೮. ಪಸೂರಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸೋ
ಅಥ
೫೯.
ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ಇತಿ ವಾದಯನ್ತಿ, ನಾಞ್ಞೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧಿಮಾಹು।
ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾ, ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾ॥
ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ಇತಿ ವಾದಯನ್ತೀತಿ। ಇಧೇವ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತಿ। ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತಿ। ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ
ನಾಞ್ಞೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಸುದ್ಧಿಮಾಹೂತಿ। ಅತ್ತನೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಗಣಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಮಗ್ಗಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಪರವಾದೇ ಖಿಪನ್ತಿ ಉಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ। ‘‘ಸೋ ಸತ್ಥಾ ನ ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ, ಧಮ್ಮೋ ನ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ
ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾತಿ। ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾತಿ ಯಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಗಣಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪದಂ ತತ್ಥಾತಿ ಸಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಕಾಯ ಖನ್ತಿಯಾ ಸಕಾಯ ರುಚಿಯಾ ಸಕಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾ। ಸುಭಂ ವದಾನಾತಿ ಸುಭವಾದಾ ಸೋಭನವಾದಾ ಪಣ್ಡಿತವಾದಾ ಥಿರವಾದಾ
ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾತಿ। ಪುಥೂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಪುಥೂ ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ನಿವಿಟ್ಠಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ। ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ। ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ…ಪೇ॰… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾತಿ
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಇಧೇವ
ಯಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ತತ್ಥ ಸುಭಂ ವದಾನಾ, ಪಚ್ಚೇಕಸಚ್ಚೇಸು ಪುಥೂ ನಿವಿಟ್ಠಾ’’ತಿ॥
೬೦.
ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ, ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ।
ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾ॥
ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹಾತಿ। ತೇ ವಾದಕಾಮಾತಿ ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ವಾದತ್ಥಿಕಾ ವಾದಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ವಾದಪುರೇಕ್ಖಾರಾ ವಾದಪರಿಯೇಸನಂ ಚರನ್ತಾ। ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹಾತಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಸಮಣಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ ಓಗಯ್ಹ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾತಿ – ತೇ ವಾದಕಾಮಾ ಪರಿಸಂ ವಿಗಯ್ಹ।
ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞನ್ತಿ। ಮಿಥೂತಿ ದ್ವೇ ಜನಾ ದ್ವೇ ಕಲಹಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ಭಣ್ಡನಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ಭಸ್ಸಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ವಿವಾದಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ಅಧಿಕರಣಕಾರಕಾ ದ್ವೇ ವಾದಿನೋ ದ್ವೇ ಸಲ್ಲಾಪಕಾ; ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಬಾಲತೋ ಹೀನತೋ ನಿಹೀನತೋ ಓಮಕತೋ ಲಾಮಕತೋ ಛತುಕ್ಕತೋ ಪರಿತ್ತತೋ ದಹನ್ತಿ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ದಕ್ಖನ್ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತಿ ನಿಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖನ್ತೀತಿ – ಬಾಲಂ ದಹನ್ತೀ ಮಿಥು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ।
ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ। ಅಞ್ಞಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಕ್ಖಾನಂ ಗಣಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಟಿಪದಂ ಮಗ್ಗಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ಆನಿಸ್ಸಿತಾ ಅಲ್ಲೀನಾ ಉಪಗತಾ ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾ। ಕಥೋಜ್ಜಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಲಹೋ ಭಣ್ಡನಂ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಮೇಧಗಂ। ಅಥ ವಾ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ ಅನೋಜವನ್ತೀ ನಿಸಾಕಥಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ ವದನ್ತಿ, ಕಲಹಂ ವದನ್ತಿ, ಭಣ್ಡನಂ ವದನ್ತಿ, ವಿಗ್ಗಹಂ ವದನ್ತಿ, ವಿವಾದಂ ವದನ್ತಿ, ಮೇಧಗಂ ವದನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ।
ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾತಿ। ಪಸಂಸಕಾಮಾತಿ ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಪಸಂಸತ್ಥಿಕಾ ಪಸಂಸಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ ಪಸಂಸಪುರೇಕ್ಖಾರಾ ಪಸಂಸಪರಿಯೇಸನಂ ಚರನ್ತಾ। ಕುಸಲಾವದಾನಾತಿ
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ತೇ
ವದನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಸಿತಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ಪಸಂಸಕಾಮಾ ಕುಸಲಾವದಾನಾ’’ತಿ॥
೬೧.
ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ, ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ।
ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ, ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀ॥
ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇತಿ। ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಾಯ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಗಹಪತಿಪರಿಸಾಯ ವಾ ಸಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ಕಥಾಯಂ ಯುತ್ತೋ ಪಯುತ್ತೋ ಆಯುತ್ತೋ ಸಮಾಯುತ್ತೋ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಕಥೇತುನ್ತಿ – ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ।
ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ। ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಪಸಂಸಂ ಥೋಮನಂ ಕಿತ್ತಿಂ ವಣ್ಣಹಾರಿಯಂ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಸಾದಿಯನ್ತೋ ಪತ್ಥಯನ್ತೋ ಪಿಹಯನ್ತೋ ಅಭಿಜಪ್ಪನ್ತೋ। ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ ಪುಬ್ಬೇವ ಸಲ್ಲಾಪಾ ಕಥಂಕಥೀ ವಿನಿಘಾತೀ ಹೋತಿ। ‘‘ಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಾಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಥಂ ನಿಗ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಆವೇಠಿಯಂ
ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತೀತಿ। ಯೇ ತೇ ಪಞ್ಹವೀಮಂಸಕಾ ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತೀತಿ
ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀತಿ। ನಿನ್ದಾಯ ಗರಹಾಯ ಅಕಿತ್ತಿಯಾ ಅವಣ್ಣಹಾರಿಕಾಯ ಕುಪ್ಪತಿ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜತಿ ಪತಿಟ್ಠೀಯತಿ, ಕೋಪಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಪಾತುಕರೋತೀತಿ – ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ। ರನ್ಧಮೇಸೀತಿ ವಿರನ್ಧಮೇಸೀ ಅಪರದ್ಧಮೇಸೀ ಖಲಿತಮೇಸೀ ಗಳಿತಮೇಸೀ ವಿವರಮೇಸೀತಿ – ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀ।
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಯುತ್ತೋ ಕಥಾಯಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ, ಪಸಂಸಮಿಚ್ಛಂ ವಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ।
ಅಪಾಹತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ, ನಿನ್ದಾಯ ಸೋ ಕುಪ್ಪತಿ ರನ್ಧಮೇಸೀ’’ತಿ॥
೬೨.
ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹು, ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇ ।
ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋ, ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತಿ॥
ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹೂತಿ ಯಂ ತಸ್ಸ ವಾದಂ ಹೀನಂ ನಿಹೀನಂ ಪರಿಹೀನಂ ಪರಿಹಾಪಿತಂ ನ ಪರಿಪೂರಿತಂ, ಏವಮಾಹಂಸು ಏವಂ ಕಥೇನ್ತಿ ಏವಂ ಭಣನ್ತಿ ಏವಂ
ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇತಿ। ಯೇ ತೇ ಪಞ್ಹವೀಮಂಸಕಾ ಪರಿಸಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಪಾಸಾರಿಕಾ, ತೇ ಅಪಹರನ್ತಿ। ‘‘ಅತ್ಥಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನಾಪಗತಂ ಭಣಿತ’’ನ್ತಿ ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಅಪಹರನ್ತಿ, ‘‘ಅತ್ಥೋ ತೇ ದುನ್ನೀತೋ, ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ತೇ ದುರೋಪಿತಂ, ಅತ್ಥಬ್ಯಞ್ಜನಂ ತೇ ದುನ್ನೀತಂ ದುರೋಪಿತಂ, ನಿಗ್ಗಹೋ ತೇ ಅಕತೋ, ಪಟಿಕಮ್ಮಂ
ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋತಿ। ಪರಿದೇವತೀತಿ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಮಯಾ ಆವಜ್ಜಿತಂ ಅಞ್ಞಂ ಚಿನ್ತಿತಂ ಅಞ್ಞಂ ಉಪಧಾರಿತಂ, ಅಞ್ಞಂ ಉಪಲಕ್ಖಿತಂ ಸೋ ಮಹಾಪಕ್ಖೋ ಮಹಾಪರಿಸೋ ಮಹಾಪರಿವಾರೋ; ಪರಿಸಾ ಚಾಯಂ ವಗ್ಗಾ, ನ ಸಮಗ್ಗಾ; ಸಮಗ್ಗಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಹೇತು ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ಪುನ ಭಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಸೋಚತೀತಿ ‘‘ತಸ್ಸ ಜಯೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಪರಾಜಯೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಲಾಭೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಅಲಾಭೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಯಸೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಅಯಸೋ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಪಸಂಸಾ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ನಿನ್ದಾ’’ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ತಸ್ಸ ಸುಖ’’ನ್ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ಸೋಚತಿ, ‘‘ಸೋ ಹೀನವಾದೋತಿ ಹೀನವಾದೋ ನಿಹೀನವಾದೋ ಪರಿಹೀನವಾದೋ ಪರಿಹಾಪಿತವಾದೋ ನ ಪರಿಪೂರವಾದೋತಿ – ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋ।
ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತೀತಿ। ಸೋ ಮಂ ವಾದೇನ ವಾದಂ ಅಚ್ಚಗಾ ಉಪಚ್ಚಗಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸಮತಿಕ್ಕನ್ತೋ ವೀತಿವತ್ತೋತಿ। ಏವಮ್ಪಿ ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ। ಅಥ ವಾ ಮಂ ವಾದೇನ ವಾದಂ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಪರಿಯಾದಿಯಿತ್ವಾ ಮದ್ದಯಿತ್ವಾ ಚರತಿ ವಿಹರತಿ ಇರಿಯತಿ ವತ್ತತಿ ಪಾಲೇತಿ ಯಪೇತಿ ಯಾಪೇತೀತಿ। ಏವಮ್ಪಿ ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ। ಅನುತ್ಥುನಾ ವುಚ್ಚತಿ ವಾಚಾ ಪಲಾಪೋ ವಿಪ್ಪಲಾಪೋ ಲಾಲಪ್ಪೋ ಲಾಲಪ್ಪಾಯನಾ ಲಾಲಪ್ಪಾಯಿತತ್ತನ್ತಿ – ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತಿ।
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಯಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಪರಿಹೀನಮಾಹು, ಅಪಾಹತಂ ಪಞ್ಹವಿಮಂಸಕಾಸೇ।
ಪರಿದೇವತಿ ಸೋಚತಿ ಹೀನವಾದೋ, ಉಪಚ್ಚಗಾ ಮನ್ತಿ ಅನುತ್ಥುನಾತೀ’’ತಿ॥
೬೩.
ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ, ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ।
ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜಂ, ನ ಹಞ್ಞದತ್ಥತ್ಥಿ ಪಸಂಸಲಾಭಾ॥
ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾತಿ। ಸಮಣಾತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪರಿಬ್ಬಜೂಪಗತಾ ಪರಿಬ್ಬಜಸಮಾಪನ್ನಾ। ಏತೇ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹಾ ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಗ್ಗಹಾ ದಿಟ್ಠಿವಿವಾದಾ ದಿಟ್ಠಿಮೇಧಗಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ ಸಞ್ಜಾತಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಪಾತುಭೂತಾತಿ – ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ।
ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತೀತಿ। ಜಯಪರಾಜಯೋ ಹೋತಿ, ಲಾಭಾಲಾಭೋ ಹೋತಿ, ಯಸಾಯಸೋ ಹೋತಿ, ನಿನ್ದಾಪಸಂಸಾ ಹೋತಿ, ಸುಖದುಕ್ಖಂ
ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ। ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾತಿ ಏತಂ ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ವಿರಮೇ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ। ಕಥೋಜ್ಜಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಲಹೋ ಭಣ್ಡನಂ ವಿಗ್ಗಹೋ ವಿವಾದೋ ಮೇಧಗಂ। ಅಥ ವಾ ಕಥೋಜ್ಜನ್ತಿ ಅನೋಜವನ್ತೀ ನಿಸಾಕಥಾ ಕಥೋಜ್ಜಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಲಹಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಭಣ್ಡನಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ವಿಗ್ಗಹಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ವಿವಾದಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಮೇಧಗಂ ನ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಲಹಭಣ್ಡನವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಮೇಧಗಂ ಪಜಹೇಯ್ಯ ವಿನೋದೇಯ್ಯ ಬ್ಯನ್ತಿಂ ಕರೇಯ್ಯ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇಯ್ಯ, ಕಲಹಭಣ್ಡನವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಮೇಧಗಾ ಆರತೋ ಅಸ್ಸ ವಿರತೋ ಪಟಿವಿರತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ
ನ ಹಞ್ಞದತ್ಥತ್ಥಿ ಪಸಂಸಲಾಭಾತಿ। ಪಸಂಸಲಾಭಾ ಅಞ್ಞೋ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ ಅತ್ತತ್ಥೋ ವಾ ಪರತ್ಥೋ ವಾ ಉಭಯತ್ಥೋ ವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಸಮ್ಪರಾಯಿಕೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ, ಉತ್ತಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೋ
ತೇನಾಹ
‘‘ಏತೇ ವಿವಾದಾ ಸಮಣೇಸು ಜಾತಾ, ಏತೇಸು ಉಗ್ಘಾತಿನಿಘಾತಿ ಹೋತಿ।
ಏತಮ್ಪಿ
೬೪.
ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತಿ, ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ।
ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನ, ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹು॥
ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತೀತಿ। ತತ್ಥಾತಿ ಸಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಕಾಯ ಖನ್ತಿಯಾ ಸಕಾಯ ರುಚಿಯಾ ಸಕಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾ ಪಸಂಸಿತೋ ಥೋಮಿತೋ ಕಿತ್ತಿತೋ ವಣ್ಣಿತೋ ಹೋತೀತಿ – ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತಿ।
ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇತಿ। ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಾಯ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಗಹಪತಿಪರಿಸಾಯ ವಾ ಸಮಣಪರಿಸಾಯ ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ವಾದಂ ಅಕ್ಖಾಯ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅನುವಾದಂ ಅಕ್ಖಾಯ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಥಮ್ಭಯಿತ್ವಾ ಬ್ರೂಹಯಿತ್ವಾ ದೀಪಯಿತ್ವಾ ಜೋತಯಿತ್ವಾ ವೋಹರಿತ್ವಾ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾತಿ – ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ।
ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನಾತಿ। ಸೋ ತೇನ ಜಯತ್ಥೇನ ತುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ ಹಟ್ಠೋ ಪಹಟ್ಠೋ ಅತ್ತಮನೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಸಙ್ಕಪ್ಪೋ। ಅಥ ವಾ ದನ್ತವಿದಂಸಕಂ ಹಸಮಾನೋ। ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನಾತಿ ಸೋ ತೇನ ಜಯತ್ಥೇನ
ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹೂತಿ। ತಂ ಜಯತ್ಥಂ ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ ವಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ। ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹೂತಿ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹು, ಯಥಾ ಚಿತ್ತೋ ಅಹು, ಯಥಾ ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಅಹು, ಯಥಾ ವಿಞ್ಞಾಣೋ ಅಹೂತಿ – ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹು।
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಪಸಂಸಿತೋ ವಾ ಪನ ತತ್ಥ ಹೋತಿ, ಅಕ್ಖಾಯ ವಾದಂ ಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ।
ಸೋ ಹಸ್ಸತೀ ಉನ್ನಮತೀ ಚ ತೇನ, ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ತಮತ್ಥಂ ಯಥಾ ಮನೋ ಅಹೂ’’ತಿ॥
೬೫.
ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ, ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋ।
ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥ, ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತಿ॥
ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮೀತಿ। ಯಾ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾತಿ – ಯಾ ಉನ್ನತಿ। ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮೀತಿ ಸಾ ತಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ ಉಪಘಾತಭೂಮಿ ಪೀಳನಭೂಮಿ ಘಟ್ಟನಭೂಮಿ ಉಪದ್ದವಭೂಮಿ ಉಪಸಗ್ಗಭೂಮೀತಿ – ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ।
ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋತಿ। ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಾನಞ್ಚ ವದತಿ ಅತಿಮಾನಞ್ಚ ವದತೀತಿ – ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋ।
ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥಾತಿ। ಏತಂ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತುಲಯಿತ್ವಾ ತೀರಯಿತ್ವಾ ವಿಭಾವಯಿತ್ವಾ ವಿಭೂತಂ ಕತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹೇಸು ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನೇಸು ನ ವಿವಾದಯೇಥಾತಿ
ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತೀತಿ। ಕುಸಲಾತಿ ಯೇ ತೇ ಖನ್ಧಕುಸಲಾ ಧಾತುಕುಸಲಾ ಆಯತನಕುಸಲಾ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕುಸಲಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಕುಸಲಾ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಕುಸಲಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಕುಸಲಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಕುಸಲಾ ಬಲಕುಸಲಾ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಕುಸಲಾ ಮಗ್ಗಕುಸಲಾ ಫಲಕುಸಲಾ ನಿಬ್ಬಾನಕುಸಲಾ, ತೇ ಕುಸಲಾ ದಿಟ್ಠಿಕಲಹೇನ ದಿಟ್ಠಿಭಣ್ಡನೇನ ದಿಟ್ಠಿವಿಗ್ಗಹೇನ ದಿಟ್ಠಿವಿವಾದೇನ ದಿಟ್ಠಿಮೇಧಗೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸುದ್ಧಿಂ, ಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪರಿಮುತ್ತಿಂ ನ ವದನ್ತಿ ನ ಕಥೇನ್ತಿ ನ ಭಣನ್ತಿ ನ ದೀಪಯನ್ತಿ ನ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತಿ।
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಯಾ ಉನ್ನತೀ ಸಾಸ್ಸ ವಿಘಾತಭೂಮಿ, ಮಾನಾತಿಮಾನಂ ವದತೇ ಪನೇಸೋ।
ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ನ ವಿವಾದಯೇಥ, ನ ಹಿ ತೇನ ಸುದ್ಧಿಂ ಕುಸಲಾ ವದನ್ತೀ’’ತಿ॥
೬೬.
ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋ, ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛಂ।
ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರ, ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯ॥
ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋತಿ। ಸೂರೋತಿ ಸೂರೋ ವೀರೋ ವಿಕ್ಕನ್ತೋ ಅಭೀರೂ ಅಛಮ್ಭೀ ಅನುತ್ರಾಸೀ ಅಪಲಾಯೀ। ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋತಿ ರಾಜಖಾದನೀಯೇನ ರಾಜಭೋಜನೀಯೇನ ಪುಟ್ಠೋ ಪೋಸಿತೋ
ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛನ್ತಿ। ಸೋ ಗಜ್ಜನ್ತೋ ಉಗ್ಗಜ್ಜನ್ತೋ ಅಭಿಗಜ್ಜನ್ತೋ ಏತಿ ಉಪೇತಿ ಉಪಗಚ್ಛತಿ ಪಟಿಸೂರಂ ಪಟಿಪುರಿಸಂ ಪಟಿಸತ್ತುಂ ಪಟಿಮಲ್ಲಂ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಸಾದಿಯನ್ತೋ ಪತ್ಥಯನ್ತೋ ಪಿಹಯನ್ತೋ ಅಭಿಜಪ್ಪನ್ತೋತಿ – ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛಂ।
ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರಾತಿ। ಯೇನೇವ ಸೋ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ, ತೇನ ವಜ, ತೇನ ಗಚ್ಛ, ತೇನ ಅತಿಕ್ಕಮ, ಸೋ ತುಯ್ಹಂ ಪಟಿಸೂರೋ ಪಟಿಪುರಿಸೋ ಪಟಿಸತ್ತು ಪಟಿಮಲ್ಲೋತಿ – ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರ।
ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯಾತಿ। ಪುಬ್ಬೇವ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲೇ ಯೇ ಪಟಿಸೇನಿಕರಾ ಕಿಲೇಸಾ ಪಟಿಲೋಮಕರಾ ಪಟಿಕಣ್ಡಕಕರಾ ಪಟಿಪಕ್ಖಕರಾ ತೇ ನತ್ಥಿ ನ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯಾತಿ ಯದಿದಂ ಯುದ್ಧತ್ಥಾಯ ಕಲಹತ್ಥಾಯ ಭಣ್ಡನತ್ಥಾಯ ವಿಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ ವಿವಾದತ್ಥಾಯ ಮೇಧಗತ್ಥಾಯಾತಿ – ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯ।
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಸೂರೋ ಯಥಾ ರಾಜಖಾದಾಯ ಪುಟ್ಠೋ, ಅಭಿಗಜ್ಜಮೇತಿ ಪಟಿಸೂರಮಿಚ್ಛಂ।
ಯೇನೇವ ಸೋ ತೇನ ಪಲೇಹಿ ಸೂರ, ಪುಬ್ಬೇವ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ಯುಧಾಯಾ’’ತಿ॥
೬೭.
ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತಿ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತಿ।
ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ, ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾ॥
ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತೀತಿ ಯೇ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಅಭಿನಿವಿಸಿತ್ವಾ ವಿವಾದಯನ್ತಿ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತಿ ಭಣ್ಡನಂ ಕರೋನ್ತಿ
ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತೀತಿ। ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ವಾದಯನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತಿ। ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ…ಪೇ॰… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ವಾದಯನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ ಭಣನ್ತಿ ದೀಪಯನ್ತಿ ವೋಹರನ್ತೀತಿ – ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತಿ।
ತೇ ತ್ವಂ ವದಸ್ಸೂ ನ ಹಿ ತೇಧ ಅತ್ಥಿ, ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾತಿ। ತೇ ತ್ವಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕೇ ವದಸ್ಸು ವಾದೇನ ವಾದಂ, ನಿಗ್ಗಹೇನ ನಿಗ್ಗಹಂ, ಪಟಿಕಮ್ಮೇನ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ, ವಿಸೇಸೇನ ವಿಸೇಸಂ, ಪಟಿವಿಸೇಸೇನ ಪಟಿವಿಸೇಸಂ, ಆವೇಠಿಯಾಯ ಆವೇಠಿಯಂ, ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಾಯ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಂ, ಛೇದೇನ ಛೇದಂ, ಮಣ್ಡಲೇನ ಮಣ್ಡಲಂ, ತೇ ವಾದಮ್ಹಿ ಜಾತೇ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾತಿ। ವಾದೇ ಜಾತೇ ಸಞ್ಜಾತೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇ ಪಾತುಭೂತೇಯೇವ ಪಟಿಸೇನಿಕತ್ತಾ
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಯೇ ದಿಟ್ಠಿಮುಗ್ಗಯ್ಹ ವಿವಾದಯನ್ತಿ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಚ ವಾದಯನ್ತಿ।
ತೇ
೬೮.
ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ।
ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರ, ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತಂ॥
ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತೀತಿ। ಸೇನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಮಾರಸೇನಾ। ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಮಾರಸೇನಾ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ
ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ –
‘‘ಕಾಮಾ ತೇ ಪಠಮಾ ಸೇನಾ, ದುತಿಯಾ ಅರತಿ ವುಚ್ಚತಿ…ಪೇ॰…।
ನ ನಂ ಅಸುರೋ ಜಿನಾತಿ, ಜೇತ್ವಾವ ಲಭತೇ ಸುಖ’’ನ್ತಿ॥
ಯತೋ ಚತೂಹಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಬ್ಬಾ ಚ ಮಾರಸೇನಾ ಸಬ್ಬೇ ಚ ಪಟಿಸೇನಿಕರಾ ಕಿಲೇಸಾ ಜಿತಾ ಚ ಪರಾಜಿತಾ ಚ ಭಗ್ಗಾ ವಿಪ್ಪಲುಗ್ಗಾ ಯೇತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಾ। ಚರನ್ತೀತಿ ಚರನ್ತಿ ವಿಹರನ್ತಿ
ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾತಿ। ಯೇಸಂ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ
ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರಾತಿ। ತೇಸು ಅರಹನ್ತೇಸು ಖೀಣಾಸವೇಸು ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಟಿಸೂರಂ ಪಟಿಪುರಿಸಂ ಪಟಿಸತ್ತುಂ ಪಟಿಮಲ್ಲನ್ತಿ – ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರ।
ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತನ್ತಿ। ಯೇಸಂ ಅರಹನ್ತಾನಂ ಖೀಣಾಸವಾನಂ ‘‘ಇದಂ ಪರಮಂ ಅಗ್ಗಂ ಸೇಟ್ಠಂ ವಿಸಿಟ್ಠಂ ಪಾಮೋಕ್ಖಂ ಉತ್ತಮಂ ಪವರ’’ನ್ತಿ ಗಹಿತಂ ಪರಾಮಟ್ಠಂ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠಂ ಅಜ್ಝೋಸಿತಂ ಅಧಿಮುತ್ತಂ, ನತ್ಥಿ ನ ಸನ್ತಿ ನ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ನುಪಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಪಹೀನಂ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಂ ವೂಪಸನ್ತಂ ಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧಂ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕಂ ಞಾಣಗ್ಗಿನಾ ದಡ್ಢನ್ತಿ – ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತಂ।
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ವಿಸೇನಿಕತ್ವಾ ಪನ ಯೇ ಚರನ್ತಿ, ದಿಟ್ಠೀಹಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅವಿರುಜ್ಝಮಾನಾ।
ತೇಸು ತ್ವಂ ಕಿಂ ಲಭೇಥ ಪಸೂರ, ಯೇಸೀಧ ನತ್ಥಿ ಪರಮುಗ್ಗಹೀತ’’ನ್ತಿ॥
೬೯.
ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾ, ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ।
ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇ॥
ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾತಿ। ಅಥಾತಿ ಪದಸನ್ಧಿ ಪದಸಂಸಗ್ಗೋ ಪದಪಾರಿಪೂರೀ ಅಕ್ಖರಸಮವಾಯೋ ಬ್ಯಞ್ಜನಸಿಲಿಟ್ಠತಾ ಪದಾನುಪುಬ್ಬತಾಪೇತಂ – ಅಥಾತಿ। ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾತಿ ತಕ್ಕೇನ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೇನ್ತೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ‘‘ಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಾಜಯೋ ನು ಖೋ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಥಂ ನಿಗ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಪಟಿವಿಸೇಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ಆವೇಠಿಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಥಂ ನಿಬ್ಬೇಠಿಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ
ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋತಿ। ಮನೋತಿ ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ ಹದಯಂ ಪಣ್ಡರಂ, ಮನೋ ಮನಾಯತನಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ ತಜ್ಜಾ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು। ಚಿತ್ತೇನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ವಿಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ವಾ…ಪೇ॰… ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ ವಾತಿ – ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ।
ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇತಿ। ಧೋನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಞ್ಞಾ। ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ॰… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ। ಕಿಂಕಾರಣಾ ಧೋನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಞ್ಞಾ? ತಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಧುತಞ್ಚ ಧೋತಞ್ಚ ಸನ್ಧೋತಞ್ಚ ನಿದ್ಧೋತಞ್ಚ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ…ಪೇ॰… ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಾಭಿಸಙ್ಖಾರಾ ಧುತಾ ಚ ಧೋತಾ ಚ ಸನ್ಧೋತಾ ಚ ನಿದ್ಧೋತಾ
ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇತಿ। ಪಸೂರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಧೋನೇನ ಬುದ್ಧೇನ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಯುಗಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಾಕಚ್ಛೇತುಂ ಸಲ್ಲಪಿತುಂ ಸಾಕಚ್ಛಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ। ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಪಸೂರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಹೀನೋ ನಿಹೀನೋ
ಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಜಾನಂ ಜಾನಾತಿ ಪಸ್ಸಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಚಕ್ಖುಭೂತೋ ಞಾಣಭೂತೋ ಧಮ್ಮಭೂತೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋ, ವತ್ತಾ
ಸಬ್ಬಂ
ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಆವಜ್ಜನಪಟಿಬದ್ಧಾ ಆಕಙ್ಖಪಟಿಬದ್ಧಾ ಮನಸಿಕಾರಪಟಿಬದ್ಧಾ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಪಟಿಬದ್ಧಾ। ಸಬ್ಬಸತ್ತೇಸು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಞಾಣಂ ಪವತ್ತತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಞ್ಚ ಸತ್ತಾನಂ ಭಗವಾ ಆಸಯಂ ಜಾನಾತಿ ಅನುಸಯಂ ಜಾನಾತಿ ಚರಿತಂ ಜಾನಾತಿ ಅಧಿಮುತ್ತಿಂ ಜಾನಾತಿ। ಅಪ್ಪರಜಕ್ಖೇ ಮಹಾರಜಕ್ಖೇ ತಿಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಮುದಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಸ್ವಾಕಾರೇ ದ್ವಾಕಾರೇ ಸುವಿಞ್ಞಾಪಯೇ ದುವಿಞ್ಞಾಪಯೇ ಭಬ್ಬಾಭಬ್ಬೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾತಿ। ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ಸಮಾರಕೋ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಪಜಾ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಅನ್ತೋಬುದ್ಧಞಾಣೇ ಪರಿವತ್ತತಿ।
ಯಥಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ಮಚ್ಛಕಚ್ಛಪಾ ಅನ್ತಮಸೋ ತಿಮಿತಿಮಿಙ್ಗಲಂ ಉಪಾದಾಯ ಅನ್ತೋಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಪರಿವತ್ತನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ಸಮಾರಕೋ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಪಜಾ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಅನ್ತೋಬುದ್ಧಞಾಣೇ ಪರಿವತ್ತತಿ। ಯಥಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ಪಕ್ಖೀ ಅನ್ತಮಸೋ ಗರುಳಂ ವೇನತೇಯ್ಯಂ ಉಪಾದಾಯ ಆಕಾಸಸ್ಸ ಪದೇಸೇ ಪರಿವತ್ತನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ಯೇಪಿ ತೇ ಸಾರಿಪುತ್ತಸಮಾ ಪಞ್ಞಾಯ ತೇಪಿ ಬುದ್ಧಞಾಣಸ್ಸ
ಯೇಪಿ ತೇ ಖತ್ತಿಯಪಣ್ಡಿತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಣ್ಡಿತಾ ಗಹಪತಿಪಣ್ಡಿತಾ ಸಮಣಪಣ್ಡಿತಾ ನಿಪುಣಾ ಕತಪರಪ್ಪವಾದಾ ವಾಲವೇಧಿರೂಪಾ। ವೋಭಿನ್ದನ್ತಾ
ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –
‘‘ಅಥ ತ್ವಂ ಪವಿತಕ್ಕಮಾಗಮಾ, ಮನಸಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೋ।
ಧೋನೇನ ಯುಗಂ ಸಮಾಗಮಾ, ನ ಹಿ ತ್ವಂ ಸಕ್ಖಸಿ ಸಮ್ಪಯಾತವೇ’’ತಿ॥
ಪಸೂರಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸೋ ಅಟ್ಠಮೋ।