೨. ಉಪೋಸಥಕ್ಖನ್ಧಕಂ
ಸನ್ನಿಪಾತಾನುಜಾನನಾದಿಕಥಾ
೧೩೨. ಉಪೋಸಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ತಿತ್ಥಂ ವುಚ್ಚತಿ ಲದ್ಧಿ; ಅಞ್ಞಂ ತಿತ್ಥಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಂ; ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಂ ಏತೇಸಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ; ಇತೋ ಅಞ್ಞಲದ್ಧಿಕಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸನ್ತೀತಿ ಯಂ ತೇಸಂ ಕತ್ತಬ್ಬಾಕತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಕಥೇನ್ತಿ। ತೇ ಲಭನ್ತೀತಿ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಲಭನ್ತಿ। ಮೂಗಸೂಕರಾತಿ ಥೂಲಸರೀರಸೂಕರಾ।
೧೩೫. ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ವಾ ಹೋತಿ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಾ ವುಟ್ಠಿತೋತಿ ಏತ್ಥ ಯಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖು ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಾ ವುಟ್ಠಿತೋ, ಅಯಂ ಅಸನ್ತೀ ನಾಮ ಆಪತ್ತೀತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾವಾದೇ ಕಿಂ ಹೋತೀತಿ ಯ್ವಾಯಂ ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾವಾದೋ ಅಸ್ಸ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಆಪತ್ತಿತೋ ಕಿಂ ಹೋತಿ, ಕತರಾ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ದುಕ್ಕಟಂ ಹೋತೀತಿ ದುಕ್ಕಟಾಪತ್ತಿ ಹೋತಿ; ಸಾ ಚ ಖೋ ನ
‘‘ಅನಾಲಪನ್ತೋ ಮನುಜೇನ ಕೇನಚಿ,
ವಾಚಾಗಿರಂ ನೋ ಚ ಪರೇ ಭಣೇಯ್ಯ।
ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ವಾಚಸಿಕಂ ನ ಕಾಯಿಕಂ,
ಪಞ್ಹಾ ಮೇಸಾ ಕುಸಲೇಹಿ ಚಿನ್ತಿತಾ’’ತಿ॥ (ಪರಿ॰ ೪೭೯)।
ಅನ್ತರಾಯಿಕೋತಿ ಅನ್ತರಾಯಕರೋ। ಕಿಸ್ಸ ಫಾಸು ಹೋತೀತಿ ಕಿಮತ್ಥಾಯ ಫಾಸು ಹೋತಿ। ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯಾತಿ ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಅಧಿಗಮನತ್ಥಾಯ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಫಾಸು ಹೋತಿ ಸುಖಂ ಹೋತಿ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ। ಇತಿ ಭಗವಾ ಉದ್ದೇಸತೋ ಚ ನಿದ್ದೇಸತೋ ಚ ಪಠಮಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಂ ದಸ್ಸೇಸಿ।
೧೩೬. ದೇವಸಿಕನ್ತಿ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಪನ್ನರಸೇ ವಾತಿ ಏಕಸ್ಸ ಉತುನೋ ತತಿಯೇ ಚ ಸತ್ತಮೇ ಚ ಪಕ್ಖೇ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಚಾತುದ್ದಸೇ ಅವಸೇಸೇ ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ಪನ್ನರಸೇ; ಅಯಂ ತಾವ ಏಕೋ ಅತ್ಥೋ। ಅಯಂ ಪನ ಪಕತಿಚಾರಿತ್ತವಸೇನ
ಸೀಮಾನುಜಾನನಕಥಾ
೧೩೮. ಪಠಮಂ ನಿಮಿತ್ತಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾತಿ ವಿನಯಧರೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ‘‘ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಕಿಂ ನಿಮಿತ್ತ’’ನ್ತಿ? ಪಬ್ಬತೋ ಭನ್ತೇತಿ। ಪುನ ವಿನಯಧರೇನ ‘‘ಏಸೋ ಪಬ್ಬತೋ ನಿಮಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ। ‘‘ಏತಂ ಪಬ್ಬತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕರೋಮ, ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತೋ, ನಿಮಿತ್ತಂ ಹೋತು, ಹೋತಿ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪನ ಕಿತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಪಾಸಾಣಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ಅನುದಿಸಾಯ, ದಕ್ಖಿಣಾಯ ದಿಸಾಯ, ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಅನುದಿಸಾಯ, ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ, ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ಅನುದಿಸಾಯ, ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ, ಉತ್ತರಾಯ ಅನುದಿಸಾಯ, ಕಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ? ಉದಕಂ ಭನ್ತೇ। ಏತಂ ಉದಕಂ ನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಅಟ್ಠತ್ವಾ ಪುನ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಕಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ। ಪಬ್ಬತೋ ಭನ್ತೇ। ಏಸೋ ಪಬ್ಬತೋ ನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಏವಂ ಪಠಮಂ
ಇದಾನಿ ಪಬ್ಬತನಿಮಿತ್ತಾದೀಸು ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ – ತಿವಿಧೋ ಪಬ್ಬತೋ, ಸುದ್ಧಪಂಸುಪಬ್ಬತೋ, ಸುದ್ಧಪಾಸಾಣಪಬ್ಬತೋ, ಉಭಯಮಿಸ್ಸಕೋತಿ। ಸೋ ತಿವಿಧೋಪಿ ವಟ್ಟತಿ। ವಾಲಿಕರಾಸಿ ಪನ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಇತರೋಪಿ ಹತ್ಥಿಪ್ಪಮಾಣತೋ ಓಮಕತರೋ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಹತ್ಥಿಪ್ಪಮಾಣತೋ ಪನ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಿನೇರುಪ್ಪಮಾಣೋಪಿ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಚತ್ತಾರೋ ತೀಸು ವಾ ತಯೋ ಪಬ್ಬತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಚತೂಹಿ ವಾ ತೀಹಿ ವಾ ಪಬ್ಬತನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಏವ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ದ್ವೀಹಿ ಪನ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಏಕೇನ
ಸಚೇ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ತತಿಯಭಾಗಂ ವಾ ಉಪಡ್ಢಂ ವಾ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ಕತ್ತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪಬ್ಬತಂ ಅಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಯತ್ತಕಂ ಪದೇಸಂ ಅನ್ತೋ ಕತ್ತುಕಾಮಾ, ತಸ್ಸ ಪರತೋ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪಬ್ಬತೇ ಜಾತರುಕ್ಖವಮ್ಮಿಕಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಏಕಯೋಜನದ್ವಿಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಬ್ಬತಂ ಅನ್ತೋ ಕತ್ತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪರತೋ ಭೂಮಿಯಂ ಜಾತರುಕ್ಖವಮ್ಮಿಕಾದೀನಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾನಿ।
ಪಾಸಾಣನಿಮಿತ್ತೇ – ಅಯಗುಳೋಪಿ ಪಾಸಾಣಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ ಯೋ
ವನನಿಮಿತ್ತೇ – ತಿಣವನಂ ವಾ ತಚಸಾರತಾಲನಾಳಿಕೇರಾದಿರುಕ್ಖವನಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಅನ್ತೋಸಾರಾನಂ ಪನ ಸಾಕಸಾಲಾದೀನಂ ಅನ್ತೋಸಾರಮಿಸ್ಸಕಾನಂ ವಾ ರುಕ್ಖಾನಂ
ರುಕ್ಖನಿಮಿತ್ತೇ
ಮಗ್ಗನಿಮಿತ್ತೇ – ಅರಞ್ಞಖೇತ್ತನದೀತಳಾಕಮಗ್ಗಾದಯೋ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ಜಙ್ಘಮಗ್ಗೋ ವಾ ಸಕಟಮಗ್ಗೋ ವಾ ವಟ್ಟತಿ, ಯೋ ನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಗಾಮನ್ತರಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ। ಯೋ ಪನ ಜಙ್ಘಮಗ್ಗೋ ಸಕಟಮಗ್ಗತೋ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುನ ಸಕಟಮಗ್ಗಮೇವ ಓತರತಿ, ಯೇ ವಾ ಜಙ್ಘಮಗ್ಗಸಕಟಮಗ್ಗಾ ಅವಳಞ್ಜಾ, ತೇ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ। ಜಙ್ಘಸತ್ಥಸಕಟಸತ್ಥೇಹಿ ವಳಞ್ಜಿಯಮಾನಾಯೇವ ವಟ್ಟನ್ತಿ। ಸಚೇ ದ್ವೇ ಮಗ್ಗಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಕಟಧುರಮಿವ ಏಕೀಭವನ್ತಿ, ದ್ವಿಧಾ ಭಿನ್ನಟ್ಠಾನೇ ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಟ್ಠಾನೇ ವಾ ಸಕಿಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪುನ ನ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ, ಏಕಾಬದ್ಧನಿಮಿತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಹೋತಿ।
ಸಚೇ ವಿಹಾರಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಮಗ್ಗಾ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮಜ್ಝೇ ಏಕಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಅಪರಂ ಕಿತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಏಕಾಬದ್ಧನಿಮಿತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಹೋತಿ। ಕೋಣಂ ನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗತಮಗ್ಗಂ ಪನ ಪರಭಾಗೇ ಕಿತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇನ ನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗತಮಗ್ಗೋ ಪನ ನ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬೋ। ಕಿತ್ತಿತೇ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ವಿಹಾರೋ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಸಕಟಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅನ್ತಿಮಚಕ್ಕಮಗ್ಗಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಮಗ್ಗೋ ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಬಾಹಿರಚಕ್ಕಮಗ್ಗಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಬಾಹಿರಚಕ್ಕಮಗ್ಗೋವ ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಹೋತಿ, ಸೇಸಂ ಅನ್ತೋಸೀಮಂ ಭಜತಿ। ಮಗ್ಗಂ
ವಮ್ಮಿಕನಿಮಿತ್ತೇ – ಹೇಟ್ಠಿಮಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ತಂ ದಿವಸಂ ಜಾತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲುಬ್ಬೇಧೋ ಗೋವಿಸಾಣಪ್ಪಮಾಣೋಪಿ ವಮ್ಮಿಕೋ ವಟ್ಟತಿ, ತತೋ ಓರಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಪರಂ ಹಿಮವನ್ತಪಬ್ಬತಸದಿಸೋಪಿ ವಟ್ಟತಿ। ವಿಹಾರಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಠಿತಂ ಪನ ಏಕಾಬದ್ಧಂ ಏಕತ್ಥ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಕಿತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ।
ನದೀನಿಮಿತ್ತೇ
ಯಾ ಪನ ಮಗ್ಗೋ ವಿಯ ಸಕಟಧುರಸಣ್ಠಾನೇನ ವಾ ಪರಿಖಾಸಣ್ಠಾನೇನ ವಾ ವಿಹಾರಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗತಾ, ತಂ ಏಕತ್ಥ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಕಿತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ವಿಹಾರಸ್ಸ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗತೇ ನದಿಚತುಕ್ಕೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸನದಿಯೋ ಪನ ಚತಸ್ಸೋಪಿ ಕಿತ್ತೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ವತಿಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಯ ರುಕ್ಖಪಾದೇ ನಿಖಣಿತ್ವಾ ವಲ್ಲಿಪಲಾಲಾದೀಹಿ ನದಿಸೋತಂ ರುಮ್ಭನ್ತಿ, ಉದಕಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಆವರಣಂ ಪವತ್ತತಿಯೇವ, ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಯಥಾ ಪನ ಉದಕಂ ನಪ್ಪವತ್ತತಿ, ಏವಂ ಸೇತುಮ್ಹಿ ಕತೇ ಅಪ್ಪವತ್ತಮಾನಾ ನದೀ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಪವತ್ತನಟ್ಠಾನೇ ನದಿನಿಮಿತ್ತಂ, ಅಪ್ಪವತ್ತನಟ್ಠಾನೇ ಉದಕನಿಮಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
ಯಾ ಪನ ದುಬ್ಬುಟ್ಠಿಕಾಲೇ ವಾ ಗಿಮ್ಹೇ ವಾ ನಿರುದಕಭಾವೇನ ನಪ್ಪವತ್ತತಿ, ಸಾ ವಟ್ಟತಿ। ಮಹಾನದಿತೋ ಉದಕಮಾತಿಕಂ ನೀಹರನ್ತಿ, ಸಾ ಕುನ್ನದಿಸದಿಸಾ ಹುತ್ವಾ ತೀಣಿ ಸಸ್ಸಾನಿ ಸಮ್ಪಾದೇನ್ತೀ ನಿಚ್ಚಂ ಪವತ್ತತಿ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಪವತ್ತತಿ, ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಯಾ ಪನ ಮೂಲೇ ಮಹಾನದಿತೋ ನಿಗ್ಗತಾಪಿ ಕಾಲನ್ತರೇನ ತೇನೇವ ನಿಗ್ಗತಮಗ್ಗೇನ
ಉದಕನಿಮಿತ್ತೇ – ನಿರುದಕೇ ಠಾನೇ ನಾವಾಯ ವಾ ಚಾಟಿಆದೀಸು ವಾ ಉದಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಉದಕನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಭೂಮಿಗತಮೇವ ವಟ್ಟತಿ
ಇಮೇಹಿ ಚ ಅಟ್ಠಹಿ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸೇಹಿಪಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮ್ಮಿಸ್ಸೇಹಿಪಿ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ। ಸಾ ಏವಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತ್ವಾ ಬಜ್ಝಮಾನಾ ಏಕೇನ ದ್ವೀಹಿ ವಾ ನಿಮಿತ್ತೇಹಿ ಅಬದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ತೀಣಿ ಪನ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾನಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಸತೇನಾಪಿ ಬದ್ಧಾ ಹೋತಿ। ಸಾ ತೀಹಿ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಸಣ್ಠಾನಾ ಹೋತಿ, ಚತೂಹಿ ಚತುರಸ್ಸಾ ವಾ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಅಡ್ಢಚನ್ದಮುದಿಙ್ಗಾದಿಸಣ್ಠಾನಾ ವಾ, ತತೋ ಅಧಿಕೇಹಿ ನಾನಾಸಣ್ಠಾನಾ। ತಂ ಬನ್ಧಿತುಕಾಮೇಹಿ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರೇಸು ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ಬದ್ಧಸೀಮವಿಹಾರಾನಂ ಸೀಮಾಯ ಸೀಮನ್ತರಿಕಂ, ಅಬದ್ಧಸೀಮವಿಹಾರಾನಂ ಸೀಮಾಯ ಉಪಚಾರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ದಿಸಾಚಾರಿಕಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿಸ್ಸಞ್ಚಾರಸಮಯೇ ಸಚೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗಾಮಖೇತ್ತೇ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧಿತುಕಾಮಾ, ಯೇ ತತ್ಥ ಬದ್ಧಸೀಮವಿಹಾರಾ, ತೇಸು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ‘‘ಮಯಂ ಅಜ್ಜ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧಿಸ್ಸಾಮ, ತುಮ್ಹೇ ಸಕಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದತೋ ಮಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಪೇಸೇತಬ್ಬಂ। ಯೇ ಅಬದ್ಧಸೀಮವಿಹಾರಾ, ತೇಸು ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಜ್ಝಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತಬ್ಬಾ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಆಹರಾಪೇತಬ್ಬೋ
ಏವಂ ಸನ್ನಿಪತಿತೇಸು ಪನ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೇ ಆಹಟೇ ತೇಸು ತೇಸು ಮಗ್ಗೇಸು ನದೀತಿತ್ಥಗಾಮದ್ವಾರಾದೀಸು ಚ ಆಗನ್ತುಕಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೀಘಂ ಸೀಘಂ ಹತ್ಥಪಾಸಾನಯನತ್ಥಞ್ಚ ಬಹಿಸೀಮಾಕರಣತ್ಥಞ್ಚ ಆರಾಮಿಕೇ ಚೇವ ಸಮಣುದ್ದೇಸೇ ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಭೇರಿಸಞ್ಞಂ ವಾ ಸಙ್ಖಸಞ್ಞಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಕಿತ್ತನಾನನ್ತರಂ ವುತ್ತಾಯ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘೋ’’ತಿಆದಿಕಾಯ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸೀಮಾ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ। ಕಮ್ಮವಾಚಾಪರಿಯೋಸಾನೇಯೇವ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಬಹಿ ಕತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಥವಿಸನ್ಧಾರಕಂ ಉದಕಂ ಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಸೀಮಾ ಗತಾ ಹೋತಿ।
ಇಮಂ ಪನ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನನ್ತೇಹಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜುಪಸಮ್ಪದಾದೀನಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಂ ಸುಖಕರಣತ್ಥಂ ಪಠಮಂ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ। ತಂ ಪನ ಬನ್ಧನ್ತೇಹಿ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಹಿ ಬೋಧಿಚೇತಿಯಭತ್ತಸಾಲಾದೀನಿ ಸಬ್ಬವತ್ಥೂನಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕತವಿಹಾರೇ ಬನ್ಧನ್ತಿ, ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಬಹೂನಂ ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನೇ
ತತ್ರಾಯಂ ಬನ್ಧನವಿಧಿ – ಸಮನ್ತಾ ‘‘ಏಸೋ ಪಾಸಾಣೋ ನಿಮಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸೀಮಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ। ಅಥ ತಸ್ಸಾ ಏವ ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮತ್ಥಂ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಕಮ್ಮವಾಚಾ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಏವಞ್ಹಿ ಸೀಮಂ ಸಮೂಹನಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಆಗತಾ
ಏವಂ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತ್ವಾ ಮಹಾಸೀಮಾಸಮ್ಮುತಿಕಾಲೇ ಖಣ್ಡಸೀಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಮಹಾಸೀಮಾಯ ಠತ್ವಾ ಸಮನ್ತಾ ಅನುಪರಿಯಾಯನ್ತೇಹಿ ಸೀಮನ್ತರಿಕಪಾಸಾಣಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ। ತತೋ ಅವಸೇಸನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ಅವಿಜಹನ್ತೇಹಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮತ್ಥಂ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಕಮ್ಮವಾಚಾಪಿ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಏವಞ್ಹಿ ‘‘ಸೀಮಂ ಸಮೂಹನಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಆಗತಾ ಸಮೂಹನಿತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ತತೋ ಸೀಮನ್ತರಿಕಾಯ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಮಹಾಸೀಮಾಯ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇನ್ತಿ, ಏವಂ ತೀಸು ಠಾನೇಸು ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಯಂ ಸೀಮಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ತಂ ಪಠಮಂ ಬನ್ಧಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಯಥಾವುತ್ತೇನಯೇನ ಖಣ್ಡಸೀಮತೋವ ಪಟ್ಠಾಯ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಾ। ಏವಂ ಬದ್ಧಾಸು ಪನ ಸೀಮಾಸು ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಠಿತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಹಾಸೀಮಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ನ ಕೋಪೇನ್ತಿ, ಮಹಾಸೀಮಾಯ ವಾ ಠಿತಾ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಸೀಮನ್ತರಿಕಾಯ ಪನ ಠಿತಾ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ನ ಕೋಪೇನ್ತಿ। ಗಾಮಖೇತ್ತೇ ಠತ್ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಪನ ಸೀಮನ್ತರಿಕಾಯ ಠಿತಾ ಕೋಪೇನ್ತಿ। ಸೀಮನ್ತರಿಕಾ ಹಿ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ ಭಜತಿ।
ಸೀಮಾ ಚ ನಾಮೇಸಾ ನ ಕೇವಲಂ ಪಥವಿತಲೇಯೇವ ಬದ್ಧಾ ಬದ್ಧಾ ನಾಮ ಹೋತಿ। ಅಥ ಖೋ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇಪಿ ಕುಟಿಗೇಹೇಪಿ ಲೇಣೇಪಿ ಪಾಸಾದೇಪಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ ಬನ್ಧನ್ತೇಹಿ ಪಾಸಾಣಪಿಟ್ಠಿಯಂ ರಾಜಿಂ ವಾ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಉದುಕ್ಖಲಂ ವಾ ಖಣಿತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ
ಕುಟಿಗೇಹೇಪಿ
ಚತುಭಿತ್ತಿಯಲೇಣೇಪಿ ಬನ್ಧನ್ತೇಹಿ ಕುಟ್ಟಂ ಅಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪಾಸಾಣಾವ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ಅನ್ತೋ ಓಕಾಸೋ ನತ್ಥಿ, ಪಮುಖೇಪಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಠಪೇತಬ್ಬಾನಿ। ಸಚೇ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ಬಹಿ ನಿಬ್ಬೋದಕಪತನಟ್ಠಾನೇಪಿ ನಿಮಿತ್ತಪಾಸಾಣೇ ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸೀಮಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ। ಏವಂ ಲೇಣಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಚ ಬಹಿ ಚ ಸೀಮಾ ಹೋತಿ।
ಉಪರಿಪಾಸಾದೇಪಿ ಭಿತ್ತಿಂ ಅಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋ ಪಾಸಾಣೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೀಮಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ಪಮುಖೇಪಿ ಪಾಸಾಣೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ। ಏವಂ ಸಮ್ಮತಾ ಉಪರಿಪಾಸಾದೇಯೇವ ಹೋತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ನ ಓತರತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಬಹೂಸು ಥಮ್ಭೇಸು ತುಲಾನಂ ಉಪರಿ ಕತಪಾಸಾದಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲೇ
ಪಬ್ಬತಮತ್ಥಕೇ
ಏಕೋ ಸಪ್ಪಫಣಸದಿಸೋ ಪಬ್ಬತೋ, ತಸ್ಸುಪರಿ ಸೀಮಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಚೇ ಹೇಟ್ಠಾ ಆಕಾಸಪಬ್ಭಾರಂ ಹೋತಿ, ಸೀಮಾ ನ ಓತರತಿ। ಸಚೇ ಪನಸ್ಸ ವೇಮಜ್ಝೇ ಸೀಮಪ್ಪಮಾಣೋ ಸುಸಿರಪಾಸಾಣೋ ಹೋತಿ, ಓತರತಿ। ಸೋ ಚ ಪಾಸಾಣೋ ಸೀಮಟ್ಠೋಯೇವ ಹೋತಿ। ಅಥಾಪಿಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಲೇಣಸ್ಸ ಕುಟ್ಟೋ ಅಗ್ಗಕೋಟಿಂ ಆಹಚ್ಚ ತಿಟ್ಠತಿ
ಖಣ್ಡಸೀಮಾ ನೀಚವತ್ಥುಕಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಉಚ್ಚವತ್ಥುಕಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸೀಮಾಯೇವ। ಸೀಮಾಯ ಗೇಹಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸೀಮಟ್ಠಕಮೇವ ಹೋತಿ। ಸೀಮಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣನ್ತಿ, ಸೀಮಾಯೇವ। ಓಘೋ ಸೀಮಾಮಣ್ಡಲಂ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಸೀಮಾಮಾಳಕೇ ಅಟ್ಟಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸೀಮಾಯ ಹೇಟ್ಠಾ ಉಮಙ್ಗನದೀ ಹೋತಿ, ಇದ್ಧಿಮಾ ಭಿಕ್ಖು ತತ್ಥ ನಿಸೀದತಿ, ಸಚೇ ಸಾ ನದೀ ಪಠಮಂ ಗತಾ, ಸೀಮಾ ಪಚ್ಛಾ ಬದ್ಧಾ
ಸೀಮಾಮಾಳಕೇ ವಟರುಕ್ಖೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸಾಖಾ ವಾ ತತೋ ನಿಗ್ಗತಪಾರೋಹೋ ವಾ ಮಹಾಸೀಮಾಯ ಪಥವಿತಲಂ
ಸಚೇ ಸೀಮಾಮಾಳಕೇ ಕಮ್ಮೇ ಕರಿಯಮಾನೇ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಸೀಮಾಮಾಳಕಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ವೇಹಾಸಟ್ಠಿತಸಾಖಾಯ ನಿಸೀದತಿ
೧೪೦. ತಿಯೋಜನಪರಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತಿಯೋಜನಂ ಪರಮಂ ಪಮಾಣಮೇತಿಸ್ಸಾತಿ ತಿಯೋಜನಪರಮಾ; ತಂ ತಿಯೋಜನಪರಮಂ। ಸಮ್ಮನ್ನನ್ತೇನ ಪನ ಮಜ್ಝೇ ಠತ್ವಾ ಯಥಾ ಚತೂಸುಪಿ ದಿಸಾಸು ದಿಯಡ್ಢದಿಯಡ್ಢಯೋಜನಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ಪನ ಮಜ್ಝೇ ಠತ್ವಾ ಏಕೇಕದಿಸತೋ ತಿಯೋಜನಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಛಯೋಜನಂ ಹೋತೀತಿ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಚತುರಸ್ಸಂ ವಾ ತಿಕೋಣಂ ವಾ ಸಮ್ಮನ್ನನ್ತೇನ ಯಥಾ ಕೋಣತೋ ಕೋಣಂ ತಿಯೋಜನಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ಹಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯನ್ತೇನ ಕೇಸಗ್ಗಮತ್ತಮ್ಪಿ ತಿಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ಆಪತ್ತಿಞ್ಚ ಆಪಜ್ಜತಿ ಸೀಮಾ ಚ ಅಸೀಮಾ ಹೋತಿ।
ನದೀಪಾರನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಾರಯತೀತಿ ಪಾರಾ। ಕಿಂ ಪಾರಯತಿ? ನದಿಂ। ನದಿಯಾ ಪಾರಾ ನದೀಪಾರಾ, ತಂ ನದೀಪಾರಂ; ನದಿಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಮಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏತ್ಥ ಚ ನದಿಯಾ ಲಕ್ಖಣಂ ಯತ್ಥಸ್ಸ ಧುವನಾವಾ ವಾತಿ ಯತ್ಥ ನದಿಯಾ ಸೀಮಾಬನ್ಧನಟ್ಠಾನಗತೇಸು ತಿತ್ಥೇಸು ನಿಚ್ಚಸಞ್ಚರಣನಾವಾ ಅಸ್ಸ, ಯಾ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಪಾಜನಪುರಿಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತಯೋ ಜನೇ ವಹತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಸಾ ನಾವಾ ಉದ್ಧಂ ವಾ ಅಧೋ ವಾ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ ಪುನ ಆಗಮನತ್ಥಾಯ ನೀತಾ, ಚೋರೇಹಿ ವಾ ಹಟಾ, ಅವಸ್ಸಂ ಲಬ್ಭನೇಯ್ಯಾ, ಯಾ ಪನ ವಾತೇನ ವಾ ಛಿನ್ನಬನ್ಧನಾ ವೀಚೀಹಿ ನದಿಮಜ್ಝಂ ನೀತಾ ಅವಸ್ಸಂ ಆಹರಿತಬ್ಬಾ, ಪುನ ಧುವನಾವಾವ
ಧುವಸೇತು ವಾತಿ ಯತ್ಥ ರುಕ್ಖಸಙ್ಘಾಟಮಯೋ ವಾ ಪದರಬದ್ಧೋ ವಾ ಜಙ್ಘಸತ್ಥಸೇತು ವಾ ಹತ್ಥಿಸ್ಸಾದೀನಂ ಸಞ್ಚರಣಯೋಗ್ಗೋ ಮಹಾಸೇತು ವಾ ಅತ್ಥಿ; ಅನ್ತಮಸೋ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ರುಕ್ಖಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಸಞ್ಚರಣಯೋಗ್ಗೋ ಏಕಪದಿಕಸೇತುಪಿ ಧುವಸೇತುತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಉಪರಿ ಬದ್ಧಾನಿ ವೇತ್ತಲತಾದೀನಿ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ತೇನ ಸಞ್ಚರಿತುಂ, ನ ವಟ್ಟತಿ।
ಏವರೂಪಂ ನದೀಪಾರಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುನ್ತಿ ಯತ್ಥಾಯಂ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾ ಧುವನಾವಾ ವಾ ಧುವಸೇತು ವಾ ಅಭಿಮುಖತಿತ್ಥೇಯೇವ ಅತ್ಥಿ, ಏವರೂಪಂ ನದೀಪಾರಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಚೇ ಧುವನಾವಾ ವಾ ಧುವಸೇತು ವಾ ಅಭಿಮುಖತಿತ್ಥೇ ನತ್ಥಿ, ಈಸಕಂ ಉದ್ಧಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಅಧೋ ವಾ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ಅತ್ಥಿ, ಏವಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ। ಕರವೀಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ಪನ ‘‘ಗಾವುತಮತ್ತಬ್ಭನ್ತರೇಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಆಹ।
ಇಮಞ್ಚ ಪನ ನದೀಪಾರಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನನ್ತೇನ ಏಕಸ್ಮಿಂ ತೀರೇ ಠತ್ವಾ ಉಪರಿಸೋತೇ ನದೀತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತೇನ ಯತ್ತಕಂ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ಅಧೋಸೋತೇಪಿ ನದೀತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪರತೀರೇ ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇ ನದೀತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ। ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯತ್ತಕಂ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಯಾವ ಉಪರಿಸೋತೇ ಪಠಮಕಿತ್ತಿತನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಾ ನದೀತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಂ, ತಾವ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಹರಿತ್ವಾ ಪಠಮಕಿತ್ತಿತನಿಮಿತ್ತೇನ
ಸಚೇ ಅನ್ತೋನದಿಯಂ ದೀಪಕೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ಕಾತುಕಾಮೇನ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಅತ್ತನಾ ಠಿತತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ದೀಪಕಸ್ಸ ಓರಿಮನ್ತೇ ಚ ಪಾರಿಮನ್ತೇ ಚ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ। ಅಥ ಪರತೀರೇ ನದಿಯಾ ಓರಿಮತೀರೇ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಯಾವ ಉಪರಿಸೋತೇ ಪಠಮಕಿತ್ತಿತನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಾ ನಿಮಿತ್ತಂ, ತಾವ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ। ಅಥ ದೀಪಕಸ್ಸ ಪಾರಿಮನ್ತೇ ಚ ಓರಿಮನ್ತೇ ಚ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಹರಿತ್ವಾ ಪಠಮಕಿತ್ತಿತನಿಮಿತ್ತೇನ
ಸಚೇ ಪನ ದೀಪಕೋ ವಿಹಾರಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದತೋ ಉದ್ಧಂ ವಾ ಅಧೋ ವಾ ಅಧಿಕತರೋ ಹೋತಿ, ಅಥ ವಿಹಾರಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಉಜುಕಮೇವ ಸಮ್ಮುಖಿಭೂತೇ ದೀಪಕಸ್ಸ ಸೋರಿಮನ್ತೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೀಪಕಸಿಖರಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋನ ಪುನ ದೀಪಕಸ್ಸ ಸೋರಿಮನ್ತೇ ನಿಮಿತ್ತಸಮ್ಮುಖೇ ಪಾರಿಮನ್ತೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಂ। ತತೋ ಪರಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಪಾರತೀರೇ ಸಮ್ಮುಖನಿಮೀತ್ತಮಾದಿಂಕತ್ವಾ ಪಾರತೀರನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಚ ದೀಪಕಸ್ಸ ಪಾರಿಮನ್ತಸೋರಿಮನ್ತನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಚ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪಠಮಕಿತ್ತಿತನಿಮಿತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಘಟನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಏವಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಾ ಸೀಮಾ ಪಬ್ಬತಸಣ್ಡಾನಾ ಹೋತಿ।
ಸಚೇ ಪನ ದೀಪಕೋ ವಿಹಾರಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದತೋ ಉದ್ಧಮ್ಪಿ ಅಧೋಪಿ ಅಧಿಕತರೋ ಹೋತಿ। ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ದೀಪಕಸ್ಸ ಉಭೋಪಿ ಸೀಖರಾನಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇನ್ತೇನ ನಿಮಿತ್ತಘಟನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಏವಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಾ ಸೀಮಾ ಮುದಿಙ್ಗಸಣ್ಠಾನಾ ಹೋತಿ।
ಸಚೇ
ಸೀಮಾನುಜಾನನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಉಪೋಸಥಾಗಾರಾದಿಕಥಾ
೧೪೧. ಅನುಪರಿವೇಣಿಯನ್ತಿ ಏಕಸೀಮಮಹಾವಿಹಾರೇ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪರಿವೇಣೇ। ಅಸಙ್ಕೇತೇನಾತಿ ಏಕಂ ಸಮೂಹನಿತ್ವಾತಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸಮೂಹನಿತ್ವಾ।
೧೪೨. ಯತೋ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸುಣಾತೀತಿ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಯಸ್ಮಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸುಣಾತಿ; ಕತೋವಸ್ಸ ಉಪೋಸಥೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಇದಞ್ಚ ವತ್ಥುವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪನ ಅಸುಣನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಕತೋವ ಹೋತಿ ಉಪೋಸಥೋ। ನಿಮಿತ್ತಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾತಿ ಉಪೋಸಥಪಮುಖಸ್ಸ ಖುದ್ದಕಾನಿ ವಾ ಮಹನ್ತಾನಿ ವಾ ಪಾಸಾಣಇಟ್ಠಕದಾರುಖಣ್ಡದಣ್ಡಕಾದೀನಿ ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ ನಿಮಿತ್ತಾ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾತಿ ನಿಮಿತ್ತುಪಗಾ ವಾ ಅನಿಮಿತ್ತುಪಗಾ ವಾ ಪರಿಚ್ಛೇದಜಾನನತ್ಥಂ ಕಿತ್ತೇತಬ್ಬಾ।
ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪಠಮತರಂ ಸನ್ನಿಪತಿತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಮಹಾಥೇರೋ ಪಠಮತರಂ ನ ಆಗಚ್ಛತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ। ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಏಕಜ್ಝಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಪೋರಾಣಕೋ ಆವಾಸೋ ಮಜ್ಝೇ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಹೋತಿ, ಪಹೋತಿ ಚೇತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿಸಜ್ಜಟ್ಠಾನಂ, ತತ್ಥ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಸಚೇ ಪೋರಾಣಕೋ ಪರಿದುಬ್ಬಲೋ ಚೇವ ಸಮ್ಬಾಧೋ ಚ ಅಞ್ಞೋ ಪಚ್ಛಾ ಉಟ್ಠಿತಾವಾಸೋ ಅಸಮ್ಬಾಧೋ, ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ।
ಯತ್ಥ ವಾ ಪನ ಥೇರೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹರತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಸಚೇ ಥೇರಸ್ಸ ವಿಹಾರೋ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಹೋತಿ, ಫಾಸುಕೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಸಚೇ ಪನ ಸೋ ಪಚ್ಚನ್ತೇ ವಿಸಮಪ್ಪದೇಸೇ ಹೋತಿ, ಥೇರಸ್ಸ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಿಹಾರೋ ಅಫಾಸುಕದೇಸೋ, ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಓಕಾಸೋ
ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾನುಜಾನನಕಥಾ
೧೪೩. ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಾತಿ ರಾಜಗಹತೋ ಗಾವುತತ್ತಯೇ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಂ ನಾಮ, ತಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಥೇರೋ ವಸತಿ; ತತೋ ರಾಜಗಹಂ ಉಪೋಸಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ। ರಾಜಗಹಞ್ಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮಹಾವಿಹಾರಾ ಸಬ್ಬೇ ಏಕಸೀಮಾ, ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ ನೇಸಂ ಸೀಮಾ ಬದ್ಧಾ, ತಸ್ಮಾ ವೇಳುವನೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಾಮಗ್ಗೀದಾನತ್ಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ನದಿಂ ತರನ್ತೋತಿ ಸಿಪ್ಪಿನಿಯಂ ನಾಮ ನದಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತೋ। ಮನಂ ವುಳ್ಹೋ ಅಹೋಸೀತಿ ಈಸಕಂ ಅಪ್ಪತ್ತವುಳ್ಹಭಾವೋ ಅಹೋಸಿ। ಸಾ ಕಿರ ನದೀ ಗಿಜ್ಝಕೂಟತೋ ಓತರಿತ್ವಾ
೧೪೪. ಸಮ್ಮತಾ ಸಾ ಸೀಮಾ ಸಙ್ಘೇನ ತಿಚೀವರೇನ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಗಾಮಞ್ಚ ಗಾಮೂಪಚಾರಞ್ಚಾತಿ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುರಿಮಕಮ್ಮವಾಚಾ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಅಯಮೇವ ಹಿ ಥಾವರಾ ಹೋತಿ। ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪನ ಅಯಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಪುರಿಮಾಯೇವ ವಟ್ಟತಿ। ಕಸ್ಮಾ? ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಹಿ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ವಸತಿ। ಯದಿ ಏವಂ ಸಿಯಾ, ಸೋ ಏತಾಯ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ತಿಚೀವರಪರಿಹಾರಂ
ಗಾಮೂಪಚಾರೋತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪೋ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪೋಕಾಸೋ। ತೇಸು ಅಧಿಟ್ಠಿತತೇಚೀವರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪರಿಹಾರಂ ನ ಲಭತಿ। ಇತಿ
ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ತಿಚೀವರೇನ ಅವಿಪ್ಪವಾಸೋ ಸಮೂಹನ್ತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಮೂಹನನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ। ತತ್ರಿದಂ ವತ್ತಂ – ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಠತ್ವಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾ ನ ಸಮೂಹನ್ತಬ್ಬಾ, ತಥಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಯ ಠತ್ವಾ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಪಿ। ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯಂ ಪನ ಠಿತೇನ ಖಣ್ಡಸೀಮಾವ ಸಮೂಹನಿತಬ್ಬಾ, ತಥಾ ಇತರಾಯ ಠಿತೇನ ಇತರಾ। ಸೀಮಂ ನಾಮ ದ್ವೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಸಮೂಹನನ್ತಿ ಪಕತಿಯಾ ಖುದ್ದಕಂ ಪುನ ಆವಾಸವಡ್ಢನತ್ಥಾಯ ಮಹತಿಂ ವಾ ಕಾತುಂ; ಪಕತಿಯಾ ಮಹತಿಂ ಪುನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ವಿಹಾರೋಕಾಸದಾನತ್ಥಾಯ ಖುದ್ದಕಂ ವಾ ಕಾತುಂ। ತತ್ಥ ಸಚೇ ಖಣ್ಡಸೀಮಞ್ಚ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಞ್ಚ ಜಾನನ್ತಿ, ಸಮೂಹನಿತುಞ್ಚೇವ ಬನ್ಧಿತುಞ್ಚ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ। ಖಣ್ಡಸೀಮಂ ಪನ ಜಾನನ್ತಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಂ ಅಜಾನನ್ತಾಪಿ ಸಮೂಹನಿತುಞ್ಚೇವ ಬನ್ಧಿತುಞ್ಚ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ। ಖಣ್ಡಸೀಮಂ ಅಜಾನನ್ತಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಂಯೇವ ಜಾನನ್ತಾ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಬೋಧಿಯಙ್ಗಣಉಪೋಸಥಾಗಾರಾದೀಸು ನಿರಾಸಙ್ಕಟ್ಠಾನೇಸು ಠತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಸಮೂಹನಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪಟಿಬನ್ಧಿತುಂ ಪನ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತೇವ। ಸಚೇ ಬನ್ಧೇಯ್ಯುಂ, ಸೀಮಾಸಮ್ಭೇದಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಅವಿಹಾರಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಮಾ ನ ಸಮೂಹನಿತಬ್ಬಾ। ಯೇ ಪನ ಉಭೋಪಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ತೇನೇವ ಸಮೂಹನಿತುಂ ನ ಬನ್ಧಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ। ಅಯಞ್ಹಿ ಸೀಮಾ ನಾಮ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ವಾ ಅಸೀಮಾ ಹೋತಿ ಸಾಸನನ್ತರಧಾನೇನ
ಗಾಮಸೀಮಾದಿಕಥಾ
೧೪೭. ಏವಂ ‘‘ಅಸಮ್ಮತಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀಮಾಯ ಅಟ್ಠಪಿತಾಯಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಅಟ್ಠಪಿತಾಯಾತಿ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಯ। ಗಾಮಗ್ಗಹಣೇನ ಚೇತ್ಥ ನಗರಮ್ಪಿ ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ। ತತ್ಥ ಯತ್ತಕೇ ಪದೇಸೇ ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಭೋಜಕಾ ಬಲಿಂ ಲಭನ್ತಿ, ಸೋ ಪದೇಸೋ ಅಪ್ಪೋ ವಾ ಹೋತು ಮಹನ್ತೋ ವಾ, ಗಾಮಸೀಮಾತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ। ನಗರನಿಗಮಸೀಮಾಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಯಮ್ಪಿ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವ
ಏವಂ ಗಾಮನ್ತವಾಸೀನಂ ಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಆರಞ್ಞಕಾನಂ ಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಗಾಮಕೇ ಚೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಅಗಾಮಕೇ ಚೇತಿ ಗಾಮನಿಗಮನಗರಸೀಮಾಹಿ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇ ಅಟವಿಪ್ಪದೇಸೇ। ಅಥ ವಾ ಅಗಾಮಕೇ ಚೇತಿ ವಿಜ್ಝಾಟವಿಸದಿಸೇ ಅರಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖು ವಸತಿ, ಅಥಸ್ಸ ಠಿತೋಕಾಸತೋ ಸಮನ್ತಾ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಾ ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಸೀಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಯಂ ಸೀಮಾ ತಿಚೀವರವಿಪ್ಪವಾಸಪರಿಹಾರಮ್ಪಿ ಲಭತಿ। ತತ್ಥ ಏಕಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಂ ಹೋತಿ। ಮಜ್ಝೇ ಠಿತಸ್ಸ ಸಮನ್ತಾ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಾ ವಿನಿಬ್ಬೇಧೇನ ಚುದ್ದಸ ಹೋನ್ತಿ। ಸಚೇ ದ್ವೇ ಸಙ್ಘಾ ವಿಸುಂ ವಿನಯಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಅಞ್ಞಂ ಏಕಂ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಂ ಉಪಚಾರತ್ಥಾಯ ಠಪೇತಬ್ಬಂ। ಸೇಸಾ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಕಥಾ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ ಉದೋಸಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತನಯೇನ ಗಹೇತಬ್ಬಾ।
ಸಬ್ಬಾ ಭಿಕ್ಖವೇ ನದೀ ಅಸೀಮಾತಿ ಯಾ ಕಾಚಿ ನದೀಲಕ್ಖಣಪ್ಪತ್ತಾ ನದೀ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಏತಂ ಬದ್ಧಸೀಮಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ಕತಾಪಿ ಅಸೀಮಾವ ಹೋತಿ, ಸಾ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವೇನೇವ ಬದ್ಧಸೀಮಾಸದಿಸಾ, ಸಬ್ಬಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಮುದ್ದಜಾತಸ್ಸರೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಏತ್ಥ ಚ ಜಾತಸ್ಸರೋ ನಾಮ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಖಣಿತ್ವಾ ಅಕತೋ ಸಯಂಜಾತಸೋಬ್ಭೋ ಸಮನ್ತತೋ ಆಗತೇನ ಉದಕೇನ ಪೂರಿತೋ ತಿಟ್ಠತಿ।
ಏವಂ ‘‘ನದಿಯಾ ವಾ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಯಂ ಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸಮನ್ತಾ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಾತಿ ಯಂ ಠಾನಂ ಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ ಉದಕುಕ್ಖೇಪೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಂ। ಕಥಂ ಪನ ಉದಕಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ? ಯಥಾ ಅಕ್ಖಧುತ್ತಾ ದಾರುಗುಳಂ ಖಿಪನ್ತಿ, ಏವಂ ಉದಕಂ ವಾ ವಾಲಿಕಂ ವಾ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಥಾಮಮಜ್ಝಿಮೇನ ಪುರಿಸೇನ ಸಬ್ಬಥಾಮೇನ ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ। ಯತ್ಥ ಏವಂ ಖಿತ್ತಂ ಉದಕಂ ವಾ ವಾಲಿಕಾ ವಾ ಪತತಿ, ಅಯಮೇಕೋ ಉದಕುಕ್ಖೇಪೋ। ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಹತ್ಥಪಾಸಂ
ಏತ್ಥ ಚ ಸಚೇ ನದೀ ನಾತಿದೀಘಾ ಹೋತಿ, ಪಭವತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಮುಖದ್ವಾರಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಙ್ಘೋ ನಿಸೀದತಿ, ಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾಕಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿ, ಸಕಲಾಪಿ ನದೀ ಏತೇಸಂಯೇವ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಹೋತಿ। ಯಂ ಪನ ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯೋಜನಂ ಪವತ್ತಮಾನಾಯೇವ ನದೀ, ತತ್ರಾಪಿ ಉಪರಿ ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಪಹಾಯ ಹೇಟ್ಠಾ ಅದ್ಧಯೋಜನೇ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ, ತಂ ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೇನೇವ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ। ಭಗವತಾ ಹಿ ‘‘ತಿಮಣ್ಡಲಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಉತ್ತರನ್ತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅನ್ತರವಾಸಕೋ ತೇಮಿಯತೀ’’ತಿ ಇದಂ ನದಿಯಾ ಪಮಾಣಂ ವುತ್ತಂ, ನ ಯೋಜನಂ ವಾ ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ವಾ। ತಸ್ಮಾ ಯಾ ಇಮಸ್ಸ ಸುತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಾ ನದೀ, ತಸ್ಸಾ ಪಭವತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ। ಸಚೇ ಪನೇತ್ಥ ಬಹೂ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಚ ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಚ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಪರಿಚ್ಛೇದಸ್ಸ ಅನ್ತರಾ ಅಞ್ಞೋ ಉದಕುಕ್ಖೇಪೋ ಸೀಮನ್ತರಿಕತ್ಥಾಯ ಠಪೇತಬ್ಬೋ। ತತೋ ಅಧಿಕಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ, ಊನಕಂ ಪನ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ। ಜಾತಸ್ಸರಸಮುದ್ದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
ನದಿಯಾ ಪನ ಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಗತೇಹಿ ಸಚೇ ನದೀ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ ಹೋತಿ ಸಮತಿತ್ತಿಕಾ, ಉದಕಸಾಟಿಕಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾಪಿ ಅನ್ತೋನದಿಯಂಯೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ನಾವಾಯಪಿ ಠತ್ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಪನ ನಾವಾಯ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಕಸ್ಮಾ? ಉದಕುಕ್ಖೇಪಮತ್ತಮೇವ ಹಿ ಸೀಮಾ, ತಂ ನಾವಾ ಸೀಘಮೇವ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ। ಏವಂ ಸತಿ ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಸೀಮಾಯ ಞತ್ತಿ ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಅನುಸಾವನಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ನಾವಂ ಅರಿತ್ತೇನ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಾಸಾಣೇ ವಾ ಲಮ್ಬಿತ್ವಾ
ಸಚೇ ಪನ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಾಖಾ ವಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಪಾರೋಹೋ
ನದಿಯಂ ಸೇತುಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸಚೇ ಅನ್ತೋನದಿಯಂಯೇವ ಸೇತು ವಾ ಸೇತುಪಾದಾ ವಾ, ಸೇತುಮ್ಹಿ ಠಿತೇಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಸೇತು ವಾ ಸೇತುಪಾದಾ ವಾ ಬಹಿತೀರೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ, ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸೀಮಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಅಥ ಸೇತುಪಾದಾ ಅನ್ತೋ, ಸೇತು ಪನ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ತೀರಾನಂ ಉಪರಿಆಕಾಸೇ ಠಿತೋ, ವಟ್ಟತಿ। ಅನ್ತೋನದಿಯಂ ಪಾಸಾಣೋ ವಾ ದೀಪಕೋ ವಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಯತ್ತಕಂ ಪದೇಸಂ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ ಪಕತಿವಸ್ಸಕಾಲೇ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಚತೂಸು ಮಾಸೇಸು ಉದಕಂ ಓತ್ಥರತಿ, ಸೋ ನದೀಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ। ಅತಿವುಟ್ಠಿಕಾಲೇ ಪನ ಓಘೇನ ಓತ್ಥಟೋಕಾಸೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ಸೋ ಹಿ ಗಾಮಸೀಮಾಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ।
ನದಿತೋ ಮಾತಿಕಂ ನೀಹರನ್ತಾ ನದಿಯಂ ಆವರಣಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತಞ್ಚೇ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ವಾ ವಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ವಾ ಉದಕಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪವತ್ತನಟ್ಠಾನೇ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಆವರಣೇನ ವಾ ಕೋಟ್ಟಕಬನ್ಧನೇನ ವಾ ಸೋತಂ ಪಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ, ಉದಕಂ ನಪ್ಪವತ್ತತಿ, ಅಪ್ಪವತ್ತನಟ್ಠಾನೇ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಆವರಣಮತ್ಥಕೇಪಿ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಆವರಣಪ್ಪದೇಸೋ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಪಾಸಾಣದೀಪಕಪ್ಪದೇಸೋ ವಿಯ ಉದಕೇನ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿಯತಿ, ತತ್ಥ ವಟ್ಟತಿ। ಸೋ ಹಿ ನದೀಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ। ನದಿಂ ವಿನಾಸೇತ್ವಾ ತಳಾಕಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಪಾಳಿ ಬದ್ಧಾ, ಉದಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಳಾಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ, ಏತ್ಥ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಉಪರಿ ಪವತ್ತನಟ್ಠಾನೇ ಹೇಟ್ಠಾ ಚ ಛಡ್ಡಿತಮೋದಕಂ ನದಿಂ ಓತ್ಥರಿತ್ವಾ ಸನ್ದನಟ್ಠಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಟ್ಟತಿ। ದೇವೇ ಅವಸ್ಸನ್ತೇ ಹೇಮನ್ತಗಿಮ್ಹೇಸು ವಾ ಸುಕ್ಖನದಿಯಾಪಿ ವಟ್ಟತಿ। ನದಿತೋ ನೀಹಟಮಾತಿಕಾಯ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ
ಸಮುದ್ದೇಪಿ
ಜಾತಸ್ಸರೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿಪಿ ಯತ್ಥ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ ವಸ್ಸಕಾಲೇ ವಸ್ಸೇ ಪಚ್ಛಿನ್ನಮತ್ತೇ ಪಿವಿತುಂ ವಾ ಹತ್ಥಪಾದೇ ವಾ ಧೋವಿತುಂ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಸುಕ್ಖತಿ, ಅಯಂ ನ ಜಾತಸ್ಸರೋ, ಗಾಮಖೇತ್ತಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ, ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಯತ್ಥ ಪನ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ ವಸ್ಸಕಾಲೇ ಉದಕಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ, ಅಯಮೇವ ಜಾತಸ್ಸರೋ। ತಸ್ಸ ಯತ್ತಕೇ ಪದೇಸೇ ವಸ್ಸಾನಂ ಚಾತುಮಾಸೇ ಉದಕಂ ತಿಟ್ಠತಿ, ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಗಮ್ಭೀರಂ ಉದಕಂ, ಅಟ್ಟಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಠಿತೇಹಿಪಿ ಜಾತಸ್ಸರಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಜಾತರುಕ್ಖಮ್ಹಿ ಬದ್ಧಅಟ್ಟಕೇಪಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣದೀಪಕೇಸು ಪನೇತ್ಥ ನದಿಯಂ ವುತ್ತಸದಿಸೋವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ। ಸಮವಸ್ಸದೇವಕಾಲೇ ಪಹೋನಕಜಾತಸ್ಸರೋ ಪನ ಸಚೇಪಿ ದುಬ್ಬುಟ್ಠಿಕಾಲೇ ವಾ ಗಿಮ್ಹಹೇಮನ್ತೇಸು ವಾ ಸುಕ್ಖತಿ, ನಿರುದಕೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಯಂ ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಬ್ಬೋ ಜಾತಸ್ಸರೋ ಸುಕ್ಖೋ ಅನೋದಕೋ
ಸಚೇ ಪನ ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಥಲಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ದಿಸಾಭಾಗೇ ಪಾಳಿಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಮೇವ ತಂ ಮಹಾತಳಾಕಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೋಪಿ ಅಜಾತಸ್ಸರೋ ಹೋತಿ, ಗಾಮಸೀಮಾಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ। ಲೋಣೀಪಿ ಜಾತಸ್ಸರಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ। ವಸ್ಸಿಕೇ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಉದಕಟ್ಠಾನೋಕಾಸೇ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ।
೧೪೮. ಸೀಮಾಯ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಭಿನ್ದನ್ತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಸೀಮಾಯ ಪರೇಸಂ ಬದ್ಧಸೀಮಂ ಸಮ್ಭಿನ್ದನ್ತಿ। ಸಚೇ ಹಿ ಪೋರಾಣಕಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಅಮ್ಬೋ ಚೇವ ಜಮ್ಬೂ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ರುಕ್ಖಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಂಸಟ್ಠವಿಟಪಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸು ಅಮ್ಬಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮದಿಸಾಭಾಗೇ ಜಮ್ಬೂ। ವಿಹಾರಸೀಮಾ ಚ ಜಮ್ಬುಂ ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾ ಅಮ್ಬಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಬದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಅಥ ಪಚ್ಛಾ ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ವಿಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧನ್ತಾ ತಂ ಅಮ್ಬಂ ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾ ಜಮ್ಬುಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ, ಸೀಮಾಯ
ಸೀಮಾಯ ಸೀಮಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರನ್ತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಸೀಮಾಯ ಪರೇಸಂ ಬದ್ಧಸೀಮಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರನ್ತಿ;
ಪರೇಸಂ ಬದ್ಧಸೀಮಂ ಸಕಲಂ ವಾ ತಸ್ಸಾ ಪದೇಸಂ ವಾ ಅನ್ತೋ ಕತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧನ್ತಿ। ಸೀಮನ್ತರಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಪಠಮತರಂ ಕತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಸೀಮಾ ಅಸಮ್ಮತಾ ಹೋತಿ, ಸೀಮಾಯ ಉಪಚಾರೋ ಠಪೇತಬ್ಬೋ। ಸಚೇ ಸಮ್ಮತಾ ಹೋತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಕೋಟಿಯಾ ಹತ್ಥಮತ್ತಾ ಸೀಮನ್ತರಿಕಾ ಠಪೇತಬ್ಬಾ। ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವಿದತ್ಥಿಮತ್ತಮ್ಪಿ, ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಚತುರಙ್ಗುಲಮತ್ತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ। ಏಕರುಕ್ಖೋಪಿ ಚ ದ್ವಿನ್ನಂ ಸೀಮಾನಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಸೋ ಪನ ವಡ್ಢನ್ತೋ ಸೀಮಾಸಙ್ಕರಂ ಕರೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ನ ಕಾತಬ್ಬೋ।
ಉಪೋಸಥಭೇದಾದಿಕಥಾ
೧೪೯. ಚಾತುದ್ದಸಿಕೋ ಚ ಪನ್ನರಸಿಕೋ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚೇ ‘‘ಅಜ್ಜುಪೋಸಥೋ ಚಾತುದ್ದಸೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ।
ಅಧಮ್ಮೇನ ವಗ್ಗನ್ತಿಆದೀಸು ಅಧಮ್ಮೇನ ವಗ್ಗಂ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತಯೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಸಮಗ್ಗಂ ನಾಮ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಚತೂಸು ಜನೇಸು ಏಕಸ್ಸ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಯೋ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ, ತೀಸು ವಾ ಜನೇಸು ಏಕಸ್ಸ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ವಗ್ಗಂ ನಾಮ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಚತ್ತಾರೋ ಏಕತ್ಥ ವಸನ್ತಾ ಸಬ್ಬೇವ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ, ತಯೋ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ದ್ವೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಸಮಗ್ಗಂ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ।
ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕಥಾ
೧೫೦. ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಸುತೇನ ಸಾವೇತಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘೋ…ಪೇ॰… ಆವಿಕತಾ ಹಿಸ್ಸ ಫಾಸು ಹೋತೀ’’ತಿ ಇಮಂ ನಿದಾನಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ನಿದಾನಂ, ತತ್ಥಾಯಸ್ಮನ್ತೇ ಪುಚ್ಛಾಮಿ – ಕಚ್ಚಿತ್ಥ ಪರಿಸುದ್ಧಾ, ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಾಮಿ…ಪೇ॰… ಏವಮೇತಂ
ಸವರಭಯನ್ತಿ ಅಟವಿಮನುಸ್ಸಭಯಂ। ರಾಜನ್ತರಾಯೋತಿಆದೀಸು ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖೂಸು ‘‘ಉಪೋಸಥಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ನಿಸಿನ್ನೇಸು ರಾಜಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ರಾಜನ್ತರಾಯೋ। ಚೋರಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಯಂ ಚೋರನ್ತರಾಯೋ। ದವದಾಹೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಆವಾಸೇ ವಾ ಅಗ್ಗಿ ಉಟ್ಠಹತಿ, ಅಯಂ ಅಗ್ಗನ್ತರಾಯೋ। ಮೇಘೋ ವಾ ಉಟ್ಠೇತಿ, ಓಘೋ ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಉದಕನ್ತರಾಯೋ। ಬಹೂ ಮನುಸ್ಸಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಯಂ ಮನುಸ್ಸನ್ತರಾಯೋ। ಭಿಕ್ಖುಂ ಯಕ್ಖೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅಯಂ ಅಮನುಸ್ಸನ್ತರಾಯೋ। ಬ್ಯಗ್ಘಾದಯೋ ಚಣ್ಡಮಿಗಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಯಂ ವಾಳನ್ತರಾಯೋ। ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಪ್ಪಾದಯೋ ಡಂಸನ್ತಿ, ಅಯಂ ಸರೀಸಪನ್ತರಾಯೋ। ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಕಾಲಂ ವಾ ಕರೋತಿ, ವೇರಿನೋ ವಾ ತಂ ಮಾರೇತುಕಾಮಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಅಯಂ
ಅನಜ್ಝಿಟ್ಠಾತಿ ಅನಾಣತ್ತಾ ಅಯಾಚಿತಾ ವಾ। ಅಜ್ಝೇಸನಾ ಚೇತ್ಥ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತಧಮ್ಮಜ್ಝೇಸಕಾಯತ್ತಾ ವಾ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಾಯತ್ತಾ ವಾ, ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮಜ್ಝೇಸಕೇ ಅಸತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಾ ತೇನ ಯಾಚಿತೋ ವಾ ಭಾಸಿತುಂ ಲಭತಿ। ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇನಾಪಿ ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಬಹೂ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಾರಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ತ್ವಂ ಧಮ್ಮಂ ಭಣ, ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇಹಿ, ಧಮ್ಮದಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವಾ ವುತ್ತೇನ ತೀಹಿಪಿ ವಿಧೀಹಿ ಧಮ್ಮೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ। ‘‘ಓಸಾರೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಪನ ಓಸಾರೇತುಮೇವ ಲಭತಿ, ‘‘ಕಥೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಕಥೇತುಮೇವ, ‘‘ಸರಭಞ್ಞಂ ಭಣಾಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಸರಭಞ್ಞಮೇವ। ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋಪಿ ಚ ಉಚ್ಚತರೇ ಆಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಯಾಚಿತುಂ ನ ಲಭತಿ। ಸಚೇ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಚೇವ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಚ ನಂ ಉಚ್ಚಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ‘‘ಭಣಾಹೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಸಜ್ಝಾಯಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಭಣಿತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಪನೇತ್ಥ ದಹರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ‘‘ಭಣಾಮೀ’’ತಿ ಭಣಿತಬ್ಬಂ।
ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ಅತ್ತನೋಯೇವ ನಿಸ್ಸಿತಕೇ ಭಣಾಪೇತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಮಧುರಭಾಣಕೇಪಿ ನಾಜ್ಝೇಸತಿ, ಸೋ ಅಞ್ಞೇಹಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಭನ್ತೇ ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಭಣಾಪೇಮಾ’’ತಿ। ಸಚೇ ‘‘ಭಣಾಪೇಥಾ’’ತಿ ವಾ ವದತಿ, ತುಣ್ಹೀ ವಾ ಹೋತಿ, ಭಣಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ನ ಭಣಾಪೇತಬ್ಬಂ। ಯದಿ ಅನಾಗತೇಯೇವ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇ ಧಮ್ಮಸವನಂ ಆರದ್ಧಂ, ಪುನ ಆಗತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಆಪುಚ್ಛನಕಿಚ್ಚಂ
ಉಪನಿಸಿನ್ನಕಥಾಯಪಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋವ ಸಾಮೀ, ತಸ್ಮಾ ತೇನ ಸಯಂ ವಾ ಕಥೇತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞೋ ವಾ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಕಥೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನೋ ಚ ಖೋ ಉಚ್ಚತರೇ ಆಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೇನ। ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪನ ‘‘ಭಣಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಮನುಸ್ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಜಾನನಕಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇನ ಥೇರಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಕಥೇತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ‘‘ಭನ್ತೇ ಇಮೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ಕಥೇಹೀ’’ತಿ
ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋನ್ತೇನಾಪಿ ಥೇರೋ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋಯೇವ। ಏಕಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಅಪರೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಪುನ ಆಪುಚ್ಛನಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ। ಸಚೇ ವಿಸ್ಸಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಠಪಿತಸ್ಸ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಪುನ ಆರಭನ್ತೇನಾಪಿ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ। ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇ ಅನಾಗತೇಯೇವ ಆರದ್ಧಂ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಏಕೇನ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇನ ‘‘ಮಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾಪಿ ಯಥಾಸುಖಂ ಸಜ್ಝಾಯಾಹೀ’’ತಿ ಅನುಞ್ಞಾತೇ ಯಥಾಸುಖಂ ಸಜ್ಝಾಯಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಪನ ಆಗತೇ ತಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಸಜ್ಝಾಯಿತಬ್ಬಂ।
೧೫೧. ಅತ್ತನಾ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಂತಿ ಅತ್ತನಾ ವಾ ಅತ್ತಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ; ಪುಚ್ಛನ್ತೇನ ಪನ ಪರಿಸಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಸಚೇ ಅತ್ತನೋ ಉಪದ್ದವೋ ನತ್ಥಿ, ವಿನಯೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ।
೧೫೩. ಕತೇಪಿ ಓಕಾಸೇ ಪುಗ್ಗಲಂ ತುಲಯಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಇತೋ ಉಪದ್ದವೋ, ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಏವಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ। ಪುರಮ್ಹಾಕನ್ತಿ ಪಠಮಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ। ಪಟಿಕಚ್ಚೇವಾತಿ ಪಠಮತರಮೇವ। ಪುಗ್ಗಲಂ ತುಲಯಿತ್ವಾ ಓಕಾಸಂ ಕಾತುನ್ತಿ ‘‘ಭೂತಮೇವ ನು ಖೋ ಆಪತ್ತಿಂ ವದತಿ, ಅಭೂತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಓಕಾಸಂ ಕಾತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಪಟಿಕ್ಕೋಸನಾದಿಕಥಾ
೧೫೪. ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ। ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತುನ್ತಿ ವಾರೇತುಂ। ದಿಟ್ಠಿಮ್ಪಿ ಆವಿಕಾತುನ್ತಿ ‘‘ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ ಇದಂ ನ ಮೇ ಖಮತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಅತ್ತನೋ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪಕಾಸೇತುಂ। ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹೀತಿಆದಿ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ನ ಸಾವೇನ್ತೀತಿ ಯಥಾ ನ ಸುಣನ್ತಿ ಏವಂ ಭಣಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಸಣಿಕಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ।
೧೫೫. ಥೇರಾಧಿಕನ್ತಿ ಥೇರಾಧೀನಂ; ಥೇರಾಯತ್ತಂ ಭವಿತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ‘‘ಥೇರಾಧೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತಸ್ಮಾ ಥೇರೇನ ಸಯಂ ವಾ ಉದ್ದಿಸಿತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞೋ ವಾ ಅಜ್ಝೇಸಿತಬ್ಬೋ। ಅಜ್ಝೇಸನವಿಧಾನಞ್ಚೇತ್ಥ ಧಮ್ಮಜ್ಝೇಸನೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ। ಸೋ ನ ಜಾನಾತಿ ಉಪೋಸಥಂ ವಾತಿಆದೀಸು ಚಾತುದ್ದಸಿಕಪನ್ನರಸಿಕಭೇದೇನ ದುವಿಧಂ, ಸಙ್ಘಉಪೋಸಥಾದಿಭೇದೇನ ನವವಿಧಞ್ಚ ಉಪೋಸಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ದುವಿಧಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ನವವಿಧಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಂ ನ ಜಾನಾತಿ। ಯೋ ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖು ಬ್ಯತ್ತೋ ಪಟಿಬಲೋತಿ ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ದಹರಸ್ಸಾಪಿ ಬ್ಯತ್ತಸ್ಸ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ। ಅಥ ಖೋ ಏತ್ಥ
ಸಾಮನ್ತಾ ಆವಾಸಾತಿ ಸಾಮನ್ತಂ ಆವಾಸಂ। ಸಜ್ಜುಕನ್ತಿ ತದಹೇವ ಆಗಮನತ್ಥಾಯ। ನವಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ಉಗ್ಗಹೇತುಂ, ಏವರೂಪೋ ಆಣಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಬಾಲೋ।
ಪಕ್ಖಗಣನಾದಿಉಗ್ಗಹಣಾನುಜಾನನಕಥಾ
೧೫೬. ಕತಿಮೀ ಭನ್ತೇತಿ ಏತ್ಥ ಕತೀನಂ ಪೂರಣೀತಿ ಕತಿಮೀ। ಕಾಲವತೋತಿ ಕಾಲಸ್ಸೇವ; ಪಗೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
೧೫೮. ಯಂ ಕಾಲಂ ಸರತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಾಯಮ್ಪಿ ‘‘ಅಜ್ಜುಪೋಸಥೋ ಸಮನ್ನಾಹರಥಾ’’ತಿ ಆರೋಚೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
೧೫೯. ಥೇರೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನವಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇತುನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಾ ಸದಾಕಾಲಮೇವ ಏಕೋ ವಾ ಭಾರನಿತ್ಥರಣಕೋ ವಾ ಸರಭಾಣಕಧಮ್ಮಕಥಿಕಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರೋ ವಾ ನ ಉಪೋಸಥಾಗಾರಸಮ್ಮಜ್ಜನತ್ಥಂ ಆಣಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಅವಸೇಸಾ ಪನ ವಾರೇನ ಆಣಾಪೇತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ಆಣತ್ತೋ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಂ ತಾವಕಾಲಿಕಮ್ಪಿ ನ ಲಭತಿ, ಸಾಖಾಭಙ್ಗಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ತಮ್ಪಿ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಲದ್ಧಕಪ್ಪಿಯಂ ಹೋತಿ।
೧೬೦. ಆಸನಪಞ್ಞಾಪನಾಣತ್ತಿಯಮ್ಪಿ
೧೬೧. ಪದೀಪಕರಣೇಪಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಆಣಾಪೇತಬ್ಬೋ। ಆಣಾಪೇನ್ತೇನ ಚ ‘‘ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಓಕಾಸೇ ತೇಲಂ ವಾ ವಟ್ಟಿ ವಾ ಕಪಲ್ಲಿಕಾ ವಾ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ। ಸಚೇ ತೇಲಾದೀನಿ ನತ್ಥಿ, ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಾನಿ, ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಲದ್ಧಕಪ್ಪಿಯಂ ಹೋತಿ। ಅಪಿಚ ಕಪಾಲೇ ಅಗ್ಗಿಪಿ ಜಾಲೇತಬ್ಬೋ।
ದಿಸಂಗಮಿಕಾದಿವತ್ಥುಕಥಾ
೧೬೩. ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ‘‘ಸಾಧು ಭನ್ತೇ ಆಗತಾತ್ಥ, ಇಧ ಭಿಕ್ಖಾ ಸುಲಭಾ ಸೂಪಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅತ್ಥಿ, ವಸಥ ಅನುಕ್ಕಣ್ಠಮಾನಾ’’ತಿ ಏವಂ ಪಿಯವಚನೇನ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ। ಪುನಪ್ಪುನಂ ತಥಾಕರಣವಸೇನ ಅನುಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ। ‘‘ಆಮ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿವಚನದಾಪನೇನ ಉಪಲಾಪೇತಬ್ಬೋ। ಅಥ ವಾ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಚೇವ ಅನುಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಚ। ಪಿಯವಚನೇನ ಉಪಲಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಕಣ್ಣಸುಖಂ ಆಲಪಿತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಚುಣ್ಣಾದೀಹಿ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ। ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ ಸಚೇ ಸಕಲೋಪಿ ಸಙ್ಘೋ ನ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ದುಕ್ಕಟಂ। ಇಧ ನೇವ ಥೇರಾ ನ ದಹರಾ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ವಾರೇನ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ। ಅತ್ತನೋ ವಾರೇ ಅನುಪಟ್ಠಹನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ। ತೇನ ಪನ ಮಹಾಥೇರಾನಂ ಪರಿವೇಣಸಮ್ಮಜ್ಜನದನ್ತಕಟ್ಠದಾನಾದೀನಿ ನ ಸಾದಿತಬ್ಬಾನಿ। ಏವಮ್ಪಿ ಸತಿ ಮಹಾಥೇರೇಹಿ ಸಾಯಂಪಾತಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗನ್ತಬ್ಬಂ। ತೇನ ಪನ ತೇಸಂ ಆಗಮನಂ ಞತ್ವಾ ಪಠಮತರಂ ಮಹಾಥೇರಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ। ಸಚಸ್ಸ ಸದ್ಧಿಂಚರಾ ಭಿಕ್ಖುಉಪಟ್ಠಾಕಾ ಅತ್ಥಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಾ ಅತ್ಥಿ, ತುಮ್ಹೇ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಅಥಾಪಿಸ್ಸ ಸದ್ಧಿಂಚರಾ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪನ ವಿಹಾರೇ ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ವತ್ತಸಮ್ಪನ್ನಾ ವದನ್ತಿ ‘‘ಮಯಂ ಥೇರಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಅವಸೇಸಾ ಫಾಸು ವಿಹರನ್ತೂ’’ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನಾಪತ್ತಿ।
ಸೋ ಆವಾಸೋ ಗನ್ತಬ್ಬೋತಿ ಉಪೋಸಥಕರಣತ್ಥಾಯ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ಗನ್ತಬ್ಬೋ। ಸೋ ಚ ಖೋ ಉತುವಸ್ಸೇಯೇವ, ವಸ್ಸಾನೇ ಪನ ಯಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಿ ಬಾಲಾ ಅಬ್ಯತ್ತಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ತಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೇನ ವಿನಾ ನ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಸೋ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಂ ಪಕ್ಕಮತಿ
ಪಾರಿಸುದ್ಧಿದಾನಕಥಾ
೧೬೪. ಕಾಯೇನ ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿದಾನಂ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗೇನ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ ಜಾನಾಪೇತಿ; ವಾಚಂ ಪನ ನಿಚ್ಛಾರೇತುಂ ಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ವಾಚಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ; ಉಭಯಥಾ ಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ। ಸಙ್ಘೇನ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಸಚೇ ಬಹೂ ತಾದಿಸಾ ಗಿಲಾನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಠತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ದೂರೇ ದೂರೇ ಹೋನ್ತಿ, ಸಙ್ಘೋ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ತಂ
ತತ್ಥೇವ ಪಕ್ಕಮತೀತಿ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝಂ ಅನಾಗನ್ತ್ವಾ ತತೋವ ಕತ್ಥಚಿ ಗಚ್ಛತಿ। ಸಾಮಣೇರೋ ಪಟಿಜಾನಾತೀತಿ ‘‘ಸಾಮಣೇರೋ ಅಹ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ; ಭೂತಂಯೇವ ವಾ ಸಾಮಣೇರಭಾವಂ ಆರೋಚೇತಿ, ಪಚ್ಛಾ ವಾ ಸಾಮಣೇರಭೂಮಿಯಂ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ।
ಸಙ್ಘಪ್ಪತ್ತೋ ಪಕ್ಕಮತೀತಿ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಉಪೋಸಥತ್ಥಾಯ ಸನ್ನಿಪತಿತಾನಂ ಚತುನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ಪತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮತಿ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ। ಏತ್ಥ ಚ ಏಕೇನ ಬಹೂನಮ್ಪಿ ಆಹಟಾ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ಆಹಟಾವ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಸೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಅಞ್ಞಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ಯೇಸಂ ಅನೇನ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ಗಹಿತಾ, ತೇಸಞ್ಚ ಅತ್ತನೋ ಚ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ದೇತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಇತರಾ ಪನ ಬಿಲಾಳಸಙ್ಖಲಿಕಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಹೋತಿ। ಸಾ ನ ಆಗಚ್ಛತಿ।
ಸುತ್ತೋ ನ ಆರೋಚೇತೀತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸುಪತಿ, ‘‘ಅಸುಕೇನ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ದಿನ್ನಾ’’ತಿ ನ ಆರೋಚೇತಿ। ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಹಾರಕಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ನಾರೋಚೇತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ಪನ ಆಹಟಾವ ಹೋತಿ। ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅನಾರೋಚಿತತ್ತಾ ಪನಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಚ ಉಪೋಸಥೋ ಕತೋಯೇವ ಹೋತಿ।
ಛನ್ದದಾನಕಥಾ
೧೬೫. ಛನ್ದದಾನೇಪಿ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ದೇನ್ತೇನ ಛನ್ದಮ್ಪಿ ದಾತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಮೇವ ದೇತಿ ನ ಛನ್ದಂ, ಉಪೋಸಥೋ ಕತೋ ಹೋತಿ। ಯಂ ಪನ ಸಙ್ಘೋ ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ತಂ ಅಕತಂ ಹೋತಿ। ಛನ್ದಮೇವ ದೇತಿ ನ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪೋಸಥೋಪಿ ಕಮ್ಮಮ್ಪಿ ಕತಮೇವ ಹೋತಿ, ಛನ್ದದಾಯಕಸ್ಸ ಪನ ಉಪೋಸಥೋ ಅಕತೋ ಹೋತಿ। ಸಚೇಪಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ನದಿಯಾ ವಾ ಸೀಮಾಯ ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ‘‘ಕತೋ ಮಯಾ ಉಪೋಸಥೋ’’ತಿ ಅಚ್ಛಿತುಂ ನ ಲಭತಿ, ಸಾಮಗ್ಗೀ ವಾ ಛನ್ದೋ ವಾ ದಾತಬ್ಬೋ।
೧೬೭. ಸರತಿಪಿ ಉಪೋಸಥಂ ನಪಿ ಸರತೀತಿ ಏಕದಾ ಸರತಿ, ಏಕದಾ ನ ಸರತಿ। ಅತ್ಥಿ ನೇವ ಸರತೀತಿ ಯೋ ಏಕನ್ತಂ ನೇವ ಸರತಿ, ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿದಾನಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ। ಅನಾಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕೋಪೇತಿ।
ಸಙ್ಘುಪೋಸಥಾದಿಕಥಾ
೧೬೮. ಸೋ ದೇಸೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾತಿ ತಂ ದೇಸಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ, ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಪಚ್ಚತ್ತಂ। ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯನ್ತಿಆದಿ ಪನ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ
‘‘ಸಮ್ಮಜ್ಜನೀ ಪದೀಪೋ ಚ, ಉದಕಂ ಆಸನೇನ ಚ।
ಉಪೋಸಥಸ್ಸ ಏತಾನಿ, ಪುಬ್ಬಕರಣನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ’’॥
ಇತಿ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ‘‘ಪುಬ್ಬಕರಣ’’ನ್ತಿ ಅಕ್ಖಾತಾನಿ।
‘‘ಛನ್ದಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉತುಕ್ಖಾನಂ, ಭಿಕ್ಖುಗಣನಾ ಚ ಓವಾದೋ।
ಉಪೋಸಥಸ್ಸ ಏತಾನಿ, ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ॥
ಇತಿ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಪುಬ್ಬಕರಣತೋ ಪಚ್ಛಾ ಕತ್ತಬ್ಬಾನಿ ‘‘ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ ಅಕ್ಖಾತಾನಿ।
‘‘ಉಪೋಸಥೋ ಯಾವತಿಕಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ,
ಸಭಾಗಾಪತ್ತಿಯೋ ಚ ನ ವಿಜ್ಜನ್ತಿ।
ವಜ್ಜನೀಯಾ ಚ ಪುಗ್ಗಲಾ ತಸ್ಮಿಂ ನ ಹೋನ್ತಿ,
ಪತ್ತಕಲ್ಲನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ’’॥
ಇತಿ
ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ತೇಹಿ ಆಗತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏತಾನಿ ಪುಬ್ಬಕರಣಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ। ಅಜ್ಜ ಮೇ ಉಪೋಸಥೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಪನ್ನರಸೋ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಉಪೋಸಥೋ ಪನ್ನರಸೋ’’ತಿಪಿ ಅಧಿಟ್ಠಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಚಾತುದ್ದಸಿಕೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
ಆಪತ್ತಿಪಟಿಕಮ್ಮವಿಧಿಕಥಾ
೧೬೯. ಭಗವತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ‘‘ನ ಸಾಪತ್ತಿಕೇನ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಿಯಾ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿಆದಿವಚನೇನೇವ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿದಾನಪಞ್ಞಾಪನೇನ ಚ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥಪಞ್ಞಾಪನೇನ ಚ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಆಪತ್ತಿನ್ತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾದೀಸು ಏಕಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಆಪತ್ತಿ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ತಂ ಪಟಿದೇಸೇಮೀತಿ ಇದಂ ‘‘ತಂ ತುಮ್ಹಮೂಲೇ, ತಂ ತುಯ್ಹಮೂಲೇ ಪಟಿದೇಸೇಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಸುವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ। ಪಸ್ಸಸೀತಿ ಇದಞ್ಚ ‘‘ಪಸ್ಸಸಿ ಆವುಸೋ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ, ಪಸ್ಸಥ ಭನ್ತೇ ತಂ ಆಪತ್ತಿ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಆಮ ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ ಇದಂ ಪನ ‘‘ಆಮ ಭನ್ತೇ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಆಮ ಆವುಸೋ ಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಸುವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ। ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇಯ್ಯಾಸೀತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಸಚೇ ವುಡ್ಢತರೋ ‘‘ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ। ಏವಂ ವುತ್ತೇನ ಪನ ‘‘ಸಾಧು ಸುಟ್ಠು ಸಂವರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ
ಯದಾ ನಿಬ್ಬೇಮತಿಕೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಪನೇಸ ನಿಬ್ಬೇಮತಿಕೋ ನ ಹೋತಿ, ವತ್ಥುಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾವ ದೇಸೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ। ತತ್ರಾಯಂ ದೇಸನಾವಿಧಿ – ಸಚೇ ಮೇಘಚ್ಛನ್ನೇ ಸೂರಿಯೇ ‘‘ಕಾಲೋ ನು ಖೋ ನೋ’’ತಿ ವೇಮತಿಕೋ ಭುಞ್ಜತಿ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘‘ಅಹಂ ಭನ್ತೇ ವೇಮತಿಕೋ ಭುಞ್ಜಿಂ’’, ಸಚೇ ಕಾಲೋ ಅತ್ಥಿ, ‘‘ಸಮ್ಬಹುಲಾ ದುಕ್ಕಟಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪನ್ನೋಮ್ಹಿ, ನೋ ಚೇ ಅತ್ಥಿ, ‘‘ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾ ಆಪನ್ನೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ವತ್ಥುಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಭನ್ತೇ ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ದುಕ್ಕಟಾ ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾ ವಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪನ್ನೋ, ತಾ ತುಮ್ಹಮೂಲೇ ಪಟಿದೇಸೇಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬಾಪತ್ತೀಸು।
ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸಭಾಗಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಯಂ ದ್ವೇಪಿ ಜನಾ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾದಿನಾ ಸಭಾಗವತ್ಥುನಾ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಏವರೂಪಾ ವತ್ಥುಸಭಾಗಾ ‘‘ಸಭಾಗಾ’’ತಿ
೧೭೦. ಸಾಮನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಭಾಗೋಯೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ। ವಿಸಭಾಗಸ್ಸ ಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ಭಣ್ಡನಕಲಹಸಙ್ಘಭೇದಾದೀನಿಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ।
ಅನಾಪತ್ತಿಪನ್ನರಸಕಾದಿಕಥಾ
೧೭೨. ಅನಾಪತ್ತಿಪನ್ನರಸಕೇ – ತೇ ನ ಜಾನಿಂಸೂತಿ ಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತಾತಿ ವಾ ಓಕ್ಕಮನ್ತೀತಿ ವಾತಿ ನ ಜಾನಿಂಸು। ಅಥಞ್ಞೇ ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಗಾಮಂ ವಾ ಅರಞ್ಞಂ ವಾ ಕೇನಚಿ ಕರಣೀಯೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇಸಂ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ। ವಗ್ಗಾ ಸಮಗ್ಗಸಞ್ಞಿನೋತಿ ತೇಸಂ ಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತತ್ತಾ ವಗ್ಗಾ; ಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತಭಾವಸ್ಸ ಅಜಾನನತೋ ಸಮಗ್ಗಸಞ್ಞಿನೋ।
೧೭೩. ವಗ್ಗಾವಗ್ಗಸಞ್ಞಿಪನ್ನರಸಕೇ – ತೇ ಜಾನನ್ತೀತಿ ಪಬ್ಬತೇ ವಾ ಥಲೇ ವಾ ಠಿತಾ ಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇ ವಾ ಓಕ್ಕಮನ್ತೇ ವಾ ಪಸ್ಸನ್ತಿ। ವೇಮತಿಕಪನ್ನರಸಕಂ
೧೭೫. ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪಕತಪನ್ನರಸಕೇ – ಯಥಾ ಇಚ್ಛಾಯ ಅಭಿಭೂತೋ ‘‘ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವಂ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಕರಣಕ್ಖಣೇ ಅಕಪ್ಪಿಯೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಞ್ಞಿತಾಸಙ್ಖಾತೇನ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚೇನ ಅಭಿಭೂತಾ ‘‘ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪಕತಾ’’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।
೧೭೬. ಭೇದಪುರೇಕ್ಖಾರಪನ್ನರಸಕೇ – ಅಕುಸಲಬಲವತಾಯ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ ವುತ್ತಂ।
ಸೀಮೋಕ್ಕನ್ತಿಕಪೇಯ್ಯಾಲಕಥಾ
೧೭೭. ಆವಾಸಿಕೇನಆಗನ್ತುಕಪೇಯ್ಯಾಲೇ – ಯಥಾ ಪುರಿಮೇ ಆವಾಸಿಕೇನಆವಾಸಿಕಪೇಯ್ಯಾಲೇ ‘‘ತೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಅಥಞ್ಞೇ ಆವಾಸಿಕಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ, ಏವಂ ‘‘ತೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಅಥಞ್ಞೇ ಆಗನ್ತುಕಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ
೧೭೮. ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚಾತುದ್ದಸೋ ಹೋತಿ, ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಪನ್ನರಸೋತಿ ಏತ್ಥ ಯೇಸಂ ಪನ್ನರಸೋ, ತೇ ತಿರೋರಟ್ಠತೋ ವಾ ಆಗತಾ, ಅತೀತಂ ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಂ ಅಕಂಸೂತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಅನುವತ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಆವಾಸಿಕೇಹಿ ‘‘ಅಜ್ಜುಪೋಸಥೋ ಚಾತುದ್ದಸೋ’’ತಿ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚೇ ಕರಿಯಮಾನೇ ಅನುವತ್ತಿತಬ್ಬಂ, ನ ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ। ನ ಅಕಾಮಾ ದಾತಬ್ಬಾತಿ ನ ಅನಿಚ್ಛಾಯ ದಾತಬ್ಬಾ।
ಲಿಙ್ಗಾದಿದಸ್ಸನಕಥಾ
೧೭೯. ಆವಾಸಿಕಾಕಾರನ್ತಿ ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಆಕಾರಂ। ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ। ಆಕಾರೋ ನಾಮ ಯೇನ ತೇಸಂ ವತ್ತಸಮ್ಪನ್ನಾ ವಾ ನ ವಾತಿ ಆಚಾರಸಣ್ಠಾನಂ ಗಯ್ಹತಿ। ಲಿಙ್ಗಂ ನಾಮ ಯಂ ತೇ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಲೀನೇ ಗಮಯತಿ; ಅದಿಸ್ಸಮಾನೇಪಿ ಜಾನಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ನಿಮಿತ್ತಂ ನಾಮ ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ತೇ ಅತ್ಥೀತಿ ಞಾಯನ್ತಿ। ಉದ್ದೇಸೋ ನಾಮ ಯೇನ ತೇ ಏವರೂಪಪರಿಕ್ಖಾರಾತಿ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ; ಅಪದೇಸಂ ಲಭನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಸುಪಞ್ಞತ್ತಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಞ್ಚೇವ ಪದಸದ್ದಾದೀನಞ್ಚ ಅಧಿವಚನಂ, ಯಥಾಯೋಗಂ ಪನ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ। ಆಗನ್ತುಕಾಕಾರಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಾತಕನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸನ್ತಕಂ। ಪಾದಾನಂ ಧೋತಂ ಉದಕನಿಸ್ಸೇಕನ್ತಿ ಪಾದಾನಂ ಧೋತಾನಂ ಉದಕನಿಸ್ಸೇಕಂ। ಬಹುವಚನಸ್ಸ ಏಕವಚನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ‘‘ಪಾದಾನಂ ಧೋತಉದಕನಿಸ್ಸೇಕ’’ನ್ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ; ಪಾದಾನಂ ಧೋವನಉದಕನಿಸ್ಸೇಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
೧೮೦. ನಾನಾಸಂವಾಸಕಾದಿವತ್ಥೂಸು – ಸಮಾನಸಂವಾಸಕದಿಟ್ಠಿನ್ತಿ ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಕಾ ಏತೇ’’ತಿ ದಿಟ್ಠಿಂ। ನ ಪುಚ್ಛನ್ತೀತಿ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿಂ ನಾಭಿವಿತರನ್ತೀತಿ ನಾನಾಸಂವಾಸಕಭಾವಂ ಮದ್ದಿತುಂ ಅಭಿಭವಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ; ತಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ನ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
ನಗನ್ತಬ್ಬಗನ್ತಬ್ಬವಾರಕಥಾ
೧೮೧. ಸಭಿಕ್ಖುಕಾ ಆವಾಸಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ಉಪೋಸಥಕಾರಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ಥಿ, ತಮ್ಹಾ ಆವಾಸಾ ಯಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ತದಹೇವ ಆಗನ್ತುಂ ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಙ್ಘೇನಾತಿ ಸಙ್ಘಪ್ಪಹೋನಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಿನಾ। ಅಞ್ಞತ್ರ ಅನ್ತರಾಯಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಂ ದಸವಿಧಂ ಅನ್ತರಾಯಂ ಅನಾವಾಸೋತಿ ನವಕಮ್ಮಸಾಲಾದಿಕೋ ಯೋ ಕೋಚಿ ಪದೇಸೋ। ಯಥಾ ಚ ಆವಾಸಾದಯೋ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಾ; ಏವಂ ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಉಪೋಸಥಾಧಿಟ್ಠಾನತ್ಥಂ ಸೀಮಾಪಿ ನದೀಪಿ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ಪನೇತ್ಥ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ವಿಸ್ಸಟ್ಠಉಪೋಸಥಾಪಿ ಆವಾಸಾ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ; ಏವಂ ಗತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾತುಮ್ಪಿ ಲಭತಿ। ಆರಞ್ಞಕೇನಾಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ ಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರಮೇವ ಆಗನ್ತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಅಞ್ಞಂ ವಿಹಾರಂ ಓಕ್ಕಮತಿ, ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥಂ ಕತ್ವಾವ ಆಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಅಕತ್ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ।
೧೮೨. ಯಂ ಜಞ್ಞಾ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಅಜ್ಜೇವ ಗನ್ತುನ್ತಿ ಯಂ ಜಾನೇಯ್ಯ ಅಜ್ಜೇವ ತತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ಸಕ್ಕೋಮೀತಿ; ಏವರೂಪೋ ಆವಾಸೋ ಗನ್ತಬ್ಬೋ। ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತೇನಾಪಿ ಹಿ ಇಮಿನಾ ನೇವ ಉಪೋಸಥನ್ತರಾಯೋ ಕತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ।
ವಜ್ಜನೀಯಪುಗ್ಗಲಸನ್ದಸ್ಸನಕಥಾ
೧೮೩. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ನಿಸಿನ್ನಪರಿಸಾಯಾತಿಆದೀಸು ಹತ್ಥಪಾಸುಪಗಮನಮೇವ ಪಮಾಣಂ। ಅಞ್ಞತ್ರ ಅವುಟ್ಠಿತಾಯ ಪರಿಸಾಯಾತಿ ಇದಞ್ಹಿ ಪಾರಿವಾಸಿಯಪಾರಿಸುದ್ಧಿದಾನಂ ನಾಮ ಪರಿಸಾಯ ವುಟ್ಠಿತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಅವುಟ್ಠಿತಾಯ ಪನ ವಟ್ಟತಿ। ತೇನಾಹ – ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಅವುಟ್ಠಿತಾಯ ಪರಿಸಾಯಾ’’ತಿ। ತಸ್ಸ ಲಕ್ಖಣಂ ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗೇ ಪರಿವಾಸಿಯಛನ್ದದಾನವಣ್ಣನತೋ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಅನುಪೋಸಥೇತಿ ಚಾತುದ್ದಸಿಕೋ ಚ ಪನ್ನರಸಿಕೋ ಚಾತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಉಪೋಸಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ। ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿಯಾತಿ ಯಾ ಕೋಸಮ್ಬಕಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿಯ ಭಿನ್ನೇ ಸಙ್ಘೇ ಪುನ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀ ಕರಿಯತಿ, ತಥಾರೂಪಿಂ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ
ಉಪೋಸಥಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।