೩೩. ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ
೨೪೯. ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಿ
ಕಥಂ ವತ್ಥುತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ? ಸಮ್ಮುಖಾಕರಣೀಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಸಮ್ಮುಖಾ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಪಟಿಪುಚ್ಛಾಕರಣೀಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಪಟಿಪುಚ್ಛಾ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಕರಣೀಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಸತಿವಿನಯಾರಹಸ್ಸ ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯಂ ದೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯಾರಹಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ತಸ್ಸ ಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ತಜ್ಜನೀಯಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ನಿಯಸ್ಸಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ನಿಯಸ್ಸಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಪಬ್ಬಾಜನೀಯಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಾರಹಸ್ಸ ಪರಿವಾಸಂ ದೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಪರಿವಾಸಾರಹಸ್ಸ ಮೂಲಾಯ ಪಟಿಕಸ್ಸತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಾರಹಸ್ಸ ಮಾನತ್ತಂ ದೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಮಾನತ್ತಾರಹಂ ಅಬ್ಭೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಅಬ್ಭಾನಾರಹಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಅನುಪೋಸಥೇ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಅಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಪಣ್ಡಕಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಥೇಯ್ಯಸಂವಾಸಕಂ, ತಿತ್ಥಿಯಪಕ್ಕನ್ತಕಂ, ತಿರಚ್ಛಾನಗತಂ, ಮಾತುಘಾತಕಂ, ಪಿತುಘಾತಕಂ, ಅರಹನ್ತಘಾತಕಂ, ಭಿಕ್ಖುನಿದೂಸಕಂ, ಸಙ್ಘಭೇದಕಂ, ಲೋಹಿತುಪ್ಪಾದಕಂ, ಉಭತೋಬ್ಯಞ್ಜನಕಂ, ಊನವೀಸತಿವಸ್ಸಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ। ಏವಂ ವತ್ಥುತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ।
ಕಥಂ ಞತ್ತಿತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ? ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಞತ್ತಿತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ – ವತ್ಥುಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಸಙ್ಘಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಪುಗ್ಗಲಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಞತ್ತಿಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಪಚ್ಛಾ ವಾ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತಿ। ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಞತ್ತಿತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ।
ಕಥಂ ಅನುಸ್ಸಾವನತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ? ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನುಸ್ಸಾವನತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ – ವತ್ಥುಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಸಙ್ಘಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಪುಗ್ಗಲಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಸಾವನಂ ಹಾಪೇತಿ, ಅಕಾಲೇ ವಾ ಸಾವೇತಿ। ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನುಸ್ಸಾವನತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ।
ಕಥಂ ಸೀಮತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ? ಏಕಾದಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಸೀಮತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ – ಅತಿಖುದ್ದಕಂ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ, ಅತಿಮಹತಿಂ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ, ಖಣ್ಡನಿಮಿತ್ತಂ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ, ಛಾಯಾನಿಮಿತ್ತಂ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ, ಅನಿಮಿತ್ತಂ ಸೀಮಂ
ಕಥಂ ಪರಿಸತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ? ದ್ವಾದಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಪರಿಸತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ – ಚತುವಗ್ಗಕರಣೀಯೇ ಕಮ್ಮೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ ತೇ ಅನಾಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಅನಾಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತಿ, ಚತುವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ತೇ ಆಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಅನಾಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತಿ, ಚತುವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ತೇ ಆಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಆಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತಿ।
ಪಞ್ಚವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ದಸವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ…ಪೇ॰… ವೀಸತಿವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ತೇ ಅನಾಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಅನಾಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತಿ, ವೀಸತಿವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ತೇ ಆಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಅನಾಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತಿ, ವೀಸತಿವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ತೇ ಆಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಆಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತಿ। ಇಮೇಹಿ ದ್ವಾದಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಪರಿಸತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ।
ಚತುವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಕತತ್ತಾ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ಅವಸೇಸಾ ಪಕತತ್ತಾ ಛನ್ದಾರಹಾ। ಯಸ್ಸ ಸಙ್ಘೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಸೋ ನೇವ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತೋ ನಾಪಿ ಛನ್ದಾರಹೋ, ಅಪಿಚ ಕಮ್ಮಾರಹೋ। ಪಞ್ಚವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಕತತ್ತಾ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ಅವಸೇಸಾ ಪಕತತ್ತಾ ಛನ್ದಾರಹಾ। ಯಸ್ಸ ಸಙ್ಘೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಸೋ ನೇವ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತೋ ನಾಪಿ ಛನ್ದಾರಹೋ, ಅಪಿಚ ಕಮ್ಮಾರಹೋ
೨೫೦. ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತಿ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ? ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕತಿ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ? ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ। ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ನವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ। ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ। ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ? ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಪಞ್ಚಮಂ। ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ಕತಮಾನಿ ನವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ? ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಉಪೋಸಥಂ ಪವಾರಣಂ ಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ನವಮಂ। ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ನವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಕತಮಾನಿ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ? ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾನಂ ಉದ್ಧರಣಂ ದೇಸನಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಸತ್ತಮಂ। ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಕತಮಾನಿ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ? ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಸಮ್ಮುತಿಂ ದಾನಂ ನಿಗ್ಗಹಂ ಸಮನುಭಾಸನಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಸತ್ತಮಂ। ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ। ಅಯಂ ತಾವ ಪಾಳಿನಯೋ।
೨೫೧. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ (ಪರಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೪೮೨) – ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ। ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಏಕಾಯ ಞತ್ತಿಯಾ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ। ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಏಕಾಯ ಞತ್ತಿಯಾ ಏಕಾಯ ಚ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಯಾತಿ ಏವಂ ಞತ್ತಿದುತಿಯಾಯ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಯ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಏಕಾಯ ಞತ್ತಿಯಾ ತೀಹಿ ಚ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಹೀತಿ ಏವಂ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಾಹಿ ತೀಹಿ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ।
ತತ್ರ
ಸಮ್ಮುಖಾಕರಣೀಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಸಮ್ಮುಖಾ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಅತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಂ ಸಮ್ಮುಖಾಕರಣೀಯಂ, ಅತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಂ ಅಸಮ್ಮುಖಾಕರಣೀಯಂ। ತತ್ಥ ಅಸಮ್ಮುಖಾಕರಣೀಯಂ ನಾಮ ದೂತೇನೂಪಸಮ್ಪದಾ, ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನಂ, ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನಂ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಮ್ಮತ್ತಕಸಮ್ಮುತಿ, ಸೇಕ್ಖಾನಂ ಕುಲಾನಂ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿ, ಛನ್ನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪಕಾಸನೀಯಕಮ್ಮಂ, ಅಪಸಾದನೀಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ಕಾತಬ್ಬಂ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮನ್ತಿ ಅಟ್ಠವಿಧಂ ಹೋತಿ। ಇದಂ ಅಟ್ಠವಿಧಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಂ ಅಸಮ್ಮುಖಾ ಕತಂ ಸುಕತಂ ಹೋತಿ ಅಕುಪ್ಪಂ, ಸೇಸಾನಿ ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಾನಿ ಸಮ್ಮುಖಾ ಏವ ಕಾತಬ್ಬಾನಿ। ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾ ಧಮ್ಮಸಮ್ಮುಖತಾ ವಿನಯಸಮ್ಮುಖತಾ ಪುಗ್ಗಲಸಮ್ಮುಖತಾತಿ ಇಮಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಂ ಉಪನೇತ್ವಾವ ಕಾತಬ್ಬಾನಿ। ಏವಂ ಕತಾನಿ ಹಿ ಸುಕತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಏವಂ ಅಕತಾನಿ ಪನೇತಾನಿ ಇಮಂ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸಙ್ಖಾತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿನಾ ಕತತ್ತಾ ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಾನಿ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾಕರಣೀಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಸಮ್ಮುಖಾ ಕರೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಪನ್ನಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ। ಪಟಿಪುಚ್ಛಾಕರಣೀಯಾದೀಸುಪಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಾದಿಕರಣಮೇವ ವತ್ಥು, ತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿನಾ ಕತತ್ತಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ವತ್ಥುವಿಪನ್ನತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಅಪಿಚ ಊನವೀಸತಿವಸ್ಸಂ ವಾ ಅನ್ತಿಮವತ್ಥುಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ ವಾ ಏಕಾದಸಸು
ಞತ್ತಿತೋ ವಿಪತ್ತಿಯಂ ಪನ ವತ್ಥುಂ ನ ಪರಾಮಸತೀತಿ ಯಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾದಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ತಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ತಸ್ಸ ನಾಮಂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ। ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವದತಿ। ಏವಂ ವತ್ಥುಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ।
ಸಙ್ಘಂ ನ ಪರಾಮಸತೀತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಾಮಂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ। ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ’’ತಿ ವದತಿ। ಏವಂ ಸಙ್ಘಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ।
ಪುಗ್ಗಲಂ ನ ಪರಾಮಸತೀತಿ ಯೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ, ತಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ತಸ್ಸ ನಾಮಂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ। ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವದತಿ। ಏವಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ।
ಞತ್ತಿಂ ನ ಪರಾಮಸತೀತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಞತ್ತಿಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇ ಞತ್ತಿಂ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಏವ ಅನುಸ್ಸಾವನಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮೇಪಿ ಞತ್ತಿಂ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಏವ ಅನುಸ್ಸಾವನಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ। ಏವಂ ಞತ್ತಿಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ।
ಪಚ್ಛಾ ವಾ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತೀತಿ ಪಠಮಂ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಅನುಸ್ಸಾವನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಏಸಾ ಞತ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ ವದತಿ। ಏವಂ ಪಚ್ಛಾ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತಿ। ಇತಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಞತ್ತಿತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ।
ಅನುಸ್ಸಾವನತೋ ವಿಪತ್ತಿಯಂ ಪನ ವತ್ಥುಆದೀನಿ ತಾವ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ। ಏವಂ ಪನ ನೇಸಂ ಅಪರಾಮಸನಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ಪಠಮಾನುಸ್ಸಾವನಾಯ ವಾ ‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ॰… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ। ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ದುತಿಯತತಿಯಾನುಸ್ಸಾವನಾಸು ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ವತ್ಥುಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ ನಾಮ। ‘‘ಸುಣಾತು ಸಙ್ಘಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ ನಾಮ। ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಪುಗ್ಗಲಂ ನ ಪರಾಮಸತಿ ನಾಮ।
ಸಾವನಂ ಹಾಪೇತೀತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಅನುಸ್ಸಾವನಂ ನ ಕರೋತಿ, ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಞತ್ತಿಮೇವ ಠಪೇತಿ, ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮೇ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಞತ್ತಿಮೇವ ಠಪೇತಿ। ಏವಂ ಸಾವನಂ ಹಾಪೇತಿ। ಯೋಪಿ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇ ಏಕಂ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಕಮ್ಮವಾಚಂ ಅನುಸ್ಸಾವೇನ್ತೋ ಅಕ್ಖರಂ ವಾ ಛಡ್ಡೇತಿ, ಪದಂ ವಾ ದುರುತ್ತಂ ಕರೋತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಸಾವನಂ ಹಾಪೇತಿಯೇವ। ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮೇ ಪನ ಏಕಂ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಕಿಮೇವ ವಾ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಅನುಸ್ಸಾವನಂ ಕರೋನ್ತೋಪಿ ಅಕ್ಖರಂ ವಾ ಪದಂ ವಾ ಛಡ್ಡೇನ್ತೋಪಿ ದುರುತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೋಪಿ ಅನುಸ್ಸಾವನಂ ಹಾಪೇತಿಯೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।
೨೫೨. ‘‘ದುರುತ್ತಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಅಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ। ಯೋ ಹಿ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅಕ್ಖರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಅಞ್ಞಂ ವದತಿ, ಅಯಂ ದುರುತ್ತಂ ಕರೋತಿ ನಾಮ। ತಸ್ಮಾ ಕಮ್ಮವಾಚಂ ಕರೋನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯ್ವಾಯಂ –
‘‘ಸಿಥಿಲಂ ಧನಿತಞ್ಚ ದೀಘರಸ್ಸಂ, ಗರುಕಂ ಲಹುಕಞ್ಚ ನಿಗ್ಗಹಿತಂ।
ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ವವತ್ಥಿತಂ ವಿಮುತ್ತಂ, ದಸಧಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಬುದ್ಧಿಯಾ ಪಭೇದೋ’’ತಿ॥ –
ವುತ್ತೋ, ಅಯಂ ಸುಟ್ಠು ಉಪಲಕ್ಖೇತಬ್ಬೋ। ಏತ್ಥ ಹಿ ಸಿಥಿಲಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಸು ವಗ್ಗೇಸು ಪಠಮತತಿಯಂ। ಧನಿತಂ ನಾಮ ತೇಸ್ವೇವ ದುತಿಯಚತುತ್ಥಂ। ದೀಘನ್ತಿ ದೀಘೇನ ಕಾಲೇನ ವತ್ತಬ್ಬಆಕಾರಾದಿ। ರಸ್ಸನ್ತಿ ತತೋ ಉಪಡ್ಢಕಾಲೇನ ವತ್ತಬ್ಬಅಕಾರಾದಿ। ಗರುಕನ್ತಿ ದೀಘಮೇವ, ಯಂ ವಾ ‘‘ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಸಂಯೋಗಪರಂ ಕತ್ವಾ ವುಚ್ಚತಿ। ಲಹುಕನ್ತಿ ರಸ್ಸಮೇವ, ಯಂ ವಾ ‘‘ಆಯಸ್ಮತೋ ಬುದ್ಧರಕ್ಖಿತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ನ ಖಮತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಸಂಯೋಗಪರಂ ಕತ್ವಾ ವುಚ್ಚತಿ। ನಿಗ್ಗಹಿತನ್ತಿ ಯಂ ಕರಣಾನಿ ನಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅವಿವಟೇನ ಮುಖೇನ ಸಾನುನಾಸಿಕಂ ಕತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಸಮ್ಬನ್ಧನ್ತಿ ಯಂ ಪರಪದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ‘‘ತುಣ್ಹಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ತುಣ್ಹಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಾ ವುಚ್ಚತಿ। ವವತ್ಥಿತನ್ತಿ ಯಂ ಪರಪದೇನ ಅಸಮ್ಬನ್ಧಂ ಕತ್ವಾ ವಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ತುಣ್ಹೀ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ತುಣ್ಹ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಾ ವುಚ್ಚತಿ। ವಿಮುತ್ತನ್ತಿ ಯಂ ಕರಣಾನಿ ಅನಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ವಿವಟೇನ ಮುಖೇನ ಅನುನಾಸಿಕಂ ಅಕತ್ವಾ ವುಚ್ಚತಿ।
ತತ್ಥ
ಇತರೇಸು ಪನ ದೀಘರಸ್ಸಾದೀಸು ಛಸು ಬ್ಯಞ್ಜನೇಸು ದೀಘಟ್ಠಾನೇ ದೀಘಮೇವ, ರಸ್ಸಟ್ಠಾನೇ ರಸ್ಸಮೇವಾತಿ ಏವಂ ಯಥಾಠಾನೇ ತಂ ತದೇವ ಅಕ್ಖರಂ ಭಾಸನ್ತೇನ ಅನುಕ್ಕಮಾಗತಂ ಪವೇಣಿಂ ಅವಿನಾಸೇನ್ತೇನ ಕಮ್ಮವಾಚಾ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಸಚೇ ಪನ ಏವಂ ಅಕತ್ವಾ ದೀಘೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ ರಸ್ಸಂ, ರಸ್ಸೇ ವಾ ವತ್ತಬ್ಬೇ ದೀಘಂ ವದತಿ, ತಥಾ ಗರುಕೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಲಹುಕಂ, ಲಹುಕೇ ವಾ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗರುಕಂ ವದತಿ, ಸಮ್ಬನ್ಧೇ ವಾ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬೇ ವವತ್ಥಿತಂ, ವವತ್ಥಿತೇ ವಾ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ವದತಿ, ಏವಂ ವುತ್ತೇಪಿ ಕಮ್ಮವಾಚಾ ನ ಕುಪ್ಪತಿ। ಇಮಾನಿ ಹಿ ಛ ಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕೋಪೇನ್ತಿ। ಯಂ ಪನ ಸುತ್ತನ್ತಿಕತ್ಥೇರಾ ‘‘ದ-ಕಾರೋ ತ-ಕಾರಮಾಪಜ್ಜತಿ, ತ-ಕಾರೋ ದ-ಕಾರಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಚ-ಕಾರೋ ಜ-ಕಾರಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಜ-ಕಾರೋ ಚ-ಕಾರಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಯ-ಕಾರೋ ಕ-ಕಾರಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಕ-ಕಾರೋ ಯ-ಕಾರಮಾಪಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ದ-ಕಾರಾದೀಸು ವತ್ತಬ್ಬೇಸು ತ-ಕಾರಾದಿವಚನಂ ನ ವಿರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ಕಮ್ಮವಾಚಂ ಪತ್ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ। ತಸ್ಮಾ ವಿನಯಧರೇನ ನೇವ ದ-ಕಾರೋ ತ-ಕಾರೋ ಕಾತಬ್ಬೋ…ಪೇ॰… ನ ಕ-ಕಾರೋ ಯ-ಕಾರೋ। ಯಥಾಪಾಳಿಯಾ ನಿರುತ್ತಿಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ದಸವಿಧಾಯ ಬ್ಯಞ್ಜನನಿರುತ್ತಿಯಾ ವುತ್ತದೋಸೇ ಪರಿಹರನ್ತೇನ ಕಮ್ಮವಾಚಾ ಕಾತಬ್ಬಾ। ಇತರಥಾ ಹಿ ಸಾವನಂ ಹಾಪೇತಿ ನಾಮ।
ಅಕಾಲೇ ವಾ ಸಾವೇತೀತಿ ಸಾವನಾಯ ಅಕಾಲೇ ಅನೋಕಾಸೇ ಞತ್ತಿಂ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಪಠಮಂಯೇವ ಅನುಸ್ಸಾವನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತಿ। ಇತಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನುಸ್ಸಾವನತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ।
೨೫೩. ಸೀಮತೋ ವಿಪತ್ತಿಯಂ ಪನ ಅತಿಖುದ್ದಕಸೀಮಾ ನಾಮ ಯಾ ಏಕವೀಸತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ಯತ್ಥ ಏಕವೀಸತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಸೀದಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ತಸ್ಮಾ ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಸೀಮಾ, ಅಯಂ ಸಮ್ಮತಾಪಿ ಅಸಮ್ಮತಾ ಗಾಮಖೇತ್ತಸದಿಸಾವ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಕುಪ್ಪತಿ। ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸಸೀಮಾಸುಪಿ। ಏತ್ಥ ಪನ ಅತಿಮಹತೀ ನಾಮ ಯಾ ಕೇಸಗ್ಗಮತ್ತೇನಪಿ ತಿಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಾ ಹೋತಿ। ಖಣ್ಡನಿಮಿತ್ತಾ ನಾಮ ಅಘಟಿತನಿಮಿತ್ತಾ ವುಚ್ಚತಿ। ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನೇವ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಪುನ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಪುಬ್ಬಕಿತ್ತಿತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಪಟಿಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಏವಂ ಅಖಣ್ಡನಿಮಿತ್ತಾ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಆಹರಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಠಪೇತಿ, ಖಣ್ಡನಿಮಿತ್ತಾ ಹೋತಿ। ಅಪರಾಪಿ ಖಣ್ಡನಿಮಿತ್ತಾ ನಾಮ ಯಾ ಅನಿಮಿತ್ತುಪಗಂ ತಚಸಾರರುಕ್ಖಂ ವಾ ಖಾಣುಕಂ ವಾ ಪಂಸುಪುಞ್ಜಂ ವಾ ವಾಲುಕಪುಞ್ಜಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಅನ್ತರಾ ಏಕಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಾ ಹೋತಿ। ಛಾಯಾನಿಮಿತ್ತಾ ನಾಮ ಯಾ ಪಬ್ಬತಚ್ಛಾಯಾದೀನಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಛಾಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಾ ಹೋತಿ। ಅನಿಮಿತ್ತಾ ನಾಮ ಯಾ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಅಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮತಾ ಹೋತಿ। ಬಹಿಸೀಮೇ ಠಿತೋ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ ನಾಮ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಬಹಿ ಠಿತೋ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ। ನದಿಯಾ ಸಮುದ್ದೇ ಜಾತಸ್ಸರೇ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಮನ್ನತೀತಿ ಏತೇಸು ನದೀಆದೀಸು ಯಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ, ಸಾ ಏವಂ ಸಮ್ಮತಾಪಿ ‘‘ಸಬ್ಬಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನದೀ ಅಸೀಮಾ, ಸಬ್ಬೋ ಸಮುದ್ದೋ ಅಸೀಮೋ, ಸಬ್ಬೋ ಜಾತಸ್ಸರೋ ಅಸೀಮೋ’’ತಿ (ಮಹಾವ॰ ೧೪೭) ವಚನತೋ ಅಸಮ್ಮತಾವ ಹೋತಿ। ಸೀಮಾಯ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಭಿನ್ದತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಸೀಮಾಯ ಪರೇಸಂ ಸೀಮಂ ಸಮ್ಭಿನ್ದತಿ। ಸೀಮಾಯ ಸೀಮಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಸೀಮಾಯ ಪರೇಸಂ ಸೀಮಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರತಿ। ತತ್ಥ ಯಥಾ ಸಮ್ಭೇದೋ ಚ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಣಞ್ಚ ಹೋತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸೀಮಾಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಮೇವ। ಇತಿ ಇಮಾ ಏಕಾದಸಪಿ ಸೀಮಾ ಅಸೀಮಾ ಗಾಮಖೇತ್ತಸದಿಸಾ ಏವ, ತಾಸು ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಕುಪ್ಪತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಇಮೇಹಿ ಏಕಾದಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಸೀಮತೋ ಕಮ್ಮಾನಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ।
ಪರಿಸತೋ ಕಮ್ಮವಿಪತ್ತಿಯಂ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅನುತ್ತಾನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ। ಯಮ್ಪಿ ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಛನ್ದಾರಹಲಕ್ಖಣಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ, ತಮ್ಪಿ ಪರತೋ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಕತತ್ತಾ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ವುತ್ತಮೇವ। ತತ್ಥ ಪಕತತ್ತಾ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾತಿ ಚತುವಗ್ಗಕರಣೇ ಕಮ್ಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಪಕತತ್ತಾ ಅನುಕ್ಖಿತ್ತಾ ಅನಿಸ್ಸಾರಿತಾ
೨೫೪. ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ, ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಪಞ್ಚಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣ’’ನ್ತಿ ಪದಸಿಲಿಟ್ಠತಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಪಠಮಂ ಪನ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ಹೋತಿ, ಪಚ್ಛಾ ಓಸಾರಣಾ। ತತ್ಥ ಯಾ ಸಾ ಕಣ್ಟಕಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ದಣ್ಡಕಮ್ಮನಾಸನಾ, ಸಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ತಸ್ಮಾ ಏತರಹಿ ಸಚೇಪಿ ಸಾಮಣೇರೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಅವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ, ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯ’’ನ್ತಿ ದೀಪೇತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಸೋ ಯಾವತತಿಯಂ ನಿವಾರೇತ್ವಾ ತಂ ಲದ್ಧಿಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇತಬ್ಬೋ। ನೋ ಚೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ‘‘ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ। ನೋ ಚೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ನಿಸ್ಸಾರೇತಬ್ಬೋ। ಏವಞ್ಚ ಪನ ಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ –
‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಾಮಣೇರೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣವಾದೀ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ, ಯಂ ಅಞ್ಞೇ ಸಾಮಣೇರಾ ಲಭನ್ತಿ ದಿರತ್ತತಿರತ್ತಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಹಸೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಸಾ ಅಲಾಭಾಯ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ। ದುತಿಯಮ್ಪಿ। ತತಿಯಮ್ಪಿ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಸಾಮಣೇರೋ…ಪೇ॰… ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ, ಚರ ಪಿರೇ ವಿನಸ್ಸಾ’’ತಿ।
ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಬಾಲತಾಯ ಅಞಾಣತಾಯ ಅಲಕ್ಖಿಕತಾಯ ಏವಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಸ್ವಾಹಂ ಸಙ್ಘಂ ಖಮಾಪೇಮೀ’’ತಿ ಖಮಾಪೇನ್ತೋ ಯಾವತತಿಯಂ ಯಾಚಾಪೇತ್ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನೇವ ಓಸಾರೇತಬ್ಬೋ, ಏವಞ್ಚ ಪನ ಓಸಾರೇತಬ್ಬೋ। ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ –
‘‘ಸಙ್ಘಂ
ಏವಂ ಓಸಾರಣಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಾರಣಞ್ಚ ಗಚ್ಛತಿ। ಭಣ್ಡುಕಮ್ಮಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾಯ ವುತ್ತಮೇವ।
ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಪನ ನ ಕೇವಲಂ ಛನ್ನಸ್ಸೇವ ಪಞ್ಞತ್ತೋ, ಯೋ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಮುಖರೋ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ದುರುತ್ತವಚನೇಹಿ ಘಟ್ಟೇನ್ತೋ ಖುಂಸೇನ್ತೋ ವಮ್ಭೇನ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸಪಿ ದಾತಬ್ಬೋ, ಏವಞ್ಚ ಪನ ದಾತಬ್ಬೋ। ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ –
‘‘ಭನ್ತೇ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಮುಖರೋ, ಭಿಕ್ಖೂ ದುರುತ್ತವಚನೇಹಿ ಘಟ್ಟೇನ್ತೋ ಖುಂಸೇನ್ತೋ ವಮ್ಭೇನ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ, ತಂ ವದೇಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ನೇವ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಓವದಿತಬ್ಬೋ ನ ಅನುಸಾಸಿತಬ್ಬೋ, ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನಂ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’ತಿ। ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಾಮಿ…ಪೇ॰… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನಂ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’’ತಿ।
ತಸ್ಸ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತ್ವಾ ಖಮಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬೋ, ಏವಞ್ಚ ಪನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬೋ। ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ –
‘‘ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅಸುಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಅದಾಸಿ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸೋರತೋ ನಿವಾತವುತ್ತಿ ಲಜ್ಜಿಧಮ್ಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸಙ್ಘಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಚ್ಛಾಮಿ ‘ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ರುಚ್ಚತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’’ತಿ।
ಏವಂ ಯಾವತತಿಯಂ ವತ್ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನೇವ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬೋತಿ।
ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಪಞ್ಚಮನ್ತಿ ಯಂ ತಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಕ್ಖನ್ಧಕೇ –
‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಕದ್ದಮೋದಕೇನ ಓಸಿಞ್ಚನ್ತಿ ‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಅಮ್ಹೇಸು ಸಾರಜ್ಜೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ, ಕಾಯಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ, ಊರುಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ, ಅಙ್ಗಜಾತಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಿ। ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓಭಾಸೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಪಯೋಜೇನ್ತಿ ‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಅಮ್ಹೇಸು ಸಾರಜ್ಜೇಯ್ಯು’’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ॰ ೪೧೧) –
ಇಮೇಸು
‘‘ಅಯ್ಯೇ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಅಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಪಾಸಾದಿಕಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಏತಸ್ಸ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಅವನ್ದಿಯಕರಣಂ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ। ‘ಅಯ್ಯೇ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಅಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಪಾಸಾದಿಕಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಏತಸ್ಸ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಅವನ್ದಿಯಕರಣಂ ರುಚ್ಚತೀ’ತಿ ದುತಿಯಮ್ಪಿ। ತತಿಯಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ।
ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನ ಅವನ್ದಿಯಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ।
ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ನ ವನ್ದಿತಬ್ಬೋ। ಸಚೇ ಅವನ್ದಿಯಮಾನೋ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತತಿ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬಾ। ಖಮಾಪೇನ್ತನ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಅಗನ್ತ್ವಾ ವಿಹಾರೇಯೇವ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ಗಣಂ ವಾ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇ ತಿಟ್ಠಾಮಿ, ನ ಪುನ ಅಪಾಸಾದಿಕಂ ದಸ್ಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಮಯ್ಹಂ ಖಮತೂ’’ತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬಂ। ತೇನ ಸಙ್ಘೇನ ವಾ ಗಣೇನ ವಾ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಏಕಭಿಕ್ಖುನಾ ವಾ ಸಯಮೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ವತ್ತಬ್ಬಾ ‘‘ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇ
‘‘ಅಯ್ಯೇ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಅಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಪಾಸಾದಿಕಂ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ಅವನ್ದಿಯೋ ಕತೋ, ಸೋ ಲಜ್ಜಿಧಮ್ಮಂ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇ ಠಿತೋ, ಅಚ್ಚಯಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಖಮಾಪೇಸಿ, ತಸ್ಸ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ವನ್ದಿಯಕರಣಂ ರುಚ್ಚತೀತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ –
ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ
೨೫೫. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕೋಪಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣವಿನಿಚ್ಛಯೋ (ಪರಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೪೯೫-೪೯೬)। ಇದಞ್ಹಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಮೂಲಕಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸಪಿ ಪನೇತಂ ಲಬ್ಭತಿಯೇವ। ಯಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಸಲಾಕಭತ್ತಉಪೋಸಥಗ್ಗೇಸು ಚ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಮೇವ। ಅಚ್ಛಿನ್ನಚೀವರಜಿಣ್ಣಚೀವರನಟ್ಠಚೀವರಾನಞ್ಹಿ ಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಯಾವತತಿಯಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಚೀವರಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಅಪ್ಪಮತ್ತಕವಿಸ್ಸಜ್ಜಕೇನ ಪನ ಚೀವರಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭಾಜನೀಯಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಪ್ಪಭೇದಾನಿ ಸೂಚಿಆದೀನಿ ಅನಪಲೋಕೇತ್ವಾಪಿ ದಾತಬ್ಬಾನಿ। ತೇಸಂ ದಾನೇ ಸೋಯೇವ ಇಸ್ಸರೋ, ತತೋ ಅತಿರೇಕಂ ದೇನ್ತೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ। ತತೋ ಹಿ ಅತಿರೇಕದಾನೇ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ। ಗಿಲಾನಭೇಸಜ್ಜಮ್ಪಿ ತತ್ಥ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಂ ಸಯಮೇವ ದಾತಬ್ಬಂ, ಅತಿರೇಕಂ ಇಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ। ಯೋಪಿ ಚ ದುಬ್ಬಲೋ ವಾ ಛಿನ್ನಿರಿಯಾಪಥೋ ವಾ ಪಚ್ಛಿನ್ನಭಿಕ್ಖಾಚಾರಪಥೋ ವಾ ಮಹಾಗಿಲಾನೋ, ತಸ್ಸ ಮಹಾವಾಸೇಸು ತತ್ರುಪ್ಪಾದತೋ ದೇವಸಿಕಂ ನಾಳಿ ವಾ ಉಪಡ್ಢನಾಳಿ ವಾ, ಏಕದಿವಸಂಯೇವ ವಾ ಪಞ್ಚ ವಾ ದಸ ವಾ ತಣ್ಡುಲನಾಳಿಯೋ ದೇನ್ತೇನ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾವ ದಾತಬ್ಬಾ। ಪೇಸಲಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ತತ್ರುಪ್ಪಾದತೋ ಇಣಪಲಿಬೋಧಮ್ಪಿ ಬಹುಸ್ಸುತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭಾರನಿತ್ಥರಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಟ್ಠಾಪನೀಯಸೇನಾಸನಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾದೀನಂ ಭತ್ತವೇತನಮ್ಪಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
ಚತುಪಚ್ಚಯವಸೇನ
ಚೇತಿಯೇ ಛತ್ತಂ ವಾ ವೇದಿಕಂ ವಾ ಬೋಧಿಘರಂ ವಾ ಆಸನಘರಂ ವಾ ಅಕತಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೇನ ಜಿಣ್ಣಂ ವಾ ಪಟಿಸಙ್ಖರೋನ್ತೇನ ಸುಧಾಕಮ್ಮಂ ವಾ ಕರೋನ್ತೇನ ಮನುಸ್ಸೇ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಕಾರಕೋ ನತ್ಥಿ, ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪತೋ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ। ಉಪನಿಕ್ಖೇಪೇಪಿ ಅಸತಿ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ರುಪ್ಪಾದತೋ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘಿಕೇನಪಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಚೇತಿಯಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಕೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾಪಿ ಸಙ್ಘಿಕಕಿಚ್ಚಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ತಾವಕಾಲಿಕಂ ಪನ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಕತಿಕಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಚೇತಿಯೇ ಸುಧಾಕಮ್ಮಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರತೋ ವಾ ಸಙ್ಘತೋ ವಾ ಯಾಪನಮತ್ತಂ ಅಲಭನ್ತೇಹಿ ಚೇತಿಯಸನ್ತಕತೋ ಯಾಪನಮತ್ತಂ
ಯೇ ವಿಹಾರೇ ರೋಪಿತಾ ಫಲರುಕ್ಖಾ ಸಙ್ಘೇನ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಜಗ್ಗನಕಮ್ಮಂ ಲಭನ್ತಿ। ಯೇಸಂ ಫಲಾನಿ ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ತೇಸು ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಯೇ ಪನ ಅಪರಿಗ್ಗಹಿತಾ, ತೇಸು ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ತಂ ಪನ ಸಲಾಕಗ್ಗಯಾಗಗ್ಗಭತ್ತಗ್ಗಅನ್ತರಸಅಆಪಾತೇಸುಪಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಉಪೋಸಥಗ್ಗೇ ಪನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ। ತತ್ಥ ಹಿ ಅನಾಗತಾನಮ್ಪಿ ಛನ್ದಪಾರಿಸುದ್ಧಿ ಆಹರೀಯತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಸುವಿಸೋಧಿತಂ ಹೋತಿ। ಏವಞ್ಚ ಪನ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ –
‘‘ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ಸಙ್ಘಸನ್ತಕಂ ಮೂಲತಚಪತ್ತಅಙ್ಕುರಪುಪ್ಫಫಲಖಾದನೀಯಾದಿ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಥಾಸುಖಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ರುಚ್ಚತೀತಿ ಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ –
ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ।
ಚತೂಹಿ
ಸಚೇ ಪನ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ರೋಪಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಯತ್ಥ ರೋಪಿತಾ, ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘೋ ಸಾಮೀ। ಯೇಪಿ ಅಞ್ಞತೋ ಬೀಜಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪುರಿಮವಿಹಾರೇ ಪಚ್ಛಾ ರೋಪಿತಾ, ತೇಸು ಅಞ್ಞಾ ಕತಿಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಕತಿಕಾಯ ಕತಾಯ ಪುಗ್ಗಲಿಕಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಯಥಾಸುಖಂ ಫಲಾದೀನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟನ್ತಿ। ಸಚೇ ಪನೇತ್ಥ ತಂ ತಂ ಓಕಾಸಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿವೇಣಾನಿ ಕತ್ವಾ ಜಗ್ಗನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ಲಭನ್ತಿ। ತೇಹಿ ಪನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ
ಪೋರಾಣಕವಿಹಾರಂ ಗತಸ್ಸ ಸಮ್ಭಾವನೀಯಭಿಕ್ಖುನೋ ‘‘ಥೇರೋ ಆಗತೋ’’ತಿ ಫಲಾಫಲಂ ಆಹರನ್ತಿ, ಸಚೇ ತತ್ಥ ಮೂಲೇ ಸಬ್ಬಪರಿಯತ್ತಿಧರೋ ಬಹುಸ್ಸುತಭಿಕ್ಖು ವಿಹಾಸಿ, ‘‘ಅದ್ಧಾ ಏತ್ಥ ದೀಘಾ ಕತಿಕಾ ಕತಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಕುಕ್ಕುಚ್ಚೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ। ವಿಹಾರೇ ಫಲಾಫಲಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾನಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಧುತಙ್ಗಂ ನ ಕೋಪೇತಿ। ಸಾಮಣೇರಾ ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ಬಹೂನಿ ಫಲಾನಿ ದೇನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಲಭನ್ತಾ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ, ಖಿಯ್ಯನಮತ್ತಮೇವ ತಂ ಹೋತಿ। ಸಚೇ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ ಹೋತಿ, ಏಕಂ ಪನಸರುಕ್ಖಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಟ್ಠಿಪಿ ಜನಾ ಜೀವನ್ತಿ, ತಾದಿಸೇ ಕಾಲೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಙ್ಗಹಕರಣತ್ಥಾಯ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಖಾದಿತಬ್ಬಂ। ಅಯಂ ಸಾಮೀಚಿ। ಯಾವ ಪನ ಕತಿಕವತ್ತಂ ನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ, ತಾವ ತೇಹಿ ಖಾಯಿತಂ ಸುಖಾಯಿತಮೇವ। ಕದಾ ಪನ ಕತಿಕವತ್ತಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ? ಯದಾ ಸಮಗ್ಗೋ ಸಙ್ಘೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೂ’’ತಿ ಸಾವೇಭಿ, ಏಕಭಿಕ್ಖುಕೇ ಪನ ವಿಹಾರೇ ಏತೇನ ಸಾವಿತೇಪಿ ಪುರಿಮಕತಿಕಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿಯೇವ
‘‘ವಿಹಾರೇ ಫಲಾಫಲಂ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಸಾಮನ್ತಗಾಮೇಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಗಿಲಾನಾನಂ ವಾ ಗಬ್ಭಿನೀನಂ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ನಾಳಿಕೇರಂ ದೇಥ, ಅಮ್ಬಂ ದೇಥ, ಲಬುಜಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ಯಾಚನ್ತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ? ದಾತಬ್ಬಂ। ಅದೀಯಮಾನೇ ಹಿ ತೇ ದೋಮನಸ್ಸಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ। ದೇನ್ತೇನ ಪನ ಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಯಾವತತಿಯಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾವ ದಾತಬ್ಬಂ, ಕತಿಕವತ್ತಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಠಪೇತಬ್ಬಂ, ಏವಞ್ಚ ಪನ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮತಿಯಾ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ –
‘‘ಸಾಮನ್ತಗಾಮೇಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗಿಲಾನಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಫಲಾಫಲಂ ಯಾಚನ್ತಿ, ದ್ವೇ ನಾಳಿಕೇರಾನಿ ದ್ವೇ ತಾಲಫಲಾನಿ ದ್ವೇ ಪನಸಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಮ್ಬಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕದಲಿಫಲಾನಿ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಅನಿವಾರಣಂ, ಅಸುಕರುಕ್ಖತೋ ಚ ಅಸುಕರುಕ್ಖತೋ ಚ ಫಲಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಅನಿವಾರಣಂ ರುಚ್ಚತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ –
ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗಿಲಾನಾದೀನಂ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಾಚನ್ತಾ ‘‘ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ
ಫಲಭಾಜನಕಾಲೇ ಪನ ಆಗತಾನಂ ಸಮ್ಮತೇನ ಉಪಡ್ಢಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಅಸಮ್ಮತೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ। ಖೀಣಪರಿಬ್ಬಯೋ ವಾ ಮಗ್ಗಗಮಿಯಸತ್ಥವಾಹೋ ವಾ ಅಞ್ಞೋ ವಾ ಇಸ್ಸರೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಯಾಚತಿ, ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾವ ದಾತಬ್ಬಂ, ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೋ ನ ವಾರೇತಬ್ಬೋ। ಕುದ್ಧೋ ಹಿ ಸೋ ರುಕ್ಖೇಪಿ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಅನತ್ಥಂ ಕರೇಯ್ಯ। ಪುಗ್ಗಲಿಕಪರಿವೇಣಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ನಾಮೇನ ಯಾಚನ್ತೋ ‘‘ಅಮ್ಹೇಹಿ ಛಾಯಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ
ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಫಲಾರಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪಟಿಜಗ್ಗನಂ ನ ಲಭತಿ। ಸಚೇ ತಂ ಕೋಚಿ ವತ್ತಸೀಸೇನ ಜಗ್ಗತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ। ಅಥಾಪಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಪಟಿಬಲಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ‘‘ಇಮಂ ಸಪ್ಪುರಿಸ ಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘೋ ಭಾರಂ ಕರೋತಿ, ಸೋ ಚೇ ವತ್ತಸೀಸೇನ ಜಗ್ಗತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ। ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಸ್ಸ ಪನ ತತಿಯಭಾಗೇನ ವಾ ಉಪಡ್ಢಭಾಗೇನ ವಾ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ। ‘‘ಭಾರಿಯಂ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಏತ್ತಕೇನ ಅನಿಚ್ಛನ್ತೋ ಪನ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ತವೇವ ಸನ್ತಕಂ ಕತ್ವಾ ಮೂಲಭಾಗಂ ದಸಮಭಾಗಮತ್ತಂ ದತ್ವಾ ಜಗ್ಗಾಹೀ’’ತಿಪಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಗರುಭಣ್ಡತ್ತಾ ಪನ ನ ಮೂಲಚ್ಛೇಜ್ಜವಸೇನ ದಾತಬ್ಬಂ। ಸೋ ಮೂಲಭಾಗಂ ದತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೋ ಅಕತಾವಾಸಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಕತಾವಾಸಂ ವಾ ಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ನಿಸ್ಸಿತಕಾನಂ ಆರಾಮಂ ನಿಯ್ಯಾತೇತಿ, ತೇಹಿಪಿ ಮೂಲಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋವ।
ಯದಾ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಯಂ ಜಗ್ಗಿತುಂ ಪಹೋನ್ತಿ, ಅಥ ತೇಸಂ ಜಗ್ಗಿತುಂ ನ ದಾತಬ್ಬಂ, ಜಗ್ಗಿತಕಾಲೇ ಪನ ನ ವಾರೇತಬ್ಬಾ, ಜಗ್ಗನಕಾಲೇಯೇವ ವಾರೇತಬ್ಬಾ। ‘‘ಬಹು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಖಾಯಿತಂ, ಇದಾನಿ ಮಾ ಜಗ್ಗಿತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋಯೇವ ಜಗ್ಗಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಪನ ನೇವ ವತ್ತಸೀಸೇನ ಜಗ್ಗನ್ತೋ ಅತ್ಥಿ, ನ ಫಾತಿಕಮ್ಮೇನ, ನ ಸಙ್ಘೋ ಜಗ್ಗಿತುಂ ಪಹೋತಿ, ಏಕೋ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಸೀಸತಿ, ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾವ ದಾತಬ್ಬಂ। ಇತಿ ಇಮಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಮೇವ ಹೋತಿ। ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
೨೫೬. ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಭೇದೇ ಪನ (ಪರಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೪೯೫-೪೯೬) –
‘‘ಸುಣಾತು
ಏವಂ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಓಸಾರಣಾ ಓಸಾರಣಾ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣನ್ತು
ಏವಂ ಉಬ್ಬಾಹಿಕವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಜ್ಜುಪೋಸಥೋ ಪನ್ನರಸೋ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ –
ಏವಂ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮವಸೇನ ಠಪಿತಾ ಞತ್ತಿ ಉಪೋಸಥೋ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಪನ್ನರಸೀ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ –
ಏವಂ ಪವಾರಣಕಮ್ಮವಸೇನ ಠಪಿತಾ ಞತ್ತಿ ಪವಾರಣಾ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪೇಕ್ಖೋ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಅನುಸಾಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಅನುಸಾಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ, ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಅನ್ತರಾಯಿಕೇ ಧಮ್ಮೇ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಅನ್ತರಾಯಿಕೇ ಧಮ್ಮೇ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ, ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ವಿನಯಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ವಿನಯಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ, ‘‘ಯದಿ
ಏವಂ ಅತ್ತಾನಂ ವಾ ಪರಂ ವಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ಠಪಿತಾ ಞತ್ತಿ ಸಮ್ಮುತಿ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಇದಂ ಚೀವರಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇಮಂ ಚೀವರಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ, ‘‘ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ
ಏವಂ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಚೀವರಪತ್ತಾದೀನಂ ದಾನಂ ದಾನಂ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಪತ್ತಿಂ ಸರತಿ ವಿವರತಿ ಉತ್ತಾನಿಂ ಕರೋತಿ ದೇಸೇತಿ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಅಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ, ತೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ। ಆಮ, ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ। ‘‘ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ –
ಏವಂ ಆಪತ್ತಿಪಟಿಗ್ಗಹೋ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ನಾಮ।
‘‘ಸುಣನ್ತು ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ ಆವಾಸಿಕಾ, ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇದಾನಿ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾಮ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಮ, ಆಗಮೇ ಕಾಳೇ ಪವಾರೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ।
ತೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಣ್ಡನಕಾರಕಾ ಕಲಹಕಾರಕಾ ವಿವಾದಕಾರಕಾ ಭಸ್ಸಕಾರಕಾ ಸಙ್ಘೇ ಅಧಿಕರಣಕಾರಕಾ ತಂ ಕಾಳಂ ಅನುವಸೇಯ್ಯುಂ, ಆವಾಸಿಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಪಟಿಬಲೇನ ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಞಾಪೇತಬ್ಬಾ –
‘‘ಸುಣನ್ತು ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾ ಆವಾಸಿಕಾ, ಯದಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಇದಾನಿ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾಮ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಮ, ಆಗಮೇ ಜುಣ್ಹೇ ಪವಾರೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ –
ಏವಂ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನಾ ನಾಮ।
ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಏಕಜ್ಝಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಬ್ಬಂ, ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಣ್ಡನಜಾತಾನಂ ಕಲಹಜಾತಾನಂ ವಿವಾದಾಪನ್ನಾನಂ ವಿಹರತಂ ಬಹುಂ ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ ಅಜ್ಝಾಚಿಣ್ಣಂ ಭಾಸಿತಪರಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಸಚೇ ಮಯಂ ಇಮಾಹಿ ಆಪತ್ತೀಹಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಾರೇಸ್ಸಾಮ, ಸಿಯಾಪಿ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಕಕ್ಖಳತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಭೇದಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ
ಏವಂ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥೇನ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಪಠಮಾ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮ।
ತಥಾ ತತೋ ಪರಾ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕೇಕಂ ಕತ್ವಾ ದ್ವೇ ಞತ್ತಿಯೋ। ಇತಿ ಯಥಾವುತ್ತಪ್ಪಭೇದಂ ಓಸಾರಣಂ ನಿಸ್ಸಾರಣಂ…ಪೇ॰… ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಞ್ಞೇವ ನವಮನ್ತಿ ಞತ್ತಿಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ನವ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
೨೫೭. ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಭೇದೇ (ಪರಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೪೯೫-೪೯೬) ಪನ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿನೋ ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನ ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಾ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ, ತಸ್ಸೇವ ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನವಸೇನ ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಾ ಓಸಾರಣಾ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ (ಚೂಳವ॰ ೨೬೫-೨೬೬) –
‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ। ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭೇದೇತಿ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ। ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತುಂ।
ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ। ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ವಡ್ಢೋ ಲಿಚ್ಛವೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ದಬ್ಬಂ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಂ ಅಮೂಲಿಕಾಯ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಯಾ ಅನುದ್ಧಂಸೇತಿ, ಸಙ್ಘೋ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜತಿ, ಅಸಮ್ಭೋಗಂ ಸಙ್ಘೇನ ಕರೋತಿ, ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತಸ್ಸ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜನಾ ಅಸಮ್ಭೋಗಂ
‘‘ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತೋ ಸಙ್ಘೇನ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಅಸಮ್ಭೋಗೋ ಸಙ್ಘೇನ, ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ।
ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಉಕ್ಕುಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ। ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ…ಪೇ॰… ನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ। ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಉಕ್ಕುಜ್ಜಿತುಂ।
ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಕ್ಕುಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ। ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಡ್ಢೇನ ಲಿಚ್ಛವಿನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ –
‘‘ಸಙ್ಘೇನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತೋ, ಅಸಮ್ಭೋಗೋಮ್ಹಿ ಸಙ್ಘೇನ, ಸೋಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಾಮಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಮಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತಾಮಿ, ಸಙ್ಘಂ ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನಂ ಯಾಚಾಮೀ’’ತಿ।
ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ। ತತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ।
ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಸಙ್ಘೇನ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತೋ, ಅಸಮ್ಭೋಗೋ
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಸಙ್ಘೇನ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತೋ, ಅಸಮ್ಭೋಗೋ ಸಙ್ಘೇನ, ಸೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತತಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇತಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಪತ್ತುಕ್ಕುಜ್ಜನಂ ಯಾಚತಿ, ಸಙ್ಘೋ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಉಕ್ಕುಜ್ಜತಿ, ಸಮ್ಭೋಗಂ ಸಙ್ಘೇನ ಕರೋತಿ, ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತಸ್ಸ ಉಕ್ಕುಜ್ಜನಾ
‘‘ಉಕ್ಕುಜ್ಜಿತೋ ಸಙ್ಘೇನ ವಡ್ಢಸ್ಸ ಲಿಚ್ಛವಿಸ್ಸ ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಭೋಗೋ ಸಙ್ಘೇನ, ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ।
ಏತ್ಥ (ಚೂಳವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨೬೫) ಚ ಅಟ್ಠಸು ಅಙ್ಗೇಸು ಏಕಕೇನಪಿ ಅಙ್ಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಪತ್ತನಿಕ್ಕುಜ್ಜನಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯ ವಾ ನಿಸ್ಸೀಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನದೀಆದೀಸು ವಾ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ। ಏವಂ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತೇ ಪನ ಪತ್ತೇ ತಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಕೋಚಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ‘‘ಅಸುಕಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಭಿಕ್ಖಂ ಮಾ ಗಣ್ಹಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಅಞ್ಞವಿಹಾರೇಸುಪಿ ಪೇಸೇತಬ್ಬಂ। ಉಕ್ಕುಜ್ಜನಕಾಲೇ ಪನ ಯಾವತತಿಯಂ ಯಾಚಾಪೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಾಪೇತ್ವಾ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇನ ಉಕ್ಕುಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ।
ಸೀಮಾಸಮ್ಮುತಿ, ತಿಚೀವರೇನ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸಮ್ಮುತಿ, ಸನ್ಥತಸಮ್ಮುತಿ, ಭತ್ತುದ್ದೇಸಕಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಾಪಕಭಣ್ಡಾಗಾರಿಯಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಚೀವರಭಾಜಕಯಾಗುಭಾಜಕಖಜ್ಜಭಾಜಕಫಲಭಾಜಕಅಪ್ಪಮತ್ತಕವಿಸ್ಸಜ್ಜಕಸಾಟಿಯಗ್ಗಾಹಾಪಕಪತ್ತಗ್ಗಾಹಾಪಕಆರಾಮಿಕಪೇಸಕಸಾಮಣೇರಪೇಸಕಸಮ್ಮುತೀತಿ ಏತಾಸಂ ಸಮ್ಮುತೀನಂ ವಸೇನ ಸಮ್ಮುತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಕಥಿನಚೀವರದಾನಮತಕಚೀವರದಾನವಸೇನ ದಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಕಥಿನುದ್ಧಾರವಸೇನ ಉದ್ಧಾರೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಕುಟಿವತ್ಥುವಿಹಾರವತ್ಥುದೇಸನಾವಸೇನ ದೇಸನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಯಾ ಪನ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥೇ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿಞ್ಚ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕೇಕಞತ್ತಿಞ್ಚಾತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಞತ್ತಿಯೋ ಠಪೇತ್ವಾ ಪುನ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಏಕೇಕಾತಿ ದ್ವೇ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮವಾಚಾ ವುತ್ತಾ, ತಾಸಂ ವಸೇನ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಇತಿ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ಠಾನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ।
೨೫೮. ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಭೇದೇ ನಿಸ್ಸಾರಣಾ, ತೇಸಂಯೇವ ಚ ಕಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭನವಸೇನ ಓಸಾರಣಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ ಸಮ್ಮುತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಪರಿವಾಸದಾನಮಾನತ್ತದಾನವಸೇನ ದಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಮೂಲಾಯಪಟಿಕಸ್ಸನಕಮ್ಮವಸೇನ ನಿಗ್ಗಹೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಉಕ್ಖಿತ್ತಾನುವತ್ತಿಕಾ, ಅಟ್ಠ ಯಾವತತಿಯಕಾ, ಅರಿಟ್ಠೋ, ಚಣ್ಡಕಾಳೀ ಚ ಇಮೇತೇ ಯಾವತತಿಯಕಾತಿ ಇಮಾಸಂ ಏಕಾದಸನ್ನಂ ಸಮನುಭಾಸನಾನಂ ವಸೇನ ಸಮನುಭಾಸನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಉಪಸಮ್ಪದಕಮ್ಮಅಬ್ಭಾನಕಮ್ಮವಸೇನ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ಇತಿ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ
ಇತಿ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯಸಙ್ಗಹೇ
ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ।
ಪಕಿಣ್ಣಕಕಣ್ಡಮಾತಿಕಾ
ಗಣಭೋಜಂ
ಅಚ್ಛಿನ್ನಂ ಪಟಿಭಾನಞ್ಚ, ವಿಪ್ಪಕತಉದ್ದಿಸನಂ॥
ತಿವಸ್ಸನ್ತಂ ದೀಘಾಸನಂ, ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠವಣ್ಣನಂ।
ಅತ್ತಪಾತಮನವೇಕ್ಖಂ, ಸಿಲಾಪವಿಜ್ಝಲಿಮ್ಪನಂ॥
ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಗೋಪದಾನಂ, ಧಮ್ಮಿಕಾರಕ್ಖುಚ್ಚಾರಾದಿ।
ನ್ಹಾನಘಂಸಂ ಪಣ್ಡಕಾದಿ, ದೀಘಕೇಸಾದ್ಯಾದಾಸಾದಿ॥
ನಚ್ಚಾದಙ್ಗಛೇದನಿದ್ಧಿ, ಪತ್ತೋ ಸಬ್ಬಪಂಸುಕೂಲಂ।
ಪರಿಸ್ಸಾವನಂ ನಗ್ಗೋ ಚ, ಪುಪ್ಫಗನ್ಧಆಸಿತ್ತಕಂ॥
ಮಳೋರಿಕೇಕಭಾಜನಂ, ಚೇಲಪಟಿ ಪಾದಘಂಸೀ।
ಬೀಜನೀ ಛತ್ತನಖಾದಿ, ಕಾಯಬನ್ಧನಿವಾಸನಂ॥
ಕಾಜಹರಂ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ, ರುಕ್ಖಾರೋಹೋ ಛನ್ದಾರೋಪೋ।
ಲೋಕಾಯತಂ ಖಿಪಿತಕೋ, ಲಸುಣಂ ನಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ॥
ಅವನ್ದಿಯೋ ತೂಲಭಿಸಿ, ಬಿಮ್ಬೋಹನಆಸನ್ದಾದಿ।
ಉಚ್ಚಾಸನಮಹಾಸನಂ, ಚೀವರಅಧಮ್ಮೋಕಾಸೋ॥
ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯಂ ಸನ್ತುತ್ತರಂ, ನಿಕ್ಖೇಪೋ ಸತ್ಥಕಮ್ಮಾದಿ।
ನಹಾಪಿತೋ ದಸಭಾಗೋ, ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಮಹಾಪದೇಸೋ।
ಆನಿಸಂಸೋತಿ ಮಾತಿಕಾ॥