೬. ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಣ್ಡಂ
೧. ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಾ
ಠಪಿತಾ ಯೇ ಅಯಂ ದಾನಿ, ತೇಸಂ ಭವತಿ ವಣ್ಣನಾ॥
೫೫೨. ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇ ತಾವ ಪಟಿಕ್ಕಮನಕಾಲೇತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಟಿಆಗಮನಕಾಲೇ। ಸಬ್ಬೇವ ಅಗ್ಗಹೇಸೀತಿ ಸಬ್ಬಮೇವ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ। ಪವೇಧೇನ್ತೀತಿ ಕಮ್ಪಮಾನಾ। ಅಪೇಹೀತಿ ಅಪಗಚ್ಛ।
೫೫೩-೫. ಗಾರಯ್ಹಂ ಆವುಸೋತಿಆದಿ ಪಟಿದೇಸೇತಬ್ಬಾಕಾರದಸ್ಸನಂ। ರಥಿಕಾತಿ ರಚ್ಛಾ। ಬ್ಯೂಹನ್ತಿ ಅನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಠಿತಾ ಗತಪಚ್ಚಾಗತರಚ್ಛಾ। ಸಿಙ್ಘಾಟಕನ್ತಿ ಚತುಕ್ಕೋಣಂ ವಾ ತಿಕೋಣಂ ವಾ ಮಗ್ಗಸಮೋಧಾನಟ್ಠಾನಂ। ಘರನ್ತಿ ಕುಲಘರಂ। ಏತೇಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಠತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರಗಣನಾಯ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ। ಹತ್ಥಿಸಾಲಾದೀಸು ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಭಿಕ್ಖುನೀ ರಥಿಕಾಯ ಠತ್ವಾ ದೇತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಸಚೇಪಿ ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿಯೇವ। ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ ಹಿ ವಚನತೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅನ್ತರಘರೇ ಠತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ ವಸೇನೇತ್ಥ ಆಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ಪನ ಅಪ್ಪಮಾಣಂ। ತಸ್ಮಾ ಸಚೇಪಿ ವೀಥಿಆದೀಸು ಠಿತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ।
ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ। ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ ಇದಂ ಆಮಿಸೇನ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ಸಮ್ಭಿನ್ನೇ ಪನ ಏಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ। ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ।
೫೫೬. ದಾಪೇತಿ ನ ದೇತೀತಿ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾ ಅಞ್ಞೇನ ಕೇನಚಿ ದಾಪೇತಿ ತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದೇತೀತಿ ಭೂಮಿಯಂ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಅಯ್ಯ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ಏವಂ ದಿನ್ನಂ ‘‘ಸಾಧು ಭಗಿನೀ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಾಯ ಏವ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಸಾಮಣೇರಿಯಾತಿ ಏತಾಸಂ ದದಮಾನಾನಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ।
ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ।
ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ।
೨. ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
೫೫೮. ದುತಿಯೇ ಅಪಸಕ್ಕ ತಾವ ಭಗಿನೀತಿಆದಿ ಅಪಸಾದೇತಬ್ಬಾಕಾರದಸ್ಸನಂ।
೫೬೧. ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದಾಪೇತಿ ನ ದೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ, ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ। ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ ನ ದಾಪೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇಪಿ ದಾಪೇಯ್ಯ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ ಭವೇಯ್ಯ। ದೇನ್ತಿಯಾ ಪನ ನೇವ ಇಮಿನಾ ನ ಪುರಿಮೇನ ಆಪತ್ತಿ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ। ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ।
ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ।
೩. ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
೫೬೨. ತತಿಯೇ – ಉಭತೋಪಸನ್ನನ್ತಿ ದ್ವೀಹಿ ಪಸನ್ನಂ ಉಪಾಸಕೇನಪಿ ಉಪಾಸಿಕಾಯಪಿ। ತಸ್ಮಿಂ ಕಿರ ಕುಲೇ ಉಭೋಪಿ ತೇ ಸೋತಾಪನ್ನಾಯೇವ। ಭೋಗೇನ ಹಾಯತೀತಿ ಏದಿಸಞ್ಹಿ ಕುಲಂ ಸಚೇಪಿ ಅಸೀತಿಕೋಟಿಧನಂ
೫೬೯. ಘರತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದೇನ್ತೀತಿ ಆಸನಸಾಲಂ ವಾ ವಿಹಾರಂ ವಾ ಆನೇತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ। ಸಚೇಪಿ ಅನಾಗತೇ ಭಿಕ್ಖುಮ್ಹಿ ಪಠಮಂಯೇವ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ। ಭಿಕ್ಖುಂ ಪನ ದಿಸ್ವಾ ಅನ್ತೋಗೇಹತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದಿಯ್ಯಮಾನಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ
ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ।
೪. ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
೫೭೦. ಚತುತ್ಥೇ – ಅವರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಪಟಿವಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ।
೫೭೩. ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಪಞ್ಚಸು ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಆರಾಮಂ ಆರಾಮೂಪಚಾರಂ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಆರಞ್ಞಕಸೇನಾಸನಾರಾಮಞ್ಚ ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಞ್ಚ ಸಚೇ ಸಾಸಙ್ಕಂ ಹೋತಿ ಸಾಸಙ್ಕನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಕಸ್ಮಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ? ಆರಾಮೇ ಚೋರೇ ವಸನ್ತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಾರೋಚೇನ್ತೀತಿ ವಚನಪಟಿಮೋಚನತ್ಥಂ। ಚೋರಾ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಇಧೂಪಚರನ್ತೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ? ಅತ್ತನೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೇಹಿ ಅಮ್ಹೇ ಗಣ್ಹಾಪೇನ್ತೀತಿ ವಚನಪಟಿಮೋಚನತ್ಥಂ।
ಯಾಗುಯಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ತಸ್ಸಾ ಪರಿವಾರೋ ಆಹರಿಯ್ಯತೀತಿ ಯಾಗುಯಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಸುದ್ಧಯಾಗುಯಾ ದಿನ್ನಾಯ ಪೂವಭತ್ತಾದೀನಿಪಿ ಏತಿಸ್ಸಾ ಯಾಗುಯಾ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಏವಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಹರನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಮೇವ ಹೋತಿ। ಭತ್ತೇನ ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇತಿಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಕುಲಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಖಾದನೀಯಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸುತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅತ್ತನೋ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಆಹರನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ। ಯಾಗುಯಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಪೂವಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ವಾ ಆಹರನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ।
೫೭೫. ಗಿಲಾನಸ್ಸಾತಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಸೇಸಕನ್ತಿ ಏಕಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆಹಟಂ, ತಸ್ಸ ಸೇಸಕಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸಾಪಿ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಚತುನ್ನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ವಾ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾ ಬಹುಂ ಆಹಟಂ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ದಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ತತ್ಥಜಾತಕನ್ತಿ ಆರಾಮೇ ಜಾತಕಮೇವ; ಮೂಲಖಾದನೀಯಾದಿಂ ಅಞ್ಞೇನ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಸಚೇ ಪನ ತಂ ಗಾಮಂ ಹರಿತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಆಹರನ್ತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ। ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ। ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ।
ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ।
ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ
ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ
ಪಾಟಿದೇಸನೀಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಣ್ಡಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ।