೧೧. ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕಂ

೧. ಸಙ್ಗೀತಿನಿದಾನಂ

೪೩೭. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಯಂ ಪಾವಾಯ ಕುಸಿನಾರಂ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ। ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸೀದಿಂ।

ದೀ॰ ನಿ॰ ೨.೨೩೧ ‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಆಜೀವಕೋ ಕುಸಿನಾರಾಯ ಮನ್ದಾರವಪುಪ್ಫಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾವಂ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ। ಅದ್ದಸಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ತಂ ಆಜೀವಕಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ। ದಿಸ್ವಾನ ತಂ ಆಜೀವಕಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಅಪಾವುಸೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಜಾನಾಸೀ’ತಿ? ‘ಆಮಾವುಸೋ, ಜಾನಾಮಿ। ಅಜ್ಜ ಸತ್ತಾಹಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ। ತತೋ ಮೇ ಇದಂ ಮನ್ದಾರವಪುಪ್ಫಂ ಗಹಿತ’ನ್ತಿ। ತತ್ರಾವುಸೋ, ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅವೀತರಾಗಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಬಾಹಾ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಕನ್ದನ್ತಿ, ಛಿನ್ನಪಾತಂ ಪಪತನ್ತಿ, ಆವಟ್ಟನ್ತಿ, ವಿವಟ್ಟನ್ತಿ – ಅತಿಖಿಪ್ಪಂ ಭಗವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ಅತಿಖಿಪ್ಪಂ ಸುಗತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ಅತಿಖಿಪ್ಪಂ ಚಕ್ಖುಂ ಲೋಕೇ ಅನ್ತರಹಿತನ್ತಿ। ಯೇ ಪನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವೀತರಾಗಾ ತೇ ಸತಾ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ಅಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ಅನಿಚ್ಚಾ ಸಙ್ಖಾರಾ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾತಿ।

‘‘ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಮಾ ಸೋಚಿತ್ಥ; ಮಾ ಪರಿದೇವಿತ್ಥ। ನನ್ವೇತಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತಾ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಅಕ್ಖಾತಂ – ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಪಿಯೇಹಿ ಮನಾಪೇಹಿ ನಾನಾಭಾವೋ ವಿನಾಭಾವೋ ಅಞ್ಞಥಾಭಾವೋ। ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಆವುಸೋ ಲಬ್ಭಾ, ಯಂ ತಂ ಜಾತಂ ಭೂತಂ ಸಙ್ಖತಂ ಪಲೋಕಧಮ್ಮಂ, ತಂ ವತ ಮಾ ಪಲುಜ್ಜೀತಿ – ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ।

‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನಾವುಸೋ, ಸಮಯೇನ ಸುಭದ್ದೋ ನಾಮ ವುಡ್ಢಪಬ್ಬಜಿತೋ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ । ಅಥ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಸುಭದ್ದೋ ವುಡ್ಢಪಬ್ಬಜಿತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಮಾ ಸೋಚಿತ್ಥ; ಮಾ ಪರಿದೇವಿತ್ಥ। ಸುಮುತ್ತಾ ಮಯಂ ತೇನ ಮಹಾಸಮಣೇನ ; ಉಪದ್ದುತಾ ಚ ಮಯಂ ಹೋಮ – ಇದಂ ವೋ ಕಪ್ಪತಿ, ಇದಂ ವೋ ನ ಕಪ್ಪತೀತಿ। ಇದಾನಿ ಪನ ಮಯಂ ಯಂ ಇಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮ ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಯಂ ನ ಇಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮ ನ ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ। ಹನ್ದ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಾಮ। ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮೋ ದಿಪ್ಪತಿ ದಿಬ್ಬತಿ (ಕ॰), ಧಮ್ಮೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಪುರೇ ಅವಿನಯೋ ದಿಪ್ಪತಿ ವಿನಯೋ ಪಟಿಬಾಹಿಯ್ಯತಿ; ಪುರೇ ಅಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತಿ; ಪುರೇ ಅವಿನಯವಾದಿನೋ ಬಲವನ್ತೋ ಹೋನ್ತಿ, ವಿನಯವಾದಿನೋ ದುಬ್ಬಲಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ।

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಚ್ಚಿನತೂ’’ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಏಕೇನೂನಪಞ್ಚಅರಹನ್ತಸತಾನಿ ಉಚ್ಚಿನಿ। ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಸೇಕ್ಖೋ, ಅಭಬ್ಬೋ ಛನ್ದಾ ದೋಸಾ ಮೋಹಾ ಭಯಾ ಅಗತಿಂ ಗನ್ತುಂ। ಬಹು ಚ ಅನೇನ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ ಪರಿಯತ್ತೋ। ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಮ್ಪಿ ಆನನ್ದಂ ಉಚ್ಚಿನತೂ’’ತಿ । ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಮ್ಪಿ ಆನನ್ದಂ ಉಚ್ಚಿನಿ।

ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕತ್ಥ ನು ಖೋ ಮಯಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ರಾಜಗಹಂ ಖೋ ಮಹಾಗೋಚರಂ ಪಹೂತಸೇನಾಸನಂ, ಯಂನೂನ ಮಯಂ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯೇಯ್ಯಾಮ। ನ ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗಚ್ಛೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

೪೩೮. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ। ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ – ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಿತುಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ। ಏಸಾ ಞತ್ತಿ।

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ। ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ – ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಿತುಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ। ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಂ ಸಮ್ಮುತಿ – ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಿತುಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ – ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ।

‘‘ಸಮ್ಮತಾನಿ ಸಙ್ಘೇನ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಿತುಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ರಾಜಗಹೇ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ। ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ರಾಜಗಹಂ ಅಗಮಂಸು ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಿತುಂ। ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಭಗವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖರಣಂ ವಣ್ಣಿತಂ। ಹನ್ದ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಪಠಮಂ ಮಾಸಂ ಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಂ ಪಟಿಸಙ್ಖರೋಮ; ಮಜ್ಝಿಮಂ ಮಾಸಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿನಯಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮಂ ಮಾಸಂ ಖಣ್ಡಫುಲ್ಲಂ ಪಟಿಸಙ್ಖರಿಂಸು। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ – ಸ್ವೇ ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಸನ್ನಿಪಾತೋತಿ (ಕ॰) ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ, ಯೋಹಂ ಸೇಕ್ಖೋ ಸಮಾನೋ ಸನ್ನಿಪಾತಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯನ್ತಿ – ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ಕಾಯಗತಾಯ ಸತಿಯಾ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ‘ನಿಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಕಾಯಂ ಆವಜ್ಜೇಸಿ। ಅಪ್ಪತ್ತಞ್ಚ ಸೀಸಂ ಬಿಬ್ಬೋಹನಂ, ಭೂಮಿತೋ ಚ ಪಾದಾ ಮುತ್ತಾ। ಏತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತರೇ ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿ।

೪೩೯. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಅರಹಾ ಸಮಾನೋ ಸನ್ನಿಪಾತಂ ಅಗಮಾಸಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ। ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಉಪಾಲಿಂ ವಿನಯಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ।

ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ। ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಆಯಸ್ಮತಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ವಿನಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಾಲಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಠಮಂ, ಆವುಸೋ ಉಪಾಲಿ , ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಕಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ? ‘‘ಸುದಿನ್ನಂ ಕಲನ್ದಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಮೇಥುನಧಮ್ಮೇ’’ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಾಲಿಂ ಪಠಮಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ವತ್ಥುಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ನಿದಾನಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಆಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ। ‘‘ದುತಿಯಂ ಪನಾವುಸೋ ಉಪಾಲಿ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ರಾಜಗಹೇ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಕಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ? ‘‘ಧನಿಯಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅದಿನ್ನಾದಾನೇ’’ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಾಲಿಂ ದುತಿಯಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ವತ್ಥುಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ನಿದಾನಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಆಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ। ‘‘ತತಿಯಂ ಪನಾವುಸೋ ಉಪಾಲಿ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಕಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹೇ’’ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಾಲಿಂ ತತಿಯಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ವತ್ಥುಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ನಿದಾನಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಆಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ। ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಪನಾವುಸೋ ಉಪಾಲಿ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕತ್ಥ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ। ‘‘ಕಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ? ‘‘ವಗ್ಗುಮುದಾತೀರಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮೇ’’ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಾಲಿಂ ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ವತ್ಥುಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ನಿದಾನಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಆಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ। ಏತೇನೇವ ಉಪಾಯೇನ ಉಭತೋವಿಭಙ್ಗೇ ಪುಚ್ಛಿ। ಪುಟ್ಠೋ ಪುಟ್ಠೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ।

೪೪೦. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ। ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಆನನ್ದಂ ಧಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ।

ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ। ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಆಯಸ್ಮತಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ಧಮ್ಮಂ ಪುಟ್ಠೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಜಾಲಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಕತ್ಥ ಭಾಸಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅನ್ತರಾ ಚ, ಭನ್ತೇ, ರಾಜಗಹಂ ಅನ್ತರಾ ಚ ನಾಳನ್ದಂ ರಾಜಾಗಾರಕೇ ಅಮ್ಬಲಟ್ಠಿಕಾಯಾ’’ತಿ। ‘‘ಕಂ ಆರಬ್ಭಾ’’ತಿ? ‘‘ಸುಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತಞ್ಚ ಮಾಣವ’’ನ್ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಬ್ರಹ್ಮಜಾಲಸ್ಸ ನಿದಾನಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ। ‘‘ಸಾಮಞ್ಞಫಲಂ ಪನಾವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಕತ್ಥ ಭಾಸಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ರಾಜಗಹೇ, ಭನ್ತೇ, ಜೀವಕಮ್ಬವನೇ’’ತಿ। ‘‘ಕೇನ ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ವೇದೇಹಿಪುತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಸ್ಸ ನಿದಾನಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ, ಪುಗ್ಗಲಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಿ। ಏತೇನೇವ ಉಪಾಯೇನ ಪಞ್ಚಪಿ ನಿಕಾಯೇ ಪುಚ್ಛಿ। ಪುಟ್ಠೋ ಪುಟ್ಠೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ।

೨. ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಸಿಕ್ಖಾಪದಕಥಾ

೪೪೧. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಗವಾ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ ಏವಮಾಹ – ‘ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಆನನ್ದ, ಸಙ್ಘೋ ಮಮಚ್ಚಯೇನ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮೂಹನೇಯ್ಯಾ’’’ತಿ। ‘‘ಪುಚ್ಛಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಭಗವನ್ತಂ – ‘ಕತಮಾನಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಪುಚ್ಛಿಂ – ‘ಕತಮಾನಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ , ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ, ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ, ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ, ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೇನವುತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ। ಏಕಚ್ಚೇ ಥೇರಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ, ತೇರಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೇ ಅನಿಯತೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೇನವುತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅವಸೇಸಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ।

೪೪೨. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸಙ್ಘಂ ಞಾಪೇಸಿ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ। ಸನ್ತಮ್ಹಾಕಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಗಿಹಿಗತಾನಿ। ಗಿಹಿನೋಪಿ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಇದಂ ವೋ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಕಪ್ಪತಿ, ಇದಂ ವೋ ನ ಕಪ್ಪತೀ’ತಿ। ಸಚೇ ಮಯಂ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮೂಹನಿಸ್ಸಾಮ, ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಧೂಮಕಾಲಿಕಂ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ। ಯಾವಿಮೇಸಂ ಸತ್ಥಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ ತಾವಿಮೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಿಕ್ಖಿಂಸು। ಯತೋ ಇಮೇಸಂ ಸತ್ಥಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ನ ದಾನಿಮೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಿಕ್ಖನ್ತೀ’ತಿ। ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನಪ್ಪಞ್ಞಪೇಯ್ಯ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ, ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತೇಯ್ಯ। ಏಸಾ ಞತ್ತಿ।

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೋ। ಸನ್ತಮ್ಹಾಕಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಗಿಹಿಗತಾನಿ। ಗಿಹಿನೋಪಿ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಇದಂ ವೋ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಕಪ್ಪತಿ, ಇದಂ ವೋ ನ ಕಪ್ಪತೀ’ತಿ। ಸಚೇ ಮಯಂ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮೂಹನಿಸ್ಸಾಮ, ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ – ‘ಧೂಮಕಾಲಿಕಂ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ । ಯಾವಿಮೇಸಂ ಸತ್ಥಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ ತಾವಿಮೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಿಕ್ಖಿಂಸು। ಯತೋ ಇಮೇಸಂ ಸತ್ಥಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ನ ದಾನಿಮೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಿಕ್ಖನ್ತೀ’ತಿ। ಸಙ್ಘೋ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನಪ್ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದತಿ, ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತತಿ। ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಸ್ಸ ಅಪ್ಪಞ್ಞಾಪನಾ, ಪಞ್ಞತ್ತಸ್ಸ ಅಸಮುಚ್ಛೇದೋ, ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತನಾ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ।

‘‘ಸಙ್ಘೋ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನಪ್ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದತಿ, ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತತಿ। ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ।

೪೪೩. ಅಥ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇದಂ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ದುಕ್ಕಟಂ, ಯಂ ತ್ವಂ ಭಗವನ್ತಂ ನ ಪುಚ್ಛಿ – ‘ಕತಮಾನಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ। ದೇಸೇಹಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಸ್ಸತಿಯಾ ಭಗವನ್ತಂ ನ ಪುಚ್ಛಿಂ – ‘ಕತಮಾನಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’ತಿ। ನಾಹಂ ತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪಿ ಚಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಾಯ ದೇಸೇಮಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ದುಕ್ಕಟಂ, ಯಂ ತ್ವಂ ಭಗವತೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬೇಸಿ। ದೇಸೇಹಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ನ ಅಗಾರವೇನ ಭಗವತೋ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬೇಸಿಂ। ನಾಹಂ ತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪಿ ಚಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಾಯ ದೇಸೇಮಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ದುಕ್ಕಟಂ, ಯಂ ತ್ವಂ ಮಾತುಗಾಮೇಹಿ ಭಗವತೋ ಸರೀರಂ ಪಠಮಂ ವನ್ದಾಪೇಸಿ, ತಾಸಂ ರೋದನ್ತೀನಂ ಭಗವತೋ ಸರೀರಂ ಅಸ್ಸುಕೇನ ಮಕ್ಖಿತಂ। ದೇಸೇಹಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ – ಮಾಯಿಮಾಸಂ ಮಾಯಿಮಾ (ಸೀ॰ ಸ್ಯಾ॰) ವಿಕಾಲೇ ಅಹೇಸುನ್ತಿ – ಮಾತುಗಾಮೇಹಿ ಭಗವತೋ ಸರೀರಂ ಪಠಮಂ ವನ್ದಾಪೇಸಿಂ। ನಾಹಂ ತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪಿ ಚಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಾಯ ದೇಸೇಮಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ದುಕ್ಕಟಂ, ಯಂ ತ್ವಂ ಭಗವತಾ ಓಳಾರಿಕೇ ನಿಮಿತ್ತೇ ಕಯಿರಮಾನೇ, ಓಳಾರಿಕೇ ಓಭಾಸೇ ಕಯಿರಮಾನೇ, ನ ಭಗವನ್ತಂ ಯಾಚಿ – ‘ತಿಟ್ಠತು ಭಗವಾ ಕಪ್ಪಂ, ತಿಟ್ಠತು ಸುಗತೋ ಕಪ್ಪಂ, ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ ಲೋಕಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’ನ್ತಿ। ದೇಸೇಹಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಾರೇನ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ನ ಭಗವನ್ತಂ ಯಾಚಿಂ – ‘ತಿಟ್ಠತು ಭಗವಾ ಕಪ್ಪಂ, ತಿಟ್ಠತು ಸುಗತೋ ಕಪ್ಪಂ, ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ ಲೋಕಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’ನ್ತಿ। ನಾಹಂ ತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪಿ ಚಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಾಯ ದೇಸೇಮಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ತೇ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ದುಕ್ಕಟಂ ಯಂ ತ್ವಂ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಅಕಾಸಿ। ದೇಸೇಹಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಯಂ ಮಹಾಪಜಾಪತಿ ಗೋತಮೀ ಭಗವತೋ ಮಾತುಚ್ಛಾ ಆಪಾದಿಕಾ ಪೋಸಿಕಾ ಖೀರಸ್ಸ ದಾಯಿಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಜನೇತ್ತಿಯಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾಯ ಥಞ್ಞಂ ಪಾಯೇಸೀತಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಅಕಾಸಿಂ। ನಾಹಂ ತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪಿ ಚಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಸದ್ಧಾಯ ದೇಸೇಮಿ ತಂ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ।

೪೪೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುರಾಣೋ ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿಸ್ಮಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುರಾಣೋ ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಧಮ್ಮೇ ಚ ವಿನಯೇ ಚ ಸಙ್ಗೀತೇ ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿಸ್ಮಿಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ಯೇನ ವೇಳುವನಂ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೋ ಯೇನ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಥೇರೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸಮ್ಮೋದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಪುರಾಣಂ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಥೇರೇಹಿ, ಆವುಸೋ ಪುರಾಣ, ಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ ಸಙ್ಗೀತೋ। ಉಪೇಹಿ ತಂ ಸಙ್ಗೀತಿ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಸುಸಙ್ಗೀತಾವುಸೋ, ಥೇರೇಹಿ ಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ। ಅಪಿಚ ಯಥೇವ ಮಯಾ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸುತಂ, ಸಮ್ಮುಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ತಥೇವಾಹಂ ಧಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ।

೩. ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಕಥಾ

೪೪೫. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಗವಾ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ ಏವಮಾಹ – ‘ತೇನ ಹಾನನ್ದ, ಸಙ್ಘೋ ಮಮಚ್ಚಯೇನ ಛನ್ನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಆಣಾಪೇತೂ’’’ತಿ । ‘‘ಪುಚ್ಛಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಭಗವನ್ತಂ – ‘ಕತಮೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ’’’ತಿ? ‘‘ಪುಚ್ಛಿಂ ಖೋಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ – ‘ಕತಮೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ’’’ತಿ? ‘‘ಛನ್ನೋ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ ತಂ ವದೇಯ್ಯ। ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಛನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ನೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಓವದಿತಬ್ಬೋ, ನಾನುಸಾಸಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ। ‘‘ತೇನ ಹಾವುಸೋ ಆನನ್ದ, ತ್ವಂಯೇವ ಛನ್ನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಆಣಾಪೇಹೀ’’ತಿ। ‘‘ಕಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಛನ್ನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಆಣಾಪೇಮಿ, ಚಣ್ಡೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಫರುಸೋ’’ತಿ? ‘ತೇನ ಹಾವುಸೋ ಆನನ್ದ, ಬಹುಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ। ‘‘ಏವಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ನಾವಾಯ ಉಜ್ಜವನಿಕಾಯ ಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಉಜ್ಜವಿ, ನಾವಾಯ ಪಚ್ಚೋರೋಹಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಉತೇನಸ್ಸ (ಕ॰) ಉಯ್ಯಾನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸೀದಿ। ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಉದೇನೋ ಉಯ್ಯಾನೇ ಪರಿಚಾರೇಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಓರೋಧೇನ। ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಓರೋಧೋ – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಿರ ಆಚರಿಯೋ ಅಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ಉಯ್ಯಾನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನೋ’’ತಿ। ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಓರೋಧೋ ರಾಜಾನಂ ಉದೇನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಿರ, ದೇವ, ಆಚರಿಯೋ ಅಯ್ಯೋ ಆನನ್ದೋ ಉಯ್ಯಾನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನೋ। ಇಚ್ಛಾಮ ಮಯಂ, ದೇವ, ಅಯ್ಯಂ ಆನನ್ದಂ ಪಸ್ಸಿತು’’ನ್ತಿ। ‘‘ತೇನ ಹಿ ತುಮ್ಹೇ ಸಮಣಂ ಆನನ್ದಂ ಪಸ್ಸಥಾ’’ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಓರೋಧೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಓರೋಧಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ । ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಓರೋಧೋ ಆಯಸ್ಮತಾ ಆನನ್ದೇನ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಸತಾನಿ ಪಾದಾಸಿ। ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಉದೇನಸ್ಸ ಓರೋಧೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಾ ಉದೇನೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ। ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ರಾಜಾ ಉದೇನೋ ಓರೋಧಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ। ದಿಸ್ವಾನ ಓರೋಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಪಿ ನು ಖೋ ತುಮ್ಹೇ ಸಮಣಂ ಆನನ್ದಂ ಪಸ್ಸಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಪಸ್ಸಿಮ್ಹಾ ಖೋ ಮಯಂ, ದೇವ, ಅಯ್ಯಂ ಆನನ್ದ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇ ಸಮಣಸ್ಸ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದತ್ಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಅದಮ್ಹಾ ಖೋ ಮಯಂ, ದೇವ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಸತಾನೀ’’ತಿ। ರಾಜಾ ಉದೇನೋ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣೋ ಆನನ್ದೋ ತಾವ ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸ್ಸತಿ! ದುಸ್ಸವಾಣಿಜ್ಜಂ ವಾ ಸಮಣೋ ಆನನ್ದೋ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಪಗ್ಗಾಹಿಕಸಾಲಂ ವಾ ಪಸಾರೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ!

ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಉದೇನೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಆನನ್ದೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ। ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ರಾಜಾ ಉದೇನೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಮಾ ನು ಖ್ವಿಧ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಓರೋಧೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಗಮಾಸಿ ಖೋ ತೇ ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಓರೋಧೋ’’ತಿ। ‘‘ಅಪಿ ಪನ ಭೋತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಅದಾಸಿ ಖೋ ಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಞ್ಚ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಸತಾನೀ’’ತಿ। ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಭವಂ ಆನನ್ದೋ ತಾವ ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯೇ ಯೇ ಪನ (ಕ॰) ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖೂ ದುಬ್ಬಲಚೀವರಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಿಭಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ। ‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪೋರಾಣಕಾನಿ ದುಬ್ಬಲಚೀವರಾನಿ ತಾನಿ ಕಥಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರತ್ಥರಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ‘‘ಯಾನಿ ಪನ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪೋರಾಣಕಾನಿ ಉತ್ತರತ್ಥರಣಾನಿ ತಾನಿ ಕಥಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಸಿಚ್ಛವಿಯೋ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ‘‘ಯಾ ಪನ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪೋರಾಣಕಾ ಭಿಸಿಚ್ಛವಿಯೋ ತಾ ಕಥಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ‘‘ಯಾನಿ ಪನ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪೋರಾಣಕಾನಿ ಭೂಮತ್ಥರಣಾನಿ ತಾನಿ ಕಥಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಾದಪುಞ್ಛನಿಯೋ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ‘‘ಯಾ ಪನ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪೋರಾಣಕಾ ಪಾದಪುಞ್ಛನಿಯೋ ತಾ ಕಥಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ?। ‘‘ತಾ, ಮಹಾರಾಜ, ರಜೋಹರಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ। ‘‘ಯಾನಿ ಪನ, ಭೋ ಆನನ್ದ, ಪೋರಾಣಕಾನಿ ರಜೋಹರಣಾನಿ ತಾನಿ ಕಥಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಾನಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲೇನ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಲಿಮ್ಪಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ।

ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಉದೇನೋ – ಸಬ್ಬೇವಿಮೇ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಯೋನಿಸೋ ಉಪನೇನ್ತಿ, ನ ಕುಲವಂ ಗಮೇನ್ತೀತಿ – ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ದುಸ್ಸಸತಾನಿ ಪಾದಾಸಿ। ಅಯಞ್ಚರಹಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಚೀವರಭಿಕ್ಖಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಚೀವರಸಹಸ್ಸಂ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಘೋಸಿತಾರಾಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ। ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಛನ್ನಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಙ್ಘೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ ಛನ್ನ, ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಆಣಾಪಿತೋ’’ತಿ।

‘‘ಕತಮೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಆಣಾಪಿತೋ’’ತಿ? ‘‘ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಛನ್ನ, ಭಿಕ್ಖೂ ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ ತಂ ವದೇಯ್ಯಾಸಿ। ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ತ್ವಂ ನೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಓವದಿತಬ್ಬೋ, ನಾನುಸಾಸಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ। ‘‘ನನ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಹತೋ ಏತ್ತಾವತಾ, ಯತೋಹಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಓವದಿತಬ್ಬೋ, ನಾನುಸಾಸಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ತತ್ಥೇವ ಮುಚ್ಛಿತೋ ಪಪತೋ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೇನ ಅಟ್ಟೀಯಮಾನೋ ಹರಾಯಮಾನೋ ಜಿಗುಚ್ಛಮಾನೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ। ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ। ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸಿ। ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಹಿ ದಾನಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡ’’ನ್ತಿ। ‘‘ಯದಗ್ಗೇನ ತಯಾ, ಆವುಸೋ ಛನ್ನ, ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ ತದಗ್ಗೇನ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧೋ’’ತಿ। ಇಮಾಯ ಖೋ ಪನ ವಿನಯಸಙ್ಗೀತಿಯಾ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಅನೂನಾನಿ ಅನಧಿಕಾನಿ ಅಹೇಸುಂ। ತಸ್ಮಾ ಅಯಂ ವಿನಯಸಙ್ಗೀತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಸತಿಕಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ।

ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೋ ಏಕಾದಸಮೋ।

ಇಮಮ್ಹಿ ಖನ್ಧಕೇ ವತ್ಥೂ ತೇವೀಸತಿ।

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಸಮ್ಬುದ್ಧೇ, ಥೇರೋ ಕಸ್ಸಪಸವ್ಹಯೋ।

ಆಮನ್ತಯಿ ಭಿಕ್ಖುಗಣಂ, ಸದ್ಧಮ್ಮಮನುಪಾಲಕೋ।

ಪಾವಾಯದ್ಧಾನಮಗ್ಗಮ್ಹಿ, ಸುಭದ್ದೇನ ಪವೇದಿತಂ।

ಸಙ್ಗಾಯಿಸ್ಸಾಮ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ, ಅಧಮ್ಮೋ ಪುರೇ ದಿಪ್ಪತಿ॥

ಏಕೇನೂನ ಪಞ್ಚಸತಂ, ಆನನ್ದಮ್ಪಿ ಚ ಉಚ್ಚಿನಿ।

ಧಮ್ಮವಿನಯಸಙ್ಗೀತಿಂ, ವಸನ್ತೋ ಗುಹಮುತ್ತಮೇ॥

ಉಪಾಲಿಂ ವಿನಯಂ ಪುಚ್ಛಿ, ಸುತ್ತನ್ತಾನನ್ದಪಣ್ಡಿತಂ।

ಪಿಟಕಂ ತೀಣಿ ಸಙ್ಗೀತಿಂ, ಅಕಂಸು ಜಿನಸಾವಕಾ॥

ನ ಪುಚ್ಛಿ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾನ, ವನ್ದಾಪೇಸಿ ನ ಯಾಚಿ ಚ॥

ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ, ಸದ್ಧಾಯ ದುಕ್ಕಟಾನಿ ಮೇ।

ಪುರಾಣೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಞ್ಚ, ಓರೋಧೋ ಉದೇನೇನ ಸಹ॥

ತಾವ ಬಹು ದುಬ್ಬಲಞ್ಚ, ಉತ್ತರತ್ಥರಣಾ ಭಿಸಿ।

ಭೂಮತ್ಥರಣಾ ಪುಞ್ಛನಿಯೋ, ರಜೋ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಮದ್ದನಾ॥

ಸಹಸ್ಸಚೀವರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಪಠಮಾನನ್ದಸವ್ಹಯೋ।

ತಜ್ಜಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೇನ, ಚತುಸ್ಸಚ್ಚಂ ಅಪಾಪುಣಿ।

ವಸೀಭೂತಾ ಪಞ್ಚಸತಾ, ತಸ್ಮಾ ಪಞ್ಚಸತೀ ಇತಿ॥

ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ।