೬. ಓಪಮ್ಮಕಥಾಪಞ್ಹೋ
ಮಾತಿಕಾ
ಭನ್ತೇ
ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಕಾಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ –
ಗದ್ರಭಸ್ಸ
ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಕಲನ್ದಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ದೀಪಿನಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ದೀಪಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ವಂಸಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಚಾಪಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ವಾಯಸಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮಕ್ಕಟಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಗದ್ರಭವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ।
ಲಾಬುಲತಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಪದುಮಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಬೀಜಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಾಯ
ನಾವಾಯ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ನಾವಾಲಗ್ಗನಕಸ್ಸ
ಕೂಪಸ್ಸ
ನಿಯಾಮಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸಮುದ್ದವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ।
ಪಥವಿಯಾ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಆಪಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ತೇಜಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ವಾಯುಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಆಕಾಸಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಚನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಸತ್ತ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸಕ್ಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಪಥವೀವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ।
ಉಪಚಿಕಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಬಿಳಾರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಉನ್ದೂರಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ವಿಚ್ಛಿಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ನಕುಲಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ
ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಸ್ಸ
ಮಿಗಸ್ಸ
ಗೋರೂಪಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ವರಾಹಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಹತ್ಥಿಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಉಪಚಿಕಾವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ।
ಸೀಹಸ್ಸ ಸತ್ತ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಚಕ್ಕವಾಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಪೇಣಾಹಿಕಾಯ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಘರಕಪೋತಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಉಲೂಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸತಪತ್ತಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ವಗ್ಗುಲಿಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಜಲೂಕಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಸಪ್ಪಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಅಜಗರಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಸೀಹವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಥನಸಿತದಾರಕಸ್ಸ
ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಸ್ಸ
ಪವನಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ರುಕ್ಖಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮೇಘಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮಣಿರತನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ
ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮಕ್ಕಟವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ।
ಕುಮ್ಭಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಕಾಳಾಯಸಸ್ಸ
ಛತ್ತಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಖೇತ್ತಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಅಗದಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಭೋಜನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಕುಮ್ಭವಗ್ಗೋ ಸತ್ತಮೋ।
ರಞ್ಞೋ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ದೋವಾರಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ನಿಸದಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಪದೀಪಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮಯೂರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ತುರಙ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸೋಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಇನ್ದಖೀಲಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ತುಲಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಖಗ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಮಚ್ಛಸ್ಸ
ಇಣಗ್ಗಾಹಕಸ್ಸ
ಬ್ಯಾಧಿತಸ್ಸ
ಮತಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ನದಿಯಾ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಉಸಭಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಮಗ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸುಙ್ಕಸಾಯಿಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಚೋರಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಸಕುಣಗ್ಘಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಸುನಖಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ತಿಕಿಚ್ಛಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಗಬ್ಭಿನಿಯಾ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಚಮರಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಕಿಕಿಯಾ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಕಪೋತಿಕಾಯ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಏಕನಯನಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಕಸ್ಸಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಜಮ್ಬುಕಸಿಙ್ಗಾಲಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಚಙ್ಗವಾರಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ದಬ್ಬಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಇಣಸಾಧಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಅನುವಿಚಿನಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಸಾರಥಿಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಭೋಜಕಸ್ಸ
ತುನ್ನವಾಯಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ನಾವಿಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
ಭಮರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀತಿ।
ಮಾತಿಕಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧. ಗದ್ರಭವಗ್ಗೋ
೧. ಗದ್ರಭಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ, ಜಣ್ಣುಕೇನಾಭಿವಸ್ಸತಿ।
ಅಲಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ, ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ’’’ತಿ॥
ಗದ್ರಭಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಕುಕ್ಕುಟಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಪಥವಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ಖಣಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹಾರಂ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹಾರಂ ಅಜ್ಝೋಹರಿತಬ್ಬಂ ‘ನೇವ ದವಾಯ ನ ಮದಾಯ
‘‘‘ಕನ್ತಾರೇ ಪುತ್ತಮಂಸಂವ, ಅಕ್ಖಸ್ಸಬ್ಭಞ್ಜನಂ ಯಥಾ।
ಏವಂ ಆಹರಿ ಆಹಾರಂ, ಯಾಪನತ್ಥಮಮುಚ್ಛಿತೋ’ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಸಚಕ್ಖುಕೋಪಿ ರತ್ತಿಂ ಅನ್ಧೋ ಹೋತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅನನ್ಧೇನೇವ ಅನ್ಧೇನ ವಿಯ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಅರಞ್ಞೇಪಿ ಗೋಚರಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೇನಪಿ ರಜನೀಯೇಸು ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಅನ್ಧೇನ ಬಧಿರೇನ ಮೂಗೇನ ವಿಯ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ನಾನುಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನೇನ –
‘ಚಕ್ಖುಮಾಸ್ಸ ಯಥಾ ಅನ್ಧೋ, ಸೋತವಾ ಬಧಿರೋ ಯಥಾ।
ಪಞ್ಞವಾಸ್ಸ
ಅತ್ತಅತ್ಥೇ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಯಥಾ ಸುದನ್ತೋ ಮಾತಙ್ಗೋ, ಸಕಂ ಸೋಣ್ಡಂ ನ ಮದ್ದತಿ।
ಭಕ್ಖಾಭಕ್ಖಂ ವಿಜಾನಾತಿ, ಅತ್ತನೋ ವುತ್ತಿಕಪ್ಪನಂ॥
‘‘‘ತಥೇವ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೇನ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೇನ ವಾ ಪನ।
ಜಿನವಚನಂ ನ ಮದ್ದಿತಬ್ಬಂ, ಮನಸಿಕಾರವರುತ್ತಮ’’’ನ್ತಿ॥
ಕುಕ್ಕುಟಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ಕಲನ್ದಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕಲನ್ದಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಲನ್ದಕೋ ಪಟಿಸತ್ತುಮ್ಹಿ ಓಪತನ್ತೇ ನಙ್ಗುಟ್ಠಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ತೇನೇವ ನಙ್ಗುಟ್ಠಲಗುಳೇನ ಪಟಿಸತ್ತುಂ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಿಲೇಸಸತ್ತುಮ್ಹಿ ಓಪತನ್ತೇ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಲಗುಳಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ತೇನೇವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಲಗುಳೇನ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಾ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಲನ್ದಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಚೂಳಪನ್ಥಕೇನ –
‘ಯದಾ ಕಿಲೇಸಾ ಓಪತನ್ತಿ, ಸಾಮಞ್ಞಗುಣಧಂಸನಾ।
ಸತಿಪಟ್ಠಾನಲಗುಳೇನ, ಹನ್ತಬ್ಬಾ ತೇ ಪುನಪ್ಪುನ’’’ನ್ತಿ॥
ಕಲನ್ದಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
೪. ದೀಪಿನಿಯಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಉಸಭೋರಿವ ಛೇತ್ವ ಬನ್ಧನಾನಿ, ನಾಗೋ ಪೂತಿಲತಂವ ದಾಲಯಿತ್ವಾ।
ನಾಹಂ ಪುನುಪೇಸ್ಸಂ ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಂ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವಾ’’’ತಿ॥
ದೀಪಿನಿಯಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ದೀಪಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ದೀಪಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕೋ ಅರಞ್ಞೇ ತಿಣಗಹನಂ ವಾ ವನಗಹನಂ ವಾ ಪಬ್ಬತಗಹನಂ ವಾ ನಿಸ್ಸಾಯ ನಿಲೀಯಿತ್ವಾ ಮಿಗೇ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿವೇಕಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ ಅರಞ್ಞಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ಪಬ್ಬತಂ ಕನ್ದರಂ ಗಿರಿಗುಹಂ ಸುಸಾನಂ ವನಪತ್ಥಂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಂ ಪಲಾಲಪುಞ್ಜಂ ಅಪ್ಪಸದ್ದಂ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಂ ವಿಜನವಾತಂ ಮನುಸ್ಸರಾಹಸೇಯ್ಯಕಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸಾರುಪ್ಪಂ; ವಿವೇಕಂ ಸೇವಮಾನೋ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗೀ ಯೋಗಾವಚರೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಛಳಭಿಞ್ಞಾಸು ಚ ವಸಿಭಾವಂ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇಹಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕೇಹಿ –
‘‘‘ಯಥಾಪಿ
ತಥೇವಾಯಂ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೋ, ಯುತ್ತಯೋಗೋ ವಿಪಸ್ಸಕೋ।
ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾನ, ಗಣ್ಹಾತಿ ಫಲಮುತ್ತಮ’ನ್ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿಕೋ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಸುಂ ವಧಿತ್ವಾ ವಾಮೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಪತಿತಂ ನ ಭಕ್ಖೇತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವೇಳುದಾನೇನ ವಾ ಪತ್ತದಾನೇನ ವಾ ಪುಪ್ಫದಾನೇನ ವಾ ಫಲದಾನೇನ ವಾ ಸಿನಾನದಾನೇನ ವಾ ಮತ್ತಿಕಾದಾನೇನ ವಾ ಚುಣ್ಣದಾನೇನ ವಾ ದನ್ತಕಟ್ಠದಾನೇನ
‘‘‘ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿವಿಪ್ಫಾರಾ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಮಧುಪಾಯಸಂ।
ಸಚೇ ಭುತ್ತೋ ಭವೇಯ್ಯಾಹಂ, ಸಾಜೀವೋ ಗರಹಿತೋ ಮಮ॥
‘‘‘ಯದಿಪಿ ಮೇ ಅನ್ತಗುಣಂ, ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಬಹೀ ಚರೇ।
ನೇವ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯಮಾಜೀವಂ, ಚಜಮಾನೋಪಿ ಜೀವಿತ’’’ನ್ತಿ॥
ದೀಪಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಉದಕಚರೋ ಉದಕೇಯೇವ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪಿನಾ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಪಥವಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ವಿವಿತ್ತೇ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಪಜಹಿತ್ವಾ ಸುಞ್ಞಂ ವಿವಿತ್ತಂ ಕಾನನಂ ವನಪತ್ಥಂ ಪಬ್ಬತಂ ಕನ್ದರಂ ಗಿರಿಗುಹಂ ಅಪ್ಪಸದ್ದಂ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಂ ಪವಿವಿತ್ತಮೋಗಾಹಿತ್ವಾ ವಿವಿತ್ತೇ ಯೇವ ವಾಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಉಪಸೇನೇನ ವಙ್ಗನ್ತಪುತ್ತೇನ –
‘‘‘ವಿವಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಂ, ವಾಳಮಿಗನಿಸೇವಿತಂ।
ಸೇವೇ ಸೇನಾಸನಂ ಭಿಕ್ಖು, ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಕಾರಣಾ’ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯದಿ ಕಞ್ಚಿ ಪಸ್ಸತಿ ವಾ, ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ ವಾ, ಸೋಣ್ಡಿಪಞ್ಚಮಾನಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಸಕೇ ಕಪಾಲೇ ನಿದಹಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ತಿಟ್ಠತಿ ಕಾಯಮನುರಕ್ಖನ್ತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಆಪತನ್ತೇಸು ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು ಸಂವರಕವಾಟಂ ಅನುಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಮಾನಸಂ ಸಮೋದಹಿತ್ವಾ ಸಂವರಂ ಕತ್ವಾ ಸತೇನ ಸಮ್ಪಜಾನೇನ ವಿಹಾತಬ್ಬಂ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಅನುರಕ್ಖಮಾನೇನ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರೇ ಕುಮ್ಮೂಪಮಸುತ್ತನ್ತೇ –
‘‘‘ಕುಮ್ಮೋವ
ಅನಿಸ್ಸಿತೋ
ಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ವಂಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ನವಙ್ಗಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ, ಅನುಲೋಮೇತ್ವಾನ ಸಬ್ಬದಾ।
ಕಪ್ಪಿಯೇ ಅನವಜ್ಜಸ್ಮಿಂ, ಠತ್ವಾಪಾಯಂ ಸಮುತ್ತರಿ’’’ನ್ತಿ॥
ವಂಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
೮. ಚಾಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೮. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಚಾಪಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಾಪೋ ಸುತಚ್ಛಿತೋ ನಮಿತೋ
‘‘‘ಚಾಪೋವೂನುದರೋ
ಪಟಿಲೋಮಂ ನ ವತ್ತೇಯ್ಯ, ಸ ರಾಜವಸತಿಂ ವಸೇ’’’ತಿ॥
ಚಾಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ।
೯. ವಾಯಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯಸೋ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಭೋಜನಂ ದಿಸ್ವಾ ಞಾತೀಹಿ ಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯೇ ತೇ ಲಾಭಾ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಧಮ್ಮಲದ್ಧಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಪತ್ತಪರಿಯಾಪನ್ನಮತ್ತಮ್ಪಿ, ತಥಾರೂಪೇಹಿ ಲಾಭೇಹಿ ಪಟಿವಿಭತ್ತಭೋಗಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ ಸೀಲವನ್ತೇಹಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಹಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯಸಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –
‘‘‘ಸಚೇ ಮೇ ಉಪನಾಮೇನ್ತಿ, ಯಥಾಲದ್ಧಂ ತಪಸ್ಸಿನೋ।
ಸಬ್ಬೇ ಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾನ, ತತೋ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಭೋಜನ’’’ನ್ತಿ॥
ವಾಯಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
೧೦. ಮಕ್ಕಟಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಮಕ್ಕಟಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಕ್ಕಟೋ ವಾಸಮುಪಗಚ್ಛನ್ತೋ ತಥಾರೂಪೇ ಓಕಾಸೇ ಮಹತಿಮಹಾರುಕ್ಖೇ ಪವಿವಿತ್ತೇ ಸಬ್ಬಟ್ಠಕಸಾಖೇ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಚಙ್ಕಮನ್ತೋಪಿ ತಿಟ್ಠನ್ತೋ, ನಿಸಜ್ಜಾಸಯನೇನ ವಾ।
ಪವನೇ ಸೋಭತೇ ಭಿಕ್ಖು, ಪವನನ್ತಂವ ವಣ್ಣಿತ’’’ನ್ತಿ॥
ಮಕ್ಕಟಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।
ಗದ್ರಭವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಗದ್ರಭೋ ಚೇವ
ಕುಮ್ಮೋ ವಂಸೋ ಚ ಚಾಪೋ ಚ, ವಾಯಸೋ ಅಥ ಮಕ್ಕಟೋತಿ॥
೨. ಸಮುದ್ದವಗ್ಗೋ
೧. ಲಾಬುಲತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಯಥಾ ಲಾಬುಲತಾ ನಾಮ, ತಿಣೇ ಕಟ್ಠೇ ಲತಾಯ ವಾ।
ಆಲಮ್ಬಿತ್ವಾ ಸೋಣ್ಡಿಕಾಹಿ, ತತೋ ವಡ್ಢತಿ ಉಪ್ಪರಿ॥
‘‘‘ತಥೇವ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೇನ, ಅರಹತ್ತಫಲಕಾಮಿನಾ।
ಆರಮ್ಮಣಂ ಆಲಮ್ಬಿತ್ವಾ, ವಡ್ಢಿತಬ್ಬಂ ಅಸೇಕ್ಖಫಲೇ’’’ತಿ॥
ಲಾಬುಲತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಪದುಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪದುಮಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪದುಮಂ ಉದಕಾ ಅಚ್ಚುಗ್ಗಮ್ಮ ಠಾತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಲೋಕಂ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಅಚ್ಚುಗ್ಗಮ್ಮ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇ ಠಾತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪದುಮಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
ಪದುಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ಬೀಜಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಬೀಜಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಬೀಜಂ ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಸಮಾನಂ ಭದ್ದಕೇ ಖೇತ್ತೇ ವುತ್ತಂ ದೇವೇ ಸಮ್ಮಾ ಧಾರಂ ಪವೇಚ್ಛನ್ತೇ ಸುಬಹೂನಿ ಫಲಾನಿ ಅನುದಸ್ಸತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯಥಾ ಪಟಿಪಾದಿತಂ ಸೀಲಂ ಕೇವಲಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಮನುದಸ್ಸತಿ। ಏವಂ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬೀಜಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬೀಜಂ ಸುಪರಿಸೋಧಿತೇ ಖೇತ್ತೇ ರೋಪಿತಂ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಸಂವಿರೂಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಮಾನಸಂ ಸುಪರಿಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಞ್ಞಾಗಾರೇ ಪರಿಸೋಧಿತಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಖೇತ್ತವರೇ ಖಿತ್ತಂ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ವಿರೂಹತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬೀಜಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ
‘‘‘ಯಥಾಪಿ
ವಿಪುಲಂ ತಸ್ಸ ಫಲಂ ಹೋತಿ, ಅಪಿ ತೋಸೇತಿ ಕಸ್ಸಕಂ॥
‘‘‘ತಥೇವ ಯೋಗಿನೋ ಚಿತ್ತಂ, ಸುಞ್ಞಾಗಾರೇ ವಿಸೋಧಿತಂ।
ಸತಿಪಟ್ಠಾನಖೇತ್ತಮ್ಹಿ, ಖಿಪ್ಪಮೇವ ವಿರೂಹತೀ’’’ತಿ॥
ಬೀಜಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
೪. ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಾ ನಾಮ, ಪಾದಪೋ ಧರಣೀರುಹೋ।
ಅನ್ತೋಪಥವಿಯಂ ಯೇವ, ಸತಹತ್ಥೋಪಿ ವಡ್ಢತಿ॥
‘‘‘ಯಥಾ ಕಾಲಮ್ಹಿ ಸಮ್ಪತ್ತೇ, ಪರಿಪಾಕೇನ ಸೋ ದುಮೋ।
ಉಗ್ಗಞ್ಛಿತ್ವಾನ ಏಕಾಹಂ, ಸತಹತ್ಥೋಪಿ ವಡ್ಢತಿ॥
‘‘‘ಏವಮೇವಾಹಂ ಮಹಾವೀರ, ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಾ ವಿಯ।
ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಸುಞ್ಞಾಗಾರೇ, ಧಮ್ಮತೋ ಅಭಿವಡ್ಢಯಿ’’’ನ್ತಿ॥
ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ನಾವಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ನಾವಾ ಬಹುವಿಧಊಮಿತ್ಥನಿತವೇಗವಿಸಟಮಾವಟ್ಟವೇಗಂ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ವಿತಕ್ಕೇನ್ತಾ ಚ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ವಿತಕ್ಕೇಯ್ಯಾಥ, ‘‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’ತಿ ವಿತಕ್ಕೇಯ್ಯಾಥ, ‘‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’ತಿ ವಿತಕ್ಕೇಯ್ಯಾಥ, ‘‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’ತಿ ವಿತಕ್ಕೇಯ್ಯಾಥಾ’’’ತಿ।
ನಾವಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ನಾವಾಲಗ್ಗನಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ನಾವಾಲಗ್ಗನಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ನಾವಾಲಗ್ಗನಕಂ ನ ಪ್ಲವತಿ
‘‘‘ಯಥಾ
ತಥೇವ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೇ, ಮಾ ಪ್ಲವಥ ವಿಸೀದಥಾ’’’ತಿ॥
ನಾವಾಲಗ್ಗನಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ಕೂಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕೂಪಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೂಪೋ ರಜ್ಜುಞ್ಚ ವರತ್ತಞ್ಚ ಲಙ್ಕಾರಞ್ಚ ಧಾರೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತೇ ಆಲೋಕಿತೇ ವಿಲೋಕಿತೇ ಸಮಿಞ್ಜಿತೇ ಪಸಾರಿತೇ ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣೇ ಅಸಿತೇ ಪೀತೇ ಖಾಯಿತೇ ಸಾಯಿತೇ ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವಕಮ್ಮೇ ಗತೇ ಠಿತೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ಸುತ್ತೇ ಜಾಗರಿತೇ ಭಾಸಿತೇ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಸಮ್ಪಜಾನಕಾರಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೂಪಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ‘ಸತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರೇಯ್ಯ ಸಮ್ಪಜಾನೋ, ಅಯಂ ವೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನುಸಾಸನೀ’’’ತಿ।
ಕೂಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
೮. ನಿಯಾಮಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೮. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಅಪ್ಪಮಾದರತಾ
ದುಗ್ಗಾ ಉದ್ಧರಥತ್ತಾನಂ, ಪಙ್ಕೇ ಸನ್ನೋವ
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ನಿಯಾಮಕೋ ಯನ್ತೇ ಮುದ್ದಿಕಂ ದೇತಿ ‘ಮಾ ಕೋಚಿ ಯನ್ತಂ ಆಮಸಿತ್ಥಾ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಚಿತ್ತೇ ಸಂವರಮುದ್ದಿಕಾ ದಾತಬ್ಬಾ ‘ಮಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಕಂ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಂ ವಿತಕ್ಕೇಸೀ’ತಿ, ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ನಿಯಾಮಕಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರೇ ‘ಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾಪಕೇ ಅಕುಸಲೇ ವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಯ್ಯಾಥ, ಸೇಯ್ಯಥೀದಂ, ಕಾಮವಿತಕ್ಕಂ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕಂ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕ’’’ನ್ತಿ।
ನಿಯಾಮಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ।
೯. ಕಮ್ಮಕಾರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಕಾಯಂ
ಕಾಯೇ ಸಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾನ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’ತಿ॥
ಕಮ್ಮಕಾರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
೧೦. ಸಮುದ್ದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮುತ್ತಾಮಣಿವೇಳುರಿಯಸಙ್ಖಸಿಲಾಪವಾಳಫಲಿಕಮಣಿವಿವಿಧರತನನಿಚಯಂ ಧಾರೇನ್ತೋ ಪಿದಹತಿ, ನ ಬಹಿ ವಿಕಿರತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಮಗ್ಗಫಲಝಾನವಿಮೋಕ್ಖಸಮಾಧಿಸಮಾಪತ್ತಿವಿಪಸ್ಸನಾಭಿಞ್ಞಾವಿವಿಧಗುಣರತನಾನಿ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮಹನ್ತೇಹಿ ಮಹಾಭೂತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಂ ಸನ್ತುಟ್ಠಂ ಧುತವಾದಂ ಸಲ್ಲೇಖವುತ್ತಿಂ ಆಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಂ ಲಜ್ಜಿಂ ಪೇಸಲಂ ಗರುಂ ಭಾವನೀಯಂ ವತ್ತಾರಂ ವಚನಕ್ಖಮಂ ಚೋದಕಂ ಪಾಪಗರಹಿಂ ಓವಾದಕಂ ಅನುಸಾಸಕಂ ವಿಞ್ಞಾಪಕಂ ಸನ್ದಸ್ಸಕಂ ಸಮಾದಪಕಂ ಸಮುತ್ತೇಜಕಂ ಸಮ್ಪಹಂಸಕಂ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಸಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ನವಸಲಿಲಸಮ್ಪುಣ್ಣಾಹಿ ಗಙ್ಗಾಯಮುನಾಅಚಿರವತೀಸರಭೂಮಹೀಆದೀಹಿ ನದೀಸತಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಸಲಿಲಧಾರಾಹಿ ಚ ಪೂರಿತೋಪಿ ಸಕಂ ವೇಲಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕವನ್ದನಮಾನನಪೂಜನಕಾರಣಾ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದವೀತಿಕ್ಕಮೋ ನ ಕರಣೀಯೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ
‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಮಹಾರಾಜ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಅಗ್ಗಿ ಯಥಾ ತಿಣಕಟ್ಠಂ ದಹನ್ತೋ, ನ ತಪ್ಪತಿ ಸಾಗರೋ ವಾ ನದೀಹಿ।
ಏವಮ್ಪಿ ಚೇ
ಸಮುದ್ದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।ಸಮುದ್ದವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ
ಲಾಬುಲತಾ ಚ ಪದುಮಂ, ಬೀಜಂ ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಾ।
ನಾವಾ ಚ ನಾವಾಲಗ್ಗನಂ, ಕೂಪೋ ನಿಯಾಮಕೋ ತಥಾ।
ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಸಮುದ್ದೋ ಚ, ವಗ್ಗೋ ತೇನ ಪವುಚ್ಚತೀತಿ॥
೩. ಪಥವೀವಗ್ಗೋ
೧. ಪಥವೀಅಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಮಣ್ಡನವಿಭೂಸನಾಪಗತಾ ಸಕಗನ್ಧಪರಿಭಾವಿತಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿಭೂಸನಾಪಗತೇನ ಸಕಸೀಲಗನ್ಧಪರಿಭಾವಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ನಿರನ್ತರಾ ಅಖಣ್ಡಚ್ಛಿದ್ದಾ ಅಸುಸಿರಾ ಬಹಲಾ ಘನಾ ವಿತ್ಥಿಣ್ಣಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ನಿರನ್ತರಮಖಣ್ಡಚ್ಛಿದ್ದಮಸುಸಿರಬಹಲಘನವಿತ್ಥಿಣ್ಣಸೀಲೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಗಾಮನಿಗಮನಗರಜನಪದರುಕ್ಖಪಬ್ಬತನದೀತಳಾಕಪೋಕ್ಖರಣೀಮಿಗಪಕ್ಖಿಮನುಜನರನಾರಿಗಣಂ ಧಾರೇನ್ತೀಪಿ ಅಕಿಲಾಸು ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಓವದನ್ತೇನಪಿ ಅನುಸಾಸನ್ತೇನಪಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೇನಪಿ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇನಪಿ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇನಪಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇನಪಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇನಪಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸು ಅಕಿಲಾಸುನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವಿಯಾ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಏಕಞ್ಚೇ
ಏಕಞ್ಚೇಬಾಹಂ ಗನ್ಧೇನ, ಆಲಿಮ್ಪೇಯ್ಯ ಪಮೋದಿತಾ
‘‘‘ಅಮುಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಘೋ ನತ್ಥಿ, ರಾಗೋ ಅಸ್ಮಿಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ।
ಪಥವೀಸಮಚಿತ್ತಾ ತೇ, ತಾದಿಸಾ ಸಮಣಾ ಮಮಾ’’’ತಿ॥
ಪಥವೀಅಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಆಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಆಪಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಪೋ ಸುಸಣ್ಠಿತಮಕಮ್ಪಿತಮಲುಳಿತಸಭಾವಪರಿಸುದ್ಧೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕುಹನಲಪನನೇಮಿತ್ತಕನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸುಸಣ್ಠಿತಮಕಮ್ಪಿತಮಲುಳಿತಸಭಾವಪರಿಸುದ್ಧಾಚಾರೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಪಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಪೋ ಸೀತಲಸಭಾವಸಣ್ಠಿತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತೇಸು ಖನ್ತಿಮೇತ್ತಾನುದ್ದಯಸಮ್ಪನ್ನೇನ ಹಿತೇಸಿನಾ ಅನುಕಮ್ಪಕೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಪಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಪೋ ಅಸುಚಿಂ ಸುಚಿಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಗಾಮೇ ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇ ಉಪಜ್ಝಾಯಮತ್ತೇಸು ಆಚರಿಯೇ ಆಚರಿಯಮತ್ತೇಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನಧಿಕರಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ ಅನವಸೇಸಕಾರಿನಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಪಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ವರಞ್ಚೇ ಮೇ ಅದೋ ಸಕ್ಕ, ಸಬ್ಬಭೂತಾನಮಿಸ್ಸರ।
ನ ಮನೋ ವಾ ಸರೀರಂ ವಾ, ಮಂ-ಕತೇ ಸಕ್ಕ ಕಸ್ಸಚಿ।
ಕದಾಚಿ ಉಪಹಞ್ಞೇಥ, ಏತಂ ಸಕ್ಕ ವರಂ ವರೇ’’’ತಿ॥
ಆಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ತೇಜಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ತೇಜಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜೋ ತಿಣಕಟ್ಠಸಾಖಾಪಲಾಸಂ ಡಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯೇ ತೇ ಅಬ್ಭನ್ತರಾ ವಾ ಬಾಹಿರಾ ವಾ ಕಿಲೇಸಾ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಾರಮ್ಮಣಾನುಭವನಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಞಾಣಗ್ಗಿನಾ ಡಹಿತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜೋ ನಿದ್ದಯೋ ಅಕಾರುಣಿಕೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇಸು ಕಾರುಞ್ಞಾನುದ್ದಯಾ ನ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜೋ ಸೀತಂ ಪಟಿಹನತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜೋ ಅನುನಯಪ್ಪಟಿಘವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ಉಣ್ಹಮಭಿಜನೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅನುನಯಪ್ಪಟಿಘವಿಪ್ಪಮುತ್ತೇನ ತೇಜೋಸಮೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಜಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘ತೇಜೋಸಮಂ
ತೇಜಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
೪. ವಾಯುಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ವಾಯುಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯು ಸುಪುಪ್ಫಿತವನಸಣ್ಡನ್ತರಂ ಅಭಿವಾಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿಮುತ್ತಿವರಕುಸುಮಪುಪ್ಫಿತಾರಮ್ಮಣವನನ್ತರೇ ರಮಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯುಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯು ಧರಣೀರುಹಪಾದಪಗಣೇ ಮಥಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವನನ್ತರಗತೇನ ಸಙ್ಖಾರೇ ವಿಚಿನನ್ತೇನ ಕಿಲೇಸಾ ಮಥಯಿತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯುಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯು ಆಕಾಸೇ ಚರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯು ಗನ್ಧಂ ಅನುಭವತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅತ್ತನೋ ಸೀಲವರಸುರಭಿಗನ್ಧೋ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಯು ನಿರಾಲಯೋ ಅನಿಕೇತವಾಸೀ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ನಿರಾಲಯಮನಿಕೇತಮಸನ್ಥವೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ
‘‘‘ಸನ್ಥವಾತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ।
ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’’’ನ್ತಿ॥
ವಾಯುಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ಪಬ್ಬತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ
‘‘‘ಸೇಲೋ
ಏವಂ ನಿನ್ದಾಪಸಂಸಾಸು, ನ ಸಮಿಞ್ಜನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ’ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೋ ಥದ್ಧೋ ನ ಕೇನಚಿ ಸಂಸಟ್ಠೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಥದ್ಧೇನ ಅಸಂಸಟ್ಠೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನ ಕೇನಚಿ ಸಂಸಗ್ಗೋ ಕರಣೀಯೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘‘ಅಸಂಸಟ್ಠಂ ಗಹಟ್ಠೇಹಿ, ಅನಾಗಾರೇಹಿ ಚೂಭಯಂ।
ಅನೋಕಸಾರಿಮಪ್ಪಿಚ್ಛಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ನ್ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೇ ಬೀಜಂ ನ ವಿರೂಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಕಮಾನಸೇ ಕಿಲೇಸಾ ನ ವಿರೂಹಾಪೇತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸುಭೂತಿನಾ –
‘‘‘ರಾಗೂಪಸಂಹಿತಂ
ಸಯಂವ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಾಮಿ
‘‘‘ರಜ್ಜಸೇ
ಮುಯ್ಹಸೇ
‘‘‘ವಿಸುದ್ಧಾನಂ
ಮಾ ಖೋ ವಿಸುದ್ಧಂ ದೂಸೇಸಿ, ನಿಕ್ಖಮಸ್ಸು ವನಾ ತುವ’ನ್ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತೋ ಅಚ್ಚುಗ್ಗತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಞಾಣಚ್ಚುಗ್ಗತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘‘ಪಮಾದಂ ಅಪ್ಪಮಾದೇನ, ಯದಾ ನುದತಿ ಪಣ್ಡಿತೋ।
ಪಞ್ಞಾಪಾಸಾದಮಾರುಯ್ಹ, ಅಸೋಕೋ ಸೋಕಿನಿಂ ಪಜಂ।
ಪಬ್ಬತಟ್ಠೋವ ಭೂಮಟ್ಠೇ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಲಾಭೇನ ಉನ್ನತೋ ಲೋಕೋ, ಅಲಾಭೇನ ಚ ಓನತೋ।
ಲಾಭಾಲಾಭೇನ ಏಕತ್ಥಾ
ಪಬ್ಬತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ಆಕಾಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಆಕಾಸಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಅಗಯ್ಹೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸೋ ಇಸಿತಾಪಸಭೂತದಿಜಗಣಾನುಸಞ್ಚರಿತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ‘ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನತ್ತಾ’ತಿ ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಮಾನಸಂ ಸಞ್ಚಾರಯಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸೋ ಸನ್ತಾಸನೀಯೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸೋ ಅನನ್ತೋ ಅಪ್ಪಮಾಣೋ ಅಪರಿಮೇಯ್ಯೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅನನ್ತಸೀಲೇನ ಅಪರಿಮಿತಞಾಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಕಾಸೋ ಅಲಗ್ಗೋ ಅಸತ್ತೋ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಅಪಲಿಬುದ್ಧೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ
ಆಕಾಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ಚನ್ದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಚನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದೋ ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದೋ ಉಳಾರಾಧಿಪತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉಳಾರೇನ ಛನ್ದಾಧಿಪತಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದೋ ನಿಸಾಯ ಚರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪವಿವಿತ್ತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದಸ್ಸ ತತಿಯಂ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದೋ ವಿಮಾನಕೇತು, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸೀಲಕೇತುನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚನ್ದೋ ಆಯಾಚಿತಪತ್ಥಿತೋ ಉದೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ
ಚನ್ದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
೮. ಸೂರಿಯಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೮. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಸೂರಿಯಸ್ಸ
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯೋ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಚರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯೋ ರಂಸಿಮಾಲೀ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆರಮ್ಮಣಮಾಲಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯೋ ಮಹಾಜನಕಾಯಂ ಸನ್ತಾಪೇನ್ತೋ ಚರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆಚಾರಸೀಲಗುಣವತ್ತಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯೋ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕೇ ದಸ್ಸೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಬಲಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸತಿಪಟ್ಠಾನಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಇದ್ಧಿಪಾದಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಸತ್ತಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ವಙ್ಗೀಸೇನ –
‘‘‘ಯಥಾಪಿ ಸೂರಿಯೋ ಉದಯನ್ತೋ, ರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ ಪಾಣಿನಂ।
ಸುಚಿಞ್ಚ ಅಸುಚಿಞ್ಚಾಪಿ, ಕಲ್ಯಾಣಞ್ಚಾಪಿ ಪಾಪಕಂ॥
‘‘‘ತಥಾ
ಪಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ ವಿವಿಧಂ, ಆದಿಚ್ಚೋವುದಯಂ ಯಥಾ’’’ತಿ॥
ಸೂರಿಯಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ।
೯. ಸಕ್ಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಸಕ್ಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಕ್ಕೋ ಏಕನ್ತಸುಖಸಮಪ್ಪಿತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಏಕನ್ತಪವಿವೇಕಸುಖಾಭಿರತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವೇ ದಿಸ್ವಾ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಹಾಸಮಭಿಜನೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಲೀನಮತನ್ದಿತಂ ಸನ್ತಂ ಮಾನಸಂ ಪಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಹಾಸಮಭಿಜನೇತಬ್ಬಂ, ಉಟ್ಠಹಿತಬ್ಬಂ ಘಟಿತಬ್ಬಂ ವಾಯಮಿತಬ್ಬಂ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಸಾಸನೇ ತೇ ಮಹಾವೀರ, ಯತೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಅಹಂ।
ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಮಾನಸಂ ಕಾಮಸಂಹಿತ’’’ನ್ತಿ॥
ಸಕ್ಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
೧೦. ಚಕ್ಕವತ್ತಿಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ವಿಜಿತೇ ಚೋರಾ ನ ಉಟ್ಠಹನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಾಮರಾಗಬ್ಯಾಪಾದವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕಾ ನ ಉಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘‘ವಿತಕ್ಕೂಪಸಮೇ ಚ ಯೋ ರತೋ, ಅಸುಭಂ ಭಾವಯತೇ
ಏಸ ಖೋ ಬ್ಯನ್ತಿಕಾಹಿತಿ, ಏಸ ಛೇಚ್ಛತಿ ಮಾರಬನ್ಧನ’ನ್ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಸಮುದ್ದಪರಿಯನ್ತಂ ಮಹಾಪಥವಿಂ ಅನುಯಾಯತಿ ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಕಾನಿ ವಿಚಿನಮಾನೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಇಮೇಹಿ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ
‘ಕಥಮ್ಭೂತಸ್ಸ ಮೇ ರತ್ತಿನ್ದಿವಾ ವೀತಿವತ್ತನ್ತೀತಿ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರಬಾಹಿರಾರಕ್ಖಾ ಸುಸಂವಿಹಿತಾ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಬ್ಭನ್ತರಾನಂ ಬಾಹಿರಾನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಆರಕ್ಖಾಯ ಸತಿದೋವಾರಿಕೋ ಠಪೇತಬ್ಬೋ। ಇದಂ
‘ಸತಿದೋವಾರಿಕೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅಕುಸಲಂ ಪಜಹತಿ ಕುಸಲಂ ಭಾವೇತಿ, ಸಾವಜ್ಜಂ ಪಜಹತಿ, ಅನವಜ್ಜಂ ಭಾವೇತಿ, ಸುದ್ಧಮತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತೀ’’’ತಿ।
ಚಕ್ಕವತ್ತಿಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।
ಪಥವೀವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಪಥವೀ ಆಪೋ ಚ ತೇಜೋ ಚ, ವಾಯೋ ಚ ಪಬ್ಬತೇನ ಚ।
ಆಕಾಸೋ ಚನ್ದಸೂರಿಯೋ ಚ, ಸಕ್ಕೋ ಚ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಾತಿ॥
೪. ಉಪಚಿಕಾವಗ್ಗೋ
೧. ಉಪಚಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಸೀಲಸಂವರಛದನಂ, ಯೋಗೀ ಕತ್ವಾನ ಮಾನಸಂ।
ಅನುಪಲಿತ್ತೋ ಲೋಕೇನ, ಭಯಾ ಚ ಪರಿಮುಚ್ಚತೀ’’’ತಿ॥
ಉಪಚಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಬಿಳಾರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಬಿಳಾರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಿಳಾರೋ ಗುಹಾಗತೋಪಿ ಸುಸಿರಗತೋಪಿ ಹಮ್ಮಿಯನ್ತರಗತೋಪಿ ಉನ್ದೂರಂ ಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಗಾಮಗತೇನಾಪಿ ಅರಞ್ಞಗತೇನಾಪಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೇನಾಪಿ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೇನಾಪಿ ಸತತಂ ಸಮಿತಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತೇನ ಕಾಯಗತಾಸತಿಭೋಜನಂ ಯೇವ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಿಳಾರಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘‘ನ ಇತೋ ದೂರೇ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಭವಗ್ಗಂ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ।
ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಮ್ಹಿ ವೋಹಾರೇ, ಸಕೇ ಕಾಯಮ್ಹಿ ವಿನ್ದಥಾ’’’ತಿ॥
ಬಿಳಾರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ಉನ್ದೂರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಉನ್ದೂರಸ್ಸ
‘‘‘ಧಮ್ಮಾಸೀಸಂ
ಅನೋಲೀನೋ ವಿಹರತಿ, ಉಪಸನ್ತೋ ಸದಾ ಸತೋ’’’ತಿ॥
ಉನ್ದೂರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
೪. ವಿಚ್ಛಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಞಾಣಖಗ್ಗಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ವಿಹರನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸಕೋ।
ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ಸಬ್ಬಭಯಾ, ದುಪ್ಪಸಹೋ ಚ ಸೋ ಭವೇ’’’ತಿ॥
ವಿಚ್ಛಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ನಕುಲಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ನಕುಲಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ನಕುಲೋ ಉರಗಮುಪಗಚ್ಛನ್ತೋ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಕಾಯಂ ಪರಿಭಾವೇತ್ವಾ ಉರಗಮುಪಗಚ್ಛತಿ ಗಹೇತುಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕೋಧಾಘಾತಬಹುಲಂ ಕಲಹವಿಗ್ಗಹವಿವಾದವಿರೋಧಾಭಿಭೂತಂ ಲೋಕಮುಪಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಮೇತ್ತಾಭೇಸಜ್ಜೇನ ಮಾನಸಂ ಅನುಲಿಮ್ಪಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ನಕುಲಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –
‘‘‘ತಸ್ಮಾ ಸಕಂ ಪರೇಸಮ್ಪಿ, ಕಾತಬ್ಬಾ ಮೇತ್ತಭಾವನಾ।
ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಫರಿತಬ್ಬಂ, ಏತಂ ಬುದ್ಧಾನ ಸಾಸನ’’’ನ್ತಿ॥
ನಕುಲಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಸೇನಾಸನಮ್ಹಾ ಓರುಯ್ಹ, ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿಂ।
ಭುಞ್ಜನ್ತಂ ಪುರಿಸಂ ಕುಟ್ಠಿಂ, ಸಕ್ಕಚ್ಚ ನಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂ॥
‘‘‘ಸೋ
ಆಲೋಪಂ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಸ್ಸ, ಅಙ್ಗುಲಿಪೇತ್ಥ ಛಿಜ್ಜಥ॥
‘‘‘ಕುಟ್ಟಮೂಲಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಾಯ, ಆಲೋಪಂ ತಂ ಅಭುಞ್ಜಿಸಂ।
ಭುಞ್ಜಮಾನೇ ವಾ ಭುತ್ತೇ ವಾ, ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ॥
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಜರಸಿಙ್ಗಾಲೋ ಭೋಜನಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ನ ವಿಚಿನಾತಿ ಲೂಖಂ ವಾ ಪಣೀತಂ ವಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಭೋಜನಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ನ ವಿಚಿನಿತಬ್ಬಂ ‘ಲೂಖಂ ವಾ ಪಣೀತಂ ವಾ ಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಾ ಅಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಾ’ತಿ, ಯಥಾಲದ್ಧೇನ ಸನ್ತುಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಉಪಸೇನೇನ ವಙ್ಗನ್ತಪುತ್ತೇನ –
‘‘‘ಲೂಖೇನಪಿ ಚ ಸನ್ತುಸ್ಸೇ, ನಾಞ್ಞಂ ಪತ್ಥೇ ರಸಂ ಬಹುಂ।
ರಸೇಸು ಅನುಗಿದ್ಧಸ್ಸ, ಝಾನೇ ನ ರಮತೇ
ಇತರೀತರೇನ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ
ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ಮಿಗಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಲೋಮಹಂಸನಪರಿಯಾಯೇ –
‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯಾ ತಾ ರತ್ತಿಯೋ ಸೀತಾ ಹೇಮನ್ತಿಕಾ ಅನ್ತರಟ್ಠಕಾ ಹಿಮಪಾತಸಮಯಾ
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಿಗೋ ಮನುಸ್ಸೇ ದಿಸ್ವಾ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾ ಪಲಾಯತಿ ‘ಮಾ ಮಂ ತೇ ಅದ್ದಸಂಸೂ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಭಣ್ಡನಕಲಹವಿಗ್ಗಹವಿವಾದಸೀಲೇ ದುಸ್ಸೀಲೇ ಕುಸೀತೇ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮೇ ದಿಸ್ವಾ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾ ಪಲಾಯಿತಬ್ಬಂ ‘ಮಾ ಮಂ ತೇ ಅದ್ದಸಂಸು, ಅಹಞ್ಚ ತೇ ಮಾ ಅದ್ದಸ’ನ್ತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಿಗಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –
‘‘‘ಮಾ ಮೇ ಕದಾಚಿ ಪಾಪಿಚ್ಛೋ, ಕುಸೀತೋ ಹೀನವೀರಿಯೋ।
ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೋ ಅನಾಚಾರೋ, ಸಮ್ಮತೋ
ಮಿಗಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
೮. ಗೋರೂಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೮. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಗೋರೂಪೋ ಆದಿನ್ನಧುರೋ ಸುಖದುಕ್ಖೇನ ಧುರಂ ವಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆದಿನ್ನಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಗೋರೂಪೋ ಛನ್ದೇನ ಘಾಯಮಾನೋ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ಅನುಸಿಟ್ಠಿ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಗೋರೂಪೋ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ವಾಹಿಯಮಾನೋ ವಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಥೇರನವಮಜ್ಝಿಮಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಗಿಹಿಉಪಾಸಕಸ್ಸಾಪಿ ಓವಾದಾನುಸಾಸನೀ ಸಿರಸಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಗೋರೂಪಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –
‘‘‘ತದಹು ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಸನ್ತೋ, ಜಾತಿಯಾ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ।
ಸೋಪಿ ಮಂ ಅನುಸಾಸೇಯ್ಯ, ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮಿ ಮತ್ಥಕೇ
‘‘‘ತಿಬ್ಬಂ ಛನ್ದಞ್ಚ ಪೇಮಞ್ಚ, ತಸ್ಮಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಪೇ।
ಠಪೇಯ್ಯಾಚರಿಯಟ್ಠಾನೇ, ಸಕ್ಕಚ್ಚ ನಂ ಪುನಪ್ಪುನ’’’ನ್ತಿ॥
ಗೋರೂಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ।
೯. ವರಾಹಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವರಾಹೋ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಮುದಕಮುಪಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಿಕಾಯ ಪಥವಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ದೋಣಿಂ ಕತ್ವಾ ದೋಣಿಕಾಯ ಸಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ
‘‘‘ಕಾಯೇ
ಏಕಾಕಿಯೋ ಅದುತಿಯೋ, ಸೇತಿ ಆರಮ್ಮಣನ್ತರೇ’’’ತಿ॥
ವರಾಹಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
೧೦. ಹತ್ಥಿಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಹತ್ಥೀ ಸಬ್ಬಕಾಯೇನೇವ ಅಪಲೋಕೇತಿ, ಉಜುಕಂ ಯೇವ ಪೇಕ್ಖತಿ, ನ ದಿಸಾವಿದಿಸಾ ವಿಲೋಕೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಕಾಯೇನ ಅಪಲೋಕಿನಾ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಹತ್ಥೀ ಅನಿಬದ್ಧಸಯನೋ ಗೋಚರಾಯಮನುಗನ್ತ್ವಾ ನ ತಮೇವ ದೇಸಂ ವಾಸತ್ಥಮುಪಗಚ್ಛತಿ, ನ ಧುವಪ್ಪತಿಟ್ಠಾಲಯೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅನಿಬದ್ಧಸಯನೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನಿರಾಲಯೇನ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಯದಿ ಪಸ್ಸತಿ ವಿಪಸ್ಸಕೋ ಮನುಞ್ಞಂ ಪತಿರೂಪಂ ರುಚಿರದೇಸೇ ಭವಂ ಮಣ್ಡಪಂ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ವಾ ಗುಹಂ ವಾ ಪಬ್ಭಾರಂ ವಾ, ತತ್ಥೇವ ವಾಸಮುಪಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಧುವಪ್ಪತಿಟ್ಠಾಲಯೋ ನ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಹತ್ಥಿಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಹತ್ಥೀ ಉದಕಂ ಓಗಾಹಿತ್ವಾ ಸುಚಿವಿಮಲಸೀತಲಸಲಿಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಕುಮುದುಪ್ಪಲಪದುಮಪುಣ್ಡರೀಕಸಞ್ಛನ್ನಂ ಮಹತಿಮಹನ್ತಂ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಹತ್ಥೀ ಸತೋ ಪಾದಂ ಉದ್ಧರತಿ, ಸತೋ ಪಾದಂ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸತೇನ ಸಮ್ಪಜಾನೇನ ಪಾದಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಸತೇನ ಸಮ್ಪಜಾನೇನ ಪಾದಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ, ಅಭಿಕ್ಕಮಪಟಿಕ್ಕಮೇ ಸಮಿಞ್ಜನಪಸಾರಣೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸತೇನ ಸಮ್ಪಜಾನೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಹತ್ಥಿಸ್ಸ
‘‘‘ಕಾಯೇನ ಸಂವರೋ ಸಾಧು, ಸಾಧು ವಾಚಾಯ ಸಂವರೋ।
ಮನಸಾ ಸಂವರೋ ಸಾಧು, ಸಾಧು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಂವರೋ।
ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಂವುತೋ ಲಜ್ಜೀ, ರಕ್ಖಿತೋತಿ ಪವುಚ್ಚತೀ’’’ತಿ॥
ಹತ್ಥಿಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।ಉಪಚಿಕಾವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ
ಉಪಚಿಕಾ ಬಿಳಾರೋ ಚ, ಉನ್ದೂರೋ ವಿಚ್ಛಿಕೇನ ಚ।
ನಕುಲೋ ಸಿಙ್ಗಾಲೋ ಮಿಗೋ,
ಗೋರೂಪೋ ವರಾಹೋ ಹತ್ಥಿನಾ ದಸಾತಿ॥
೫. ಸೀಹವಗ್ಗೋ
೧. ಸೀಹಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹೋ ಚತುಚರಣೋ ವಿಕ್ಕನ್ತಚಾರೀ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಚತುರಿದ್ಧಿಪಾದಚರಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹೋ ಅಭಿರೂಪರುಚಿರಕೇಸರೀ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಭಿರೂಪರುಚಿರಸೀಲಕೇಸರಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹೋ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನೇಪಿ ನ ಕಸ್ಸಚಿ ಓನಮತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಪರಿಯಾದಾನೇಪಿ ನ ಕಸ್ಸಚಿ ಓನಮಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹೋ ಸಪದಾನಭಕ್ಖೋ ಯಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ನಿಪತತಿ, ತತ್ಥೇವ ಯಾವದತ್ಥಂ ಭಕ್ಖಯತಿ, ನ ವರಮಂಸಂ ವಿಚಿನಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಪದಾನಭಕ್ಖೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನ ಕುಲಾನಿ ವಿಚಿನಿತಬ್ಬಾನಿ, ನ ಪುಬ್ಬಗೇಹಂ ಹಿತ್ವಾ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಾನಿ, ನ ಭೋಜನಂ ವಿಚಿನಿತಬ್ಬಂ, ಯಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ಕಬಳಂ ಆದೀಯತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಯೇವ ಓಕಾಸೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸೀಹೋ ಅಸನ್ನಿಧಿಭಕ್ಖೋ, ಸಕಿಂ ಗೋಚರಂ ಭಕ್ಖಯಿತ್ವಾ ನ ಪುನ ತಂ ಉಪಗಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಸನ್ನಿಧಿಕಾರಪರಿಭೋಗಿನಾ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ
‘ಸನ್ತುಟ್ಠೋಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪೋ ಇತರೀತರೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ, ಇತರೀತರಪಿಣ್ಡಪಾತಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ, ನ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಹೇತು ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಅಲದ್ಧಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ನ ಪರಿತಸ್ಸತಿ, ಲದ್ಧಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅಗಧಿತೋ ಅಮುಚ್ಛಿತೋ ಅನಜ್ಝೋಸನ್ನೋ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವೀ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತೀ’’’ತಿ।
ಸೀಹಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಚಕ್ಕವಾಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಚಕ್ಕವಾಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀತಿ’’? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವಾಕೋ ಯಾವ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಾ ದುತಿಯಿಕಂ ನ ವಿಜಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯಾವ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಾ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ನ ವಿಜಹಿತಬ್ಬೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವಾಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವಾಕೋ ಪಾಣೇ ನ ವಿಹೇಠಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ನಿಹಿತದಣ್ಡೇನ ನಿಹಿತಸತ್ಥೇನ ಲಜ್ಜಿನಾ ದಯಾಪನ್ನೇನ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಕ್ಕವಾಕಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಚಕ್ಕವಾಕಜಾತಕೇ –
‘‘‘ಯೋ ನ ಹನ್ತಿ ನ ಘಾತೇತಿ, ನ ಜಿನಾತಿ ನ ಜಾಪಯೇ।
ಮೇತ್ತಂಸೋ
ಚಕ್ಕವಾಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ಪೇಣಾಹಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪೇಣಾಹಿಕಾಯ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪೇಣಾಹಿಕಾ ಸಕಪತಿಮ್ಹಿ ಉಸೂಯಾಯ ಛಾಪಕೇ ನ ಪೋಸಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಕಮನೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪೇಣಾಹಿಕಾ ಪವನೇ ದಿವಸಂ ಗೋಚರಂ ಚರಿತ್ವಾ ಸಾಯಂ ಪಕ್ಖಿಗಣಂ ಉಪೇತಿ ಅತ್ತನೋ ಗುತ್ತಿಯಾ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಏಕಕೇನ ಪವಿವೇಕಂ ಸೇವಿತಬ್ಬಂ ಸಂಯೋಜನಪರಿಮುತ್ತಿಯಾ, ತತ್ರ ರತಿಂ ಅಲಭಮಾನೇನ ಉಪವಾದಭಯಪರಿರಕ್ಖಣಾಯ ಸಙ್ಘಂ ಓಸರಿತ್ವಾ
‘‘‘ಸೇವೇಥ
ಸಚೇ ರತಿಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ತತ್ಥ, ಸಙ್ಘೇ ವಸೇ ರಕ್ಖಿತತ್ತೋ ಸತೀಮಾ’’’ತಿ॥
ಪೇಣಾಹಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
೪. ಘರಕಪೋತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪರಕುಲಂ, ಪಾನತ್ಥಂ ಭೋಜನಾಯ ವಾ
ಮಿತಂ ಖಾದೇ ಮಿತಂ ಭುಞ್ಜೇ, ನ ಚ ರೂಪೇ ಮನಂ ಕರೇ’’’ತಿ॥
ಘರಕಪೋತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ಉಲೂಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಉಲೂಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಉಲೂಕೋ ಕಾಕೇಹಿ ಪಟಿವಿರುದ್ಧೋ, ರತ್ತಿಂ ಕಾಕಸಙ್ಘಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬಹೂಪಿ ಕಾಕೇ ಹನತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಞ್ಞಾಣೇನ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾರಾಮೋ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನರತೋ ‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ‘‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’ತಿ ಯಥಾ ಭೂಥಂ ಪಜಾನಾತಿ
ಉಲೂಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ಸತಪತ್ತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಸತಪತ್ತಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತಪತ್ತೋ ರವಿತ್ವಾ ಪರೇಸಂ ಖೇಮಂ ವಾ ಭಯಂ ವಾ ಆಚಿಕ್ಖತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪರೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸಯಮಾನೇನ ವಿನಿಪಾತಂ ಭಯತೋ ದಸ್ಸಯಿತಬ್ಬಂ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಖೇಮತೋ ದಸ್ಸಯಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತಪತ್ತಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಪಿಣ್ಡೋಲಭಾರದ್ವಾಜೇನ –
‘‘‘ನಿರಯೇ ಭಯಸನ್ತಾಸಂ, ನಿಬ್ಬಾನೇ ವಿಪುಲಂ ಸುಖಂ।
ಉಭಯಾನೇತಾನತ್ಥಾನಿ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾನಿ ಯೋಗಿನಾ’’’ತಿ॥
ಸತಪತ್ತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ವಗ್ಗುಲಿಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಗ್ಗುಲಿ ಪರಗೇಹೇ ವಸಮಾನೋ ನ ತೇಸಂ ಪರಿಹಾನಿಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅತಿಯಾಚನಾಯ ವಾ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಬಹುಲತಾಯ ವಾ ಕಾಯದೋಸಬಹುಲತಾಯ ವಾ ಅತಿಭಾಣಿತಾಯ ವಾ ಸಮಾನಸುಖದುಕ್ಖತಾಯ ವಾ ನ ತೇಸಂ ಕೋಚಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಕರಣೀಯೋ, ನಪಿ ತೇಸಂ ಮೂಲಕಮ್ಮಂ ಪರಿಹಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬಥಾ ವಡ್ಢಿ ಯೇವ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ವಗ್ಗುಲಿಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ
‘‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಸೀಲೇನ ಸುತೇನ ಬುದ್ಧಿಯಾ, ಚಾಗೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಬಹೂಹಿ ಸಾಧುಹಿ।
ಧನೇನ ಧಞ್ಞೇನ ಚ ಖೇತ್ತವತ್ಥುನಾ, ಪುತ್ತೇಹಿ ದಾರೇಹಿ ಚತುಪ್ಪದೇಹಿ ಚ॥
‘‘‘ಞಾತೀಹಿ ಮಿತ್ತೇಹಿ ಚ ಬನ್ಧವೇಹಿ, ಬಲೇನ ವಣ್ಣೇನ ಸುಖೇನ ಚೂಭಯಂ।
ಕಥಂ ನ ಹಾಯೇಯ್ಯುಂ ಪರೇತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಅತ್ಥಸಮಿದ್ಧಿಞ್ಚ ಪನಾಭಿಕಙ್ಖತೀ’’’ತಿ॥
ವಗ್ಗುಲಿಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
೮. ಜಲೂಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೮. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಜಲೂಕಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಜಲೂಕಾ ಯತ್ಥ ಅಲ್ಲೀಯತಿ, ತತ್ಥೇವ ದಳ್ಹಂ ಅಲ್ಲೀಯಿತ್ವಾ ರುಹಿರಂ ಪಿವತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯಸ್ಮಿಂ ಆರಮ್ಮಣೇ
‘‘‘ಪರಿಸುದ್ಧೇನ
ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಪಾತಬ್ಬಂ, ವಿಮುತ್ತಿರಸಮಸೇಚನ’’’ನ್ತಿ॥
ಜಲೂಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ।
೯. ಸಪ್ಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಸಪ್ಪಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಪ್ಪೋ ಉರೇನ ಗಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಞ್ಞಾಯ ಚರಿತಬ್ಬಂ, ಪಞ್ಞಾಯ ಚರಮಾನಸ್ಸ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಞಾಯೇ ಚರತಿ, ವಿಲಕ್ಖಣಂ ವಿವಜ್ಜೇತಿ, ಸಲಕ್ಖಣಂ ಭಾವೇತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಪ್ಪೋ ಚರಮಾನೋ ಓಸಧಂ ಪರಿವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಚರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಪರಿವಜ್ಜೇನ್ತೇನ ಚರಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಪ್ಪಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಪ್ಪೋ ಮನುಸ್ಸೇ ದಿಸ್ವಾ ತಪ್ಪತಿ
‘‘‘ಮಯೇಕರತ್ತಂ
ತಮೇಕರತ್ತಂ
ಸಪ್ಪಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
೧೦. ಅಜಗರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಅಲ್ಲಂ
ಊನೂದರೋ ಮಿತಾಹಾರೋ, ಸತೋ ಭಿಕ್ಖು ಪರಿಬ್ಬಜೇ॥
‘‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಪಞ್ಚ ಆಲೋಪೇ, ಅಭುತ್ವಾ ಉದಕಂ ಪಿವೇ।
ಅಲಂ ಫಾಸು ವಿಹಾರಾಯ, ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ’’’ತಿ॥
ಅಜಗರಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।
ಸೀಹವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಕೇಸರೀ ಚಕ್ಕವಾಕೋ ಚ, ಪೇಣಾಹಿ ಘರಕಪೋತಕೋ।
ಉಲೂಕೋ ಸತಪತ್ತೋ ಚ, ವಗ್ಗುಲಿ ಚ ಜಲೂಪಿಕಾ।
ಸಪ್ಪೋ ಅಜಗರೋ ಚೇವ, ವಗ್ಗೋ ತೇನ ಪವುಚ್ಚತೀತಿ॥
೬. ಮಕ್ಕಟಕವಗ್ಗೋ
೧. ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಚಿತ್ತಂ ನಿಯಮೇ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು, ಸತಿಪಟ್ಠಾನವರುತ್ತಮೇ।
ಕಿಲೇಸಾ ತತ್ಥ ಲಗ್ಗಾ ಚೇ, ಹನ್ತಬ್ಬಾ ತೇ ವಿಪಸ್ಸಿನಾ’’’ತಿ॥
ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ
‘‘‘ಇಙ್ಘಂ
ಸಾರತ್ಥೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಥಾ’’’ತಿ॥
ಥನಸ್ಸಿತದಾರಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಅಪ್ಪಮಾದರತೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪಮಾದೇ ಭಯದಸ್ಸಿ ವಾ।
ಅಭಬ್ಬೋ ಪರಿಹಾನಾಯ, ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಿಕೇ’’’ತಿ॥
ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೪. ಪವನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಪವನಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ನಾಮ ಅಸುಚಿಜನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪರೇಸಂ ಅಪರದ್ಧಂ ಖಲಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ ನ ವಿವರಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ಸುಞ್ಞಂ ಪಚುರಜನೇಹಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ವಿವಿತ್ತಂ ಜನಸಮ್ಬಾಧರಹಿತಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಾಪಕೇಹಿ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅನರಿಯೇಹಿ ಪವಿವಿತ್ತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಂ ಅರಿಯಜನಸಂಸೇವಿತಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅರಿಯಜನಸಂಸೇವಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪವನಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರೇ –
‘‘‘ಪವಿವಿತ್ತೇಹಿ ಅರಿಯೇಹಿ, ಪಹಿತತ್ತೇಹಿ ಝಾಯಿಭಿ।
ನಿಚ್ಚಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ, ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಸಹಾವಸೇ’’’ತಿ॥
ಪವನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ರುಕ್ಖಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ರುಕ್ಖಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖೋ ನಾಮ ಪುಪ್ಫಫಲಧರೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ವಿಮುತ್ತಿಪುಪ್ಫಸಾಮಞ್ಞಫಲಧಾರಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖೋ ಉಪಗತಾನಮನುಪ್ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಜನಾನಂ ಛಾಯಂ ದೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾವೇಮತ್ತಂ
‘‘‘ವಧಕೇ
ಧನಪಾಲೇ ರಾಹುಲೇ ಚ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಮಕೋ ಮುನೀ’’’ತಿ॥
ರುಕ್ಖಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ಮೇಘಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಮೇಘಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ರಜೋಜಲ್ಲಂ ವೂಪಸಮೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕಿಲೇಸರಜೋಜಲ್ಲಂ ವೂಪಸಮೇತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಪಥವಿಯಾ ಉಣ್ಹಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾಯ ಸದೇವಕೋ ಲೋಕೋ ನಿಬ್ಬಾಪೇತಬ್ಬೋ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘೋ ಸಬ್ಬಬೀಜಾನಿ ವಿರುಹಾಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತಂ ಸದ್ಧಾಬೀಜಂ ತೀಸು ಸಮ್ಪತ್ತೀಸು ರೋಪೇತಬ್ಬಂ, ದಿಬ್ಬಮಾನುಸಿಕಾಸು ಸುಖಸಮ್ಪತ್ತೀಸು ಯಾವಪರಮತ್ಥನಿಬ್ಬಾನಸುಖಸಮ್ಪತ್ತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮೇಘಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ
‘‘‘ಬೋಧನೇಯ್ಯಂ ಜನಂ ದಿಸ್ವಾ, ಸತಸಹಸ್ಸೇಪಿ ಯೋಜನೇ।
ಖಣೇನ ಉಪಗನ್ತ್ವಾನ, ಬೋಧೇತಿ ತಂ ಮಹಾಮುನೀ’’’ತಿ॥
ಮೇಘಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ಮಣಿರತನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಮಣಿರತನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಂ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ನ ಕೇನಚಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಿಸ್ಸೀಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಾಪೇಹಿ ಪಾಪಸಹಾಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನ ಮಿಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ಜಾತಿರತನೇಹಿ ಯೋಜೀಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ
‘‘‘ಸುದ್ಧಾ ಸುದ್ಧೇಹಿ ಸಂವಾಸಂ, ಕಪ್ಪಯವ್ಹೋ ಪತಿಸ್ಸತಾ।
ತತೋ ಸಮಗ್ಗಾ ನಿಪಕಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’’ತಿ॥
ಮಣಿರತನಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
೮. ಮಾಗವಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೮. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಮಿಗೇಸು ಯೇವ ಚಿತ್ತಂ ಉಪನಿಬನ್ಧತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಯೇವ ಚಿತ್ತಂ ಉಪನಿಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಕಾಲಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಜಾನಾತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಕಾಲೋ ಜಾನಿತಬ್ಬೋ ‘ಅಯಂ ಕಾಲೋ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸ್ಸ, ಅಯಂ ಕಾಲೋ ನಿಕ್ಖಮನಾಯಾ’ತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕೋ ಮಿಗಂ ದಿಸ್ವಾ ಹಾಸಮಭಿಜನೇತಿ ‘ಇಮಂ ಲಚ್ಛಾಮೀ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆರಮ್ಮಣೇ ಅಭಿರಮಿತಬ್ಬಂ, ಹಾಸಮಭಿಜನೇತಬ್ಬಂ ‘ಉತ್ತರಿಂ ವಿಸೇಸಮಧಿಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಮಹಾರಾಜ ಥೇರೇನ ಮೋಘರಾಜೇನ –
‘‘‘ಆರಮ್ಮಣೇ
ಭಿಯ್ಯೋ ಹಾಸೋ ಜನೇತಬ್ಬೋ, ಅಧಿಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ ಉತ್ತರಿ’’’ನ್ತಿ॥
ಮಾಗವಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠಮೋ।
೯. ಬಾಳಿಸಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೯. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಳಿಸಿಕೋ ಬಳಿಸೇನ ಮಚ್ಛೇ ಉದ್ಧರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಞಾಣೇನ ಉತ್ತರಿಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಾನಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಸುಞ್ಞತಞ್ಚಾನಿಮಿತ್ತಞ್ಚ, ವಿಮೋಕ್ಖಞ್ಚಾಪ್ಪಣಿಹಿತಂ।
ಚತುರೋ ಫಲೇ ಛಳಭಿಞ್ಞಾ, ಚಜಿತ್ವಾ ಲೋಕಾಮಿಸಂ ಲಭೇ’’’ತಿ॥
ಬಾಳಿಸಿಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ನವಮೋ।
೧೦. ತಚ್ಛಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕೋ ಕಾಳಸುತ್ತಂ ಅನುಲೋಮೇತ್ವಾ ರುಕ್ಖಂ ತಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಜಿನಸಾಸನಮನುಲೋಮಯಿತ್ವಾ ಸೀಲಪಥವಿಯಂ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಚ್ಛಕೋ ಫೇಗ್ಗುಂ ಅಪಹರಿತ್ವಾ ಸಾರಮಾದಿಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಸ್ಸತಂ ಉಚ್ಛೇದಂ ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರಂ ತದುತ್ತಮಂ ಅಞ್ಞದುತ್ತಮಂ ಅಕತಮಭಬ್ಬಂ ಅಪುರಿಸಕಾರಂ ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಂ ಸತ್ತವಿನಾಸಂ ನವಸತ್ತಪಾತುಭಾವಂ ಸಙ್ಖಾರಸಸ್ಸತಭಾವಂ ಯೋ ಕರೋತಿ, ಸೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರೋತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಕಮ್ಮಫಲದಸ್ಸನಾ ಚ ಕಿರಿಯಫಲದಿಟ್ಠಿ ಚ ಇತಿ ಏವರೂಪಾನಿ ಚೇವ ಅಞ್ಞಾನಿ ಚ ವಿವಾದಪಥಾನಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಭಾವಂ ಪರಮಸುಞ್ಞತಂ ನಿರೀಹನಿಜ್ಜೀವತಂ
‘‘‘ಕಾರಣ್ಡವಂ
ತತೋ ಪಲಾಪೇ ವಾಹೇಥ, ಅಸ್ಸಮಣೇ ಸಮಣಮಾನಿನೇ॥
‘‘‘ನಿದ್ಧಮಿತ್ವಾನ ಪಾಪಿಚ್ಛೇ, ಪಾಪಆಚಾರಗೋಚರೇ।
ಸುದ್ಧಾ ಸುದ್ಧೇಹಿ ಸಂವಾಸಂ, ಕಪ್ಪಯವ್ಹೋ ಪತಿಸ್ಸತಾ।
ತತೋ ಸಮಗ್ಗಾ ನಿಪಕಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’’ತಿ॥
ತಚ್ಛಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ।
ಮಕ್ಕಟಕವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ।
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಮಕ್ಕಟೋ ದಾರಕೋ ಕುಮ್ಮೋ, ವನಂ ರುಕ್ಖೋ ಚ ಪಞ್ಚಮೋ।
ಮೇಘೋ ಮಣಿ ಮಾಗವಿಕೋ, ಬಾಳಿಸೀ ತಚ್ಛಕೇನ ಚಾತಿ॥
೭. ಕುಮ್ಭವಗ್ಗೋ
೧. ಕುಮ್ಭಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘‘ಯದೂನಕಂ ತಂ ಸಣತಿ, ಯಂ ಪೂರಂ ಸನ್ತಮೇವ ತಂ।
ಅಡ್ಢಕುಮ್ಭೂಪಮೋ
ಕುಮ್ಭಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ।
೨. ಕಾಳಾಯಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕಾಳಾಯಸಸ್ಸ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾಳಾಯಸೋ ಸಕಿಂ ಪೀತಂ ಉದಕಂ ನ ವಮತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ
‘‘‘ದಸ್ಸನಮ್ಹಿ ಪರಿಸೋಧಿತೋ
ನಪ್ಪವೇಧತಿ ಅನೇಕಭಾಗಸೋ, ಸಬ್ಬಸೋ ಚ ಮುಖಭಾವಮೇವ ಸೋ’’’ತಿ॥
ಕಾಳಾಯಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ।
೩. ಛತ್ತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಛತ್ತಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಛತ್ತಂ ಉಪರಿ ಮುದ್ಧನಿ ಚರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಉಪರಿ ಮುದ್ಧನಿ ಚರೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಛತ್ತಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಛತ್ತಂ ಮುದ್ಧನುಪತ್ಥಮ್ಭಂ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರುಪತ್ಥಮ್ಭೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಛತ್ತಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಛತ್ತಂ ವಾತಾತಪಮೇಘವುಟ್ಠಿಯೋ ಪಟಿಹನತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ನಾನಾವಿಧದಿಟ್ಠಿಪುಥುಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ
‘‘‘ಯಥಾಪಿ ಛತ್ತಂ ವಿಪುಲಂ, ಅಚ್ಛಿದ್ದಂ ಥಿರಸಂಹಿತಂ।
ವಾತಾತಪಂ ನಿವಾರೇತಿ, ಮಹತೀ ಮೇಘವುಟ್ಠಿಯೋ॥
‘‘‘ತಥೇವ
ಕಿಲೇಸವುಟ್ಠಿಂ ವಾರೇತಿ, ಸನ್ತಾಪತಿವಿಧಗ್ಗಯೋ’’’ತಿ॥
ಛತ್ತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ।
೪. ಖೇತ್ತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಖೇತ್ತಂ ಮರಿಯಾದಾಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ತಾಯ ಚ ಮರಿಯಾದಾಯ ಉದಕಂ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಧಞ್ಞಂ ಪರಿಪಾಚೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸೀಲಹಿರಿಮರಿಯಾದಾಸಮ್ಪನ್ನೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ತಾಯ ಚ ಸೀಲಹಿರಿಮರಿಯಾದಾಯ ಸಾಮಞ್ಞಂ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಖೇತ್ತಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಖೇತ್ತಂ ಉಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ, ಕಸ್ಸಕಸ್ಸ ಹಾಸಜನಕಂ ಅಪ್ಪಮ್ಪಿ ಬೀಜಂ ವುತ್ತಂ ಬಹು ಹೋತಿ, ಬಹು ವುತ್ತಂ ಬಹುತರಂ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉಟ್ಠಾನಸಮ್ಪನ್ನೇನ ವಿಪುಲಫಲದಾಯಿನಾ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ದಾಯಕಾನಂ ಹಾಸಜನಕೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಯಥಾ ಅಪ್ಪಂ ದಿನ್ನಂ ಬಹು ಹೋತಿ, ಬಹು ದಿನ್ನಂ ಬಹುತರಂ ಹೋತಿ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಖೇತ್ತಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಉಪಾಲಿನಾ ವಿನಯಧರೇನ –
‘‘‘ಖೇತ್ತೂಪಮೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಉಟ್ಠಾನವಿಪುಲದಾಯಿನಾ।
ಏಸ ಖೇತ್ತವರೋ ನಾಮ, ಯೋ ದದಾತಿ ವಿಪುಲಂ ಫಲ’’’ನ್ತಿ॥
ಖೇತ್ತಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ।
೫. ಅಗದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೫. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಸಭಾವತ್ಥಂ, ದಟ್ಠುಕಾಮೇನ ಯೋಗಿನಾ।
ಅಗದೇನೇವ ಹೋತಬ್ಬಂ, ಕಿಲೇಸವಿಸನಾಸನೇ’’’ತಿ॥
ಅಗದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಞ್ಚಮೋ।
೬. ಭೋಜನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಭೋಜನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಭೋಜನಂ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಉಪತ್ಥಮ್ಭೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಮಗ್ಗುಪತ್ಥಮ್ಭೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭೋಜನಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭೋಜನಂ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಬಲಂ ವಡ್ಢೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪುಞ್ಞವಡ್ಢಿಯಾ ವಡ್ಢಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭೋಜನಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ
‘‘‘ಸಂಯಮೇನ
ಪತ್ಥಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬಲೋಕಸ್ಸ ಯೋಗಿನಾ’’’ತಿ॥
ಭೋಜನಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ।
೭. ಇಸ್ಸಾಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಆಳಕಂ ಪರಿಹರತಿ ವಙ್ಕಜಿಮ್ಹಕುಟಿಲನಾರಾಚಸ್ಸ ಉಜುಕರಣಾಯ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಆಳಕಂ ಪರಿಹರಿತಬ್ಬಂ ವಙ್ಕಜಿಮ್ಹಕುಟಿಲಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಜುಕರಣಾಯ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಲಕ್ಖೇ ಉಪಾಸೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಾಸತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಆರಮ್ಮಣೇ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ। ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –
‘‘‘ಯಥಾ ಇಸ್ಸಾಸಕೋ ನಾಮ, ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಾಸತಿ।
ಉಪಾಸನಂ ಅರಿಞ್ಚನ್ತೋ
‘‘‘ತಥೇವ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೋಪಿ, ಕರೋತಿ ಕಾಯುಪಾಸನಂ।
ಕಾಯುಪಾಸನಂ ಅರಿಞ್ಚನ್ತೋ, ಅರಹತ್ತಮಧಿಗಚ್ಛತೀ’’’ತಿ॥
ಇಸ್ಸಾಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
ಕುಮ್ಭವಗ್ಗೋ ಸತ್ತಮೋ
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ಕುಮ್ಭೋ ಚ ಕಾಳಾಯಸೋ ಚ, ಛತ್ತಂ ಖೇತ್ತಞ್ಚ ಅಗದೋ।
ಭೋಜನೇನ ಚ ಇಸ್ಸಾಸೋ, ವುತ್ತಂ ದಾನಿ ವಿದೂಹೀತಿ॥
ಓಪಮ್ಮಕಥಾಪಞ್ಹೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ।
ನಿಗಮನಂ
ಇತಿ
ರಞ್ಞೋ ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಪುಚ್ಛಾವಿಸಜ್ಜನಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಸತಸಹಸ್ಸಯೋಜನಬಹಲಾ ಉದಕಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಅಯಂ ಮಹಾಪಥವೀ ಛಧಾ ಕಮ್ಪಿತ್ಥ, ವಿಜ್ಜುಲ್ಲತಾ ನಿಚ್ಛರಿಂಸು, ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬಪುಪ್ಫವಸ್ಸಂ ಪವಸ್ಸಿಂಸು, ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಾಧುಕಾರಮದಾಸಿ, ಮಹಾಸಮುದ್ದಕುಚ್ಛಿಯಂ ಮೇಘತ್ಥನಿತನಿಗ್ಘೋಸೋ ವಿಯ ಮಹಾಘೋಸೋ ಅಹೋಸಿ, ಇತಿ ಸೋ ಮಿಲಿನ್ದೋ ರಾಜಾ ಚ ಓರೋಧಗಣಾ ಚ ಸಿರಸಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ವನ್ದಿಂಸು।
ಮಿಲಿನ್ದೋ
ತದಾ ರಾಜಾ ಸಹ ಬಲಕಾಯೇಹಿ ನಾಗಸೇನತ್ಥೇರಂ ಪಯಿರುಪಾಸಿತ್ವಾ ಮಿಲಿನ್ದಂ ನಾಮ ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ನಾಗಸೇನಂ ಕೋಟಿಸತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಚರಿ, ಪುನಪಿ ಥೇರಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ, ತೇನ ವುತ್ತಂ –
‘‘ಪಞ್ಞಾ ಪಸತ್ಥಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಕತಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಯಾ।
ಪಞ್ಞಾಯ ವಿಮತಿಂ ಹನ್ತ್ವಾ, ಸನ್ತಿಂ ಪಪ್ಪೋನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ॥
ಯಸ್ಮಿಂ
ಪೂಜಾ ವಿಸೇಸಸ್ಸಾಧಾರೋ, ಅಗ್ಗೋ ಸೇಟ್ಠೋ
ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಣ್ಡಿತೋ ಪೋಸೋ, ಸಮ್ಪಸ್ಸಂ ಹಿತಮತ್ತನೋ
ಪಞ್ಞವನ್ತಂಭಿಪೂಜೇಯ್ಯ, ಚೇತಿಯಂ ವಿಯ ಸಾದರೋ’’ತಿ
ಲಙ್ಕಾಯಂ ದೋಣಿನಗರೇ, ವಸತಾ ದೋಣಿನಾಮಿನಾ।
ಮಹಾಥೇರೇನ ಲೇಖಿತ್ವಾ, ಸುಟ್ಠಪಿತಂ ಯಥಾಸುತಂ।
ಮಿಲಿನ್ದರಾಜಪಞ್ಹೋ ಚ, ನಾಗಸೇನವಿಸಜ್ಜನಂ।
ಮಿಲಿನ್ದೋ ಹಿ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ, ನಾಗಸೇನೋ ಸುಪಣ್ಡಿತೋ।
ಇಮಿನಾ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ, ಇತೋ ಗಚ್ಛಾಮಿ ತುಸ್ಸಿತಂ।
ಮೇತ್ತೇಯ್ಯಂನಾಗತೇ ಪಸ್ಸೇ, ಸುಣೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಮುತ್ತಮನ್ತಿ॥
ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ।