೧೨. ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾ
ನಾರದಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕೇ ಉದಪಾದಿ। ಸೋಪಿ ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ತುಸಿತಪುರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಸಬ್ಬಜನಾನನ್ದಕರಸ್ಸಾನನ್ದಸ್ಸ ನಾಮ ರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಉದಿತೋದಿತಕುಲೇ ಜಾತಾಯ ಸುಜಾತಾಯ ದೇವಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ। ಸಾ ದೇವತಾಹಿ ಕತಾರಕ್ಖಾ ದಸನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಹಂಸವತುಯ್ಯಾನೇ ಪದುಮುತ್ತರಕುಮಾರಂ ವಿಜಾಯಿ। ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಞ್ಚಸ್ಸ ಜಾತಿಯಞ್ಚ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾನಿ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನಿ ಅಹೇಸುಂ।
ತಸ್ಸ ಕಿರ ಜಾತಿಯಂ ಪದುಮವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ। ತೇನಸ್ಸ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಞಾತಕಾ ‘‘ಪದುಮುತ್ತರಕುಮಾರೋ’’ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು। ಸೋ ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸಿ। ನರವಾಹನ-ಯಸವಾಹನ-ವಸವತ್ತಿನಾಮಕಾ ತಿಣ್ಣಂ ಉತೂನಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾ ತಯೋ ಚಸ್ಸ ಪಾಸಾದಾ ಅಹೇಸುಂ। ವಸುದತ್ತಾದೇವಿಪ್ಪಮುಖಾನಂ ಇತ್ಥೀನಂ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ವೀಸತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾನಿ ಅಹೇಸುಂ। ಸೋ ವಸುದತ್ತಾಯ ದೇವಿಯಾ ಪುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಗುಣಾನುತ್ತರೇ ಉತ್ತರಕುಮಾರೇ ನಾಮ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಚತ್ತಾರಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ। ತಸ್ಸ ಚಿನ್ತಿತಮತ್ತೇವ ವಸವತ್ತಿನಾಮಕೋ ಪಾಸಾದೋ ಕುಮ್ಭಕಾರಚಕ್ಕಂ ವಿಯ ಆಕಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ದೇವವಿಮಾನಮಿವ ಪುಣ್ಣಚನ್ದೋ ವಿಯ ಚ ಗಗನತಲೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಬೋಧಿರುಕ್ಖಂ ಮಜ್ಝೇಕರೋನ್ತೋ ಸೋಭಿತಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾಯ ಆಗತಪಾಸಾದೋ ವಿಯ ಭೂಮಿಯಂ ಓತರಿ।
ಮಹಾಪುರಿಸೋ ಕಿರ ತತೋ ಪಾಸಾದತೋ ಓತರಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತದ್ಧಜಭೂತಾನಿ ಕಾಸಾಯಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ದೇವದತ್ತಿಯಾನಿ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಪಬ್ಬಜಿ। ಪಾಸಾದೋ ಪನಾಗನ್ತ್ವಾ ಸಕಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ಮಹಾಸತ್ತೇನ ಸಹಗತಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಠಪೇತ್ವಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಸಬ್ಬೇ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು। ಮಹಾಪುರಿಸೋ ತೇಹಿ ಸಹ ಸತ್ತಾಹಂ ಪಧಾನಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ ವಿಸಾಖಪುಣ್ಣಮಾಯ ಉಜ್ಜೇನಿನಿಗಮೇ
೧.
‘‘ನಾರದಸ್ಸ ಅಪರೇನ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ದ್ವಿಪದುತ್ತಮೋ।
ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಅಕ್ಖೋಭೋ ಸಾಗರೂಪಮೋ॥
೨.
‘‘ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ವಾ ಸೋ ಆಸಿ, ಯಮ್ಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಅಜಾಯಥ।
ಉಸ್ಸನ್ನಕುಸಲಾ ಜನತಾ, ತಮ್ಹಿ ಕಪ್ಪೇ ಅಜಾಯಥಾ’’ತಿ॥
ತತ್ಥ ಸಾಗರೂಪಮೋತಿ ಸಾಗರಸದಿಸಗಮ್ಭೀರಭಾವೋ। ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ವಾ ಸೋ ಆಸೀತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ದ್ವೇ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಅಯಂ ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ನಾಮ। ದುವಿಧೋ ಹಿ ಕಪ್ಪೋ ಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ ಅಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ ಚಾತಿ। ತತ್ಥ ಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೇ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಚಕ್ಕವತ್ತಿನೋ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ। ತಸ್ಮಾ ಗುಣವನ್ತಪುಗ್ಗಲಸುಞ್ಞತ್ತಾ ‘‘ಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ।
ಅಸುಞ್ಞಕಪ್ಪೋ ಪಞ್ಚವಿಧೋ – ಸಾರಕಪ್ಪೋ ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ವರಕಪ್ಪೋ ಸಾರಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ ಭದ್ದಕಪ್ಪೋತಿ। ತತ್ಥ ಗುಣಸಾರರಹಿತೇ ಕಪ್ಪೇ ಗುಣಸಾರುಪ್ಪಾದಕಸ್ಸ ಗುಣಸಾರಜನನಸ್ಸ ಏಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವೇನ ‘‘ಸಾರಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಕಪ್ಪೇ ದ್ವೇ ಲೋಕನಾಯಕಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ‘‘ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ತಯೋ ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತೇಸು ಪಠಮೋ ದುತಿಯಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ದುತಿಯೋ ತತಿಯನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಮನುಸ್ಸಾ ಪಮುದಿತಹದಯಾ ಅತ್ತನಾ ಪತ್ಥಿತಪಣಿಧಾನವಸೇನ ವರಯನ್ತಿ। ತಸ್ಮಾ ‘‘ವರಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಯತ್ಥ ಪನ ಕಪ್ಪೇ ‘‘ಸಾರಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಯಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸೋ ‘‘ಭದ್ದಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ಸೋ ಪನ ಅತಿದುಲ್ಲಭೋ। ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಕಪ್ಪೇ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಸತ್ತಾ ಕಲ್ಯಾಣಸುಖಬಹುಲಾ ಹೋನ್ತಿ। ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ತಿಹೇತುಕಾ ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯಂ ಕರೋನ್ತಿ, ದುಹೇತುಕಾ ಸುಗತಿಗಾಮಿನೋ
‘‘ಏಕೋ ಬುದ್ಧೋ ಸಾರಕಪ್ಪೇ, ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೇ ಜಿನಾ ದುವೇ।
ವರಕಪ್ಪೇ ತಯೋ ಬುದ್ಧಾ, ಸಾರಮಣ್ಡೇ ಚತುರೋ ಬುದ್ಧಾ।
ಪಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾ ಭದ್ದಕಪ್ಪೇ, ತತೋ ನತ್ಥಾಧಿಕಾ ಜಿನಾ’’ತಿ॥
ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಕಪ್ಪೇ ಪದುಮುತ್ತರದಸಬಲೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಸೋ ಸಾರಕಪ್ಪೋಪಿ ಸಮಾನೋ ಗುಣಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮಣ್ಡಕಪ್ಪಸದಿಸತ್ತಾ ‘‘ಮಣ್ಡಕಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ। ಓಪಮ್ಮತ್ಥೇ ವಾ-ಸದ್ದೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಉಸ್ಸನ್ನಕುಸಲಾತಿ ಉಪಚಿತಪುಞ್ಞಾ। ಜನತಾತಿ ಜನಸಮೂಹೋ।
ಪದುಮುತ್ತರೋ ಪನ ಪರಿಸುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ಬೋಧಿಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ – ‘‘ಪಥವಿಯಂ ಪಾದಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದಕ್ಖಿಣಂ ಸಂಯುತ್ತಭಾಣಕಾ ವದನ್ತಿ।
ಅಥ ಸಬ್ಬಲೋಕುತ್ತರೋ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಯಾಚನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಭಾಜನಭೂತೇ ಸತ್ತೇ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಮಿಥಿಲನಗರೇ ದೇವಲಂ
೩.
‘‘ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ
ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ, ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೂ’’ತಿ॥
ಅಥಾಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಸರದತಾಪಸಸಮಾಗಮೇ ಮಹಾಜನಂ ನಿರಯಸನ್ತಾಪೇನ ಸನ್ತಾಪೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಸತ್ತತಿಂಸಸತಸಹಸ್ಸಸಙ್ಖೇ ಸತ್ತಕಾಯೇ ಧಮ್ಮಾಮತಂ ಪಾಯೇಸಿ, ಸೋ ದುತಿಯೋ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ –
೪.
‘‘ತತೋ ಪರಮ್ಪಿ ವಸ್ಸನ್ತೇ, ತಪ್ಪಯನ್ತೇ ಚ ಪಾಣಿನೋ।
ಸತ್ತತ್ತಿಂಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ, ದುತಿಯಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೂ’’ತಿ॥
ಯದಾ ಪನ ಆನನ್ದಮಹಾರಾಜಾ ವೀಸತಿಯಾ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಅಮಚ್ಚೇಹಿ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಮಿಥಿಲನಗರೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ। ಪದುಮುತ್ತರೋ ಚ ಭಗವಾ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಏಹಿಭಿಕ್ಖುಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿತುಸಙ್ಗಹಂ ಕುರುಮಾನೋ
೫.
‘‘ಯಮ್ಹಿ ಕಾಲೇ ಮಹಾವೀರೋ, ಆನನ್ದಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ।
ಪಿತುಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ, ಆಹನೀ ಅಮತದುನ್ದುಭಿಂ॥
೬.
‘‘ಆಹತೇ
ಪಞ್ಞಾಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ, ತತಿಯಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೂ’’ತಿ॥
ತತ್ಥ ಆನನ್ದಂ ಉಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಪಿತರಂ ಆನನ್ದರಾಜಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ಆಹನೀತಿ ಅಭಿಹನಿ। ಆಹತೇತಿ ಆಹತಾಯ। ಅಮತಭೇರಿಮ್ಹೀತಿ ಅಮತಭೇರಿಯಾ, ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ‘‘ಆಸೇವಿತೇ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತಸ್ಸ ಆಸೇವಿತಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಸ್ಸನ್ತೇ ಧಮ್ಮವುಟ್ಠಿಯಾತಿ ಧಮ್ಮವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸನ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ। ಇದಾನಿ ಅಭಿಸಮಯಕರಣೂಪಾಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –
೭.
‘‘ಓವಾದಕೋ ವಿಞ್ಞಾಪಕೋ, ತಾರಕೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ।
ದೇಸನಾಕುಸಲೋ ಬುದ್ಧೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹು’’ನ್ತಿ॥ – ಆಹ।
ತತ್ಥ ಓವಾದಕೋತಿ ಸರಣಸೀಲಧುತಙ್ಗಸಮಾದಾನಗುಣಾನಿಸಂಸವಣ್ಣನಾಯ ಓವದತೀತಿ ಓವಾದಕೋ। ವಿಞ್ಞಾಪಕೋತಿ ಚತುಸಚ್ಚಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ವಿಞ್ಞಾಪಕೋ, ಬೋಧಕೋ। ತಾರಕೋತಿ ಚತುರೋಘತಾರಕೋ।
ಯದಾ ಪನ ಸತ್ಥಾ ಮಿಥಿಲನಗರೇ ಮಿಥಿಲುಯ್ಯಾನೇ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಭಿಕ್ಖುಗಣಮಜ್ಝೇ ಮಾಘಪುಣ್ಣಮಾಯ ಪುಣ್ಣಚನ್ದಸದಿಸವದನೋ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿ, ಸೋ ಪಠಮೋ ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಅಹೋಸಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ –
೮.
‘‘ಸನ್ನಿಪಾತಾ ತಯೋ ಆಸುಂ, ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ।
ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ, ಪಠಮೋ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ’’ತಿ॥
ಯದಾ ಪನ ಭಗವಾ ವೇಭಾರಪಬ್ಬತಕೂಟೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ ವಸಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬತಸನ್ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಆಗತಸ್ಸ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ನವುತಿಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಏಹಿಭಿಕ್ಖುಭಾವೇನ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿ, ಸೋ ದುತಿಯೋ ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಅಹೋಸಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ –
೯.
‘‘ಯದಾ ಬುದ್ಧೋ ಅಸಮಸಮೋ, ವಸಿ ವೇಭಾರಪಬ್ಬತೇ।
ನವುತಿಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ದುತಿಯೋ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ’’ತಿ॥
ಪುನ
೧೦.
‘‘ಪುನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕನ್ತೇ, ಗಾಮನಿಗಮರಟ್ಠತೋ।
ಅಸೀತಿಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ತತಿಯೋ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ’’ತಿ॥
ತತ್ಥ ಗಾಮನಿಗಮರಟ್ಠತೋತಿ ಗಾಮನಿಗಮರಟ್ಠೇಹಿ। ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ, ತಸ್ಸ ಗಾಮನಿಗಮರಟ್ಠೇಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
ತದಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಅನೇಕಧನಕೋಟಿಕೋ ಜಟಿಲೋ ನಾಮ ಮಹಾರಟ್ಠಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಚೀವರಂ ವರದಾನಮದಾಸಿ। ಸೋಪಿ ತಂ ಭತ್ತಾನುಮೋದನಾವಸಾನೇ ‘‘ಅನಾಗತೇ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಮತ್ಥಕೇ ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ –
೧೧.
‘‘ಅಹಂ
ಸಮ್ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಸಙ್ಘಂ, ಸಭತ್ತಂ ದುಸ್ಸಮದಾಸಹಂ॥
೧೨.
‘‘ಸೋಪಿ ಮಂ ಬುದ್ಧೋ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ, ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿಯ।
ಸತಸಹಸ್ಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಅಯಂ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ॥
೧೩.
‘‘ಪಧಾನಂ ಪದಹಿತ್ವಾನ…ಪೇ॰… ಹೇಸ್ಸಾಮ ಸಮ್ಮುಖಾ ಇಮಂ॥
೧೪.
‘‘ತಸ್ಸಾಪಿ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ಉತ್ತರಿಂ ವತಮಧಿಟ್ಠಹಿಂ।
ಅಕಾಸಿಂ ಉಗ್ಗದಳ್ಹಂ ಧಿತಿಂ, ದಸಪಾರಮಿಪೂರಿಯಾ’’ತಿ॥
ತತ್ಥ ಸಮ್ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಸಙ್ಘನ್ತಿ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ಸಾಮಿಅತ್ಥೇ ಉಪಯೋಗವಚನಂ। ಸಭತ್ತಂ ದುಸ್ಸಮದಾಸಹನ್ತಿ ಸಚೀವರಂ ಭತ್ತಂ ಅದಾಸಿಂ ಅಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಉಗ್ಗದಳಹನ್ತಿ ಅತಿದಳ್ಹಂ। ಧಿತಿನ್ತಿ ವೀರಿಯಂ ಅಕಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಪನ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ತಿತ್ಥಿಯಾ ನಾಮ ನಾಹೇಸುಂ। ಸಬ್ಬೇ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಬುದ್ಧಮೇವ ಸರಣಮಗಮಂಸು। ತೇನ ವುತ್ತಂ –
೧೫.
‘‘ಬ್ಯಾಹತಾ ತಿತ್ಥಿಯಾ ಸಬ್ಬೇ, ವಿಮನಾ ದುಮ್ಮನಾ ತದಾ।
ನ ತೇಸಂ ಕೇಚಿ ಪರಿಚರನ್ತಿ, ರಟ್ಠತೋ ನಿಚ್ಛುಭನ್ತಿ ತೇ॥
೧೬.
‘‘ಸಬ್ಬೇ
ತುವಂ ನಾಥೋ ಮಹಾವೀರ, ಸರಣಂ ಹೋಹಿ ಚಕ್ಖುಮ॥
೧೭.
‘‘ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಕಾರುಣಿಕೋ, ಹಿತೇಸೀ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ।
ಸಮ್ಪತ್ತೇ ತಿತ್ಥಿಯೇ ಸಬ್ಬೇ, ಪಞ್ಚಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ॥
೧೮.
‘‘ಏವಂ
ವಿಚಿತ್ತಂ ಅರಹನ್ತೇಹಿ, ವಸೀಭೂತೇಹಿ ತಾದಿಹೀ’’ತಿ॥
ತತ್ಥ ಬ್ಯಾಹತಾತಿ ವಿಹತಮಾನದಪ್ಪಾ। ತಿತ್ಥಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ತಿತ್ಥಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಿತ್ಥಕರೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ತಿತ್ಥಿಯಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ತತ್ಥ ಸಸ್ಸತಾದಿದಿಟ್ಠಿವಸೇನ ತರನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ತಿತ್ಥಂ, ಲದ್ಧಿ। ತಸ್ಸಾ ಲದ್ಧಿಯಾ ಉಪ್ಪಾದಕೋ ತಿತ್ಥಕರೋ, ತಿತ್ಥೇ ಭವಾ ತಿತ್ಥಿಯಾತಿ। ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಕಿರ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ತಿತ್ಥಿಯಾ ನಾಹೇಸುಂ। ಯೇ ಪನ ಸನ್ತಿ, ತೇಪಿ ಈದಿಸಾ ಅಹೇಸುನ್ತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ಬ್ಯಾಹತಾ ತಿತ್ಥಿಯಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ವಿಮನಾತಿ ವಿರೂಪಮಾನಸಾ। ದುಮ್ಮನಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ। ನ ತೇಸಂ ಕೇಚಿ ಪರಿಚರನ್ತೀತಿ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಕೇಚಿಪಿ ಪುರಿಸಾ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖಂ ದೇನ್ತಿ, ನ ಸಕ್ಕರೋನ್ತಿ, ನ ಗರುಂ ಕರೋನ್ತಿ, ನ ಮಾನೇನ್ತಿ, ನ ಪೂಜೇನ್ತಿ, ನ ಆಸನಾ ವುಟ್ಠಹನ್ತಿ, ನ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ರಟ್ಠತೋತಿ ಸಕಲರಟ್ಠತೋಪಿ। ನಿಚ್ಛುಭನ್ತೀತಿ ನೀಹರನ್ತಿ, ಉಸ್ಸಾದೇನ್ತಿ ತೇಸಂ ನಿವಾಸಂ ನ ದೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ತೇತಿ ತಿತ್ಥಿಯಾ।
ಉಪಗಞ್ಛುಂ ಬುದ್ಧಸನ್ತಿಕೇತಿ ಏವಂ ತೇಹಿ ರಟ್ಠವಾಸೀಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಉಸ್ಸಾದಿಯಮಾನಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಪದುಮುತ್ತರದಸಬಲಮೇವ ಸರಣಮಗಮಂಸು। ‘‘ತ್ವಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾ ನಾಥೋ ಗತಿ ಪರಾಯನಂ ಸರಣ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವತ್ವಾ ಸರಣಮಗಮಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅನುಕಮ್ಪತೀತಿ ಅನುಕಮ್ಪಕೋ। ಕರುಣಾಯ ಚರತೀತಿ ಕಾರುಣಿಕೋ। ಸಮ್ಪತ್ತೇತಿ ಸಮಾಗತೇ ಸರಣಮುಪಗತೇ ತಿತ್ಥಿಯೇ। ಪಞ್ಚಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹೀತಿ ಪಞ್ಚಸು ಸೀಲೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ನಿರಾಕುಲನ್ತಿ ಅನಾಕುಲಂ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಲದ್ಧಿಕೇಹಿ ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸುಞ್ಞಕನ್ತಿ ಸುಞ್ಞಂ ರಿತ್ತಂ ತೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ। ತನ್ತಿ ತಂ ಭಗವತೋ ಸಾಸನನ್ತಿ ವಚನಸೇಸೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ವಿಚಿತ್ತನ್ತಿ ವಿಚಿತ್ತವಿಚಿತ್ತಂ। ವಸೀಭೂತೇಹೀತಿ ವಸೀಭಾವಪ್ಪತ್ತೇಹಿ।
ತಸ್ಸ
೧೯.
‘‘ನಗರಂ ಹಂಸವತೀ ನಾಮ, ಆನನ್ದೋ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯೋ।
ಸುಜಾತಾ ನಾಮ ಜನಿಕಾ, ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ॥
೨೪.
‘‘ದೇವಲೋ
ಸುಮನೋ ನಾಮುಪಟ್ಠಾಕೋ, ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಮಹೇಸಿನೋ॥
೨೫.
‘‘ಅಮಿತಾ ಚ ಅಸಮಾ ಚ, ಅಹೇಸುಂ ಅಗ್ಗಸಾವಿಕಾ।
ಬೋಧಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಸಲಲೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ॥
೨೭.
‘‘ಅಟ್ಠಪಣ್ಣಾಸರತನಂ, ಅಚ್ಚುಗ್ಗತೋ ಮಹಾಮುನಿ।
ಕಞ್ಚನಗ್ಘಿಯಸಙ್ಕಾಸೋ, ದ್ವತ್ತಿಂಸವರಲಕ್ಖಣೋ॥
೨೮.
‘‘ಕುಟ್ಟಾ ಕವಾಟಾ ಭಿತ್ತೀ ಚ, ರುಕ್ಖಾ ನಗಸಿಲುಚ್ಚಯಾ।
ನ ತಸ್ಸಾವರಣಂ ಅತ್ಥಿ, ಸಮನ್ತಾ ದ್ವಾದಸಯೋಜನೇ॥
೨೯.
‘‘ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಯು ವಿಜ್ಜತಿ ತಾವದೇ।
ತಾವತಾ ತಿಟ್ಠಮಾನೋ ಸೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ॥
೩೦.
‘‘ಸನ್ತಾರೇತ್ವಾ ಬಹುಜನಂ, ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸಂಸಯಂ।
ಜಲಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಕ್ಖನ್ಧೋವ, ನಿಬ್ಬುತೋ ಸೋ ಸಸಾವಕೋ’’ತಿ॥
ತತ್ಥ ನಗಸಿಲುಚ್ಚಯಾತಿ ನಗಸಙ್ಖಾತಾ ಸಿಲುಚ್ಚಯಾ। ಆವರಣನ್ತಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಂ ತಿರೋಕರಣಂ। ದ್ವಾದಸಯೋಜನೇತಿ ಸಮನ್ತತೋ ದ್ವಾದಸಯೋಜನೇ ಠಾನೇ ಭಗವತೋ ಸರೀರಪ್ಪಭಾ ಫರಿತ್ವಾ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೇಸಗಾಥಾಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವಾತಿ।
ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಾರಮಿಪೂರಣಾದಿಪುನಪ್ಪುನಾಗತಮತ್ಥಂ ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಿಸೇಸತ್ಥಮೇವ ವತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮ। ಯದಿ
ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ನಿಟ್ಠಿತೋ ದಸಮೋ ಬುದ್ಧವಂಸೋ।