೧೧. ಕಯವಿಕ್ಕಯಸಮಾಪತ್ತಿವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ

೫೭. ಏವಂ ಭಣ್ಡಪಟಿಸಾಮನವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಕಯವಿಕ್ಕಯವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಕಥೇನ್ತೋ ‘‘ಕಯವಿಕ್ಕಯಸಮಾಪತ್ತೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಕಯನಂ ಕಯೋ, ಪರಭಣ್ಡಸ್ಸ ಗಹಣಂ, ವಿಕ್ಕಯನಂ ವಿಕ್ಕಯೋ, ಸಕಭಣ್ಡಸ್ಸ ದಾನಂ, ಕಯೋ ಚ ವಿಕ್ಕಯೋ ಚ ಕಯವಿಕ್ಕಯಂ। ಸಮಾಪಜ್ಜನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ದುವಿಧಸ್ಸ ಕಿರಿಯಸ್ಸ ಕರಣಂ। ತಸ್ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ’’ತಿಆದಿನಾ।

ಸೇಸಞಾತಕೇಸು ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯವಿನಿಪಾತಸಮ್ಭವತೋ ತದಭಾವಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಮಾತರಂ ವಾ ಪನ ಪಿತರಂ ವಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ತೇನ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯವಿನಿಪಾತನಞ್ಚ ನ ಹೋತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇದಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವದನ್ತೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ, ಕಯವಿಕ್ಕಯಂ ಪನ ಆಪಜ್ಜತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇದಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವದನ್ತೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಇಮಿನಾ ಚ ಉಪರಿ ಅಞ್ಞಾತಕನ್ತ್ಯಾದಿನಾ ಚ ಸೇಸಞಾತಕಂ ‘‘ಇಮಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವದತೋ ವಿಞ್ಞತ್ತಿ ನ ಹೋತಿ, ‘‘ಇಮಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಪನ ದದತೋ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯವಿನಿಪಾತನಂ, ‘‘ಇಮಿನಾ ಇಮಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಕಯವಿಕ್ಕಯಂ ಆಪಜ್ಜತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ಅಯಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೋ ದಸ್ಸಿತೋ ಹೋತಿ ಮಿಗಪದವಲಞ್ಜನನ್ಯಾಯೇನ। ತಸ್ಮಾಇಚ್ಚಾದಿಕೇಪಿ ‘‘ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಯವಿಕ್ಕಯಂ, ಸೇಸಞಾತಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ, ಅಞ್ಞಾತಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತಿಸ್ಸೋ ಆಪತ್ತಿಯೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ತೇನೇವ ನ್ಯಾಯೇನ ಞಾತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಕತ್ವಾ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞಥಾ ಅಬ್ಯಾಪಿತದೋಸೋ ಸಿಯಾ।

‘‘ಇದಂ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಇದಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪುಬ್ಬಾಪರಸಮ್ಬನ್ಧಾಯ ಕಿರಿಯಾಯ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇದಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಸದಿಸಂ ಹೋತಿ। ಇದಂ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜ, ಇದಂ ನಾಮ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಇದಂ ಭತ್ತಂ ಭುತ್ತೋಸಿ, ಇದಂ ನಾಮ ಕರೋಹಿ, ಇದಂ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಸಿ, ಇದಂ ನಾಮ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಪನ ವುತ್ತೇ ಅಸಮ್ಬನ್ಧಾಯ ಕಿರಿಯಾಯ ವುತ್ತತ್ತಾ ಕಯವಿಕ್ಕಯೋ ನ ಹೋತಿ। ವಿಘಾಸಾದಾನಂ ಭತ್ತದಾನೇ ಚ ಅನಪೇಕ್ಖತ್ತಾ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯವಿನಿಪಾತನಂ ನ ಹೋತಿ, ಕಾರಾಪನೇ ಹತ್ಥಕಮ್ಮಮತ್ತತ್ತಾ ವಿಞ್ಞತ್ತಿ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ವಟ್ಟತಿ। ‘‘ಏತ್ಥ ಚಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಸತಿಪಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ದೇಸೇತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ।

ಅಗ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಕಯವಿಕ್ಕಯೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇದಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಅವುತ್ತತ್ತಾ ಕಯವಿಕ್ಕಯೋ ನ ಹೋತಿ, ಮೂಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಪಿ ನ ಹೋತಿ। ಪತ್ತೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಪರಭಣ್ಡಸ್ಸ ಮಹಗ್ಘತಾಯ। ಏವಂ ಸತಿ ಕಥಂ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಮ ವತ್ಥು ಅಪ್ಪಗ್ಘನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ। ಭಣ್ಡಂ ಅಗ್ಘಾಪೇತ್ವಾ ಕಾರೇತಬ್ಬತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಥೇಯ್ಯಾವಹಾರಸಮ್ಭವತೋ, ಊನಮಾಸಕಂ ಚೇ ಅಗ್ಘತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ। ಮಾಸಕತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಊನಪಞ್ಚಮಾಸಕಂ ಚೇ ಅಗ್ಘತಿ, ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ। ಪಞ್ಚಮಾಸಕಂ ಚೇ ಅಗ್ಘತಿ, ಪಾರಾಜಿಕನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ದೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ ಪುಞ್ಞತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನತ್ತಾ ಅಧಿಕಸ್ಸ। ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಸ್ಸ ಪನ…ಪೇ॰… ವಟ್ಟತಿ ಉಭತೋ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡತ್ತಾ। ಏಕತೋ ಉಭತೋ ವಾ ಚೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಹೋತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ। ‘‘ಮಾ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ಕಸ್ಮಾ? ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಸ್ಸ ಅಛೇಕತ್ತಾ।

ಅಞ್ಞೇನ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತೇನ ಅತ್ಥೋ, ಕಸ್ಮಾ? ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕತ್ತಾ ತೇಲಸ್ಸ। ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತೇಲಂ ಸತ್ತಾಹಪರಮಂ ಏವ ಠಪೇತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಮಾ ತತೋ ಪರಂ ಠಪಿತುಕಾಮಸ್ಸ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತೇಲೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ। ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ದೂಸೇಯ್ಯ, ಅನಿಯಮಿತಕಾಲಂ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತೇಲಂ ನಾಳಿಯಂ ಅವಸಿಟ್ಠಪಟಿಗ್ಗಹಿತತೇಲಂ ಅತ್ತನೋ ಕಾಲಂ ವತ್ತಾಪೇಯ್ಯ।

೫೮. ಇದಂ ಪತ್ತಚತುಕ್ಕಂ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಪತ್ತಚತುಕ್ಕಂ ವುತ್ತಂ, ಪಞ್ಚಮೋ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯೋ। ತೇನ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ಅಯಂ ಪತ್ತೋ ಸಬ್ಬಕಪ್ಪಿಯೋ ಬುದ್ಧಾನಮ್ಪಿ ಪರಿಭೋಗಾರಹೋ’’ತಿ। ಅಯಂ ಪತ್ತೋ ಮಹಾಅಕಪ್ಪಿಯೋ ನಾಮ, ಕಸ್ಮಾ? ರೂಪಿಯಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಅಯಬೀಜಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತೇನ ಲೋಹೇನ ಪತ್ತಸ್ಸ ಕಾರಿತತ್ತಾ, ಏವಂ ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೂಸಿತತ್ತಾ। ಯಥಾ ಚ ತತಿಯಪಾರಾಜಿಕವಿಸಯೇ ಥಾವರಪಯೋಗೇಸು ಪಾಸಸೂಲಾದೀಸು ಮೂಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕಾರಿತೇಸು ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ದಣ್ಡಮತ್ತೇ ವಾ ವಾಕಮತ್ತೇ ವಾ ಅವಸಿಟ್ಠೇ ಸತಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ, ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ನಟ್ಠೇಯೇವ ಮುಚ್ಚತಿ, ಏವಮಿಧಾಪಿ ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕತತ್ತಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪತ್ತೇ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ಪತ್ತೇ ಅವಸಿಟ್ಠೇಪಿ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಭವಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ। ತಥಾ ಚ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ಸಚೇಪಿ ತಂ ವಿನಾಸೇತ್ವಾ ಥಾಲಕಂ ಕಾರೇತಿ, ತಮ್ಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯ’’ನ್ತ್ಯಾದಿ। ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ದುತಿಯಪತ್ತೇ ವಿಯ ಮೂಲೇ ಚ ಮೂಲಸ್ಸಾಮಿಕಾನಂ, ಪತ್ತೇ ಚ ಪತ್ತಸ್ಸಾಮಿಕಾನಂ ದಿನ್ನೇ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕಾ ಭವೇಯ್ಯ ನು ಖೋತಿ ಆಸಙ್ಕಾಯಮಾಹ ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ಕೇನಚಿ ಉಪಾಯೇನ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತು’’ನ್ತಿ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ದುತಿಯಪತ್ತಂ ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಗಿಹೀಹಿ ಪರಿನಿಟ್ಠಾಪಿತಮೇವ ಕಿಣಾತಿ, ನ ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೂಸೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ದುತಿಯಪತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ಇಧ ಪನ ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೂಸಿತತ್ತಾ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ತಂ ಪತ್ತಂ ಪುನ ಅಯಪಾಸಾಣಬೀಜಂ ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತರೂಪಿಯಸ್ಸ ಚ ವಳಞ್ಜಿತತ್ತಾ ಪುನ ಸಾಮಿಕಾನಂ ದಾತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ಕೇನಚಿ ಉಪಾಯೇನ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತುನ್ತಿ।

ಇದಾನಿ ತಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪಕಾರೇನ ವಿತ್ಥಾರೇತುಂ ‘‘ಸಚೇಪೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಇಮಿನಾ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ಅಯವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಅವಸಿಟ್ಠೇ ಸತಿ ಅಕಪ್ಪಿಯೋವ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ವಿಮತಿವಿನೋದನಿಯಂ (ವಿ॰ ವಿ॰ ಟೀ॰ ೧.೫೯೧) ‘‘ರೂಪಿಯಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾತಿ ಇದಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಮುತ್ತಾದಿದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಮ್ಪಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಕಾರಿತಮ್ಪಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ ಏವ। ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಾ ‘ಇಮಂ ಕಹಾಪಣಾದಿಂ ಕಮ್ಮಕಾರಾನಂ ದತ್ವಾ ಬೀಜಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಹೀ’ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ। ಮಹಾಅಕಪ್ಪಿಯೋತಿ ಅತ್ತನಾವ ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೂಸಿತತ್ತಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಮೂಲಸ್ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ವುತ್ತಂ। ಸೋ ಹಿ ಚೋರೇಹಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನೋಪಿ ಪುನ ಲದ್ಧೋ ಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚೀಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಯದಿ ಹಿ ವಟ್ಟೇಯ್ಯ, ತಳಾಕಾದೀಸು ವಿಯ ‘ಅಚ್ಛಿನ್ನೋ ವಟ್ಟತೀ’ತಿ ಆಚರಿಯಾ ವದೇಯ್ಯುಂ। ನ ಸಕ್ಕಾ ಕೇನಚಿ ಉಪಾಯೇನಾತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇನ ಚೋರಾದಿಅಚ್ಛಿನ್ದನೇನಪಿ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಇದಞ್ಚ ತೇನ ರೂಪೇನ ಠಿತಂ ತಮ್ಮೂಲಕೇನ ವತ್ಥಮುತ್ತಾದಿರೂಪೇನ ಠಿತಞ್ಚ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಮ್ಪಿ ಹಿ ತಮ್ಮೂಲಕಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥು ಚ ನ ಸಕ್ಕಾ ಕೇನಚಿ ತೇನ ರೂಪೇನ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಾತುಂ। ಯದಿ ಪನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುನಾ, ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುನಾ ವಾ ಪುನ ರೂಪಿಯಂ ಚೇತಾಪೇಯ್ಯ, ತಂ ರೂಪಿಯಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಾತುಮ್ಪಿ ಸಕ್ಕಾ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬ’’ನ್ತಿ। ಯಂ ಪನ ಸಾರತ್ಥದೀಪನಿಯಂ ಪಪಞ್ಚಿತಂ, ಯಞ್ಚ ತಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಪೋರಾಣಟೀಕಾಯಂ ಪಪಞ್ಚಿತಂ, ತಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ವುಚ್ಚಮಾನಂ ಅತಿವಿತ್ಥಾರಿತಞ್ಚ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸೋತೂನಞ್ಚ ದುಬ್ಬಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಮಾ ಏತ್ತಕಮೇವ ವದಿಮ್ಹ, ಅತ್ಥಿಕೇಹಿ ಪನ ತೇಸು ತೇಸು ಪಕರಣೇಸು ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ।

ದುತಿಯಪತ್ತೇ ಪಞ್ಚನ್ನಮ್ಪಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ನ ಕಪ್ಪತೀತಿ ರೂಪಿಯಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ, ಕಯವಿಕ್ಕಯಸ್ಸ ಚ ಕತತ್ತಾ। ಸಕ್ಕಾ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತುನ್ತಿ ಗಿಹೀಹಿ ಪರಿನಿಟ್ಠಾಪಿತಪತ್ತಸ್ಸೇವ ಕಿಣಿತತ್ತಾ , ಬೀಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅದೂಸಿತತ್ತಾ, ಮೂಲಮೂಲಸ್ಸಾಮಿಕಾನಞ್ಚ ಪತ್ತಪತ್ತಸ್ಸಾಮಿಕಾನಞ್ಚ ವಿಜ್ಜಮಾನತ್ತಾ। ಯಥಾ ಪನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಮೂಲೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ।

ತತಿಯಪತ್ತೇ ಸದಿಸೋಯೇವಾತಿ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಮ್ಪಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಸಕ್ಕಾ ಪನ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಕಾತು’’ನ್ತಿ ಇಮಂ ನಯಂ ನಿದ್ದಿಸತಿ। ನನು ತತಿಯಪತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ಗಹಿತೋ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಅಕಪ್ಪಿಯೋತಿ ಚೋದನಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ಗಹಿತೋಪಿ ದುತಿಯಪತ್ತಸದಿಸೋಯೇವ, ಮೂಲಸ್ಸ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಅಕಪ್ಪಿಯೋ’’ತಿ। ದುತಿಯಚೋದನಂ ಪನ ಸಯಮೇವ ವದತಿ। ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ದುತಿಯಪತ್ತಸದಿಸೋಯೇವಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಮೂಲೇ ಚ ಮೂಲಸ್ಸಾಮಿಕಾನಂ, ಪತ್ತೇ ಚ ಪತ್ತಸ್ಸಾಮಿಕಾನಂ ದಿನ್ನೇ ಕಪ್ಪಿಯೋ ಹೋತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಮೂಲಸ್ಸ ಅನಿಸ್ಸಟ್ಠತ್ತಾತಿ ಯೇನ ಉಗ್ಗಹಿತಮೂಲೇನ ಪತ್ತೋ ಕೀತೋ, ತಸ್ಸ ಮೂಲಸ್ಸ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ಅನಿಸ್ಸಟ್ಠತ್ತಾ। ಏತೇನ ರೂಪಿಯಮೇವ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನ ತಮ್ಮೂಲಕಂ ಅರೂಪಿಯನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಯದಿ ಹಿ ತೇನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಮೂಲಂ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ ಸಿಯಾ, ತೇನ ಕಪ್ಪಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಆರಾಮಿಕಾದೀಹಿ ಗಹೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಪತ್ತೋ ರೂಪಿಯಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಾನಂ ವಟ್ಟೇಯ್ಯ।

ಚತುತ್ಥಪತ್ತೇ ದುಬ್ಬಿಚಾರಿತತ್ತಾತಿ ‘‘ಇಮೇ ಕಹಾಪಣೇ ದತ್ವಾ ಇದಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಗಹಿತತ್ತಾ ಗಿಹಿಸನ್ತಕಾನಂ ಕಹಾಪಣಾನಂ ದುಟ್ಠುವಿಚಾರಿತತ್ತಾ ಏತಸ್ಸ ವಿಚಾರಣಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮೂಲಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತತ್ತಾತಿ ಏತೇನ ಮೂಲಸ್ಸ ಗಿಹಿಸನ್ತಕತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ತೇನೇವ ಪತ್ತಸ್ಸ ರೂಪಿಯಸಂವೋಹಾರೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ, ತೇನ ಚ ತಸ್ಸ ಪತ್ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಾಭಾವಂ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಚ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾಭಾವಂ ದೀಪೇತಿ, ತೇನ ಚ ದುಬ್ಬಿಚಾರಿತಮತ್ತೇನ ದುಕ್ಕಟಮತ್ತಭಾವಂ ಪಕಾಸೇತಿ। ನಿಸ್ಸಜ್ಜೀತಿ ಇದಞ್ಚ ದಾನವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ನ ವಿನಯಕಮ್ಮವಸೇನ। ತೇನೇವ ಚ ‘‘ಸಪ್ಪಿಸ್ಸ ಪೂರಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ।

ಪಞ್ಚಮಪತ್ತೇ ಸಬ್ಬಕಪ್ಪಿಯೋತಿ ಅತ್ತನೋ ಚ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಞ್ಚ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿಯೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಬುದ್ಧಾನಮ್ಪಿ ಪರಿಭೋಗಾರಹೋ’’ತಿ।

ಇತಿ ವಿನಯಸಙ್ಗಹಸಂವಣ್ಣನಾಭೂತೇ ವಿನಯಾಲಙ್ಕಾರೇ

ಕಯವಿಕ್ಕಯಸಮಾಪತ್ತಿವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾಲಙ್ಕಾರೋ ನಾಮ

ಏಕಾದಸಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ।