೯. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಕ್ಖನ್ಧಕೋ
ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಯಾಚನಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೩೮೩. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಕ್ಖನ್ಧಕೇ ನನ್ದಿಮುಖಿಯಾತಿ ಓದಾತದಿಸಾಮುಖತಾಯ ತುಟ್ಠಮುಖಿಯಾ। ‘‘ಉದ್ಧಸ್ತಂ ಅರುಣ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾಪಿ ‘‘ಉದ್ದಿಸತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ’’ತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಯಾಚನಂ ಅನುಪೋಸಥೇ ಉಪೋಸಥಕರಣಪಟಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಅಪಞ್ಞತ್ತತ್ತಾ ಥೇರೇನ ಕತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಕಸ್ಮಾ ಪನ ಭಗವಾ ಏವಂ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋವ ತಿಯಾಮರತ್ತಿಂ ವೀತಿನಾಮೇಸೀತಿ? ಅಪರಿಸುದ್ಧಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಉಪೋಸಥಾದಿಸಂವಾಸಕರಣಸ್ಸ ಸಾವಜ್ಜತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಪಾಕಟಂ ಕಾತುಂ, ತಞ್ಚ ಆಯತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ತಥಾಪಟಿಪಜ್ಜನತ್ಥಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಞಾಪೇತುಂ। ಕೇಚಿ ಪನೇತ್ಥ ‘‘ಅಪರಿಸುದ್ಧಮ್ಪಿ ಪುಗ್ಗಲಂ ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಾ ‘ಅಪರಿಸುದ್ಧೋ’ತಿ ವತ್ತುಂ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ಅವಿಸಹನ್ತೋ ಭಗವಾ ತಥಾ ನಿಸೀದೀ’’ತಿ ಕಾರಣಂ ವದನ್ತಿ। ತಂ ಅಕಾರಣಂ ಪಚ್ಛಾಪಿ ಅವತ್ತಬ್ಬತೋ, ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರೇನಾಪಿ ತಂ ಬಾಹಾಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಬಹಿ ನೀಹರಣಸ್ಸ ಅಕತ್ತಬ್ಬತಾಪಸಙ್ಗತೋ। ತಸ್ಮಾ ಯಥಾವುತ್ತಮೇವೇತ್ಥ ಕಾರಣನ್ತಿ। ತೇನೇವ ‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನವಕಾಸೋ, ಯಂ ತಥಾಗತೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಾಯ ಪರಿಸಾಯ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಅ॰ ನಿ॰ ೮.೨೦; ಚೂಳವ॰ ೩೮೬; ಉದಾ॰ ೪೫) ವತ್ವಾ ‘‘ನ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಪತ್ತಿಕೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಸೋತಬ್ಬ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಚೂಳವ॰ ೩೮೬) ಸಾಪತ್ತಿಕಪರಿಸಾಯ ಕತ್ತಬ್ಬವಿಧಿ ದಸ್ಸಿತೋ।
ಸಙ್ಕಸ್ಸರಸಮಾಚಾರನ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಅಸಾರುಪ್ಪಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಇಮಿನಾ ಕತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪರೇಹಿ ಸಙ್ಕಾಯ ಸರಿತಬ್ಬಸಮಾಚಾರಂ, ಅತ್ತನಾ ವಾ ‘‘ಮಮ ಅನಾಚಾರಂ ಏತೇ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ ಸಙ್ಕಾಯ ಸರಿತಬ್ಬಸಮಾಚಾರಂ। ಸಮಣವೇಸಧಾರಣೇನ, ಸಙ್ಘಿಕಪಚ್ಚಯಭಾಗಗಹಣಾದಿನಾ ಚ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ‘‘ಅಹಂ ಸಮಣೋ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಅದೇನ್ತೋಪಿ ಅತ್ಥತೋ ದೇನ್ತೋ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ‘‘ಸಮಣಪಟಿಞ್ಞಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ಅವಸ್ಸುತನ್ತಿ ಕಿಲೇಸಾವಸ್ಸನೇನ ತಿನ್ತಂ। ಸಞ್ಜಾತದುಸ್ಸಿಲ್ಯಕಚವರತ್ತಾ ಕಸಮ್ಬುಜಾತಂ ಬಹಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾತಿ ದ್ವಾರಸಾಲತೋ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮಾಪೇತ್ವಾ।
೩೮೪. ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರಮನ್ತೀತಿ ಬಹುಸೋ ದಸ್ಸನಪವಿಸನಾದಿನಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಭಿರತಿಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ। ನ ಆಯತಕೇನೇವ ಪಪಾತೋತಿ ಛಿನ್ನತಟಮಹಾಸೋಬ್ಭೋ ವಿಯ ನ ಆದಿತೋವ ನಿನ್ನೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಠಿತಧಮ್ಮೋತಿ ಅವಟ್ಠಿತಸಭಾವೋ। ಪೂರತ್ತನ್ತಿ ಪುಣ್ಣತ್ತಂ। ನಾಗಾತಿ ಸಪ್ಪಜಾತಿಕಾ।
ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಯಾಚನಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸವನಾರಹಕಥಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೮೬. ಉದಾಹರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಾಳಿಯಾ ಅವತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಯಾಯ ಕಾಯಚಿ ಭಾಸಾಯ ಉದಾಹಟಮ್ಪಿ ಉದಾಹಟಮೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ।
ಪುರೇ ವಾ ಪಚ್ಛಾ ವಾತಿ ಞತ್ತಿಆರಮ್ಭತೋ ಪುಬ್ಬೇ ವಾ ಞತ್ತಿನಿಟ್ಠಾನತೋ ಪಚ್ಛಾ ವಾ।
೩೮೭. ಕತಞ್ಚ ಅಕತಞ್ಚ ಉಭಯಂ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಯಸ್ಸ ಕತಾಪಿ ಅತ್ಥಿ ಅಕತಾಪಿ। ತಸ್ಸ ತದುಭಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ। ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಾಮಗ್ಗಿನ್ತಿ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸಮಗ್ಗಕಮ್ಮಂ। ಪಚ್ಚಾದಿಯತೀತಿ ಉಕ್ಕೋಟನಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಪುನ ಕಾತುಂ ಆದಿಯತಿ।
೩೮೮. ಆಕಾರಾದಿಸಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ಆಕಾರಲಿಙ್ಗನಿಮಿತ್ತನಾಮಾನಿ ವುತ್ತಾನೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ।
ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸವನಾರಹಕಥಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಅತ್ತಾದಾನಅಙ್ಗಕಥಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೯೮. ಪುನ ಚೋದೇತುಂ ಅತ್ತನಾ ಆದಾತಬ್ಬಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಅತ್ತಾದಾನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಾಸನಂ ಸೋಧೇತುಕಾಮೋ’’ತಿಆದಿ। ವಸ್ಸಾರತ್ತೋತಿ ವಸ್ಸಕಾಲೋ। ಸೋಪಿ ಹಿ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾದಿಕಾಲೋ ವಿಯ ಅಧಿಕರಣವೂಪಸಮತ್ಥಂ ಲಜ್ಜಿಪರಿಸಾಯ ದೂರತೋ ಆನಯನಸ್ಸ, ಆಗತಾನಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಣಾದಿಸಮಾಚಾರಸ್ಸ ದುಕ್ಕರತ್ತಾ ಅಕಾಲೋ ಏವ।
ಸಮನುಸ್ಸರಣಕರಣನ್ತಿ ವಿಗತೂಪಕ್ಕಿಲೇಸ…ಪೇ॰… ಸಂವತ್ತತೀತಿ ಏತ್ಥ ಯಥಾ
೩೯೯. ಅಧಿಗತಂ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತನ್ತಿ ಅಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇತ್ತಝಾನಂ।
೪೦೦-೧. ‘‘ದೋಸನ್ತರೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಅನ್ತರ-ಸದ್ದೋ ಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ನ ದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ।
ಕಾರುಞ್ಞಂ ನಾಮ ಕರುಣಾ ಏವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಾರುಞ್ಞತಾತಿ ಕರುಣಾಭಾವೋ’’ತಿ। ಕರುಣನ್ತಿ ಅಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತಂ ವದತಿ। ತಥಾ ಮೇತ್ತನ್ತಿ।
ಅತ್ತಾದಾನಅಙ್ಗಕಥಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಟ್ಠಪನಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾನಯೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ।