ಸೇಖಿಯಕಣ್ಡಂ
೧. ಪರಿಮಣ್ಡಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
‘‘ಅನ್ತರಘರೇ’’ತಿ ‘‘ಆರಾಮೇಪಿ ಅನ್ತರಘರೇಪಿ ಸಬ್ಬತ್ಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ಆರಾಮೇಪೀತಿ ಬುದ್ಧೂಪಟ್ಠಾನಾದಿಕಾಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ಯಥಾ ‘‘ತತ್ರಿಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಪಾರಾಜಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಕತೋ, ಏವಮೇತ್ಥಾಪಿ ‘‘ತತ್ರಿಮೇ ಪಞ್ಚಸತ್ತತಿ ಸೇಖಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ನ ಕತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಏತ್ಥ ಚಾ’’ತಿಆದಿ। ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತವತ್ತಾನಿಪೀತಿ ಆಗನ್ತುಕಾವಾಸಿಕಗಮಿಕಾನುಮೋದನಭತ್ತಗ್ಗಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕಾರಞ್ಞಸೇನಾಸನಜನ್ತಾಘರವಚ್ಚಕುಟಿಉಪಜ್ಝಾಚರಿಯಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಅನ್ತೇವಾಸಿಕವತ್ತಾನಿ। ಇದಞ್ಚ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಂ ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಖನ್ಧಕವತ್ತಾನಂ ಏತ್ಥೇವ ಸಙ್ಗಹಸ್ಸ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬತ್ತಾ। ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಸೇಖಿಯಗ್ಗಹಣೇನ ಚೇತ್ಥ ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕಾದೀಸು (ಚೂಳವ॰ ೩೫೬ ಆದಯೋ) ಆಗತವತ್ತಾದೀನಮ್ಪಿ ಗಹಣಂ। ತೇಪಿ ಹಿ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಟ್ಠೇನ ‘‘ಸೇಖಿಯಾ’’ತಿ ಇಚ್ಛಿತಾ। ತಸ್ಮಾ ಮಾತಿಕಾಯಂ ಪಾರಾಜಿಕಾದೀನಂ ವಿಯ ಸೇಖಿಯಾನಂ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ನ ಕತೋತಿ। ನ ಕೇವಲಂ ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕಾದೀಸು (ಚೂಳವ॰ ೩೫೬ ಆದಯೋ) ಆಗತವತ್ತಾದೀನಂ ಗಹಣತ್ಥಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಚಾರಿತ್ತವಿನಯದಸ್ಸನತ್ಥಞ್ಚಾ’’ತಿ। ಏತ್ಥಾಪಿ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ನ ಕತೋತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ। ಮಾತಿಕಾಯ ‘‘ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ ಅವುತ್ತೇ ಕಥಂ ಪನೇತ್ಥ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಯೋ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ।
ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತನ್ತಿ ಪಕತಙ್ಗುಲೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತಂ। ಯೋ ಪನ ಸುಕ್ಖಜಙ್ಘೋ ವಾ ಮಹಾಪಿಣ್ಡಿಕಮಂಸೋ ವಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸಾರುಪ್ಪತ್ಥಾಯ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಾಧಿಕಮ್ಪಿ ಓತಾರೇತ್ವಾ ನಿವಾಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
ಪಾಸನ್ತನ್ತಿ ಪಾಸಸ್ಸ ಅನ್ತಂ, ದಸಾಮೂಲನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಅಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ‘‘ಪುರತೋ ವಾ ಪಚ್ಛತೋ ವಾ ಓಲಮ್ಬೇತ್ವಾ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ। ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ನಿವಾಸೇತುಂ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ತಥಾಪಿ ನಿವಾಸನವತ್ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಮೇವ। ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅನುಗ್ಗಹಣಞ್ಹಿ ಅನಾದರಿಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪಿಚ ನಿವಾಸನವತ್ತಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ।
ಪರಿಮಣ್ಡಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨. ದುತಿಯಪರಿಮಣ್ಡಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಗಿಹಿಪಾರುತನ್ತಿ ಖುದ್ದಕವತ್ಥುಖನ್ಧಕೇ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಗಿಹಿಪಾರುತಂ। ಇದಾನಿ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿನಾ (ಚೂಳವ॰ ೨೮೦-೨೮೧) ಸಙ್ಖೇಪೇನ ವುತ್ತಮತ್ಥಮೇವ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಞ್ಞಥಾ ಪಾರುತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ। ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸೇತಪಟಪಾರುತಾದಿ ಗಿಹಿಪಾರುತಂ ನಾಮ, ತಸ್ಮಾ। ಸೇತಪಟಾತಿ ಏತಸ್ಸೇವ ವಿವರಣಂ। ಅಡ್ಢಪಾಲಕನಿಗಣ್ಠಾತಿ ಅಡ್ಢಂ ಪಾಲೇನ್ತೀತಿ ಅಡ್ಢಪಾಲಕಾ, ಅಡ್ಢಪಾಲಕಾ ಚ ತೇ ನಿಗಣ್ಠಾ ಚಾತಿ ಅಡ್ಢಪಾಲಕನಿಗಣ್ಠಾ। ತೇ ಹಿ ಉಪರಿ ಏಕಮೇವ ಸೇತವತ್ಥಂ ಉಪಕಚ್ಛಕೇ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪರಿದಹನ್ತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ನಗ್ಗಾಪಿ ಅಡ್ಢಮೇವ ಪಾಲೇನ್ತಿ। ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾತಿ ಗಿಹಿಬನ್ಧನಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜೂಪಗತಾ। ಉರಂ ವಿವರಿತ್ವಾತಿ ಹದಯಮಜ್ಝಂ ವಿವರಿತ್ವಾ। ಅಕ್ಖಿತಾರಕಾಮತ್ತನ್ತಿ ಅಕ್ಖಿಮತ್ತಂ। ಆರಾಮೇ ವಾತಿ ಬುದ್ಧೂಪಟ್ಠಾನಾದಿಕಾಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ। ಅನ್ತರಘರೇ ವಾತಿ ಅನ್ತರೇ ಘರಾನಿ ಏತ್ಥ, ಏತಸ್ಸಾತಿ ವಾ ‘‘ಅನ್ತರಘರ’’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇ ಗಾಮೇ।
ದುತಿಯಪರಿಮಣ್ಡಲಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩-೪. ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸುಟ್ಠು ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋತಿ ಜತ್ತುಮ್ಪಿ ಉರಮ್ಪಿ ಅವಿವರಿತ್ವಾ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಟ್ಠಾನೇ ಪಟಿಚ್ಛಾದನೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋ, ನ ಸೀಸಪಾರುತೋ। ತೇನಾಹ ‘‘ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ। ತತ್ಥ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾತಿ ಗಣ್ಠಿಕಂ ಪಾಸಕೇ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ। ಅನ್ತರಘರೇ ವಾತಿ ಗೋಚರಗಾಮೇ। ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ವಾಸೂಪಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಯಥಾಸುಖಂ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಚತುಪ್ಪಞ್ಚಾಹಂ ವಾಸಮಧಿಟ್ಠಾಯ ವಸಿತಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕನ್ತಿ ಗಣ್ಠಿಪದೇ ಲಿಖಿತಂ।
ವಾಸೂಪಗತಸ್ಸಾತಿ
ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫-೬. ಸುಸಂವುತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸುಸಂವುತೋತಿ ‘‘ಹತ್ಥಂ ವಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ।
ಸುಸಂವುತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೭-೮. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಕಿತ್ತಕೇನ ಪನ ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖು ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಯುಗಮತ್ತಂ ಭೂಮಿಭಾಗಂ ಪೇಕ್ಖಮಾನೋ’’ತಿ। ಯುಗಯುತ್ತಕೋ ಹಿ ದನ್ತೋ ಆಜಾನೇಯ್ಯೋ ಯುಗಮತ್ತಂ ಪೇಕ್ಖತಿ, ಪುರತೋ ಚತುಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಂ ಭೂಮಿಭಾಗಂ, ಇಮಿನಾಪಿ ಏತ್ತಕಂ ಪೇಕ್ಖನ್ತೇನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ। ಯೋ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಂ ತಂ ದಿಸಾಭಾಗಂ ಪಾಸಾದಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ವೀಥಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ। ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಿಪರಿಸ್ಸಯಾಭಾವನ್ತಿ ಪರಿಸ್ಸಯನಟ್ಠೇನ, ಅಭಿಭವನಟ್ಠೇನ, ವಿಹೇಠನಟ್ಠೇನ ವಾ ಪರಿಸ್ಸಯೋ, ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಿಯೇವ ಪರಿಸ್ಸಯೋ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಿಪರಿಸ್ಸಯೋ, ತಸ್ಸಾಭಾವಂ, ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಿ ಉಪದ್ದವಾಭಾವನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ‘‘ಯಥಾ ಚ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಠತ್ವಾ, ಏವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಪರಿಸ್ಸಯಾಭಾವಂ ಓಲೋಕೇತುಂ ಲಭತಿಯೇವ, ತಥಾ ಗಾಮೇ ಪೂಜ’’ನ್ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೫೮೨) ವದನ್ತಿ।
ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖುಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೯-೧೦. ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಅನ್ತೋಇನ್ದಖೀಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಅನ್ತೋಉಮ್ಮಾರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಪನ ದುತಿಯಲೇಡ್ಡುಪಾತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನ ಏವಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ।
ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೧-೧೨. ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಹಸನೀಯಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿನ್ತಿ ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮಂ, ಹಸಿತಬ್ಬವತ್ಥುಕಾರಣಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
ಉಜ್ಜಗ್ಘಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೩-೧೪. ಉಚ್ಚಸದ್ದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಕಿತ್ತಾವತಾ ‘‘ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ। ಸದ್ದಮೇವ ಸುಣಾತೀತಿ ಅಪರಿಬ್ಯತ್ತಕ್ಖರಂ ಸದ್ದಮತ್ತಮೇವ ಸುಣಾತಿ। ತೇನಾಹ ‘‘ಕಥಂ ನ ವವತ್ಥಪೇತೀ’’ತಿ।
ಉಚ್ಚಸದ್ದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೧೫-೨೦. ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
‘‘ಕಾಯಾದೀನಿ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ ಏತಸ್ಸೇವ ವಿವರಣಂ ‘‘ನಿಚ್ಚಲಾನಿ ಉಜುಕಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಗನ್ತಬ್ಬಞ್ಚೇವ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಞ್ಚಾತಿ ಸಮೇನ ಇರಿಯಾಪಥೇನ ಗನ್ತಬ್ಬಞ್ಚೇವ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಞ್ಚ। ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಾದಿಯುತ್ತಂ ಛಕ್ಕಂ।
ಕಾಯಪ್ಪಚಾಲಕಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨೬. ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ದುಸ್ಸಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಆಯೋಗಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಪಿ ದುಸ್ಸಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಾಯೇವ।
ಪಲ್ಲತ್ಥಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಛಬ್ಬೀಸತಿಸಾರುಪ್ಪಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨೭. ಸಕ್ಕಚ್ಚಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾತಿ ಛಡ್ಡೇತುಕಾಮೋ ವಿಯ ಅಹುತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ।
ಸಕ್ಕಚ್ಚಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨೮. ಪತ್ತಸಞ್ಞೀಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಉಪನಿಬದ್ಧಸಞ್ಞೀ ಹುತ್ವಾತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದೇನ್ತೇ ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಹಂ ತಹಂ ಅನೋಲೋಕೇತ್ವಾ ಪತ್ತೇ ಆಭೋಗಸಞ್ಞೀ ಹುತ್ವಾ।
ಪತ್ತಸಞ್ಞೀಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೨೯. ಸಮಸೂಪಕಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸಮಸೂಪಕನ್ತಿ ಪಮಾಣಯುತ್ತಂ ಸೂಪವನ್ತಂ ಕತ್ವಾ, ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ ಚಾಯಂ। ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಪನ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಅತ್ಥಮತ್ತಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಮಸೂಪಕೋ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸೂಪೇಯ್ಯಬ್ಯಞ್ಜನವಿಕತೀತಿ ಓಲೋಣಿಸಾಕಸೂಪೇಯ್ಯಮಚ್ಛಮಂಸರಸಾದಿಕಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸೂಪೇಯ್ಯಬ್ಯಞ್ಜನವಿಕತಿ।
ಸಮಸೂಪಕಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩೦-೩೨. ಸಮತಿತ್ತಿಕಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸಮತಿತ್ತಿಕನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ, ಸಮತಿತ್ತಿಕಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ಏವಮಞ್ಞೇಸುಪಿ ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಸಮಪುಣ್ಣನ್ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೬೦೫) ಪತ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಮುಖವಟ್ಟಿಲೇಖಾಸಮಪುಣ್ಣಂ। ಸಮಭರಿತನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ತಞ್ಚ ಖೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನುಪಗಪತ್ತಸ್ಸೇವ, ನೇತರಸ್ಸ। ತೇನಾಹ ‘‘ಅಧಿಟ್ಠಾನುಪಗಪತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ। ರಚಿತನ್ತಿ ಕತಂ, ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪೂರಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಯಾವಕಾಲಿಕನ್ತಿ ಯಾಗುಭತ್ತಫಲಾಫಲಾದಿಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಮಿಸಜಾತಿಕಂ। ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನುಪಗೋ ವಾ ಹೋತು, ಅನಧಿಟ್ಠಾನುಪಗೋ ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪತ್ತೇ ಥೂಪೀಕತಾನೀತಿ ಥೂಪಂ ವಿಯ ಕತಾನಿ, ಅಧಿಟ್ಠಾನುಪಗಸ್ಸ ಪತ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಮುಖವಟ್ಟಿಲೇಖಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕತಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಇದಞ್ಚ ‘‘ಯಾಮಕಾಲಿಕಾದೀನೀ’’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ‘‘ಯಾವಕಾಲಿಕ’’ನ್ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಪನ ವಸೇನ ವಚನಬ್ಯತ್ತಯಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಥೂಪೀಕತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ। ಪಿ-ಸದ್ದೇನ ಅಥೂಪೀಕತಾನಿ ವಟ್ಟನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕಥಾವ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಹೇಟ್ಠಾ ಓರೋಹತೀತಿ ಸಮನ್ತಾ ಓಕಾಸಸಬ್ಭಾವತೋ ಚಾಲಿಯಮಾನಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಭಸ್ಸತಿ ತಕ್ಕೋಲವಟಂಸಕಾದಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಮತ್ಥಕೇ ಠಪಿತತಕ್ಕೋಲಮೇವ ವಟಂಸಕಸದಿಸತ್ತಾ ತಕ್ಕೋಲವಟಂಸಕಂ। ಆದಿಸದ್ದೇನ ಪುಪ್ಫವಟಂಸಕಕಟುಕಫಲಾದಿವಟಂಸಕಾನಂ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೬೦೫) ಗಹಣಂ, ನ ತಂ ಥೂಪೀಕತಂ ನಾಮ ಹೋತಿ ಪಾಟೇಕ್ಕಂ ಭಾಜನತ್ತಾ ಪಣ್ಣಾದೀನಂ।
ಸಮತಿತ್ತಿಕಾದಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩೩-೩೪. ಸಪದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸಪದಾನನ್ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೬೦೮) ಏತ್ಥ ದಾನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅವಖಣ್ಡನಂ, ಅಪೇತಂ ದಾನತೋ ಅಪದಾನಂ, ಅನವಖಣ್ಡನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ, ಸಹ ಅಪದಾನೇನ ಸಪದಾನಂ, ಅವಖಣ್ಡನವಿರಹಿತಂ, ಅನುಪಟಿಪಾಟಿಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ತೇನಾಹ ‘‘ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಓಧಿಂ ಅಕತ್ವಾ ಅನುಪಟಿಪಾಟಿಯಾ’’ತಿ।
ಸಪದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩೬. ಓದನಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಮಾಘಾತಸಮಯಾದೀಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ‘‘ಪಾಣೋ ನ ಹನ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ ರಾಜಾನೋ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇನ್ತಿ, ಅಯಂ ಮಾಘಾತಸಮಯೋ ನಾಮ। ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ದೇನ್ತೀತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಛನ್ನಂ ಕತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ।
ಓದನಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩೭. ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಏಕಾದಸಮೇತಿ ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಂ। ಏತ್ಥ ಪನ ಯಸ್ಸ ಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ ನಾಮ। ಯೋ ಪನ ವಿಞ್ಞತ್ತಮ್ಪಿ ಅವಿಞ್ಞತ್ತಮ್ಪಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಠಿತಂ ಸಹಸಾ ಅನುಪಧಾರೇತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ಅಯಂ ಅಸತಿಯಾ ಭುಞ್ಜತಿ ನಾಮ।
ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩೮. ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞೀಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಉಜ್ಝಾನಂ, ಚಿತ್ತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಞ್ಞಾ ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞಾತಿ ಆಹ ‘‘ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞೀ’’ತಿಆದಿ। ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪರೇಸಂ ಪತ್ತಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸ।
ಉಜ್ಝಾನಸಞ್ಞೀಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೩೯. ಕಬಳಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
‘‘ಮಯೂರಣ್ಡಂ ಅತಿಮಹನ್ತ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ ಮಯೂರಣ್ಡಪ್ಪಮಾಣೋಪಿ ಕಬಳೋ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಮಯೂರಣ್ಡತೋ ಮಹನ್ತೋವ ನ ವಟ್ಟತಿ, ನ ಮಯೂರಣ್ಡಪ್ಪಮಾಣೋ’’ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಕುಕ್ಕುಟಣ್ಡಂ ಅತಿಖುದ್ದಕನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಪನ ಅತಿಖುದ್ದಕಂ ಕಬಳಂ ಕರೋತೋಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ।
ಕಬಳಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೪೧-೪೨. ಅನಾಹಟಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸಕಲಂ ಹತ್ಥನ್ತಿ ಸಕಲಾ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ। ಹತ್ಥಸದ್ದೋ ಚೇತ್ಥ ತದೇಕದೇಸೇಸು ಅಙ್ಗುಲೀಸು ದಟ್ಠಬ್ಬೋ ‘‘ಹತ್ಥಮುದ್ದಾ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ। ಏವಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಗ್ಗಹಣಂ ಸಮತ್ಥಿತಂ ಹೋತಿ। ಅಞ್ಞಥಾ ಸಕಲಂ ಹತ್ಥಂ ಮುಖೇ ಪವೇಸೇತುಮಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ಸಬ್ಬಗ್ಗಹಣಮಸಮತ್ಥಿತಮೇವ ಸಿಯಾ। ಸಮುದಾಯೇ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಚ ವೋಹಾರಸ್ಸ ಅವಯವೇಪಿ ಪವತ್ತನತೋ ಏಕಙ್ಗುಲಿಮ್ಪಿ ತತೋ ಏಕದೇಸಮ್ಪಿ ಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ।
ಅನಾಹಟಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೪೩. ಸಕಬಳಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ತತ್ತಕೇ ಸತಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ತತ್ತಕೇ ಮುಖಮ್ಹಿ ಸತಿ ಕಥೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
ಸಕಬಳಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫೦-೫೧. ಚಪುಚಪುಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
‘‘ಚಪು ಚಪೂ’’ತಿ ಏವಂ ಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಚಪು ಚಪೂ’’ತಿ ಏವಂ ಅನುಕರಣಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾ। ‘‘ಪಞ್ಚವೀಸತಿಮೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಸುರುಸುರುಕಾರಕನ್ತಿ ‘ಸುರೂ ಸುರೂ’ತಿ ಏವಂ ಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಮತ್ಥಮತಿದಿಸತಿ।
ಚಪುಚಪುಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ತಿಂಸಭೋಜನಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೫೭. ಛತ್ತಪಾಣಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಛತ್ತನ್ತಿ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಕಿಲಞ್ಜಚ್ಛತ್ತಪಣ್ಣಚ್ಛತ್ತೇಸು ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಛತ್ತಂ। ಯಮ್ಪಿ ತತ್ಥಜಾತಕದಣ್ಡಕೇನ ಕತಂ ಏಕಪಣ್ಣಚ್ಛತ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಛತ್ತಮೇವ। ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಸರೀರಾವಯವೇತಿ ಅಂಸಊರುಆದಿಕೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಸರೀರಾವಯವೇತಿ।
ಛತ್ತಪಾಣಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೬೦. ಆವುಧಪಾಣಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಸಬ್ಬಾಪಿ ಧನುವಿಕತೀತಿ ಚಾಪಕೋದಣ್ಡಾದಿಭೇದಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಧನುವಿಕತಿ। ಚಾಪೋತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೬೩೭) ಮಜ್ಝೇ ವಙ್ಕಾ ಕಾಜದಣ್ಡಸದಿಸಾ ಧನುವಿಕತಿ। ಕೋದಣ್ಡೋತಿ ವಟ್ಟಲದಣ್ಡಾ ಧನುವಿಕತಿ। ಪಟಿಮುಕ್ಕನ್ತಿ ಪವೇಸಿತಂ ಲಗ್ಗಿತಂ। ಯಾವ ನ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಯಾವ ಹತ್ಥೇನ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ। ತಾವ ವಟ್ಟತೀತಿ ತಾವ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
ಆವುಧಪಾಣಿಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೬೧-೬೨. ಪಾದುಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಕೇವಲಂ ಅಕ್ಕನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಕೇವಲಂ ಪಾದುಕಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ। ಪಟಿಮುಕ್ಕಸ್ಸಾತಿ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ। ತೇನಾಹ ‘‘ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಠಾನವಸೇನಾ’’ತಿ।
ಪಾದುಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೬೩. ಯಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಯಾನಗತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಸಚೇಪಿ ದ್ವೀಹಿ ಜನೇಹೀ’’ತಿಆದಿ। ವಯ್ಹಾದಿಕೇತಿ ಏತ್ಥ ವಯ್ಹನ್ತಿ ಉಪರಿ ಮಣ್ಡಪಸದಿಸಂ ಪದರಚ್ಛದನಂ, ಸಬ್ಬಪಾಲಿಗುಣ್ಠಿಮಂ ವಾ ಛಾದೇತ್ವಾ ಕತಂ ಸಕಟವಿಸೇಸಂ ‘‘ವಯ್ಹ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ। ಆದಿಸದ್ದೇನ ರಥಾದೀನಂ ಗಹಣಂ।
ಯಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
೭೫. ಉದಕೇಉಚ್ಚಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಪಕಿಣ್ಣಕನ್ತಿ ವೋಮಿಸ್ಸಕನಯಂ। ಸಚಿತ್ತಕನ್ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ ೩.೫೭೬) ವತ್ಥುವಿಜಾನನಚಿತ್ತೇನ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಿಜಾನನಚಿತ್ತೇನ ಚ ಸಚಿತ್ತಕಂ। ‘‘ಅನಾದರಿಯಂ ಪಟಿಚ್ಚಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೬೫೪) ವುತ್ತತ್ತಾ ಯಸ್ಮಾ ಅನಾದರಿಯವಸೇನೇವ ಆಪಜ್ಜಿತಬ್ಬತೋ ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಕೇವಲಂ ಅಕುಸಲಮೇವ, ತಞ್ಚ ಪಕತಿಯಾ ವಜ್ಜಂ, ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ವೀತಿಕ್ಕಮನಞ್ಚ ದೋಮನಸ್ಸಿಕಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಲೋಕವಜ್ಜಂ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ ದುಕ್ಖವೇದನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ। ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ।
ಏಕೂನವೀಸತಿಧಮ್ಮದೇಸನಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಇತಿ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯ
ವಿನಯತ್ಥಮಞ್ಜೂಸಾಯಂ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಿಯಂ
ಸೇಖಿಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಅಧಿಕರಣಸಮಥವಣ್ಣನಾ
ಗಣನಪರಿಚ್ಛೇದೋತಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ। ಕೇ ಅಧಿಕರೀಯನ್ತಿ? ಸಮಥಾ। ಕಥಂ ಅಧಿಕರೀಯನ್ತಿ? ಸಮನವಸೇನ। ತಸ್ಮಾ ತೇ ತೇಸಂ ಸಮನವಸೇನ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಧಿಕರಣಾನಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿಆದಿ। ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಉಪ್ಪನ್ನಾನನ್ತಿ ಉಟ್ಠಿತಾನಂ ಉಟ್ಠಿತಾನಂ। ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ‘‘ವಿವಾದಾಧಿಕರಣ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ। ವಿವಾದೋಯೇವ ಅಧಿಕರಣಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ। ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ। ಸಮಥತ್ಥನ್ತಿ ಸಮನತ್ಥಂ।
ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಿನಯನತೋ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ। ದಬ್ಬಮಲ್ಲಪುತ್ತತ್ಥೇರಸದಿಸಸ್ಸ ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸೇವ ದಾತಬ್ಬೋ ವಿನಯೋ ಸತಿವಿನಯೋ। ಸಮ್ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಗಗ್ಗಭಿಕ್ಖುಸದಿಸಸ್ಸ ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ ವಿನಯೋ ಅಮೂಳ್ಹವಿನಯೋ। ಪಟಿಞ್ಞಾತೇನ ಕರಣಭೂತೇನ ಕರಣಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ। ಅಥ ವಾ ಪಟಿಞ್ಞಾತೇ ಆಪನ್ನಭಾವಾದಿಕೇ ಕರಣಂ ಕಿರಿಯಾ, ‘‘ಆಯತಿಂ ಸಂವರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಪರಿವಾಸದಾನಾದಿವಸೇನ ಚ ಪವತ್ತಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಞ್ಞಾತಕರಣಂ। ಯಸ್ಸಾ ಕಿರಿಯಾಯ ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ಬಹುತರಾ, ಏಸಾ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ ನಾಮ। ಯೋ ಪಾಪುಸ್ಸನ್ನತಾಯ ಪಾಪಿಯೋ, ಪುಗ್ಗಲೋ, ತಸ್ಸ ಉಪವಾಳಭಿಕ್ಖುಸದಿಸಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬತೋ ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಾ, ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋಯಂ। ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸದಿಸತ್ತಾ ತಿಣವತ್ಥಾರಕೋ। ಯಥಾ (ಚೂಳವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨೧೨) ಹಿ ಗೂಥಂ ವಾ ಮುತ್ತಂ ವಾ ಘಟ್ಟಿಯಮಾನಂ ದುಗ್ಗನ್ಧತಾಯ ಬಾಧತಿ, ತಿಣೇಹಿ ಅವತ್ಥರಿತ್ವಾ ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಸ್ಸ ಪನಸ್ಸ ಗನ್ಧೋ ನ ಬಾಧತಿ, ಏವಮೇವ ಯಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಮೂಲಾನುಮೂಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವೂಪಸಮಿಯಮಾನಂ ಕಕ್ಖಳತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಭೇದಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ, ತಂ ಇಮಿನಾ ಕಮ್ಮೇನ ವೂಪಸನ್ತಂ ಗೂಥಂ ವಿಯ ತಿಣವತ್ಥಾರಕೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಸುವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸದಿಸತ್ತಾ ತಿಣವತ್ಥಾರಕೋ’’ತಿ।
ತತ್ರಾತಿ ತೇಸು ಸತ್ತಸು ಅಧಿಕರಣಸಮಥೇಸು। ‘‘ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ವತ್ಥೂಹೀ’’ತಿ ಲಕ್ಖಣವಚನಮೇತಂ ‘‘ಯದಿ ಮೇ ಬ್ಯಾಧಿಕಾ ಭವೇಯ್ಯುಂ, ದಾತಬ್ಬಮಿದಮೋಸಧ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಸಂ॰ ನಿ॰ ಟೀ॰ ೨.೩.೩೯-೪೨) ವಿಯ। ತಸ್ಮಾ ತೇಸು ಅಞ್ಞತರೇನ ವಿವದನ್ತಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ವಿವದನ್ತೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ। ವಿವಾದೋತಿ ವಿಪಚ್ಚನೀಕವಾದೋ। ಉಪವದನಾತಿ ಅಕ್ಕೋಸೋ। ಚೋದನಾತಿ ಅನುಯೋಗೋ। ದ್ವೇತಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯದುಬ್ಭಾಸಿತಾಪತ್ತಿಯೋ ಚತುನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಕರಣನ್ತಿ ಚತುನ್ನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಂ।
ಏವಂ ಅಧಿಕರಣಾನಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತೇಸು ಇದಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಏತ್ತಕೇಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನನ್ತಿ ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಮಯ್ಹಂ ಇಮಿನಾ ಪತ್ತೋ ಗಹಿತೋ, ಚೀವರಂ ಗಹಿತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಪರಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೩೪೧) ನಯೇನ ಪತ್ತಚೀವರಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ। ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ವಾ ಸಮ್ಮತೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇಯೇವ ಆವಾಸಿಕೇಹಿ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ’’ತಿ ಅತ್ಥಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಿಚ್ಛಯೇನೇವ ವೂಪಸಮೇನ್ತೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ। ಸಚೇ ಪನ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನೇವಾಸಿಕಾ ವೂಪಸಮೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಅಥಞ್ಞೋ ವಿನಯಧರೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಆವುಸೋ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಠಿತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ, ತೇಹಿ ಚ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾರಣೇ ಕಥಿತೇ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಖನ್ಧಕತೋ ಚ ಪರಿವಾರತೋ ಚ ಸುತ್ತೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತ್ವಾ ವೂಪಸಮೇತಿ। ಏವಮ್ಪಿ ಏತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಸಮ್ಮತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ।
ಅಞ್ಞತ್ಥ ವೂಪಸಮೇತುಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ವಾ ಸಮ್ಮತೀತಿ ‘‘ನ ಮಯಂ ಏತಸ್ಸ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ತಿಟ್ಠಾಮ, ನಾಯಂ ವಿನಯೇ ಕುಸಲೋ, ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಗಾಮೇ ವಿನಯಧರಾ ಥೇರಾ ವಸನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ವಾ ಕಾರಣಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಞ್ಞಾಪೇನ್ತೇಹಿ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಜ್ಝಾಪೇನ್ತೇಹಿ ಸಮ್ಮತಿ। ನ ಹೇವ ಖೋ ಪನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ವಾ ಸಭಾಗಭಿಕ್ಖುನಿಜ್ಝಾಪನೇನ ವಾ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪಟಿಪಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ಏಕೋ ವಿನಯಧರೋ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕತ್ಥಾವುಸೋ, ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಅಮುಕಂ ನಾಮ ಗಾಮಂ ಇಮಿನಾ ನಾಮ ಕರಣೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಕಿಂ ತತ್ಥ ಗತೇನಾ’’ತಿ ತತ್ಥೇವ ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮೇತಿ। ಏವಮ್ಪಿ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ ನಾಮ।
ಯತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾತಿತಂ, ತತ್ಥ ಸಙ್ಘೇನ ವಾತಿ ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಕಿಂ ತತ್ಥ ಗತೇನಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾಪಿ ‘‘ಮಯಂ ತತ್ಥೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಪಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ (ಪರಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೩೪೧) ವಿನಯಧರಸ್ಸ ವಚನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಭಾಗಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಂ ನಿಯ್ಯಾತಿತಂ, ತತ್ಥ ಸಙ್ಘೇನ ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘಸನ್ನಿಪಾತಂ ನಾಮ ಗರುಕ’’ನ್ತಿ ತತ್ಥೇವ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ ಸಮ್ಮತಿ। ನ ಹೇವ ಖೋ ಪನ ಸಭಾಗಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ವೂಪಸನ್ತಂ ಹೋತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಆರೋಚಿತಂ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ವಿನಯಧರಾ ವೂಪಸಮೇನ್ತಿ। ಏವಮ್ಪಿ ತತ್ಥ ಸಙ್ಘೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ ಸಮ್ಮತಿ ನಾಮ।
ಉಬ್ಬಾಹಿಕಾಯ ಸಮ್ಮತಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ವಾ ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತಾಯ ವಾ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸಮ್ಮತೇಹಿ ಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ವಿಸುಂ ವಾ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ, ತಸ್ಸಾಯೇವ ವಾ ಪರಿಸಾಯ ‘‘ಅಞ್ಞೇನ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಥೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨೩೧) ಸಾವೇತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ। ಅಯನ್ತಿ ಅಯಂ ಯಥಾವುತ್ತಾ ಚತುಬ್ಬಿಧಾ ಸಮ್ಮುಖತಾ।
ಕಾರಕಸಙ್ಘಸ್ಸಾತಿ ವೂಪಸಮೇತುಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಸ್ಸ ಕಾರಕಸಙ್ಘಸ್ಸ। ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿವಸೇನ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವೋತಿ ‘‘ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ, ತೇ ಆಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಛನ್ದಾರಹಾನಂ ಛನ್ದೋ ಆಹಟೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾ ನ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತೀ’’ತಿ (ಚೂಳವ॰ ೨೨೮) ಏವಂ ವುತ್ತಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿವಸೇನ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವೋ, ಏತೇನ ಯಥಾ ತಥಾ ಪಧಾನಕಾರಕಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸಮ್ಮುಖತಾಮತ್ತಂ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾ ನಾಮ ನ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ। ಭೂತತಾತಿ ತಚ್ಛತಾ। ಸಚ್ಚಪರಿಯಾಯೋ ಹಿ ಇಧ ಧಮ್ಮಸದ್ದೋ ‘‘ಧಮ್ಮವಾದೀ’’ತಿಆದೀಸು (ದೀ॰ ನಿ॰ ೧.೯, ೧೯೪) ವಿಯ। ವಿನೇತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಿನಯೋ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮನಾಯ ಭಗವತಾ ವುತ್ತವಿಧಿ, ತಸ್ಸ ವಿನಯಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖತಾ ವಿನಯಸಮ್ಮುಖತಾ। ತೇನಾಹ ‘‘ಯಥಾ ತಂ…ಪೇ॰… ವಿನಯಸಮ್ಮುಖತಾ’’ತಿ। ಯೇನಾತಿ ಯೇನ ಪುಗ್ಗಲೇನ। ಅತ್ಥಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾನನ್ತಿ (ಸಾರತ್ಥ॰ ಟೀ॰ ಚೂಳವಗ್ಗ ೩.೨೨೮) ವಿವಾದವತ್ಥುಸಙ್ಖಾತೇ ಅತ್ಥೇ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾನಂ। ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾ ಪರಿಹಾಯತಿ ಸಮ್ಮತಪುಗ್ಗಲೇಹೇವ ವೂಪಸಮನತೋ।
ನನ್ತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ। ಪಞ್ಚಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತನ್ತಿ (ಚೂಳವ॰ ೨೩೪) ‘‘ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಗಹಿತಾಗಹಿತಂ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ। ಗೂಳ್ಹಕವಿವಟಕಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕೇಸು ತೀಸು ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೇಸೂತಿ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ತಯೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಕೇ ಗೂಳ್ಹಕಂ, ವಿವಟಕಂ, ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕ’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ॰ ೨೩೫) ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತೇಸು ತೀಸು ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೇಸು। ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತ್ವಾತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀನಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮವಾದೀನಞ್ಚ ಸಲಾಕಾಯೋ ನಿಮಿತ್ತಸಞ್ಞಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಚೀವರಭೋಗೇ ಕತ್ವಾ ಸಮಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ। ಏವಞ್ಹಿ ತತ್ಥ ವುತ್ತಂ –
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗೂಳ್ಹಕೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಹೋತಿ? ತೇನ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಾಪಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಲಾಕಾಯೋ ವಣ್ಣಾವಣ್ಣಾಯೋ ಕತ್ವಾ ಏಕಮೇಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿವಟಕೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಹೋತಿ? ಸಚೇ ಜಾನಾತಿ ‘ಧಮ್ಮವಾದೀ ಬಹುತರಾ’ತಿ, ವಿಸ್ಸಟ್ಠೇನೇವ ವಿವಟೇನ ಗಾಹೇತಬ್ಬೋ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿವಟಕೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಹೋತಿ।
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಹೋತಿ? ತೇನ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹಾಪಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪಕಣ್ಣಕೇ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ ‘ಅಯಂ ಏವಂವಾದಿಸ್ಸ ಸಲಾಕಾ, ಅಯಂ ಏವವಾದಿಸ್ಸ ಸಲಾಕಾ, ಯಂ ಇಚ್ಛಸಿ, ತಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’ತಿ। ಗಹಿತೇ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘ಮಾ ಚ ಕಸ್ಸಚಿ ಆರೋಚೇಹೀ’ತಿ। ಸಚೇ ಜಾನಾತಿ ‘ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಬಹುತರಾ’ತಿ, ‘ದುಗ್ಗಹೋ’ತಿ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢಿತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಜಾನಾತಿ ‘ಧಮ್ಮವಾದೀ ಬಹುತರಾ’ತಿ, ‘ಸುಗ್ಗಹೋ’ತಿ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ। ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಹೋತೀ’’ತಿ।
ಏತ್ಥ ಚ ಅಲಜ್ಜುಸ್ಸನ್ನಾಯ (ಚೂಳವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೨೩೫) ಪರಿಸಾಯ ಗೂಳ್ಹಕೋ ಸಲಾಕಗ್ಗಾಹೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ಲಜ್ಜುಸ್ಸನ್ನಾಯ ವಿವಟಕೋ, ಬಾಲುಸ್ಸನ್ನಾಯ ಸಕಣ್ಣಜಪ್ಪಕೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಯೇಭುಯ್ಯತಾಯಾತಿ ಧಮ್ಮವಾದೀನಂ ಏಕೇನಪಿ ಅಧಿಕತಾಯ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ದ್ವೀಹಿ ತೀಹಿ।
‘‘ಚತೂಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಕವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ತತ್ಥ ಪನ ದ್ವೀಹಿ ಏವ ವೂಪಸಮನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ। ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ ಸಚೇ ಆಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ, ಉಭೋ ಖಮಾಪೇತ್ವಾ, ಅಥ ಅತ್ಥಿ, ಆಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ರೋಪನವಸೇನ ವಿನಿಚ್ಛಿತಂ। ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಪನ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸಮಥೇ ಪರತೋ ಆಗಮಿಸ್ಸತೀತಿ। ನ ಸಮಣಸಾರುಪ್ಪಂ ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ, ಸಮಣೇಹಿ ಅಕತ್ತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಮಿಂ। ಅಜ್ಝಾಚಾರೇ ವೀತಿಕ್ಕಮೇ ಸತಿ।
ಪಾರಾಜಿಕಸಾಮನ್ತೇನ ವಾತಿ ದುಕ್ಕಟೇನ ವಾ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯೇನ ವಾ। ಮೇಥುನಧಮ್ಮೇ ಹಿ ಪಾರಾಜಿಕಸಾಮನ್ತಾ ನಾಮ ದುಕ್ಕಟಂ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾದೀಸು ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ। ಪಟಿಚರತೋತಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತಸ್ಸ। ಅಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಅನಾಪನ್ನೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸೀಲವಾ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತ್ವಾತಿ ವತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ। ಓಸಾರಣಂ ಲಭಿಸ್ಸತೀತಿ ಕಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ।
ತಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೇನೇವ ವೂಪಸಮೋ ನತ್ಥಿ ಪಟಿಞ್ಞಾಯ, ತಥಾರೂಪಾಯ ಖನ್ತಿಯಾ ವಾ ವಿನಾ ಅವೂಪಸಮನತೋ। ಯಾ ಪನ ಪಟಿಞ್ಞಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ।
ಏತ್ಥಾತಿ ಆಪತ್ತಿದೇಸನಾಯಂ। ಸಿಯಾತಿ ಅವಸ್ಸಂ। ಕಕ್ಖಳತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯಾತಿ ಕಕ್ಖಳಭಾವಾಯ ಚೇವ ವಾಳಭಾವಾಯ ಚ। ಥುಲ್ಲವಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಞ್ಚೇವ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಞ್ಚ। ಗಿಹಿಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತನ್ತಿ ಗಿಹೀನಂ ಹೀನೇನ ಖುಂಸನವಮ್ಭನಧಮ್ಮಿಕಪ್ಪಟಿಸ್ಸವೇಸು ಆಪನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಂ।
ಯಥಾನುರೂಪನ್ತಿ ‘‘ದ್ವೀಹಿ ಸಮಥೇಹಿ, ತೀಹಿ, ಚತೂಹಿ, ಏಕೇನಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಯಥಾನುರೂಪಂ। ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಮಥಾಧಿಕಾರೇ। ವಿನಿಚ್ಛಯನಯೋತಿ ವಿನಿಚ್ಛಯನಯಮತ್ತಂ। ತೇನಾಹ ‘‘ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ। ಅಸ್ಸಾತಿ ವಿತ್ಥಾರಸ್ಸ। ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ವುತ್ತೋತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ನಾಮ ವಿನಯಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತೋ। ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
ಏತ್ತಕನ್ತಿ ಏತಂಪರಮಂ, ನ ಇತೋ ಭಿಯ್ಯೋ।
ಅಧಿಕರಣಸಮಥವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
ಇತಿ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾಯ
ವಿನಯತ್ಥಮಞ್ಜೂಸಾಯಂ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಿಯಂ
ಭಿಕ್ಖುಪಾತಿಮೋಕ್ಖವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
॥ ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ॥