೩೯. ಅವಟಫಲವಗ್ಗೋ

೯. ಸೋಣಕೋಟಿವೀಸತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ನವಮಾಪದಾನೇ ಪನ ವಿಪಸ್ಸಿನೋ ಪಾವಚನೇತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸೋಣಸ್ಸ ಕೋಟಿವೀಸತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ। ಅಯಮ್ಪಿ ಥೇರೋ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಮಹಾವಿಭವೇ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಹುತ್ವಾ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಭಗವತೋ ಚಙ್ಕಮನಟ್ಠಾನೇ ಸುಧಾಯ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಏಕಞ್ಚ ಲೇಣಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ನಾನಾವಿರಾಗವತ್ಥೇಹಿ ಲೇಣಭೂಮಿಯಾ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಉಪರಿ ವಿತಾನಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ಚಾತುದ್ದಿಸಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ಪಣಿಧಾನಂ ಅಕಾಸಿ। ಸತ್ಥಾ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ। ಸೋ ತೇನ ಕುಸಲಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಉಭಯಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲೇ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ಕರಿತ್ವಾ ವಸನ್ತಂ ಏಕಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ತೇಮಾಸಂ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಿ। ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ವುಟ್ಠವಸ್ಸೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಗನ್ಧಮಾದನಮೇವ ಅಗಮಾಸಿ। ಸೋಪಿ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಯಾವಜೀವಂ ತತ್ಥ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಚಮ್ಪಾನಗರೇ ಅಗ್ಗಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ। ತಸ್ಸ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಮಹಾಭೋಗಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಭಿವಡ್ಢಿ। ತಸ್ಸ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖಮನದಿವಸೇ ಸಕಲನಗರೇ ಮಹಾಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕರತ್ತಕಮ್ಬಲಪರಿಚ್ಚಾಗೇನ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣೋ ಸುಖುಮಾಲತರೋ ಚ ಅತ್ತಭಾವೋ ಅಹೋಸಿ, ತೇನಸ್ಸ ಸೋಣೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು। ಸೋ ಮಹತಾ ಪರಿವಾರೇನ ಅಭಿವಡ್ಢಿ। ತಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾದತಲಾನಿ ಬನ್ಧುಜೀವಕಪುಪ್ಫವಣ್ಣಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ತೇಸಂ ಸತವಾರಂ ವಿಹತಕಪ್ಪಾಸಂ ವಿಯ ಮುದುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅಹೋಸಿ। ಪಾದತಲೇಸು ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾವಟ್ಟವಣ್ಣಲೋಮಾನಿ ಜಾಯಿಂಸು। ವಯಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ತಿಣ್ಣಂ ಉತೂನಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕೇ ತಯೋ ಪಾಸಾದೇ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ನಾಟಕಿತ್ಥಿಯೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಸುಂ। ಸೋ ತತ್ಥ ಮಹತಿಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೋ ದೇವಕುಮಾರೋ ವಿಯ ಪಟಿವಸತಿ।

ಅಥ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇ ರಾಜಗಹಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರನ್ತೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಞ್ಞಾ ಪಕ್ಕೋಸಾಪಿತೋ ತೇಹಿ ಅಸೀತಿಯಾ ಗಾಮಿಕಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ರಾಜಗಹಂ ಆಗತೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಲದ್ಧೂಪಸಮ್ಪದೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಜನಸಂಸಗ್ಗಪರಿಹರಣತ್ಥಂ ಸೀತವನೇ ವಿಹಾಸಿ। ಸೋ ತತ್ಥ ವಸನ್ತೋ ‘‘ಮಮ ಸರೀರಂ ಸುಖುಮಾಲಂ, ನ ಚ ಸಕ್ಕಾ ಸುಖೇನೇವ ಸುಖಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ, ಕಾಯಂ ಕಿಲಮೇತ್ವಾಪಿ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಠಾನಚಙ್ಕಮಮೇವ ಅಧಿಟ್ಠಾಯ ಪಧಾನಮನುಯುಞ್ಜನ್ತೋ ಪಾದತಲೇಸು ಫೋಟೇಸು ಉಟ್ಠಿತೇಸುಪಿ ವೇದನಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ದಳ್ಹಂ ವೀರಿಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯತಾಯ ವಿಸೇಸಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ‘‘ಏವಂ ಅಹಂ ವಾಯಮನ್ತೋಪಿ ಮಗ್ಗಫಲಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ಕಿಂ ಮೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ, ಹೀನಾಯಾವತ್ತಿತ್ವಾ ಭೋಗೇ ಚ ಭುಞ್ಜಾಮಿ, ಪುಞ್ಞಾನಿ ಚ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ। ಅಥ ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಞತ್ವಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ವೀಣೋಪಮೋವಾದೇನ (ಮಹಾವ॰ ೨೪೩) ಓವದಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಸಮತಾಯೋಜನವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಗತೋ। ಸೋಣೋಪಿ ಖೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಾ ಓವಾದಂ ಲಭಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಸಮತಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ।

೪೯. ಸೋ ಅರಹಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸಿನೋ ಪಾವಚನೇತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ವಿಪಸ್ಸೀತಿ ವಿಸೇಸೇನ, ವಿವಿಧಂ ವಾ ಪಸ್ಸತೀತಿ ವಿಪಸ್ಸೀ। ಪಾವಚನೇತಿ ಪಕಾರೇನ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಪಾವಚನಂ, ಪಿಟಕತ್ತಯಂ। ತಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸಿನೋ ತಸ್ಮಿಂ ಪಾವಚನೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ಲೇಣನ್ತಿ ಲಿನನ್ತೇ ನಿಲೀಯನ್ತೇ ಏತ್ಥಾತಿ ಲೇಣಂ ವಿಹಾರಂ। ಬನ್ಧುಮಾರಾಜಧಾನಿಯಾತಿ ಬನ್ಧನ್ತಿ ಕುಲಪರಮ್ಪರಾಯ ವಸೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮ್ಬಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಬನ್ಧೂ, ಞಾತಕಾ। ತೇ ಏತ್ಥ ಪಟಿವಸನ್ತೀತಿ ಬನ್ಧುಮಾ, ಬನ್ಧು ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ವಾ ಬನ್ಧುಮಾ। ರಾಜೂನಂ ವಸನಟ್ಠಾನನ್ತಿ ರಾಜಧಾನೀ, ಬನ್ಧುಮಾ ಚ ಸಾ ರಾಜಧಾನೀ ಚೇತಿ ಬನ್ಧುಮಾರಾಜಧಾನೀ, ತಸ್ಸಾ ಬನ್ಧುಮಾರಾಜಧಾನಿಯಾ, ಲೇಣಂ ಮಯಾ ಕತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ।

ಸೋಣಕೋಟಿವೀಸತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ।

೧೦. ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಪಿಲೋತಿಕಬುದ್ಧಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

೬೪. ದಸಮಾಪದಾನೇ ಅನೋತತ್ತಸರಾಸನ್ನೇತಿ ಪಬ್ಬತಕೂಟೇಹಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನತ್ತಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಸನ್ತಾಪೇಹಿ ಓತತ್ತಂ ಉಣ್ಹಂ ಉದಕಂ ಏತ್ಥ ನತ್ಥೀತಿ ಅನೋತತ್ತೋ। ಸರನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಭವನ್ತಿ ಸನ್ದನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾ ಮಹಾನದಿಯೋತಿ ಸರೋ। ಸೀಹಮುಖಾದೀಹಿ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಮಹಾನದಿಯೋ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತನಿಕ್ಖನ್ತದಿಸಾಭಾಗೇನ ಸರನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅನೋತತ್ತೋ ಚ ಸೋ ಸರೋ ಚಾತಿ ಅನೋತತ್ತಸರೋ । ತಸ್ಸ ಆಸನ್ನಂ ಸಮೀಪಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಅನೋತತ್ತಸರಾಸನ್ನಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನೋತತ್ತಸರಾಸನ್ನೇ, ಸಮೀಪೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ರಮಣೀಯೇತಿ ದೇವದಾನವಗನ್ಧಬ್ಬಕಿನ್ನರೋರಗಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ರಮಿತಬ್ಬಂ ಅಲ್ಲೀಯಿತಬ್ಬನ್ತಿ ರಮಣೀಯಂ, ತಸ್ಮಿಂ ರಮಣೀಯೇ। ಸಿಲಾತಲೇತಿ ಏಕಗ್ಘನಪಬ್ಬತಸಿಲಾತಲೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ನಾನಾರತನಪಜ್ಜೋತೇತಿ ಪದುಮರಾಗವೇಳುರಿಯಾದಿನಾನಾಅನೇಕೇಹಿ ರತನೇಹಿ ಪಜ್ಜೋತೇ ಪಕಾರೇನ ಜೋತಮಾನೇ। ನಾನಾಗನ್ಧವನನ್ತರೇತಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇಹಿ ಚನ್ದನಾಗರುಕಪ್ಪೂರತಮಾಲತಿಲಕಾಸೋಕನಾಗಪುನ್ನಾಗಕೇತಕಾದೀಹಿ ಅನೇಕೇಹಿ ಸುಗನ್ಧಪುಪ್ಫೇಹಿ ಗಹನೀಭೂತವನನ್ತರೇ ಸಿಲಾತಲೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ।

೬೫. ಗುಣಮಹನ್ತತಾಯ ಸಙ್ಖ್ಯಾಮಹನ್ತತಾಯ ಚ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ, ಪರೇತೋ ಪರಿವುತೋ ಲೋಕನಾಯಕೋ ಲೋಕತ್ತಯಸಾಮಿಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತತ್ಥ ಸಿಲಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಬ್ಯಾಕರೀ ವಿಸೇಸೇನ ಪಾಕಟಮಕಾಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾ ಬುದ್ಧಾಪದಾನೇ (ಅಪ॰ ಥೇರ ೧.೧.೧ ಆದಯೋ) ವುತ್ತತ್ತಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥತ್ತಾ ಚ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ। ಬುದ್ಧಾಪದಾನೇ ಅನ್ತೋಗಧಮ್ಪಿ ಇಧಾಪದಾನೇ ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಸಂಸೂಚಕತ್ತಾ ವಗ್ಗಸಙ್ಗಹವಸೇನ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕತ್ಥೇರಾ ಸಙ್ಗಾಯಿಂಸೂತಿ।

ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಪಿಲೋತಿಕಬುದ್ಧಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ।

ಏಕೂನಚತ್ತಾಲೀಸಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ।