೀಹಿ ನ ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬೋ ನ ಭಿನ್ದಿತಬ್ಬೋ ನಿಚ್ಚಸಭಾವತ್ತಾ। ಅಟ್ಠಂಸೋ ಗುಳಪರಿಮಣ್ಡಲೋತಿ ಸೋ ಪನ ಜೀವೋ ಕದಾಚಿ ಅಟ್ಠಂಸೋ ಹೋತಿ ಕದಾಚಿ ಗುಳಪರಿಮಣ್ಡಲೋ ಯೋಜನಾನಂ ಸತಂ ಪಞ್ಚಾತಿ ಕೇವಲೀಭಾವಂ ಪತ್ತೋ ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೋ ಹೋತಿ। ಕೋ ಜೀವಂ ಛೇತ್ತುಮರಹತೀತಿ ನಿಚ್ಚಂ ನಿಬ್ಬಿಕಾರಂ ಜೀವಂ ಕೋ ನಾಮ ಸತ್ಥಾದೀಹಿ ಛಿನ್ದಿತುಂ ಅರಹತಿ, ನ ಸೋ ಕೇನಚಿ ವಿಕೋಪನೇಯ್ಯೋತಿ ವದತಿ।
೬೮೬. ಸುತ್ತಗುಳೇತಿ ವೇಠೇತ್ವಾ ಕತಸುತ್ತಗುಳೇ। ಖಿತ್ತೇತಿ ನಿಬ್ಬೇಠನವಸೇನ ಖಿತ್ತೇ। ನಿಬ್ಬೇಠೇನ್ತಂ ಪಲಾಯತೀತಿ ಪಬ್ಬತೇ ವಾ ರುಕ್ಖಗ್ಗೇ ವಾ ಠತ್ವಾ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಮಾನಂ ಖಿತ್ತಂ ಸುತ್ತಗುಳಂ ಏವಮೇವನ್ತಿ ಯಥಾ ತಂ ಸುತ್ತಗುಳಂ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಮಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸುತ್ತೇ ಖೀಣೇ ನ ಗಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಸೋ ಜೀವೋ ‘‘ಚುಲ್ಲಾಸೀತಿ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನೋ ಸತಸಹಸ್ಸಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಕಾಲಮೇವ ಅತ್ತಭಾವಗುಳಂ ನಿಬ್ಬೇಠೇನ್ತೋ ಪಲಾಯತಿ ಪವತ್ತತಿ, ತತೋ ಉದ್ಧಂ ನ ಪವತ್ತತಿ।
೬೮೭. ಏವಮೇವ ಚ ಸೋ ಜೀವೋತಿ ಯಥಾ ಕೋಚಿ ಪುರಿಸೋ ಅತ್ತನೋ ನಿವಾಸಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಮಂ ಪವಿಸತಿ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ, ಏವಮೇವ ಸೋ ಜೀವೋ ಇತೋ ಸರೀರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಅಪರಂ ಸರೀರಂ ನಿಯತವಸೇನ ಪವಿಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಬೋನ್ದಿನ್ತಿ ಕಾಯಂ।
೬೮೯. ಚುಲ್ಲಾಸೀತೀತಿ ಚತುರಾಸೀತಿ। ಮಹಾಕಪ್ಪಿನೋತಿ ಮಹಾಕಪ್ಪಾನಂ। ತತ್ಥ ‘‘ಏಕಮ್ಹಾ ಮಹಾಸರಾ ಅನೋತತ್ತಾದಿತೋ ವಸ್ಸಸತೇ ವಸ್ಸಸತೇ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಏಕೇಕಂ ಉದಕಬಿನ್ದುಂ ನೀಹರನ್ತೇ ಇಮಿನಾ ಉಪಕ್ಕಮೇನ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ತಮ್ಹಿ ಸರೇ ನಿರುದಕೇ ಜಾತೇ ಏಕೋ ಮಹಾಕಪ್ಪೋ ನಾಮ ಹೋತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಏವರೂಪಾನಂ ಮಹಾಕಪ್ಪಾನಂ ಚತುರಾಸೀತಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಂಸಾರಸ್ಸ ಪರಿಮಾಣ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ। ಯೇ ಬಾಲಾ ಯೇ ಚ ಪಣ್ಡಿತಾತಿ ಯೇ ಅನ್ಧಬಾಲಾ, ಯೇ ಚ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ। ಸಂಸಾರಂ ಖೇಪಯಿತ್ವಾನಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಕಾಲಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಸಂಸಾರಂ ಅಪರಾಪರುಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನ ಖೇಪೇತ್ವಾ। ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸರೇತಿ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪರಿಯನ್ತಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ। ಪಣ್ಡಿತಾಪಿ ಅನ್ತರಾ ಸುಜ್ಝಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಬಾಲಾಪಿ ತತೋ ಉದ್ಧಂ ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ತಸ್ಸ ಲದ್ಧಿ।
೬೯೦. ಮಿತಾನಿ ಸುಖದುಕ್ಖಾನಿ, ದೋಣೇಹಿ ಪಿಟಕೇಹಿ ಚಾತಿ ಸತ್ತಾನಂ ಸುಖದುಕ್ಖಾನಿ ನಾಮ ದೋಣೇಹಿ ಪಿಟಕೇಹಿ ಮಾನಭಾಜನೇಹಿ ಮಿತಾನಿ ವಿಯ ಯಥಾವುತ್ತಕಾಲಪರಿಚ್ಛೇದೇನೇವ ಜಿನೋ ಸಬ್ಬಂ ಪಜಾನಾತಿ ಜಿನಭೂಮಿಯಂ ಠಿತೋ ಕೇವಲಂ ಪಜಾನಾತಿ ಸಂಸಾರಸ್ಸ ಸಮತಿಕ್ಕನ್ತತ್ತಾ। ಸಂಸಾರೇ ಇತರಾ ಪಜಾ।
೬೯೧. ಏವಂದಿಟ್ಠಿ ಪುರೇ ಆಸಿನ್ತಿ ಯಥಾವುತ್ತನತ್ಥಿಕದಿಟ್ಠಿಕೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಅಹಂ ಅಹೋಸಿಂ। ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಮೋಹಪಾರುತೋತಿ ಯಥಾವುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಹೇತುಭೂತೇನ ಸಮ್ಮೋಹೇನ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ, ತಂಸಹಜಾತೇನ ಪನ ಮೋಹೇನ ಪಾರುತೋ, ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಕುಸಲಬೀಜೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
೬೯೨. ಏವಂ ಪುಬ್ಬೇ ಯಾ ಅತ್ತನೋ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪಾಪದಿಟ್ಠಿ, ತಸ್ಸಾ ವಸೇನ ಕತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅತ್ತನಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಭವಿತಬ್ಬಂ ತಸ್ಸ ಫಲಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಓರಂ ಮೇ ಛಹಿ ಮಾಸೇಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।
೬೯೫-೭. ತತ್ಥ ವಸ್ಸಾನಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ವಸ್ಸಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ವಚನಸೇಸೋ। ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ವಾ ಏತಂ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಂ, ವಸ್ಸೇಸು ಸತಸಹಸ್ಸೇಸು ವೀತಿವತ್ತೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತಿ ತಾವದೇತಿ ಯದಾ ಏತ್ತಕೋ ಕಾಲೋ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಾವದೇವ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ‘‘ಇಧ ಪಚ್ಚನ್ತಾನಂ ವೋ ಮಾರಿಸಾ ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಪರಿಮಾಣೋ ಕಾಲೋ ಅತೀತೋ’’ತಿ ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ನಿರಯೇ ಸದ್ದೋ ಸುಯ್ಯತಿ। ಲಕ್ಖೋ ಏಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತಭಾಗವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋತಿ ಸತಭಾಗಾ ಸತಕೋಟ್ಠಾಸಾ ವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚನ್ತಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಆಯುನೋ ಏಸೋ ಲಕ್ಖೋ ಏಸೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ದಸದಸಕಂ ಸತಂ ನಾಮ, ದಸ ಸತಾನಿ ಸಹಸ್ಸಂ ನಾಮ, ದಸದಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ನಾಮ, ಸತಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕೋಟಿ ನಾಮ, ತಾಸಂ ಕೋಟೀನಂ ವಸೇನ ಸತಸಹಸ್ಸವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ ಸತಭಾಗಾ ವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ। ಸಾ ಚ ಖೋ ನೇರಯಿಕಾನಂಯೇವ ವಸ್ಸಗಣನಾವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ, ದೇವಾನಂ ವಾ। ಈದಿಸಾನಿ ಅನೇಕಾನಿ ವಸ್ಸಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ನೇರಯಿಕಾನಂ ಆಯು। ತೇನಾಹ ‘‘ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚರೇ ಜನಾ’’ತಿ। ಯಾದಿಸೇನ ಪನ ಪಾಪೇನ ಸತ್ತಾ ಏವಂ ನಿರಯೇಸು ಪಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀ ಚ ದುಸ್ಸೀಲಾ, ಯೇ ಚ ಅರಿಯೂಪವಾದಿನೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ವೇದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅನುಭವಿಸ್ಸಂ।
೬೯೮-೭೦೬. ಏವಂ ಆಯತಿಂ ಅತ್ತನಾ ಅನುಭವಿತಬ್ಬಂ ಪಾಪಫಲಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ‘‘ಕೇನ ತೇ ‘‘ತಂ ಸುಣೋಹಿ ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಸೀಲೇಸುಪೋಸಥೇ ರತಾತಿ ನಿಚ್ಚಸೀಲೇಸು ಚ ಉಪೋಸಥಸೀಲೇಸು ಚ ಅಭಿರತಾ। ಅದಾತಿ ಅದಾಸಿ। ತಂ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ತಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಂ ಮಗ್ಗಂ ಅಮತಪದಞ್ಚ।
೭೦೯-೧೨. ಏವಂ ಪೇತೇನ ಸರಣೇಸು ಸೀಲೇಸು ಚ ಸಮಾದಪಿತೋ ರಾಜಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಕತಂ ಉಪಕಾರಂ ತಾವ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸರಣಾದೀಸು ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತೋ ‘‘ಅತ್ಥಕಾಮೋ’’ತಿಆದಿಕಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ವತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ಅತ್ತನಾ ಗಹಿತಾಯ ಪಾಪಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಟಿನಿಸ್ಸಟ್ಠಭಾವಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ‘‘ಓಫುಣಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ।
ತತ್ಥ ಓಫುಣಾಮಿ ಮಹಾವಾತೇತಿ ಮಹನ್ತೇ ವಾತೇ ವಾಯನ್ತೇ ಭುಸಂ ವಿಯ ತಂ ಪಾಪಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ, ಯಕ್ಖ, ತವ ಧಮ್ಮದೇಸನಾವಾತೇ ಓಫುಣಾಮಿ ನಿದ್ಧುನಾಮಿ। ನದಿಯಾ ವಾ ಸೀಘಗಾಮಿಯಾತಿ ಸೀಘಸೋತಾಯ ಮಹಾನದಿಯಾ ವಾ ತಿಣಕಟ್ಠಪಣ್ಣಕಸಟಂ ವಿಯ ಪಾಪಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪವಾಹೇಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ವಮಾಮಿ ಪಾಪಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿನ್ತಿ ಮಮ ಮನೋಮುಖಗತಂ ಪಾಪಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಉಚ್ಛಡ್ಡಯಾಮಿ। ತತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ ‘‘ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನೇ ರತೋ’’ತಿ। ಯಸ್ಮಾ ಏಕಂಸೇನ ಅಮತಾವಹೇ ಬುದ್ಧಾನಂ ಭಗವನ್ತಾನಂ ಸಾಸನೇ ರತೋ ಅಭಿರತೋ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ದಿಟ್ಠಿಸಙ್ಖಾತಂ ವಿಸಂ ವಮಾಮೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೭೧೩. ತಿ ಓಸಾನಗಾಥಾ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಠಪಿತಾ। ತತ್ಥ ಪಾಮೋಕ್ಖೋತಿಪಾಚೀನದಿಸಾಭಿಮುಖೋ ಹುತ್ವಾ। ರಥಮಾರುಹೀತಿ ರಾಜಾ ಗಮನಸಜ್ಜಂ ಅತ್ತನೋ ರಾಜರಥಂ ಅಭಿರುಹಿ, ಆರುಯ್ಹ ಯಕ್ಖಾನುಭಾವೇನ ತಂ ದಿವಸಮೇವ ಅತ್ತನೋ ನಗರಂ ಪತ್ವಾ ರಾಜಭವನಂ ಪಾವಿಸಿ। ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಇಮಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆರೋಚೇಸಿ, ಭಿಕ್ಖೂ
ನನ್ದಕಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೪. ರೇವತೀಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
೭೧೪-೩೬. ಉಟ್ಠೇಹಿ ರೇವತೇ, ಸುಪಾಪಧಮ್ಮೇತಿ ಇದಂ ರೇವತೀಪೇತವತ್ಥು। ತಂ ಯಸ್ಮಾ ರೇವತೀವಿಮಾನವತ್ಥುನಾ ನಿಬ್ಬಿಸೇಸಂ, ತಸ್ಮಾ ಯದೇತ್ಥ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ಗಾಥಾಸು ಚ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಂ ವಿಮಾನವತ್ಥುವಣ್ಣನಾಯಂ (ವಿ॰ ವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೮೬೦ ರೇವತೀವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ) ವುತ್ತನಯೇನೇವ
ರೇವತೀಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫. ಉಚ್ಛುಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಇದಂ ಮಮ ಉಚ್ಛುವನಂ ಮಹನ್ತನ್ತಿ ಇದಂ ಉಚ್ಛುಪೇತವತ್ಥು। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಉಚ್ಛುಕಲಾಪಂ ಖನ್ಧೇ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ ಉಚ್ಛುಂ ಖಾದನ್ತೋ ಗಚ್ಛತಿ। ಅಥ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸೀಲವಾ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋ ಬಾಲದಾರಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗಚ್ಛತಿ। ದಾರಕೋ ಉಚ್ಛುಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ‘‘ದೇಹೀ’’ತಿ ಪರೋದತಿ। ಉಪಾಸಕೋ ದಾರಕಂ ಪರೋದನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಾಪಮಕಾಸಿ। ಸೋ ಪನ ಪುರಿಸೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಲಪಿ, ದಾರಕಸ್ಸ ಉಚ್ಛುಖಣ್ಡಮ್ಪಿ ನಾದಾಸಿ। ಉಪಾಸಕೋ ತಂ ದಾರಕಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ದಾರಕೋ ಅತಿವಿಯ ರೋದತಿ, ಇಮಸ್ಸ ಏಕಂ ಉಚ್ಛುಖಣ್ಡಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ। ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸಹನ್ತೋ ಪಟಿಹತಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅನಾದರವಸೇನ ಏಕಂ ಉಚ್ಛುಲಟ್ಠಿಂ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಖಿಪಿ।
ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಚಿರಂ ಪರಿಭಾವಿತಸ್ಸ ಲೋಭಸ್ಸ ವಸೇನ ಪೇತೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಫಲಂ ನಾಮ
ಅಥೇಕದಿವಸಂ
೭೩೭.
‘‘ಇದಂ ಮಮ ಉಚ್ಛುವನಂ ಮಹನ್ತಂ, ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ಪುಞ್ಞಫಲಂ ಅನಪ್ಪಕಂ।
ತಂ ದಾನಿ ಮೇ ನ ಪರಿಭೋಗಮೇತಿ, ಆಚಿಕ್ಖ ಭನ್ತೇ ಕಿಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ॥
೭೩೮.
‘‘ಹಞ್ಞಾಮಿ
ಸ್ವಾಹಂ ಛಿನ್ನಥಾಮೋ ಕಪಣೋ ಲಾಲಪಾಮಿ, ಕಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ॥
೭೩೯.
‘‘ವಿಘಾತೋ ಚಾಹಂ ಪರಿಪತಾಮಿ ಛಮಾಯಂ,
ಪರಿವತ್ತಾಮಿ ವಾರಿಚರೋವ ಘಮ್ಮೇ।
ರುದತೋ ಚ ಮೇ ಅಸ್ಸುಕಾ ನಿಗ್ಗಲನ್ತಿ,
ಆಚಿಕ್ಖ ಭನ್ತೇ ಕಿಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ॥
೭೪೦.
‘‘ಛಾತೋ ಕಿಲನ್ತೋ ಚ ಪಿಪಾಸಿತೋ ಚ, ಸನ್ತಸ್ಸಿತೋ ಸಾತಸುಖಂ ನ ವಿನ್ದೇ।
ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಭದನ್ತೇ, ಕಥಂ ನು ಉಚ್ಛುಪರಿಭೋಗಂ ಲಭೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ॥
೭೪೧.
‘‘ಪುರೇ
ಅಹಞ್ಚ ತಂ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ, ಸುತ್ವಾನ ತ್ವಂ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿಜಾನ॥
೭೪೨.
‘‘ಉಚ್ಛುಂ ತುವಂ ಖಾದಮಾನೋ ಪಯಾತೋ, ಪುರಿಸೋ ಚ ತೇ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನ್ವಗಚ್ಛಿ।
ಸೋ ಚ ತಂ ಪಚ್ಚಾಸನ್ತೋ ಕಥೇಸಿ, ತಸ್ಸ ತುವಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಲಪಿತ್ಥ॥
೭೪೩.
‘‘ಸೋ
ತಸ್ಸ ತುವಂ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಉಚ್ಛುಂ ಅದಾಸಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ॥
೭೪೪.
‘‘ಇಙ್ಘ ತ್ವಂ ಗನ್ತ್ವಾನ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಸಿ, ಗಹೇತ್ವಾನ ತಂ ಖಾದಸ್ಸು ಯಾವದತ್ಥಂ।
ತೇನೇವ ತ್ವಂ ಅತ್ತಮನೋ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಹಟ್ಠೋ ಚುದಗ್ಗೋ ಚ ಪಮೋದಿತೋ ಚಾತಿ॥
೭೪೫.
‘‘ಗನ್ತ್ವಾನ ಸೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ, ಗಹೇತ್ವಾನ ತಂ ಖಾದಿ ಯಾವದತ್ಥಂ।
ತೇನೇವ ಸೋ ಅತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ, ಹಟ್ಠೋ ಚುದಗ್ಗೋ ಚ ಪಮೋದಿತೋ ಚಾ’’ತಿ॥ –
ವಚನಪಟಿವಚನಗಾಥಾ ಪೇತೇನ ಥೇರೇನ ಚ ವುತ್ತಾ।
೭೩೭-೮. ತತ್ಥ ಕಿಸ್ಸಾತಿ ಕೀದಿಸಸ್ಸ, ಕಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಹಞ್ಞಾಮೀತಿ ವಿಹಞ್ಞಾಮಿ ವಿಹಞ್ಞಾಮೀತಿ ವಾ ವಿಬಾಧಿಯಾಮಿ, ವಿಸೇಸತೋ ಪೀಳಿಯಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಖಜ್ಜಾಮೀತಿ ಖಾದಿಯಾಮಿ, ಅಸಿಪತ್ತಸದಿಸೇಹಿ ನಿಸಿತೇಹಿ ಖಾದನ್ತೇಹಿ ವಿಯ ಉಚ್ಛುಪತ್ತೇಹಿ ಕನ್ತಿಯಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಾಯಮಾಮೀತಿ ಉಚ್ಛುಂ ಖಾದಿತುಂ ವಾಯಾಮಂ ಕರೋಮಿ। ಪರಿಸಕ್ಕಾಮೀತಿ ಪಯೋಗಂ ಕರೋಮಿ। ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುನ್ತಿ ಉಚ್ಛುರಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ, ಉಚ್ಛುಂ ಖಾದಿತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಛಿನ್ನಥಾಮೋತಿ ಛಿನ್ನಸಹೋ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನಥಾಮೋ, ಪರಿಕ್ಖೀಣಬಲೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಕಪಣೋತಿ ಲಾಲಪಾಮೀತಿ ದುಕ್ಖೇನ ಅಟ್ಟಿತೋ ಅತಿವಿಯ ವಿಲಪಾಮಿ।
೭೩೯. ವಿಘಾತೋತಿ ವಿಘಾತವಾ, ವಿಹತಬಲೋ ವಾ। ಪರಿಪತಾಮಿ ಛಮಾಯನ್ತಿ ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಭೂಮಿಯಂ ಪಪತಾಮಿ। ಪರಿವತ್ತಾಮೀತಿ ಪರಿಬ್ಭಮಾಮಿ। ವಾರಿಚರೋವಾತಿ ಮಚ್ಛೋ ವಿಯ। ಘಮ್ಮೇತಿ ಘಮ್ಮಸನ್ತತ್ತೇ ಥಲೇ।
೭೪೦-೪. ಸನ್ತಸ್ಸಿತೋತಿ ಓಟ್ಠಕಣ್ಠತಾಲೂನಂ ಸೋಸಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸುಟ್ಠು ತಸಿತೋ। ಸಾತಸುಖನ್ತಿ ಸಾತಭೂತಂ ಸುಖಂ। ನ ವಿನ್ದೇತಿ ನ ಲಭಾಮಿ। ತನ್ತಿ ವಿಜಾನಾತಿ ವಿಜಾನಾಹಿ। ಪಯಾತೋತಿ ಗನ್ತುಂ ಆರದ್ಧೋ। ಅನ್ವಗಚ್ಛೀತಿ ಅನುಬನ್ಧಿ। ಪಚ್ಚಾಸನ್ತೋತಿ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಮಾನೋ। ತಸ್ಸೇತಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಏತನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಸೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಿಟ್ಠಿಪಸ್ಸೇನೇವ ಉಚ್ಛುಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಸಿ। ಪಮೋದಿತೋತಿ ಪಮುದಿತೋ।
೭೪೫. ಗಹೇತ್ವಾನ ತಂ ಖಾದಿ ಯಾವದತ್ಥನ್ತಿ ಥೇರೇನ ಆಣತ್ತಿನಿಯಾಮೇನ ಉಚ್ಛುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾರುಚಿ ಖಾದಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಉಚ್ಛುಕಲಾಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಉಪನೇಸಿ, ಥೇರೋ ತಂ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ತೇನೇವ ತಂ ಉಚ್ಛುಕಲಾಪಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ವೇಳುವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಅದಾಸಿ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ, ಪೇತೋ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಗತೋ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಥಾಸುಖಂ ಉಚ್ಛುಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿ।
ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ। ಸಾ ಪನೇಸಾ ಪೇತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಪಾಕಟಾ ಅಹೋಸಿ। ಅಥ ಮನುಸ್ಸಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು। ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಕಥೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಮಚ್ಛೇರಮಲತೋ ಪಟಿವಿರತಾ ಅಹೇಸುನ್ತಿ।
ಉಚ್ಛುಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೬. ಕುಮಾರಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಸಾವತ್ಥಿ ನಾಮ ನಗರನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ದ್ವೇ ಪೇತೇ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ದ್ವೇ ಪುತ್ತಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ ಪಠಮವಯೇ ಠಿತಾ ಯೋಬ್ಬನಮದಮತ್ತಾ ಪರದಾರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಖಾಪಿಟ್ಠೇ ಪೇತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು। ತೇ ರತ್ತಿಯಂ ಭೇರವೇನ ಸದ್ದೇನ ಪರಿದೇವಿಂಸು। ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭೀತತಸಿತಾ ‘‘ಏವಂ ಕತೇ ಇದಂ ಅವಮಙ್ಗಲಂ ವೂಪಸಮ್ಮತೀ’’ತಿ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸುಂ। ಭಗವಾ ‘‘ಉಪಾಸಕಾ ತಸ್ಸ ಸದ್ದಸ್ಸ ಸವನೇನ ತುಮ್ಹಾಕಂ ನ ಕೋಚಿ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತುಂ –
೭೪೬.
‘‘ಸಾವತ್ಥಿ
ತತ್ಥ ಆಸುಂ ದ್ವೇ ಕುಮಾರಾ, ರಾಜಪುತ್ತಾತಿ ಮೇ ಸುತಂ॥
೭೪೭.
‘‘ಸಮ್ಮತ್ತಾ ರಜನೀಯೇಸು, ಕಾಮಸ್ಸಾದಾಭಿನನ್ದಿನೋ।
ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಸುಖೇ ಗಿದ್ಧಾ, ನ ತೇ ಪಸ್ಸಿಂಸುನಾಗತಂ॥
೭೪೮.
‘‘ತೇ ಚುತಾ ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತಾ, ಪರಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ।
ತೇಧ ಘೋಸೇನ್ತ್ಯದಿಸ್ಸನ್ತಾ, ಪುಬ್ಬೇ ದುಕ್ಕಟಮತ್ತನೋ॥
೭೪೯.
‘‘ಬಹೂಸು ವತ ಸನ್ತೇಸು, ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇ ಉಪಟ್ಠಿತೇ।
ನಾಸಕ್ಖಿಮ್ಹಾ ಚ ಅತ್ತಾನಂ, ಪರಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಸುಖಾವಹಂ॥
೭೫೦.
‘‘ಕಿಂ ತತೋ ಪಾಪಕಂ ಅಸ್ಸ, ಯಂ ನೋ ರಾಜಕುಲಾ ಚುತಾ।
ಉಪಪನ್ನಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಸಮಪ್ಪಿತಾ॥
೭೫೧.
‘‘ಸಾಮಿನೋ ಇಧ ಹುತ್ವಾನ, ಹೋನ್ತಿ ಅಸಾಮಿನೋ ತಹಿಂ।
ಭಮನ್ತಿ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾಯ, ಮನುಸ್ಸಾ ಉನ್ನತೋನತಾ॥
೭೫೨.
‘‘ಏತಮಾದೀನವಂ
ಪಹಾಯ
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಸಗ್ಗಂ ಸೋ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ – ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
೭೪೬. ತತ್ಥ ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ನ ಕೇವಲಂ ಅತ್ತನೋ ಞಾಣೇನ ದಿಟ್ಠಮೇವ, ಅಥ ಖೋ ಲೋಕೇ ಪಾಕಟಭಾವೇನ ಏವಂ ಮಯಾ ಸುತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
೭೪೭. ಕಾಮಸ್ಸಾದಾಭಿನನ್ದಿನೋತಿ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಅಸ್ಸಾದವಸೇನ ಅಭಿನನ್ದನಸೀಲಾ। ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಸುಖೇ ಗಿದ್ಧಾತಿ ವತ್ತಮಾನಸುಖಮತ್ತೇ ಗಿದ್ಧಾ ಗಥಿತಾ ಹುತ್ವಾ। ನ ತೇ ಪಸ್ಸಿಂಸುನಾಗತನ್ತಿ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಸುಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ಅನಾಗತಂ ಆಯತಿಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಲದ್ಧಬ್ಬಂ ಸುಖಂ ತೇ ನ ಚಿನ್ತೇಸುಂ।
೭೪೮. ತೇಧ ಘೋಸೇನ್ತ್ಯದಿಸ್ಸನ್ತಾತಿ ತೇ ಪುಬ್ಬೇ ರಾಜಪುತ್ತಭೂತಾ ಪೇತಾ ಇಧ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಸಮೀಪೇ ಅದಿಸ್ಸಮಾನರೂಪಾ ಘೋಸೇನ್ತಿ ಕನ್ದನ್ತಿ। ಕಿಂ ಕನ್ದನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ದುಕ್ಕಟಮತ್ತನೋ’’ತಿ।
೭೪೯. ಇದಾನಿ ‘‘ಬಹೂಸು ವತ ಸನ್ತೇಸೂ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ।
ತತ್ಥ ಬಹೂಸು ವತ ಸನ್ತೇಸೂತಿ ಅನೇಕೇಸು ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇಸು ವಿಜ್ಜಮಾನೇಸು। ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇ ಉಪಟ್ಠಿತೇತಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇ ದಾತಬ್ಬದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಪಿ ಸಮೀಪೇ ಠಿತೇ, ಲಬ್ಭಮಾನೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪರಿತ್ತಂ ಸುಖಾವಹನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಆಯತಿಂ ಸುಖಾವಹಂ ಪುಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಸೋತ್ಥಿಂ ನಿರುಪದ್ದವಂ ಕಾತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಮ್ಹಾ ವತಾತಿ ಯೋಜನಾ।
೭೫೦. ಕಿಂ ತತೋ ಪಾಪಕಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ತತೋ ಪಾಪಕಂ ಲಾಮಕಂ ನಾಮ ಕಿಂ ಅಞ್ಞಂ ಅಸ್ಸ ಸಿಯಾ। ಯಂ ನೋ ರಾಜಕುಲಾ ಚುತಾತಿ ಯೇನ ಪಾಪಕಮ್ಮೇನ ಮಯಂ ರಾಜಕುಲತೋ ಚುತಾ ಇಧ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ ಪೇತೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಸಮಪ್ಪಿತಾ ವಿಚರಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
೭೫೧. ಸಾಮಿನೋ ಇಧ ಹುತ್ವಾನಾತಿ ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಯಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ ಪುಬ್ಬೇ ಸಾಮಿನೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಿ, ತಹಿಂ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ ಹೋನ್ತಿ ಅಸ್ಸಾಮಿನೋ। ಮನುಸ್ಸಾ ಉನ್ನತೋನತಾತಿ ಮನುಸ್ಸಕಾಲೇ ಸಾಮಿನೋ
೭೫೨. ಏತಮಾದೀನವಂ ಞತ್ವಾ, ಇಸ್ಸರಮದಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಏತಂ ಇಸ್ಸರಿಯಮದವಸೇನ ಸಮ್ಭೂತಂ ಅಪಾಯೂಪಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಂ ಆದೀನವಂ ದೋಸಂ ಞತ್ವಾ ಪಹಾಯ ಇಸ್ಸರಿಯಮದಂ ಪುಞ್ಞಪ್ಪಸುತೋ ಹುತ್ವಾ। ಭವೇ ಸಗ್ಗಗತೋ ನರೋತಿ ಸಗ್ಗಂ ದೇವಲೋಕಂ ಗತೋಯೇವ ಭವೇಯ್ಯ।
ಇತಿ ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಪೇತಾನಂ ಪವತ್ತಿಂ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಕತಂ ದಾನಂ ತೇಸಂ ಪೇತಾನಂ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಅಜ್ಝಾಸಯಾನುರೂಪಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ। ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ।
ಕುಮಾರಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೭. ರಾಜಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಪುಬ್ಬೇ ಕತಾನಂ ಕಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ರಾಜಪುತ್ತಪೇತಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ತತ್ಥ ಯೋ ಸೋ ಅತೀತೇ ಕಿತವಸ್ಸ ನಾಮ ರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ಅತೀತೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಅಪರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಬಹೂನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಾವಸೇಸೇನ ಪೇತೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೋ। ಸೋ ಇಧ ‘‘ರಾಜಪುತ್ತಪೇತೋ’’ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ। ತಸ್ಸ ವತ್ಥು ಹೇಟ್ಠಾ ಸಾಣವಾಸಿಪೇತವತ್ಥುಮ್ಹಿ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಆಗತಮೇವ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಸತ್ಥಾ ಹಿ ತದಾ ಥೇರೇನ ಅತ್ತನೋ ಞಾತಿಪೇತಾನಂ ಪವತ್ತಿಯಾ ಕಥಿತಾಯ ‘‘ನ ಕೇವಲಂ ತವ ಞಾತಕಾಯೇವ, ಅಥ ಖೋ ತ್ವಮ್ಪಿ ಇತೋ ಅನನ್ತರಾತೀತೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಯಾಚಿತೋ –
೭೫೩.
‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಕತಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ, ವಿಪಾಕೋ ಮಥಯೇ ಮನಂ।
ರೂಪೇ ಸದ್ದೇ ರಸೇ ಗನ್ಧೇ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ ಚ ಮನೋರಮೇ॥
೭೫೪.
‘‘ಇಚ್ಚಂ ಗೀತಂ ರತಿಂ ಖಿಡ್ಡಂ, ಅನುಭುತ್ವಾ ಅನಪ್ಪಕಂ।
ಉಯ್ಯಾನೇ ಪರಿಚರಿತ್ವಾ, ಪವಿಸನ್ತೋ ಗಿರಿಬ್ಬಜಂ॥
೭೫೫.
‘‘ಇಸಿಂ
ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಂ ಹಿರಿಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಉಞ್ಛೇ ಪತ್ತಗತೇ ರತಂ॥
೭೫೬.
‘‘ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧತೋ ಓರುಯ್ಹ, ಲದ್ಧಾ ಭನ್ತೇತಿ ಚಾಬ್ರವಿ।
ತಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಉಚ್ಚಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಖತ್ತಿಯೋ॥
೭೫೭.
‘‘ಥಣ್ಡಿಲೇ ಪತ್ತಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ, ಹಸಮಾನೋ ಅಪಕ್ಕಮಿ।
ರಞ್ಞೋ ಕಿತವಸ್ಸಾಹಂ ಪುತ್ತೋ, ಕಿಂ ಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಕರಿಸ್ಸಸಿ॥
೭೫೮.
‘‘ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫರುಸಸ್ಸ, ವಿಪಾಕೋ ಕಟುಕೋ ಅಹು।
ಯಂ ರಾಜಪುತ್ತೋ ವೇದೇಸಿ, ನಿರಯಮ್ಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತೋ॥
೭೫೯.
‘‘ಛಳೇವ ಚತುರಾಸೀತಿ, ವಸ್ಸಾನಿ ನಹುತಾನಿ ಚ।
ಭುಸಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಿತ್ಥೋ, ನಿರಯೇ ಕತಕಿಬ್ಬಿಸೋ॥
೭೬೦.
‘‘ಉತ್ತಾನೋಪಿ
ಉದ್ಧಂಪಾದೋ ಠಿತೋ ಚೇವ, ಚಿರಂ ಬಾಲೋ ಅಪಚ್ಚಥ॥
೭೬೧.
‘‘ಬಹೂನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪೂಗಾನಿ ನಹುತಾನಿ ಚ।
ಭುಸಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಿತ್ಥೋ, ನಿರಯೇ ಕತಕಿಬ್ಬಿಸೋ॥
೭೬೨.
‘‘ಏತಾದಿಸಂ ಖೋ ಕಟುಕಂ, ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಪ್ಪದೋಸಿನಂ।
ಪಚ್ಚನ್ತಿ ಪಾಪಕಮ್ಮನ್ತಾ, ಇಸಿಮಾಸಜ್ಜ ಸುಬ್ಬತಂ॥
೭೬೩.
‘‘ಸೋ ತತ್ಥ ಬಹುವಸ್ಸಾನಿ, ವೇದಯಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ದುಖಂ।
ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಹತೋ ನಾಮ, ಪೇತೋ ಆಸಿ ತತೋ ಚುತೋ॥
೭೬೪.
‘‘ಏತಮಾದೀನವಂ ಞತ್ವಾ, ಇಸ್ಸರಮದಸಮ್ಭವಂ।
ಪಹಾಯ ಇಸ್ಸರಮದಂ, ನಿವಾತಮನುವತ್ತಯೇ॥
೭೬೫.
‘‘ದಿಟ್ಠೇವ
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಸಗ್ಗಂ ಸೋ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ॥ –
ಇದಂ ಪೇತವತ್ಥುಂ ಕಥೇಸಿ।
೭೫೩. ತತ್ಥ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ, ವಿಪಾಕೋ ಮಥಯೇ ಮನನ್ತಿ ಪುರಿಮಾಸು ಜಾತೀಸು ಕತಾನಂ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ಉಳಾರಂ ಹುತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಅನ್ಧಬಾಲಾನಂ ಚಿತ್ತಂ ಮಥಯೇಯ್ಯ ಅಭಿಭವೇಯ್ಯ, ಪರೇಸಂ ಅನತ್ಥಕರಣಮುಖೇನ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
ಇದಾನಿ ‘‘ರೂಪೇ ಸದ್ದೇ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ರೂಪೇತಿ ರೂಪಹೇತು, ಯಥಿಚ್ಛಿತಸ್ಸ ಮನಾಪಿಯಸ್ಸ ರೂಪಾರಮ್ಮಣಸ್ಸ ಪಟಿಲಾಭನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸದ್ದೇತಿಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
೭೫೪. ಏವಂ ಸಾಧಾರಣತೋ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಅಸಾಧಾರಣತೋ ನಿಯಮೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ನಚ್ಚಂ ಗೀತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ರತಿನ್ತಿ ಕಾಮರತಿಂ। ಖಿಡ್ಡನ್ತಿ ಸಹಾಯಕಾದೀಹಿ ಕೇಳಿಂ। ಗಿರಿಬ್ಬಜನ್ತಿ ರಾಜಗಹಂ।
೭೫೫. ಇಸಿನ್ತಿ ಸುನೇತ್ತನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ। ಅತ್ತದನ್ತನ್ತಿ ಉತ್ತಮೇನ ದಮಥೇನ ದಮಿತಚಿತ್ತಂ। ಸಮಾಹಿತನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಫಲಸಮಾಧಿನಾ ಸಮಾಹಿತಂ। ಉಞ್ಛೇ ಪತ್ತಗತೇ ರತನ್ತಿ ಉಞ್ಛೇನ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರೇನ ಲದ್ಧೇ ಪತ್ತಗತೇ ಪತ್ತಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಆಹಾರೇ ರತಂ ಸನ್ತುಟ್ಠಂ।
೭೫೬. ಲದ್ಧಾ, ಭನ್ತೇತಿ ಚಾಬ್ರವೀತಿ ‘‘ಅಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖಾ ಲದ್ಧಾ’’ತಿ ವಿಸ್ಸಾಸಜನನತ್ಥಂ ಕಥೇಸಿ। ಉಚ್ಚಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ಉಚ್ಚತರಂ ಕತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ।
೭೫೭. ಥಣ್ಡಿಲೇ ಪತ್ತಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾತಿ ಖರಕಠಿನೇ ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸೇ ಖಿಪನ್ತೋ ಪತ್ತಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ। ಅಪಕ್ಕಮೀತಿ ಥೋಕಂ ಅಪಸಕ್ಕಿ। ಅಪಸಕ್ಕನ್ತೋ ಚ ‘‘ಅಕಾರಣೇನೇವ ಅನ್ಧಬಾಲೋ ಮಹನ್ತಂ ಅನತ್ಥಂ ಅತ್ತನೋ ಅಕಾಸೀ’’ತಿ ಕರುಣಾಯನವಸೇನ ಓಲೋಕೇನ್ತಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ರಾಜಪುತ್ತೋ ಆಹ ‘‘ರಞ್ಞೋ ಕಿತವಸ್ಸಾಹಂ ಪುತ್ತೋ, ಕಿಂ ಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಕರಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ।
೭೫೮. ಫರುಸಸ್ಸಾತಿ ಕಟುಕೋತಿ ಅನಿಟ್ಠೋ। ಯನ್ತಿ ಯಂ ವಿಪಾಕಂ। ಸಮಪ್ಪಿತೋತಿ ಅಲ್ಲೀನೋ।
೭೫೯. ಛಳೇವ ಚತುರಾಸೀತಿ, ವಸ್ಸಾನಿ ನಹುತಾನಿ ಚಾತಿ ಉತ್ತಾನೋ ನಿಪನ್ನೋ ಚತುರಾಸೀತಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ನಿಕುಜ್ಜೋ, ವಾಮಪಸ್ಸೇನ, ದಕ್ಖಿಣಪಸ್ಸೇನ, ಉದ್ಧಂಪಾದೋ, ಓಲಮ್ಬಿಕೋ, ಯಥಾಠಿತೋ ಚಾತಿ ಏವಂ ಛ ಚತುರಾಸೀತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಹೋನ್ತಿ। ತೇನಾಹ –
೭೬೦.
‘‘ಉತ್ತಾನೋಪಿ ಚ ಪಚ್ಚಿತ್ಥ, ನಿಕುಜ್ಜೋ ವಾಮದಕ್ಖಿಣೋ।
ಉದ್ಧಂಪಾದೋ ಠಿತೋ ಚೇವ, ಚಿರಂ ಬಾಲೋ ಅಪಚ್ಚಥಾ’’ತಿ॥
ತಾನಿ ‘‘ನಹುತಾನೀ’’ತಿ। ಭುಸಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಿತ್ಥೋತಿ ಅತಿವಿಯ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಪುಣಿ।
೭೬೧. ಪೂಗಾನೀತಿ ವಸ್ಸಸಮೂಹೇ, ಇಧ ಪುರಿಮಗಾಥಾಯ ಚ ಅಚ್ಚನ್ತಸಂಯೋಗೇ ಉಪಯೋಗವಚನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ।
೭೬೨. ಏತಾದಿಸನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ। ಕಟುಕನ್ತಿ ಅತಿದುಕ್ಖಂ, ಭಾವನಪಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋಯಂ ‘‘ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ। ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಪ್ಪದೋಸಿನಂ ಇಸಿಂ ಸುಬ್ಬತಂ ಆಸಜ್ಜ ಆಸಾದೇತ್ವಾ ಪಾಪಕಮ್ಮನ್ತಾ ಪುಗ್ಗಲಾ ಏವರೂಪಂ ಕಟುಕಂ ಅತಿವಿಯ ದುಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೭೬೩. ಸೋತಿ ತತ್ಥಾತಿ ನಿರಯೇ। ವೇದಯಿತ್ವಾತಿ ಅನುಭವಿತ್ವಾ। ನಾಮಾತಿ ಬ್ಯತ್ತಪಾಕಟಭಾವೇನ। ತತೋ ಚುತೋತಿ ನಿರಯತೋ ಚುತೋ। ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
ಏವಂ ಭಗವಾ ರಾಜಪುತ್ತಪೇತಕಥಾಯ ತತ್ಥ ಸನ್ನಿಪತಿತಂ ಮಹಾಜನಂ ಸಂವೇಜೇತ್ವಾ ಉಪರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಕಾಸೇಸಿ। ಸಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ।
ರಾಜಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೮. ಗೂಥಖಾದಕಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಗೂಥಕೂಪತೋ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಏಕಂ ಗೂಥಖಾದಕಪೇತಂ ಆರಮ್ಭ ವುತ್ತಂ। ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಕಿರ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗಾಮಕೇ ಏಕೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಅತ್ತನೋ ಕುಲೂಪಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇಸಿ। ತತ್ಥ ನಾನಾಜನಪದತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿವಸಿಂಸು। ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಪಣೀತೇನ ಪಚ್ಚಯೇನ ಉಪಟ್ಠಹಿಂಸು। ಕುಲೂಪಕೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಅಸಹಮಾನೋ ಇಸ್ಸಾಪಕತೋ ಹುತ್ವಾ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೋಸಂ ವದನ್ತೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಂ ಉಜ್ಝಾಪೇಸಿ। ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಲೂಪಕಞ್ಚ ಪರಿಭವನ್ತೋ ಪರಿಭಾಸಿ। ಅಥ ಕುಲೂಪಕೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಿಹಾರೇ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಂ ಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಪನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ಉಪರಿ ಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ –
೭೬೬.
‘‘ಗೂಥಕೂಪತೋ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ, ಕೋ ನ ದೀನೋ ಪತಿಟ್ಠಸಿ।
ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಪಾಪಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಕಿಂ ನು ಸದ್ದಹಸೇ ತುವ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೋ –
೭೬೭.
‘‘ಅಹಂ ಭದನ್ತೇ ಪೇತೋಮ್ಹಿ, ದುಗ್ಗತೋ ಯಮಲೋಕಿಕೋ।
ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತೋ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾಯ
೭೬೮.
‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ।
ಕಿಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾಯ ತೇನ ಕತಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿ। ಸೋ ಪೇತೋ –
೭೬೯.
‘‘ಅಹು ಆವಾಸಿಕೋ ಮಯ್ಹಂ, ಇಸ್ಸುಕೀ ಕುಲಮಚ್ಛರೀ।
ಅಜ್ಝಾಸಿತೋ ಮಯ್ಹಂ ಘರೇ, ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ॥
೭೭೦.
‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ
ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತೋ’’ತಿ॥ –
ದ್ವೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ।
೭೬೯. ತತ್ಥ ಅಹು ಆವಾಸಿಕೋ ಮಯ್ಹನ್ತಿ ಮಯ್ಹಂ ಆವಾಸೇ ಮಯಾ ಕತವಿಹಾರೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಆವಾಸಿಕೋ ನಿಬದ್ಧವಸನಕೋ ಅಹೋಸಿ। ಅಜ್ಝಾಸಿತೋ ಮಯ್ಹಂ ಘರೇತಿ ಕುಲೂಪಕಭಾವೇನ ಮಮ ಗೇಹೇ ತಣ್ಹಾಭಿನಿವೇಸವಸೇನ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠೋ।
೭೭೦. ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಕುಲೂಪಕಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ। ಭಿಕ್ಖವೋತಿ ಭಿಕ್ಖೂ। ಪರಿಭಾಸಿಸನ್ತಿ ಅಕ್ಕೋಸಿಂ। ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತೋತಿ ಇಮಿನಾ ಆಕಾರೇನ ಪೇತಯೋನಿಂ ಉಪಗತೋ ಪೇತಭೂತೋ।
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಥೇರೋ ಇತರಸ್ಸ ಗತಿಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ –
೭೭೧.
‘‘ಅಮಿತ್ತೋ ಮಿತ್ತವಣ್ಣೇನ, ಯೋ ತೇ ಆಸಿ ಕುಲೂಪಕೋ।
ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಕಿಂ ನು ಪೇಚ್ಚ ಗತಿಂ ಗತೋ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಮಿತ್ತವಣ್ಣೇನಾತಿ ಮಿತ್ತಪಟಿರೂಪೇನ ಮಿತ್ತಪಟಿರೂಪತಾಯ।
ಪುನ ಪೇತೋ ಥೇರಸ್ಸ ತಮತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ –
೭೭೨.
‘‘ತಸ್ಸೇವಾಹಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಸ್ಸ, ಸೀಸೇ ತಿಟ್ಠಾಮಿ ಮತ್ಥಕೇ।
ಸೋ ಚ ಪರವಿಸಯಂ ಪತ್ತೋ, ಮಮೇವ ಪರಿಚಾರಕೋ॥
೭೭೩.
‘‘ಯಂ
ಅಹಞ್ಚ ಖೋ ಯಂ ಹದಾಮಿ, ಏತಂ ಸೋ ಉಪಜೀವತೀ’’ತಿ॥ – ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ।
೭೭೨. ತತ್ಥ ತಸ್ಸೇವಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ಮಯ್ಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಕುಲೂಪಕಭಿಕ್ಖುಭೂತಸ್ಸ ಪೇತಸ್ಸ। ಪಾಪಕಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಪಾಪಸಮಾಚಾರಸ್ಸ। ಸೀಸೇ ತಿಟ್ಠಾಮಿ ಮತ್ಥಕೇತಿ ಸೀಸೇ ತಿಟ್ಠಾಮಿ, ತಿಟ್ಠನ್ತೋ ಚ ಮತ್ಥಕೇ ಏವ ಪರವಿಸಯಂ ಪತ್ತೋತಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಉಪಾದಾಯ ಪರವಿಸಯಭೂತಂ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ ಪತ್ತೋ। ಮಮೇವಾತಿ ಮಯ್ಹಂ ಏವ ಪರಿಚಾರಕೋ ಅಹೋಸೀತಿ ವಚನಸೇಸೋ।
೭೭೩. ಯಂ ಭದನ್ತೇ ಹದನ್ತಞ್ಞೇತಿ ಭದನ್ತೇ, ಅಯ್ಯ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲಾನ, ತಸ್ಸಂ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಂ ಯಂ ಅಞ್ಞೇ ಉಹದನ್ತಿ ವಚ್ಚಂ ಓಸ್ಸಜನ್ತಿ। ಏತಂ ಮೇ ಹೋತಿ ಭೋಜನನ್ತಿ ಏತಂ ವಚ್ಚಂ ಮಯ್ಹಂ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಭೋಜನಂ ಹೋತಿ। ಯಂ ಹದಾಮೀತಿ ತಂ ಪನ ವಚ್ಚಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಯಮ್ಪಹಂ ವಚ್ಚಂ ಕರೋಮಿ। ಏತಂ ಸೋ ಉಪಜೀವತೀತಿ ಏತಂ ಮಮ ವಚ್ಚಂ ಸೋ ಕುಲೂಪಕಪೇತೋ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಖಾದನವಸೇನ ಉಪಜೀವತಿ, ಅತ್ತಭಾವಂ ಯಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ತೇಸು ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಪೇಸಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಏವಂ ಆಹಾರಪರಿಭೋಗತೋ ವರಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗೂಥಖಾದನ’’ನ್ತಿ ಅಕ್ಕೋಸಿ। ಕುಲೂಪಕೋ ಪನ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಮ್ಪಿ ತಥಾವಚನೇ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಯಂ ತಥಾ ಅಕ್ಕೋಸಿ, ತೇನಸ್ಸ ತತೋಪಿ ಪಟಿಕುಟ್ಠತರಾ ಜೀವಿಕಾ ಅಹೋಸಿ। ಆಯಸ್ಮಾ
ಗೂಥಖಾದಕಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೯. ಗೂಥಖಾದಕಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
೭೭೪-೮೧. ಗೂಥಕೂಪತೋ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಗೂಥಖಾದಕಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ। ತಸ್ಸಾ ವತ್ಥು ಅನನ್ತರವತ್ಥುಸದಿಸಂ। ತತ್ಥ ಉಪಾಸಕೇನ ವಿಹಾರೋ ಕಾರಿತೋತಿ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ವಸೇನ ಆಗತಂ, ಇಧ ಪನ ಉಪಾಸಿಕಾಯಾತಿ ಅಯಮೇವ ವಿಸೇಸೋ। ಸೇಸಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಗಾಥಾಸು ಚ ಅಪುಬ್ಬಂ ನತ್ಥಿ।
ಗೂಥಖಾದಕಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣಾನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೦. ಗಣಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾತ್ಥಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಪೇತೇ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ। ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಗಣಭೂತಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ ಮಚ್ಛೇರಮಲಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಾ ದಾನಾದಿಸುಚರಿತವಿಮುಖಾ ಹುತ್ವಾ ಚಿರಂ ಜೀವಿತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ನಗರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಪೇತಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು
೭೮೨.
‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣರೂಪಾತ್ಥ, ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾ।
ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕಾ ಕಿಸಿಕಾ, ಕೇ ನು ತುಮ್ಹೇತ್ಥ ಮಾರಿಸಾ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾಯ ಪುಚ್ಛಿ। ತತ್ಥ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾತ್ಥಾತಿ ದುಬ್ಬಣ್ಣಸರೀರಾ ಹೋಥ। ಕೇ ನು ತುಮ್ಹೇತ್ಥಾತಿ ತುಮ್ಹೇ ಕೇ ನು ನಾಮ ಭವಥ। ಮಾರಿಸಾತಿ ತೇ ಅತ್ತನೋ ಸಾರುಪ್ಪವಸೇನ ಆಲಪತಿ।
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತಾ –
೭೮೩.
‘‘ಮಯಂ
ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪೇತಭಾವಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಪುನ ಥೇರೇನ –
೭೮೪.
‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ।
ಕಿಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಾಯ ಕತಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿತಾ –
೭೮೫.
‘‘ಅನಾವಟೇಸು
ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ॥
೭೮೬.
‘‘ನದಿಂ ಉಪೇಮ ತಸಿತಾ, ರಿತ್ತಕಾ ಪರಿವತ್ತತಿ।
ಛಾಯಂ ಉಪೇಮ ಉಣ್ಹೇಸು, ಆತಪೋ ಪರಿವತ್ತತಿ॥
೭೮೭.
‘‘ಅಗ್ಗಿವಣ್ಣೋ ಚ ನೋ ವಾತೋ, ಡಹನ್ತೋ ಉಪವಾಯತಿ।
ಏತಞ್ಚ ಭನ್ತೇ ಅರಹಾಮ, ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಪಾಪಕಂ ತತೋ॥
೭೮೮.
‘‘ಅಪಿ
ಅಲದ್ಧಾವ ನಿವತ್ತಾಮ, ಅಹೋ ನೋ ಅಪ್ಪಪುಞ್ಞತಾ॥
೭೮೯.
‘‘ಛಾತಾ ಪಮುಚ್ಛಿತಾ ಭನ್ತಾ, ಭೂಮಿಯಂ ಪಟಿಸುಮ್ಭಿತಾ।
ಉತ್ತಾನಾ ಪಟಿಕಿರಾಮ, ಅವಕುಜ್ಜಾ ಪತಾಮಸೇ॥
೭೯೦.
‘‘ತೇ ಚ ತತ್ಥೇವ ಪತಿತಾ, ಭೂಮಿಯಂ ಪಟಿಸುಮ್ಭಿತಾ।
ಉರಂ ಸೀಸಞ್ಚ ಘಟ್ಟೇಮ, ಅಹೋ ನೋ ಅಪ್ಪಪುಞ್ಞತಾ॥
೭೯೧.
‘‘ಏತಞ್ಚ ಭನ್ತೇ ಅರಹಾಮ, ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಪಾಪಕಂ ತತೋ।
ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ॥
೭೯೨.
‘‘ತೇ ಹಿ ನೂನ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿಂ।
ವದಞ್ಞೂ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ, ಕಾಹಾಮ ಕುಸಲಂ ಬಹು’’ನ್ತಿ॥ –
ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಕಥೇಸುಂ।
೭೮೮. ತತ್ಥ ಅಪಿ ಯೋಜನಾನಿ ಗಚ್ಛಾಮಾತಿ ಅನೇಕಾನಿಪಿ ಯೋಜನಾನಿ ಗಚ್ಛಾಮ। ಕಥಂ? ಛಾತಾ ಆಹಾರಗೇಧಿನೋತಿ ಅಪ್ಪಪುಞ್ಞತಾತಿ ಅಪುಞ್ಞತಾ ಅಕತಕಲ್ಯಾಣತಾ।
೭೮೯. ಉತ್ತಾನಾ ಪಟಿಕಿರಾಮಾತಿ ಕದಾಚಿ ಉತ್ತಾನಾ ಹುತ್ವಾ ವಿಕಿರಿಯಮಾನಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗಾ ವಿಯ ವತ್ತಾಮ। ಅವಕುಜ್ಜಾ ಪತಾಮಸೇತಿ ಕದಾಚಿ ಅವಕುಜ್ಜಾ ಹುತ್ವಾ ಪತಾಮ।
೭೯೦. ತೇ ಚಾತಿ ತೇ ಮಯಂ। ಉರಂ ಸೀಸಞ್ಚ ಘಟ್ಟೇಮಾತಿ ಅವಕುಜ್ಜಾ ಹುತ್ವಾ ಪತಿತಾ ಉಟ್ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ವೇಧನ್ತಾ ವೇದನಾಪ್ಪತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಉರಂ ಸೀಸಞ್ಚ ಪಟಿಘಂಸಾಮ। ಸೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
ಥೇರೋ
ಗಣಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೧. ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ದಿಟ್ಠಾ ತಯಾ ನಿರಯಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಞ್ಞತರಂ ವಿಮಾನಪೇತಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ। ಸಾವತ್ಥಿವಾಸಿನೋ ಕಿರ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತವಾಸಿನೋ ಚ ಬಹೂ ವಾಣಿಜಾ ನಾವಾಯ ಸುವಣ್ಣಭೂಮಿಂ ಅಗಮಿಂಸು। ತತ್ಥೇಕೋ ಉಪಾಸಕೋ ಆಬಾಧಿಕೋ ಮಾತುಗಾಮೇ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ। ಸೋ ಕತಕುಸಲೋಪಿ ದೇವಲೋಕಂ ಅನುಪಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತತಾಯ ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝೇ ವಿಮಾನಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ಯಸ್ಸಂ ಪನ ಸೋ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ, ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಸುವಣ್ಣಭೂಮಿಗಾಮಿನಿಂ ನಾವಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಗಚ್ಛತಿ। ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪೇತೋ ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ಗಹೇತುಕಾಮೋ ನಾವಾಯ ಗಮನಂ ಉಪರುನ್ಧಿ। ಅಥ ವಾಣಿಜಾ ‘‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಕಾರಣೇನ ಅಯಂ ನಾವಾ ನ
ಸಾ
೭೯೩.
‘‘ದಿಟ್ಠಾ ತಯಾ ನಿರಯಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ, ಪೇತಾ ಅಸುರಾ ಅಥವಾಪಿ ಮಾನುಸಾ ದೇವಾ।
ಸಯಮದ್ದಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಮತ್ತನೋ, ನೇಸ್ಸಾಮಿ ತಂ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಮಕ್ಖತಂ।
ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಕುಸಲಂ ಕರೋಹಿ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ದಿಟ್ಠಾ ತಯಾ ನಿರಯಾತಿ ಏಕಚ್ಚೇ ಪಚ್ಚೇಕನಿರಯಾಪಿ ತಯಾ ದಿಟ್ಠಾ। ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನೀತಿ ಮಹಾನುಭಾವಾ ನಾಗಸುಪಣ್ಣಾದಿತಿರಚ್ಛಾನಾಪಿ ದಿಟ್ಠಾ ತಯಾತಿ ಯೋಜನಾ। ಪೇತಾತಿ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾದಿಭೇದಾ ಪೇತಾ। ಅಸುರಾತಿ ಕಾಲಕಞ್ಚಿಕಾದಿಭೇದಾ ಅಸುರಾ। ದೇವಾತಿ ಏಕಚ್ಚೇ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾ ದೇವಾ। ಸೋ ಕಿರ ಸಯಮದ್ದಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಮತ್ತನೋತಿ ನಿರಯಾದಿಕೇ ವಿಸೇಸತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಸಯಮೇವ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಅದ್ದಸ ಅದಕ್ಖಿ। ನೇಸ್ಸಾಮಿ ತಂ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಮಕ್ಖತನ್ತಿ ಇದಾನಾಹಂ ತಂ ಅಕ್ಖತಂ ಕೇನಚಿ ಅಪರಿಕ್ಖತಂ ಮನುಸ್ಸರೂಪೇನೇವ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಂ ನಯಿಸ್ಸಾಮಿ। ತ್ವಂ ಪನ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಕುಸಲಂ ಕರೋಹಿ ಕಮ್ಮಂ, ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಸ್ಸ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಾ ಪುಞ್ಞನಿರತಾ ಹೋಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಅಥ
೭೯೪.
‘‘ಅತ್ಥಕಾಮೋಸಿ ಮೇ ಯಕ್ಖ, ಹಿತಕಾಮೋಸಿ ದೇವತೇ।
ಕರೋಮಿ ತುಯ್ಹಂ ವಚನಂ, ತ್ವಂಸಿ ಆಚರಿಯೋ ಮಮ॥
೭೯೫.
‘‘ದಿಟ್ಠಾ ಮಯಾ ನಿರಯಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ, ಪೇತಾ ಅಸುರಾ ಅಥವಾಪಿ ಮಾನುಸಾ ದೇವಾ।
ಸಯಮದ್ದಸಂ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಮತ್ತನೋ, ಕಾಹಾಮಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಅನಪ್ಪಕಾನೀ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ।
ಅಥ
ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೨. ಅಮ್ಬವನಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಅಯಞ್ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸುರಮ್ಮಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಮ್ಬಪೇತಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ
ವಾಣಿಜಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಧೀತುಯಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸುಂ। ಸಾ ಪಿತು ಮರಣೇನ ಆಜೀವಿಕಾಭಯೇನ ಚ ಅತಿವಿಯ ಸಞ್ಜಾತದೋಮನಸ್ಸಾ ಬಾಳ್ಹಂ ಪರಿದೇವಿ। ಅಥ ನಂ ಸೋ ಪಿತು ಸಹಾಯೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ‘‘ಯಥಾ ನಾಮ ಕುಲಾಲಭಾಜನಂ ಸಬ್ಬಂ ಭೇದನಪರಿಯನ್ತಂ, ಏವಮೇವ ಸತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಭೇದನಪರಿಯನ್ತಂ। ಮರಣಂ
ಅಥ
ಅಥ ತೇ ವಾಣಿಜಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ವಣಿಜ್ಜಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ತಮೇವ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನಾ ಪುಬ್ಬೇ ವಸಿತಟ್ಠಾನೇ ಏಕರತ್ತಿಂ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸುಂ। ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಸೋ ವಿಮಾನಪೇತೋ ಉಯ್ಯಾನವಿಮಾನಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತೇಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ। ತೇ ವಾಣಿಜಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತೇನ ಲದ್ಧಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಾ –
೭೯೬.
‘‘ಅಯಞ್ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸುರಮ್ಮಾ, ಸಮಾ ಸುತಿತ್ಥಾ ಚ ಮಹೋದಕಾ ಚ।
ಸುಪುಪ್ಫಿತಾ ಭಮರಗಣಾನುಕಿಣ್ಣಾ, ಕಥಂ ತಯಾ ಲದ್ಧಾ ಅಯಂ ಮನುಞ್ಞಾ॥
೭೯೭.
‘‘ಇದಞ್ಚ
ಸುಪುಪ್ಫಿತಂ ಭಮರಗಣಾನುಕಿಣ್ಣಂ, ಕಥಂ ತಯಾ ಲದ್ಧಮಿದಂ ವಿಮಾನ’’ನ್ತಿ॥ –
ಇಮಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅವೋಚುಂ।
೭೯೬. ತತ್ಥ ಸುರಮ್ಮಾತಿ ಸುಟ್ಠು ರಮಣೀಯಾ। ಸಮಾತಿ ಸಮತಲಾ। ಸುತಿತ್ಥಾತಿ ರತನಮಯಸೋಪಾನತಾಯ ಸುನ್ದರತಿತ್ಥಾ। ಮಹೋದಕಾತಿ ಬಹುಜಲಾ।
೭೯೭. ಸಬ್ಬೋತುಕನ್ತಿ ಪುಪ್ಫೂಪಗಫಲೂಪಗರುಕ್ಖಾದೀಹಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಉತೂಸು ಸುಖಾವಹಂ। ತೇನಾಹ ‘‘ಧಾರಯತೇ ಫಲಾನೀ’’ತಿ। ಸುಪುಪ್ಫಿತನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಂ ಸುಪುಪ್ಫಿತಂ।
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೋ ಪೋಕ್ಖರಣಿಆದೀನಂ ಪಟಿಲಾಭಕಾರಣಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ –
೭೯೮.
‘‘ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ದಕಂ ಯಾಗು, ಸೀತಚ್ಛಾಯಾ ಮನೋರಮಾ।
ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನದಾನೇನ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಯಂ ತಂ ಭಗವತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ಉದಕಂ ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಮಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದೇನ್ತಿಯಾ ಮಯ್ಹಂ ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನಂ ದಾನಂ, ತೇನ ಮೇ ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನದಾನೇನ ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ದಿಬ್ಬೇ ಅಮ್ಬವನೇ ಸಬ್ಬೋತುಕಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ, ಇಮಿಸ್ಸಾ ದಿಬ್ಬಾಯ ಮನುಞ್ಞಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ದಿಬ್ಬಂ ಉದಕಂ, ಯಾಗುಯಾ ಅತ್ಥರಣಸ್ಸ ಚ ದಾನೇನ ಉಯ್ಯಾನವಿಮಾನಕಪ್ಪರುಕ್ಖಾದೀಸು ಸೀತಚ್ಛಾಯಾ ಮನೋರಮಾ ಇಧ ಲಬ್ಭತಿ, ಸಮಿಜ್ಝತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಏವಞ್ಚ
ಸಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಕಾಲೇ ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಂ ಉಪಲಾಲೇನ್ತೀ –
೭೯೯.
‘‘ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಏವಂ ಪಸ್ಸಥ, ದಾನಸ್ಸ ದಮಸ್ಸ ಸಂಯಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ।
ದಾಸೀ ಅಹಂ ಅಯ್ಯಕುಲೇಸು ಹುತ್ವಾ, ಸುಣಿಸಾ ಹೋಮಿ ಅಗಾರಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ’’ತಿ॥ –
ಇಮಂ ಗಾಥಂ ವದತಿ।
ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ಞಾಣಪರಿಪಾಕಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಓಭಾಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮುಖೇ ಠಿತೋ ವಿಯ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ –
‘‘ಅಸಾತಂ ಸಾತರೂಪೇನ, ಪಿಯರೂಪೇನ ಅಪ್ಪಿಯಂ।
ದುಕ್ಖಂ ಸುಖಸ್ಸ ರೂಪೇನ, ಪಮತ್ತಂ ಅತಿವತ್ತತೀ’’ತಿ॥ (ಉದಾ॰ ೧೮; ಜಾ॰ ೧.೧.೧೦೦) –
ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ। ಸಾ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ। ಸಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ
ಅಮ್ಬವನಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೩. ಅಕ್ಖರುಕ್ಖಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಯಂ ದದಾತಿ ನ ತಂ ಹೋತೀತಿ ಇದಂ ಅಕ್ಖದಾಯಕಪೇತವತ್ಥು। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ
ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅಟವಿಪದೇಸೇ ಭುಮ್ಮದೇವತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ। ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ರತ್ತಿಯಂ ತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಠತ್ವಾ –
೮೦೦.
‘‘ಯಂ ದದಾತಿ ನ ತಂ ಹೋತಿ, ದೇಥೇವ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಉಭಯಂ ತರತಿ।
ಉಭಯಂ ತೇನ ದಾನೇನ ಗಚ್ಛತಿ, ಜಾಗರಥ ಮಾ ಪಮಜ್ಜಥಾ’’ತಿ॥ –
ಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಯಂ ದದಾತಿ ನ ತಂ ಹೋತೀತಿ ಯಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ದಾಯಕೋ ದೇತಿ, ನ ತದೇವ ಪರಲೋಕೇ ತಸ್ಸ ದಾನಸ್ಸ ಫಲಭಾವೇನ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞಂ ಬಹುಂ ಇಟ್ಠಂ ಕನ್ತಂ ಫಲಂ ಹೋತಿಯೇವ। ತಸ್ಮಾ ದೇಥೇವ ದಾನನ್ತಿ ಯಥಾ ತಥಾ ದಾನಂ ದೇಥ ಏವ। ತತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ ‘‘ದತ್ವಾ ಉಭಯಂ ತರತೀ’’ತಿ ಉಭಯಂ ತೇನ ದಾನೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಞ್ಚಾತಿ ಉಭಯಮ್ಪಿ ಸುಖಂ ತೇನ ದಾನೇನ ಉಪಗಚ್ಛತಿ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಅತ್ತನೋ ಪರೇಸಞ್ಚ ಹಿತಸುಖವಸೇನಾಪಿ ಅಯಮತ್ಥೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ। ಜಾಗರಥ ಮಾ ಪಮಜ್ಜಥಾತಿ ಏವಂ ಉಭಯಾನತ್ಥನಿವಾರಣಂ ಉಭಯಹಿತಸಾಧನಂ ದಾನಂ ಸಮ್ಪಾದೇತುಂ ಜಾಗರಥ, ದಾನೂಪಕರಣಾನಿ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಚ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹೋಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಆದರದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಚೇತ್ಥ ಆಮೇಡಿತವಸೇನ ವುತ್ತಂ।
ವಾಣಿಜೋ ಅತ್ತನೋ ಕಿಚ್ಚಂ ತೀರೇತ್ವಾ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ। ಸತ್ಥಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ। ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ।
ಅಕ್ಖರುಕ್ಖಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೪. ಭೋಗಸಂಹರಣಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಮಯಂ ಭೋಗೇ ಸಂಹರಿಮ್ಹಾತಿ ಇದಂ ಭೋಗಸಂಹರಣಪೇತಿವತ್ಥು। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ರಾಜಗಹೇ ಕಿರ ಚತಸ್ಸೋ ಇತ್ಥಿಯೋ ಮಾನಕೂಟಾದಿವಸೇನ ಸಪ್ಪಿಮಧುತೇಲಧಞ್ಞಾದೀಹಿ ವೋಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ಅಯೋನಿಸೋ ಭೋಗೇ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ಜೀವನ್ತಿ। ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಬಹಿನಗರೇ ಪರಿಖಾಪಿಟ್ಠೇ ಪೇತಿಯೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು। ತಾ ರತ್ತಿಯಂ ದುಕ್ಖಾಭಿಭೂತಾ –
೮೦೧.
‘‘ಮಯಂ ಭೋಗೇ ಸಂಹರಿಮ್ಹಾ, ಸಮೇನ ವಿಸಮೇನ ಚ।
ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಮಯಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಭಾಗಿನೀ’’ತಿ॥ –
ವಿಪ್ಪಲಪನ್ತಿಯೋ ಭೇರವೇನ ಮಹಾಸದ್ದೇನ ವಿರವಿಂಸು। ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭೀತತಸಿತಾ ವಿಭಾತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಉಪನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ನಿವೇದೇಸುಂ। ಭಗವಾ ‘‘ಉಪಾಸಕಾ ತೇನ
‘‘ಮಯಂ ಭೋಗೇ ಸಂಹರಿಮ್ಹಾ, ಸಮೇನ ವಿಸಮೇನ ಚ।
ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಮಯಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಭಾಗಿನೀ’’ತಿ॥ –
ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹಂಸೂತಿ ಅವೋಚ।
ತತ್ಥ ಭೋಗೇತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಟ್ಠೇನ ‘‘ಭೋಗಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇ ವತ್ಥಾಭರಣಾದಿಕೇ ವಿತ್ತೂಪಕರಣವಿಸೇಸೇ। ಸಂಹರಿಮ್ಹಾತಿ ಮಚ್ಛೇರಮಲೇನ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದತ್ವಾ ಸಞ್ಚಿನಿಮ್ಹ। ಸಮೇನ ವಿಸಮೇನ ಚಾತಿ ಞಾಯೇನ ಚ ಅಞ್ಞಾಯೇನ ಚ, ಞಾಯಪತಿರೂಪಕೇನ ವಾ ಅಞ್ಞಾಯೇನ ತೇ ಭೋಗೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಂಹರಿತೇ ಇದಾನಿ ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ। ಮಯಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಭಾಗಿನೀತಿ ಮಯಂ ಪನ ಕಸ್ಸಚಿಪಿ ಸುಚರಿತಸ್ಸ ಅಕತತ್ತಾ ದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಚ ಕತತ್ತಾ ಏತರಹಿ ಪೇತಯೋನಿಪರಿಯಾಪನ್ನಸ್ಸ ಮಹತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಭಾಗಿನಿಯೋ ಭವಾಮ, ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಏವಂ
ಭೋಗಸಂಹರಣಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೫. ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ಇದಂ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥು। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಅಲಙ್ಕತಪ್ಪಟಿಯತ್ತೋ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ ಮಹತಿಯಾ ರಾಜಿದ್ಧಿಯಾ ಮಹನ್ತೇನ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ ನಗರಂ ಅನುಸಞ್ಚರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಉಪರಿಪಾಸಾದೇ ವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಂ ರಾಜವಿಭೂತಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಿಂ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ದೇವಚ್ಛರಾಪಟಿಭಾಗಂ ಏಕಂ ಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೇ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸಹಸಾ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇನ ಕಿಲೇಸಸಮುದಾಚಾರೇನ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ಸತಿಪಿ ಕುಲರೂಪಾಚಾರಾದಿಗುಣವಿಸೇಸಸಮ್ಪನ್ನೇ
ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಇಧ ಪುರಿಸೋ ಸೂರಿಯೇ ಅನತ್ಥಙ್ಗತೇಯೇವ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಗರದ್ವಾರೇ ಥಕಿತೇ ಅತ್ತನಾ ಆನೀತಂ ಅರುಣವಣ್ಣಮತ್ತಿಕಂ ಉಪ್ಪಲಾನಿ ಚ ನಗರದ್ವಾರಕವಾಟೇ ಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ಜೇತವನಂ ಅಗಮಾಸಿ। ರಾಜಾ ಪನ ಸಿರಿಸಯನೇ ವಾಸೂಪಗತೋ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ಸ-ಇತಿ ನ-ಇತಿ ದು-ಇತಿ ಸೋ-ಇತಿ ಚ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಮಹತಾ ಕಣ್ಠೇನ ಉಚ್ಚಾರಿತಾನಿ ವಿಯ ವಿಸ್ಸರವಸೇನ ಅಸ್ಸೋಸಿ। ತಾನಿ ಕಿರ ಅತೀತೇ ಕಾಲೇ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸೀಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೇಹಿ ಭೋಗಮದಮತ್ತೇಹಿ ಯೋಬ್ಬನಕಾಲೇ ಪಾರದಾರಿಕಕಮ್ಮವಸೇನ ಬಹುಂ ಅಪುಞ್ಞಂ ಪಸವೇತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ನಗರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಮಾನೇಹಿ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಾ ಮುಖವಟ್ಟಿಂ ಪತ್ವಾ ಏಕೇಕಂ ಗಾಥಂ ವತ್ಥುಕಾಮೇಹಿ ಉಚ್ಚಾರಿತಾನಂ ತಾಸಂ ಗಾಥಾನಂ ಆದಿಅಕ್ಖರಾನಿ
ರಾಜಾ ಪನ ತಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಭೀತತಸಿತೋ ಸಂವಿಗ್ಗೋ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತೋ ತಂ ರತ್ತಾವಸೇಸಂ ದುಕ್ಖೇನ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ವಿಭಾತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಪುರೋಹಿತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಕಥೇಸಿ। ಪುರೋಹಿತೋ ರಾಜಾನಂ
೮೦೨.
‘‘ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ।
ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಮಾನಾನಂ, ಕದಾ ಅನ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ॥
೮೦೩.
‘‘ನತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ ಕುತೋ ಅನ್ತೋ, ನ ಅನ್ತೋ ಪಟಿದಿಸ್ಸತಿ।
ತಥಾ ಹಿ ಪಕತಂ ಪಾಪಂ, ತುಯ್ಹಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಮಾರಿಸಾ॥
೮೦೪.
‘‘ದುಜ್ಜೀವಿತಮಜೀವಿಮ್ಹ, ಯೇ ಸನ್ತೇ ನ ದದಮ್ಹಸೇ।
ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ॥
೮೦೫.
‘‘ಸೋಹಂ ನೂನ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿಂ।
ವದಞ್ಞೂ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹು’’ನ್ತಿ॥ –
ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ।
೮೦೨. ತತ್ಥ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ವಸ್ಸಾನಂ ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸಾನಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಕಿರ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಸತ್ತೋ ಅಧೋ ಓಗಚ್ಛನ್ತೋ ತಿಂಸಾಯ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ತಿಂಸಾಯ ಏವ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಮುಖವಟ್ಟಿಪದೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ಸೋ ‘‘ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ’’ತಿ ಗಾಥಂ ವತ್ತುಕಾಮೋ ಸ-ಇತಿ ವತ್ವಾ ಅಧಿಮತ್ತವೇದನಾಪ್ಪತ್ತೋ ಕದಾ ಅನ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಮಾನಾನಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕದಾ ನು ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ।
೮೦೩. ತಥಾ ಹೀತಿ ಯಥಾ ತುಯ್ಹಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಇಮಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ, ನ ಅನ್ತೋ ಪಟಿದಿಸ್ಸತಿ, ತಥಾ ತೇನ ಪಕಾರೇನ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಕತಂ ತಯಾ ಮಯಾ ಚಾತಿ ವಿಭತ್ತಿಂ ವಿಪರಿಣಾಮೇತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ।
೮೦೪. ದುಜ್ಜೀವಿತನ್ತಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ ಜೀವಿತಂ। ಯೇ ಸನ್ತೇತಿ ಯೇ ಮಯಂ ಸನ್ತೇ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇ। ನ ದದಮ್ಹಸೇತಿ ‘‘ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ।
೮೦೫. ಸೋಹನ್ತಿ ಸೋ ಅಹಂ। ನೂನಾತಿ ಪರಿವಿತಕ್ಕೇ ನಿಪಾತೋ। ಇತೋತಿ ಇಮಸ್ಮಾ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯಾ। ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಅಪಗನ್ತ್ವಾ। ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಯೋನಿಂ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವಂ ಲಭಿತ್ವಾ। ವದಞ್ಞೂತಿ ಪರಿಚ್ಚಾಗಸೀಲೋ, ಯಾಚಕಾನಂ ವಾ ವಚನಞ್ಞೂ। ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಸೀಲಾಚಾರಸಮ್ಪನ್ನೋ। ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹುನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಪಮಾದಂ ಅನಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ಪಹೂತಂ ಕುಸಲಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಉಪಚಿನಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಸತ್ಥಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ವತ್ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಮತ್ತಿಕಾರತ್ತುಪ್ಪಲಹಾರಕೋ ಪುರಿಸೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ। ರಾಜಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗೋ ಪರಪರಿಗ್ಗಹೇ ಅಭಿಜ್ಝಂ ಪಹಾಯ ಸದಾರಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಅಹೋಸೀತಿ।
ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೬. ಸಟ್ಠಿಕೂಟಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ
ಕಿಂ ನು ಉಮ್ಮತ್ತರೂಪೋವಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಪೇತಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ। ಅತೀತೇ ಕಿರ ಬಾರಾಣಸಿನಗರೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪೀಠಸಪ್ಪೀ ಸಾಲಿತ್ತಕಪಯೋಗೇ ಕುಸಲೋ, ತಹಿಂ ಸಕ್ಖರಖಿಪನಸಿಪ್ಪೇ ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ಗತೋ ನಗರದ್ವಾರೇ ನಿಗ್ರೋಧರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸಕ್ಖರಪಹಾರೇಹಿ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಮನುಸ್ಸರಥಕೂಟಾಗಾರಧಜಪುಣ್ಣಘಟಾದಿರೂಪಾನಿ ನಿಗ್ರೋಧಪತ್ತೇಸು ದಸ್ಸೇತಿ। ನಗರದಾರಕಾ ಅತ್ತನೋ ಕೀಳನತ್ಥಾಯ
ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ ನಗರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತಂ ನಿಗ್ರೋಧಮೂಲಂ ಉಪಗತೋ ನಿಗ್ರೋಧಪತ್ತೇಸು ಹತ್ಥಿರೂಪಾದಿವಸೇನ ನಾನಾವಿಧರೂಪವಿಭತ್ತಿಯೋ ಅಪ್ಪಿತಾ ದಿಸ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಇಮೇಸು ನಿಗ್ರೋಧಪತ್ತೇಸು ಏವಂ ನಾನಾವಿಧರೂಪವಿಭತ್ತಿಯೋ ಕತಾ’’ತಿ? ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಪೀಠಸಪ್ಪಿಂ ದಸ್ಸೇಸುಂ ‘‘ದೇವ, ಇಮಿನಾ ಕತಾ’’ತಿ
ಅಥೇಕೋ
ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಪಬ್ಬತಾ ಓತರನ್ತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ –
೮೦೬.
‘‘ಕಿಂ ನು ಉಮ್ಮತ್ತರೂಪೋವ, ಮಿಗೋ ಭನ್ತೋವ ಧಾವಸಿ।
ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಪಾಪಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಕಿಂ ನು ಸದ್ದಾಯಸೇ ತುವ’’ನ್ತಿ॥ –
ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ। ತತ್ಥ ಉಮ್ಮತ್ತರೂಪೋವಾತಿ ಉಮ್ಮತ್ತಕಸಭಾವೋ ವಿಯ ಉಮ್ಮಾದಪ್ಪತ್ತೋ ವಿಯ। ಮಿಗೋ ಭನ್ತೋವ ಧಾವಸೀತಿ ಭನ್ತಮಿಗೋ ವಿಯ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಧಾವಸಿ। ಸೋ ಹಿ ತೇಸು ಅಯೋಕೂಟೇಸು ನಿಪತನ್ತೇಸು ಪರಿತ್ತಾಣಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ‘‘ನ ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಏವಂ ಪಹಾರೋ’’ತಿ ಇತೋಪಿ ಏತ್ತೋಪಿ ಪಲಾಯತಿ। ತೇ ಪನ ಕಮ್ಮವೇಗುಕ್ಖಿತ್ತಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಠಿತಸ್ಸ ಮತ್ಥಕೇಯೇವ ನಿಪತನ್ತಿ। ಕಿಂ ನು ಸದ್ದಾಯಸೇ ತುವನ್ತಿ ಕಿಂ ನು ಖೋ ತುವಂ ಸದ್ದಂ ಕರೋಸಿ, ಅತಿವಿಯ ವಿಸ್ಸರಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಚರಸಿ।
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೋ –
೮೦೭.
‘‘ಅಹಂ ಭದನ್ತೇ ಪೇತೋಮ್ಹಿ, ದುಗ್ಗತೋ ಯಮಲೋಕಿಕೋ।
ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತೋ॥
೮೦೮.
‘‘ಸಟ್ಠಿ
ಸೀಸೇ ಮಯ್ಹಂ ನಿಪತನ್ತಿ, ತೇ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಚ ಮತ್ಥಕ’’ನ್ತಿ॥ –
ದ್ವೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿವಚನಂ ಅದಾಸಿ। ತತ್ಥ ಸಟ್ಠಿ ಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ಸಟ್ಠಿಮತ್ತಾನಿ ಅಯೋಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನಿ। ಪರಿಪುಣ್ಣಾನೀತಿ ಅನೂನಾನಿ। ಸಬ್ಬಸೋತಿ ಸಬ್ಬಭಾಗತೋ। ತಸ್ಸ ಕಿರ ಸಟ್ಠಿಯಾ ಅಯೋಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನಂ ಪತನಪ್ಪಹೋನಕಂ ಮಹನ್ತಂ ಪಬ್ಬತಕೂಟಪ್ಪಮಾಣಂ ಸೀಸಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ। ತಂ ತಸ್ಸ ವಾಲಗ್ಗಕೋಟಿನಿತುದನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಠಾನಂ ಅಸೇಸೇತ್ವಾ ತಾನಿ ಕೂಟಾನಿ ಪತನ್ತಾನಿ ಮತ್ಥಕಂ ಭಿನ್ದನ್ತಿ, ತೇನ ಸೋ ಅಟ್ಟಸ್ಸರಂ ಕರೋತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಬ್ಬಸೋ ಸೀಸೇ ಮಯ್ಹಂ ನಿಪತನ್ತಿ, ತೇ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಚ ಮತ್ಥಕ’’ನ್ತಿ।
ಅಥ
೮೦೯.
‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ।
ಕಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಸಿ॥
೮೧೦.
‘‘ಸಟ್ಠಿ ಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ।
ಸೀಸೇ ತುಯ್ಹಂ ನಿಪತನ್ತಿ, ತೇ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಚ ಮತ್ಥಕ’’ನ್ತಿ॥ –
ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ।
ತಸ್ಸ ಪೇತೋ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ –
೮೧೧.
‘‘ಅಥದ್ದಸಾಸಿಂ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಸುನೇತ್ತಂ ಭಾವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ।
ನಿಸಿನ್ನಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಸ್ಮಿಂ, ಝಾಯನ್ತಂ ಅಕುತೋಭಯಂ॥
೮೧೨.
‘‘ಸಾಲಿತ್ತಕಪ್ಪಹಾರೇನ, ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಂ ತಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಂ।
ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛಿಸಂ॥
೮೧೩.
‘‘ಸಟ್ಠಿ ಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ।
ಸೀಸೇ ಮಯ್ಹಂ ನಿಪತನ್ತಿ, ತೇ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಚ ಮತ್ಥಕ’’ನ್ತಿ॥ –
ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ।
೮೧೧. ತತ್ಥ ಸಮ್ಬುದ್ಧನ್ತಿ ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧಂ। ಸುನೇತ್ತನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಕಂ। ಭಾವಿತಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಭಾವನಾಯ ಭಾವಿತಸದ್ಧಾದಿಇನ್ದ್ರಿಯಂ।
೮೧೨-೧೩. ಸಾಲಿತ್ತಕಪ್ಪಹಾರೇನಾತಿ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಭಿನ್ದಿಂ।
ತಂ
೮೧೪.
‘‘ಧಮ್ಮೇನ ತೇ ಕಾಪುರಿಸ।
ಸಟ್ಠಿ ಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ।
ಸೀಸೇ ತುಯ್ಹಂ ನಿಪತನ್ತಿ, ತೇ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಚ ಮತ್ಥಕ’’ನ್ತಿ॥ –
ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ। ತತ್ಥ ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಅನುರೂಪಕಾರಣೇನ। ತೇತಿ ತವ, ತಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಅಪರಜ್ಝನ್ತೇನ ತಯಾ ಕತಸ್ಸ ಪಾಪಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕಮೇವೇತಂ ಫಲಂ ತುಯ್ಹಂ ಉಪನೀತಂ। ತಸ್ಮಾ ಕೇನಚಿ ದೇವೇನ ವಾ ಮಾರೇನ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ವಾ ಅಪಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನಪಿ ಅಪ್ಪಟಿಬಾಹನೀಯಮೇತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ।
ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ತತೋ ನಗರೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ। ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಗುಣಾನುಭಾವಂ ಕಮ್ಮಾನಞ್ಚ ಅವಞ್ಝತಂ ಪಕಾಸೇಸಿ, ಮಹಾಜನೋ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಾಪಂ ಪಹಾಯ ದಾನಾದಿಪುಞ್ಞನಿರತೋ ಅಹೋಸೀತಿ।
ಸಟ್ಠಿಕೂಟಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಇತಿ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಪೇತವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ
ಸೋಳಸವತ್ಥುಪಟಿಮಣ್ಡಿತಸ್ಸ
ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಮಹಾವಗ್ಗಸ್ಸ ಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ನಿಗಮನಕಥಾ
ಏತ್ತಾವತಾ
ಯೇ ತೇ ಪೇತೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ಸತ್ತಾ ದುಕ್ಕಟಕಾರಿನೋ।
ಯೇಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ ತೇಸಂ ತಂ, ಪಾಪಕಂ ಕಟುಕಪ್ಫಲಂ॥
ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ವಿಭಾವೇನ್ತೀ, ಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇಹಿ ಚ।
ಯಾ
ಯಂ ಕಥಾವತ್ಥುಕುಸಲಾ, ಸುಪರಿಞ್ಞಾತವತ್ಥುಕಾ।
ಪೇತವತ್ಥೂತಿ ನಾಮೇನ, ಸಙ್ಗಾಯಿಂಸು ಮಹೇಸಯೋ॥
ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತುಂ, ಪೋರಾಣಟ್ಠಕಥಾನಯಂ।
ನಿಸ್ಸಾಯ ಯಾ ಸಮಾರದ್ಧಾ, ಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನಾ ಮಯಾ॥
ಯಾ ತತ್ಥ ಪರಮತ್ಥಾನಂ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಯಥಾರಹಂ।
ಪಕಾಸನಾ ಪರಮತ್ಥ-ದೀಪನೀ ನಾಮ ನಾಮತೋ॥
ಸಮ್ಪತ್ತಾ ಪರಿನಿಟ್ಠಾನಂ, ಅನಾಕುಲವಿನಿಚ್ಛಯಾ।
ಸಾ ಪನ್ನರಸಮತ್ತಾಯ, ಪಾಳಿಯಾ ಭಾಣವಾರತೋ॥
ಇತಿ ತಂ ಸಙ್ಖರೋನ್ತೇನ, ಯಂ ತಂ ಅಧಿಗತಂ ಮಯಾ।
ಪುಞ್ಞಂ ತಸ್ಸಾನುಭಾವೇನ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ಸಾಸನಂ॥
ಓಗಾಹೇತ್ವಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ, ಸೀಲಾದಿಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ।
ಸಬ್ಬೇಪಿ ದೇಹಿನೋ ಹೋನ್ತು, ವಿಮುತ್ತಿರಸಭಾಗಿನೋ॥
ಚಿರಂ
ತಸ್ಮಿಂ ಸಗಾರವಾ ನಿಚ್ಚಂ, ಹೋನ್ತು ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಾಣಿನೋ॥
ಸಮ್ಮಾ
ಸದ್ಧಮ್ಮನಿರತೋ ಲೋಕಂ, ಧಮ್ಮೇನೇವ ಪಸಾಸತೂತಿ॥
ಇತಿ ಬದರತಿತ್ಥವಿಹಾರವಾಸಿನಾ ಮುನಿವರಯತಿನಾ
ಭದನ್ತೇನ ಆಚರಿಯಧಮ್ಮಪಾಲೇನ ಕತಾ ಪೇತವತ್ಥುಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಪೇತವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ।