೧೧. ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೋ

ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಸಿಕ್ಖಾಪದಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೪೩೭. ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಅಪಾವುಸೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿ ಇದಂ ಥೇರೋ ಸಯಂ ಭಗವತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಭಾವಂ ಜಾನನ್ತೋಪಿ ಅತ್ತನಾ ಸಹಗತಭಿಕ್ಖುಪರಿಸಾಯ ಞಾಪನತ್ಥಮೇವ, ಸುಭದ್ದಸ್ಸ ವುಡ್ಢಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಸಾಸನಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖವಚನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿಞ್ಞಾಪನತ್ಥಞ್ಚ ಏವಂ ಪುಚ್ಛಿ। ಸುಭದ್ದೋ ಹಿ ಕುಸಿನಾರಾಯಂ ಭಗವತಿ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾಯ ಖತ್ತಿಯಾದಿಗಹಟ್ಠಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ ಭಗವತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ಸುತ್ವಾ ಹಟ್ಠಪಹಟ್ಠೋಪಿ ಭಯೇನ ಪಹಟ್ಠಾಕಾರಂ ವಾಚಾಯ ಪಕಾಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ, ಇಧೇವ ಪನ ವಿಜನಪದೇಸೇ ಸುತ್ವಾ ಯಥಾಜ್ಝಾಸಯಂ ಅತ್ತನೋ ಪಾಪಲದ್ಧಿಂ ಪಕಾಸೇಸ್ಸತಿ, ತತೋ ತಮೇವ ಪಚ್ಚಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮುಸ್ಸಾಹೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಸಙ್ಗಹಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಏತಸ್ಸ ಪಾಪಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ, ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಚ ಈದಿಸಾನಂ ಮನೋರಥವಿಘಾತಂ, ಸಾಸನಟ್ಠಿತಿಞ್ಚ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಜಾನನ್ತೋವ ತಂ ಪುಚ್ಛೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ। ತೇನೇವ ಥೇರೋ ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಯ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಸುಭದ್ದವಚನಮೇವ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ ಸಙ್ಗಾಯಾಪೇಸಿ। ನಾನಾಭಾವೋತಿ ಸರೀರೇನ ನಾನಾದೇಸಭಾವೋ, ವಿಪ್ಪವಾಸೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಿನಾಭಾವೋತಿ ಮರಣೇನ ವಿಯುಜ್ಜನಂ। ಅಞ್ಞಥಾಭಾವೋತಿ ಭವನ್ತರೂಪಗಮನೇನ ಅಞ್ಞಾಕಾರಪ್ಪತ್ತಿ।

೪೪೧. ‘‘ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ…ಪೇ॰… ಸಮೂಹನೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಇದಂ ಭಗವಾ ಮಯಾ ‘‘ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಏಕಸಿಕ್ಖಾಪದಮ್ಪಿ ಸಮೂಹನಿತಬ್ಬಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾ, ಸಮೂಹನೇ ಚ ದೋಸಂ ದಿಸ್ವಾ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಹಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಪಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸಾಮ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಪುನ ‘‘ಪಞ್ಞತ್ತಿಸದಿಸಾಯ ಅಕುಪ್ಪಾಯ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸಾವೇತ್ವಾ ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತತೋ ಯಾವ ಸಾಸನನ್ತರಧಾನಾ ಅಪ್ಪಟಿಬಾಹಿಯಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಅವೋಚಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ತೇನೇವ ಮಹಾಥೇರಾಪಿ ತಥೇವ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂಸು।

ಗಿಹಿಗತಾನೀತಿ ಗಿಹೀಸು ಗತಾನಿ। ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾರಾದಿಗಿಹೀಹಿ ಞಾತಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಚಿತಕಧೂಮಕಾಲೋ ಅತ್ತನೋ ಪವತ್ತಿಪರಿಯೋಸಾನಭೂತೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಧೂಮಕಾಲಿಕಂ।

೪೪೩. ಓಳಾರಿಕೇ ನಿಮಿತ್ತೇ ಕರಿಯಮಾನೇಪೀತಿ ‘‘ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ, ಆನನ್ದ, ತಥಾಗತೋ ಕಪ್ಪಂ ವಾ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ ಕಪ್ಪಾವಸೇಸಂ ವಾ’’ತಿ ಏವಂ ಥೂಲತರೇ ‘‘ತಿಟ್ಠತು, ಭಗವಾ, ಕಪ್ಪ’’ನ್ತಿ ಯಾಚನಹೇತುಭೂತೇ ಓಕಾಸನಿಮಿತ್ತೇ ಕಮ್ಮೇ ಕರಿಯಮಾನೇ। ಮಾರೇನ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋತಿ ಮಾರೇನ ಆವಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ।

೪೪೫. ಉಜ್ಜವನಿಕಾಯಾತಿ ಪಟಿಸೋತಗಾಮಿನಿಯಾ। ಕುಚ್ಛಿತೋ ಲವೋ ಛೇದೋ ವಿನಾಸೋ ಕುಲವೋ, ನಿರತ್ಥಕವಿನಿಯೋಗೋ। ತಂ ನ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ನ ಕುಲವಂ ಗಮೇನ್ತಿ।

ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಸಿಕ್ಖಾಪದಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।

ಪಞ್ಚಸತಿಕಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾನಯೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ।