ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೨೭೨೬-೭. ಚೀವರಂ ‘‘ಉಪ್ಪಾದಾ’’ತಿ ಜನಿಕಾವ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಚೀವರವತ್ಥಪರಿಲಾಭಕ್ಖೇತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಯಥಾಹ – ‘‘ಯಥಾವುತ್ತಾನಂ ಚೀವರಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಖೇತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಅಟ್ಠಿಮಾ ಭಿಕ್ಖವೇ ಮಾತಿಕಾತಿಆದಿಮಾಹಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೩೭೯)। ಚೀವರಮಾತಿಕಾತಿ ಚೀವರುಪ್ಪಾದಹೇತುಭೂತಮಾತರೋ। ತೇನಾಹ ಕಥಿನಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯಂ ‘‘ಮಾತಿಕಾತಿ ಮಾತರೋ, ಜನೇತ್ತಿಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ (ಮಹಾವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೩೧೦)। ಮಾತಿಕಾತಿ ಚೇತ್ಥ ಚೀವರದಾನಮಧಿಪ್ಪೇತಂ। ಯಥಾಹ ‘‘ಸೀಮಾಯ ದಾನಂ ಏಕಾ ಮಾತಿಕಾ, ಕತಿಕಾಯ ದಾನಂ ದುತಿಯಾ’’ತಿಆದಿ। ಸೀಮಾಯ ದೇತಿ, ಕತಿಕಾಯ ದೇತಿ, ಭಿಕ್ಖಾಪಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ದೇತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇತಿ, ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ದೇತಿ, ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇತಿ, ಆದಿಸ್ಸ ದೇತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದೇತಿ। ‘‘ಇಮಾ ಪನ ಅಟ್ಠ ಮಾತಿಕಾ’’ತಿ ವುತ್ತಮೇವ ನಿಗಮನವಸೇನ ವುತ್ತಂ।
೨೭೨೮. ತತ್ಥಾತಿ ಸೀಮಾಯ ದೇತೀತಿ ‘‘ಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಸೀಮಂ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ದೇನ್ತೋ ಸೀಮಾಯ ದೇತಿ, ಏವಂ ದಿನ್ನಂ ಅನ್ತೋಸೀಮಗತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ವಣ್ಣಿತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ। ತತ್ಥ ಅನ್ತೋಸೀಮಗತೇಹೀತಿ ದಾಯಕೋ ಯಂ ಸೀಮಂ ಅಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ, ತಸ್ಸಾ ಸೀಮಾಯ ಅನ್ತೋಗತೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ। ಭಾಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ತಂ ಚೀವರಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ। ವರವಣ್ಣಿನಾತಿ ‘‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಸಕಲಲೋಕಬ್ಯಾಪಿಗುಣಾತಿಸಯಯುತ್ತೇನ ಬ್ಯಾಮಪ್ಪಭಾಯ, ಛಬ್ಬಣ್ಣಾನಂ ರಂಸೀನಞ್ಚ ವಸೇನ ಉತ್ತಮಪ್ಪಭಾತಿಸಯಯುತ್ತೇನ ವರವಣ್ಣಿನಾ ವಣ್ಣಿತಂ ಕಥಿತಂ। ಅಯಮೇತ್ಥ ಪದವಣ್ಣನಾ, ಅಯಂ ಪನ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಸೀಮಾಯ ದೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ತಾವ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾ ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾ ಲಾಭಸೀಮಾ ಗಾಮಸೀಮಾ ನಿಗಮಸೀಮಾ ನಗರಸೀಮಾ ಅಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾ ಜನಪದಸೀಮಾ ರಟ್ಠಸೀಮಾ ರಜ್ಜಸೀಮಾ ದೀಪಸೀಮಾ ಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾ ಇತಿ ಪನ್ನರಸ ಸೀಮಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ।
ತತ್ಥ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ ಸೀಮಾಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಾ। ಉಪಚಾರಸೀಮಾ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪೇನ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ ಹೋತಿ। ಅಪಿಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧುವಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನತೋ ವಾ ಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತಭೋಜನಸಾಲತೋ ವಾ ನಿಬದ್ಧವಸನಕಆವಾಸತೋ ವಾ ಥಾಮಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾನಂ ಅನ್ತೋ ಉಪಚಾರಸೀಮಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ। ಸಾ ಪನ ಆವಾಸೇಸು ವಡ್ಢನ್ತೇಸು ವಡ್ಢತಿ, ಪರಿಹಾಯನ್ತೇಸು ಪರಿಹಾಯತಿ। ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಸುಪಿ ವಡ್ಢನ್ತೇಸು ವಡ್ಢತೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೩೭೯) ವುತ್ತಂ। ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮಾನಸಂವಾಸಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾದ್ವಯಮ್ಪಿ ವುತ್ತಮೇವ।
ಲಾಭಸೀಮಾ ಗಾಮನಿಗಮನಗರಅಬ್ಭನ್ತರಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾಪಿ ವುತ್ತಾ ಏವ।
ಜನಪದಸೀಮಾ ನಾಮ ಕಾಸಿಕೋಸಲರಟ್ಠಾದೀನಂ ಅನ್ತೋ ಬಹೂ ಜನಪದಾ ಹೋನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ಏಕೇಕೋ ಜನಪದಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಜನಪದಸೀಮಾ। ರಟ್ಠಸೀಮಾ ನಾಮ ಕಾಸಿಕೋಸಲಾದಿರಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದೋ। ರಜ್ಜಸೀಮಾ ನಾಮ ಮಹಾಚೋಳಭೋಗೋ ಕೇರಳಭೋಗೋತಿ ಏವಂ ಏಕೇಕಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಣಾಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ। ದೀಪಸೀಮಾ ನಾಮ ಸಮುದ್ದನ್ತೇನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಮಹಾದೀಪಾ ಚ ಅನ್ತರದೀಪಾ ಚ। ಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾ ನಾಮ ಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತೇನೇವ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ।
ಏವಮೇತಾಸು ಸೀಮಾಸು ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಕೇನಚಿ ಕಮ್ಮೇನ ಸನ್ನಿಪತಿತಂ ಸಙ್ಘಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏತ್ಥೇವ ಸೀಮಾಯ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ತೋಖಣ್ಡಸೀಮಗತಾ, ತೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ। ತೇಸಂಯೇವ ಹಿ ತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸೀಮನ್ತರಿಕಾಯ ವಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ವಾ ಠಿತಾನಮ್ಪಿ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಠಿತೇ ಪನ ರುಕ್ಖೇ ವಾ ಪಬ್ಬತೇ ವಾ ಠಿತಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ ಪಥವಿಯಾ ವೇಮಜ್ಝಂ ಗತಸ್ಸ ಪಾಪುಣಾತಿಯೇವ।
‘‘ಇಮಿಸ್ಸಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಸೀಮನ್ತರಿಕಾಸು ಠಿತಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತಿ। ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಸೀಮನ್ತರಿಕಾಸು ಠಿತಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಲಾಭಸೀಮಾಸು ದಿನ್ನಂ ತಾಸು ಸೀಮಾಸು ಅನ್ತೋಗತಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಗಾಮಸೀಮಾದೀಸು ದಿನ್ನಂ
ಸಚೇ
ಯೋ ಪನ ‘‘ಅಸುಕಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕೇವಲಂ ‘‘ಸೀಮಾ’’ತಿ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಜಾನನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ಭಣತಿ, ಸೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ ‘‘ಸೀಮಾ ನಾಮ ಬಹುವಿಧಾ, ಕತರಂ ಸೀಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಣಸೀ’’ತಿ, ಸಚೇ ವದತಿ ‘‘ಅಹಂ ‘ಅಸುಕಸೀಮಾ’ತಿ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘೋ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹತೂ’’ತಿ, ಕತರಸೀಮಾಯ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ? ಮಹಾಸೀವತ್ಥೇರೋ ಕಿರಾಹ ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ। ತತೋ ನಂ ಆಹಂಸು ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾ ನಾಮ ತಿಯೋಜನಾಪಿ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ತಿಯೋಜನೇ ಠಿತಾ ಲಾಭಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಿಯೋಜನೇ ಠತ್ವಾ ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಗಮಿಕೋ ತಿಯೋಜನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ನಿಸ್ಸಯಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ತಿಯೋಜನಾತಿಕ್ಕಮೇ ನಿಸ್ಸಯೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿಸ್ಸತಿ, ಪಾರಿವಾಸಿಕೇನ ತಿಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ತಿಯೋಜನೇ ಠತ್ವಾ ಆರಾಮಪ್ಪವೇಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸಬ್ಬಮ್ಪೇತಂ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದವಸೇನೇವ ಕತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ತಸ್ಮಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಮೇವ ಭಾಜೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ।
೨೭೨೯. ಯೇ ಏಕಲಾಭಕಾ ಸಮಾನಲಾಭಕಾ ಏತ್ಥ ಏತೇಸು ವಿಹಾರೇಸು ದಿನ್ನಂ ‘‘ಕತಿಕಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಹ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ ಚೀವರಂ ಕತಿಕಾಯ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
ಅಯಮೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಕತಿಕಾ ನಾಮ ಸಮಾನಲಾಭಕತಿಕಾ, ತತ್ರೇವಂ ಕತಿಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ – ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಂ ವಿಹಾರಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮಾ ಸಮಾನಲಾಭಂ ಕಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಸ್ಸ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಅಸುಕೋ ನಾಮ ವಿಹಾರೋ ಪೋರಾಣಕೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಬುದ್ಧಾಧಿವುತ್ಥೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಅಪ್ಪಲಾಭೋ’’ತಿ ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾರಣಂ ವತ್ವಾ ‘‘ತಂ ವಿಹಾರಂ ಇಮಿನಾ ವಿಹಾರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಲಾಭಂ ಕಾತುಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ। ಏತ್ತಾವತಾ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ನಿಸಿನ್ನೋಪಿ ಇಧ ನಿಸಿನ್ನೋವ ಹೋತಿ। ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇಪಿ ಸಙ್ಘೇನ ಏವಮೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ। ಏತ್ತಾವತಾ ಇಧ
೨೭೩೦. ಚೀವರದಾಯಕೇನ ಧುವಕಾರಾ ಪಾಕವತ್ತಾದಿನಿಚ್ಚಸಕ್ಕಾರಾ ಯತ್ಥ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕ್ರೀಯನ್ತಿ ಕರೀಯನ್ತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ತೇನೇವ ದಾಯಕೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ವಿಹಾರಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖಾಪಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮಹೇಸಿನಾ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಇಮಸ್ಸ ಚೀವರದಾಯಕಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾಕವತ್ತಂ ವಾ ವತ್ತತಿ, ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಂ ಕತ್ವಾ ಸದಾ ಗೇಹೇ ಭೋಜೇತಿ, ಯತ್ಥ ವಾ ತೇನ ಆವಾಸೋ ಕಾರಿತೋ, ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ವಾ ನಿಬದ್ಧಾನಿ, ಯೇನ ಪನ ಸಕಲೋಪಿ ವಿಹಾರೋ
ಸಚೇ ಪನ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹುತರಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಹಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಧುವಕಾರೇ ಏಕತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹೂ, ಏಕತ್ಥ ಅಪ್ಪಕಾ’’ತಿ, ಸಚೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಗಣನಾಯ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಭಣತಿ, ತಥಾ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಏತ್ಥ ಚ ವತ್ಥಭೇಸಜ್ಜಾದಿ ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಸುಖೇನ ಭಾಜೀಯತಿ, ಯದಿ ಪನ ಮಞ್ಚೋ ವಾ ಪೀಠಕಂ ವಾ ಏಕಮೇವ ಹೋತಿ, ತಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಯಸ್ಸ ವಾ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಏಕವಿಹಾರೇಪಿ ವಾ ಯಸ್ಸ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಸೋ ವಿಚಾರೇತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ‘‘ಅಸುಕಭಿಕ್ಖು ಗಣ್ಹತೂ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ।
ಅಥ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಧುವಕಾರೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅವಿಚಾರೇತ್ವಾವ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸಪಿ ವಿಚಾರೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಏವಂ ಪನ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ತತ್ಥ ಸೇನಾಸನಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಹೋತಿ। ಯತ್ಥ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಮಯ್ಹಂ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗಭಣ್ಡಂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ।
೨೭೩೧. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪನ ಯಂ ದಿನ್ನನ್ತಿ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಯಂ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಂ। ‘‘ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇನಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗಾಥಾಬನ್ಧೇನ ರಸ್ಸತ್ತಂ। ಸಮ್ಮುಖಿಭೂತೇನಾತಿ ಚ ಭಾಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ। ಇದಮೇತ್ಥ ಮುಖಮತ್ತದಸ್ಸನಂ। ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಅಟ್ಠಕಥಾಯ (ಮಹಾವ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೩೭೯) ವೇದಿತಬ್ಬೋ। ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚೀವರದಾಯಕೇನ
‘‘ಅಸುಕವಿಹಾರೇ ಕಿರ ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ಯೋಜನನ್ತರಿಕವಿಹಾರತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಠಿತಟ್ಠಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದಾತಬ್ಬಂ। ಅಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾದೀಸು ಗಣ್ಹನ್ತೇಸು ದಾತಬ್ಬಮೇವ। ‘‘ಬಹಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಠಿತಾನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ನ ದಾತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಪನ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇಹಿ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರದ್ವಾರೇ ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇಯೇವ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪರಿಸವಸೇನ ವಡ್ಢಿತಾ ನಾಮ ಸೀಮಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ದಾತಬ್ಬಂ। ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ದಿನ್ನೇಪಿ ಪಚ್ಛಾ ಆಗತಾನಂ ದಾತಬ್ಬಮೇವ। ದುತಿಯಭಾಗೇ ಪನ ಥೇರಾಸನಂ ಆರುಳ್ಹೇ ಆಗತಾನಂ ಪಠಮಭಾಗೋ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ, ದುತಿಯಭಾಗತೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ದಾತಬ್ಬಂ।
ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ, ದಸ ವತ್ಥಾನಿ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಪಾಟೇಕ್ಕಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬಾನಿ। ಸಚೇ ‘‘ಸಬ್ಬಾನೇವ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಾಪಿತಾನಿ ಚೇವ ದುಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಚ, ಗತಗತಟ್ಠಾನೇ ಸಙ್ಘಿಕಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ। ಏಕಂ ಪನ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಸೇಸಾನಿ ‘‘ಇಮಾನಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
ಏಕಮೇವ ವತ್ಥಂ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ಆಹರನ್ತಿ, ಅಭಾಜೇತ್ವಾವ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಾಪಿತಞ್ಚೇವ ದುಗ್ಗಹಿತಞ್ಚ, ಸತ್ಥಕೇನ, ಪನ ಹಲಿದ್ದಿಆದಿನಾ ವಾ ಲೇಖಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ
ಏಕಭಿಕ್ಖುಕೇ
‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಆಕಾರೇನ ಸಙ್ಘಂ ಆಮಸಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ ‘‘ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ, ನ ಪನ ಅಕಪ್ಪಿಯತ್ತಾ। ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಯಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ದೇತಿ, ತಂ ಭಿಕ್ಖುದತ್ತಿಯಂ ನಾಮ ವಟ್ಟತಿ। ಪಂಸುಕೂಲಂ ಪನ ನ ಹೋತಿ। ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಧುತಙ್ಗಂ ನ ಭಿಜ್ಜತಿ। ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇಮ, ಥೇರಾನಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ। ‘‘ಇದಂ ವತ್ಥಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮ, ಇಮಿನಾ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಪತ್ತತ್ಥವಿಕಆಯೋಗಅಂಸಬದ್ಧಕಾದೀನಿ
ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಾನಿ ಬಹೂನಿಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಚೀವರತ್ಥಾಯಪಿ ಪಹೋನ್ತಿ, ತತೋ ಚೀವರಂ ಕತ್ವಾ ಪಾರುಪಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಸಙ್ಘೋ ಭಾಜಿತಾತಿರಿತ್ತಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಭಾಜೇತಿ, ತತೋ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ। ಸಾಮಿಕೇಹಿ ವಿಚಾರಿತಮೇವ ಹಿ ವಟ್ಟತಿ, ನ ಇತರಂ।
‘‘ಪಂಸುಕೂಲಿಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕರಣಅಂಸಬದ್ಧಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ನಾಮ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ। ಯಂ ತತ್ಥ ಅತಿರೇಕಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಚೀವರೇಪಿ ಉಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಸುತ್ತಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇನ್ತಿ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕೇಹಿಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಅಯಂ ತಾವ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನೇಸು ವಿನಿಚ್ಛಯೋ।
ಸಚೇ ಪನ ಬಹಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಅದ್ಧಾನಪಟಿಪನ್ನೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ವಾ ಆರೋಚೇತಿ, ಸಚೇಪಿ ಯೋಜನಂ ಫರಿತ್ವಾ ಪರಿಸಾ ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಏಕಾಬದ್ಧಾ
೨೭೩೨. ಇದಾನಿ ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ದೇತೀ’’ತಿ ಮಾತಿಕಂ ವಿವರನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಮುದ್ದಿಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ। ಉಭತೋಸಙ್ಘಮುದ್ದಿಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ, ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಞ್ಚ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ। ದೇತೀತಿ ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ। ‘‘ಬಹು ವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಬಹೂ ವಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ರಸ್ಸತ್ತಂ। ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಥೋಕಾ ವಾ ಹೋನ್ತು ಬಹೂ ವಾ, ಪುಗ್ಗಲಗ್ಗೇನ ಅಕತ್ವಾ ಉಭತೋಸಙ್ಘವಸೇನ ಸಮಭಾಗೋವ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
ತತ್ರಾಯಂ
‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಚೇ ದಸ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕವೀಸತಿ ಪಟಿವೀಸೇ ಕತ್ವಾ ಏಕೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ। ಯೇನ ಪುಗ್ಗಲಿಕೋ ಲದ್ಧೋ, ಸೋ ಸಙ್ಘತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ। ಕಸ್ಮಾ? ಉಭತೋಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ।
‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ। ಇಧ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಸಙ್ಘತೋ ಪಾಪುಣನಕೋಟ್ಠಾಸೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಏಕಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪತ್ತಕೋಟ್ಠಾಸಸಮೋವ ಕೋಟ್ಠಾಸೋ ಹೋತಿ।
‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ದ್ವಾವೀಸತಿ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತ್ವಾ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ, ಏಕೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ, ಏಕೋ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ। ತತ್ಥ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಙ್ಘತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಪುನ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ। ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕೋಯೇವ।
‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಮಜ್ಝೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನ ದಾತಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ।
‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ।
‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಪುಗ್ಗಲಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ। ತಸ್ಮಾ ಏಕಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ನ ಮಜ್ಝೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪುಗ್ಗಲಗಣನಾಯ ಏವ ವಿಭಜಿತಬ್ಬಂ।
‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಪುಗ್ಗಲಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ಏವ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ। ಯಥಾ ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ನಯೋ ನೀತೋ, ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾಪಿ ನೇತಬ್ಬೋ।
‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ವಸ್ಸಗ್ಗೇನೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಂ।
‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ।
‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸೇವ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ।
‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ।
‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಲಬ್ಭತಿ।
‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ
ಪುಬ್ಬೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ಭಗವಾ ಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದತಿ, ದಕ್ಖಿಣತೋ ಭಿಕ್ಖೂ, ವಾಮತೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ಭಗವಾ ಉಭಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ, ತದಾ ಭಗವಾ ಅತ್ತನೋ ಲದ್ಧಪಚ್ಚಯೇ ಅತ್ತನಾಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ದಾಪೇತಿ। ಏತರಹಿ ಪನ ಪಣ್ಡಿತಮನುಸ್ಸಾ ಸಧಾತುಕಂ ಪಟಿಮಂ ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ಪಟಿಮಾಯ ವಾ
ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀಸು ಚ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ‘‘ಇದಂ ಹರಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಪೂಜಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ದೂರಮ್ಪಿ ಹರಿತ್ವಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಂ। ‘‘ಭಿಕ್ಖಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಹರಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಹರಿತಬ್ಬಂ। ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಅಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಾಮಿ, ಆಸನಸಾಲಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಹರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಯ್ಹಂಯೇವ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ। ಅಥ ಪನ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಹರನ್ತಸ್ಸ ಗಚ್ಛತೋ ಅನ್ತರಾವ ಕಾಲೋ ಉಪಕಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಅತ್ತನೋ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ।
೨೭೩೩. ಯಂ ಪನ ಚೀವರಂ ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಆವಾಸೇ ವುತ್ಥವಸ್ಸೇನ ಸಙ್ಘೇನ ವಾ ಗಣೇನ ವಾ ಪುಗ್ಗಲೇನ ವಾ ತಂ ಚೀವರಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ವಣ್ಣಿತಂ ದೇಸಿತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾ, ಯತ್ತಕಾ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದಂ ಅಕತ್ವಾ ಪುರಿಮವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾ, ತೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ। ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸಾಪಿ
ಸಚೇ ಪನ ಬಹಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೋ ‘‘ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಅಥ ‘‘ಅಸುಕವಿಹಾರೇ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತತ್ರ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಮೇವ ಯಾವ ಕಥಿನಸ್ಸುಬ್ಭಾರಾ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಸಚೇ ಪನ ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಠಮದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಏವಂ ವದತಿ, ತತ್ರ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾನಂಯೇವ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಕಸ್ಮಾ? ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ। ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಯೇವ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾ ನ ಲಭನ್ತಿ, ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾವ ಲಭನ್ತಿ। ಚೀವರಮಾಸೇ ಪನ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಞ್ಚ ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾನಞ್ಚ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ।
ಚೀವರಮಾಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಹೇಮನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ದಿವಸೋ, ತಾವ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥತಂ ವಾ ಹೋತು ಅನತ್ಥತಂ ವಾ, ಅತೀತವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಮೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ। ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಠಮದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವುತ್ತೇ ಪನ ಮಾತಿಕಾ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಾ ‘‘ಅತೀತವಸ್ಸಾವಾಸಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಅನಾಗತೇ ಚಾತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕತರವಸ್ಸಾವಾಸಸ್ಸ ದೇಸೀ’’ತಿ। ಸಚೇ ‘‘ಅತೀತವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂ ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ವುತ್ಥಾನಮೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ। ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಭಾಗಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಲಭನ್ತಿ।
ಸಚೇ ‘‘ಅನಾಗತೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಗಹೇತಬ್ಬಂ। ಅಥ ‘‘ಅಗುತ್ತೋ ವಿಹಾರೋ, ಚೋರಭಯಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಠಪೇತುಂ, ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ವಾ ಆಹಿಣ್ಡಿತು’’ನ್ತಿ
೨೭೩೪. ಯಾಗುಯಾ ಪನ ಪೀತಾಯ ವಾ ಭತ್ತೇ ವಾ ಭುತ್ತೇ ಸಚೇ ಪನ ಆದಿಸ್ಸ ‘‘ಯೇನ ಮೇ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ತಸ್ಸ ದಮ್ಮಿ, ಯೇನ ಮೇ ಭತ್ತಂ ಭುತ್ತಂ, ತಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಚೀವರಂ ದೇತಿ, ವಿನಯಧರೇನ
ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಭಿಕ್ಖೂ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ವಾ ಯಾಗುಯಾ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಯಾಗುಂ ದೇತಿ, ಯಾಗುಂ ದತ್ವಾ ಪೀತಾಯ ಯಾಗುಯಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಯೇಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ತೇಸಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ಯೇಹಿ ನಿಮನ್ತಿತೇಹಿ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ತೇಸಂಯೇವ ಪಾಪುಣನ್ತಿ, ಯೇಹಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತೇನ ಘರದ್ವಾರೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ವಾ ಘರಂ ಪವಿಟ್ಠೇಹಿ ವಾ ಯಾಗು ಲದ್ಧಾ, ಯೇಸಂ ವಾ ಆಸನಸಾಲತೋ ಪತ್ತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ನೀತಾ, ಯೇ ವಾ ಥೇರೇಹಿ ಪೇಸಿತಾ, ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣನ್ತಿ।
ಸಚೇ ಪನ ನಿಮನ್ತಿತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಬಹೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೋಗೇಹಞ್ಚ ಬಹಿಗೇಹಞ್ಚ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ, ದಾಯಕೋ ಚ ಏವಂ ವದತಿ ‘‘ನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ ಹೋನ್ತು ಅನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ, ಯೇಸಂ ಮಯಾ ಯಾಗು ದಿನ್ನಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಇಮಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ। ಯೇಹಿ ಪನ ಥೇರಾನಂ ಹತ್ಥತೋ ಯಾಗು
ಚೀವರೇ ವಾತಿ ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಯೇನ ವಸ್ಸಂ ವಾಸೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ವದತಿ ‘‘ಯೇಸಂ ಮಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಂ, ತೇಸಂಯೇವ ಇಮಂ ಚೀವರಂ ವಾ ಸುತ್ತಂ ವಾ ಸಪ್ಪಿಮಧುಫಾಣಿತಾದೀನಿ ವಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತೇಸಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ।
ಸೇನಾಸನೇ ವಾತಿ ‘‘ಯೋ ಮಯಾ ಕಾರಿತೇ ವಿಹಾರೇ ವಾ ಪರಿವೇಣೇ ವಾ ವಸತಿ, ತಸ್ಸಿದಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ।
ಭೇಸಜ್ಜೇ ವಾತಿ ‘‘ಮಯಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಥೇರಾನಂ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ದೇಮ, ಯೇಹಿ ತಾನಿ ಲದ್ಧಾನಿ, ತೇಸಂಯೇವಿದಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇಸಂಯೇವ ಹೋತೀತಿ।
೨೭೩೫. ದೀಯತೇತಿ ದಾನನ್ತಿ ಕಮ್ಮಸಾಧನೇನ ಚೀವರಂ ವುಚ್ಚತಿ। ಯಂ-ಸದ್ದೇನ ಚೀವರಸ್ಸ ಪರಾಮಟ್ಠತ್ತಾ ತಂ-ಸದ್ದೇನಾಪಿ ತದೇವ ಪರಾಮಸಿತಬ್ಬನ್ತಿ।
ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ‘‘ಇಮಂ
೨೭೩೭. ವದತಿಚ್ಚೇವಮೇವ ತನ್ತಿ ತಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ। ತೇಸನ್ತಿ ಮಾತುಆದೀನಂ। ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಕಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೨೭೩೮. ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ…ಪೇ॰… ಹೋತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪುರಿಮಗಾಥಾದ್ವಯೇನ ವಿತ್ಥಾರಿತಮೇವತ್ಥಂ ಸಂಖಿಪಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತಿ। ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ। ಅಚ್ಚಯೇತಿ ಕಾಲಕಿರಿಯಾಯ। ದಾನನ್ತಿ ‘‘ಮಯಿ ಕಾಲಕತೇ ಇಮಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ತುಯ್ಹಂ ಹೋತು, ತವ ಸನ್ತಕಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಪರಿಚ್ಚಜನಂ। ಕಿಞ್ಚಿಪೀತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ದನ್ತಕಟ್ಠಮ್ಪಿ। ಗಿಹೀನಂ ಪನ ದಾನಂ ತಥಾ ದಾಯಕಾನಂ ಗಿಹೀನಮೇವ ಅಚ್ಚಯೇ ರೂಹತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೨೭೩೯. ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಸಾಮಣೇರೋ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಉಪಸ್ಸಯೇ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ಅಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಾ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂಯೇವ ಸನ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಕಾತಿ ಯೋಜನಾ। ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಕಾ ಕಾಲಕತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿಯಾಪನ್ನತ್ತಾ।
೨೭೪೦. ಸಾಮಣೇರೀ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ। ವಿಹಾರಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿವಾಸನಟ್ಠಾನೇ। ತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ವಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಕಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ಸನ್ತಕಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖೂಸು ವುತ್ತನಯೇನೇವತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ।
೨೭೪೧. ದೇಹಿ ನೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಪಕರಣತೋ ಲಬ್ಭತಿ। ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ನೇತ್ವಾ ಅಸುಕಸ್ಸ ದೇಹೀ’’ತಿ ಯಂ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ತಸ್ಸ ಪುರಿಮಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಕಂ ಹೋತಿ। ‘‘ಇದಂ ಚೀವರಂ
೨೭೪೨. ಯಥಾವುತ್ತವಚನಪ್ಪಕಾರಾನುರೂಪೇನ ‘‘ಏವ’’ನ್ತಿಆದಿ। ‘‘ಮತಸ್ಸ ವಾ ಅಮತಸ್ಸ ವಾ’’ತಿ ಪದಚ್ಛೇದೋ। ವಿಸ್ಸಾಸಂ ವಾಪಿ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ಜೀವನ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ವಿಸ್ಸಾಸಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ। ಗಣ್ಹೇ ಮತಕಚೀವರನ್ತಿ ಮತಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಮತಕಪರಿಕ್ಖಾರನೀಹಾರೇನ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ।
೨೭೪೩. ರಜತೇ ಅನೇನಾತಿ ರಜನನ್ತಿ ಮೂಲಾದಿಸಬ್ಬಮಾಹ। ವನ್ತದೋಸೇನಾತಿ ಸವಾಸನಸಮುಚ್ಛಿನ್ನರಾಗಾದಿದೋಸೇನ। ತಾದಿನಾತಿ ರೂಪಾದೀಸು ಛಳಾರಮ್ಮಣೇಸು ರಾಗಾದೀನಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅಟ್ಠಸು ಲೋಕಧಮ್ಮೇಸು ನಿಬ್ಬಿಕಾರತಾಯ ಏಕಸದಿಸೇನ।
೨೭೪೪-೫. ‘‘ಮೂಲೇ’’ತಿಆದೀಸು ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ। ಮೂಲರಜನೇ ಹಲಿದ್ದಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಮೂಲರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ। ಖನ್ಧೇಸು ರಜನೇಸು ಮಞ್ಜೇಟ್ಠಞ್ಚ ತುಙ್ಗಹಾರಕಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಖನ್ಧರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ। ಪತ್ತೇಸು ರಜನೇಸು ಅಲ್ಲಿಯಾ ಪತ್ತಂ ತಥಾ ನೀಲಿಯಾ ಪತ್ತಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಪತ್ತರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ। ಪುಪ್ಫರಜನೇಸು ಕುಸುಮ್ಭಞ್ಚ ಕಿಂಸುಕಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಪುಪ್ಫರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ। ತಚರಜನೇ ಲೋದ್ದಞ್ಚ ಕಣ್ಡುಲಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಚರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ। ಫಲರಜನಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
ಮಞ್ಜೇಟ್ಠನ್ತಿ ಏಕೋ ಸಕಣ್ಟಕರುಕ್ಖೋ, ವಲ್ಲಿವಿಸೇಸೋ ಚ, ಯಸ್ಸ ರಜನಂ ಮಞ್ಜೇಟ್ಠಬೀಜವಣ್ಣಂ ಹೋತಿ। ಮಞ್ಜೇಟ್ಠರುಕ್ಖಸ್ಸ ಖನ್ಧೋ ಸೇತವಣ್ಣೋತಿ ಸೋ ಇಧ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ ರಜನಾಧಿಕಾರತ್ತಾ। ತುಙ್ಗಹಾರಕೋ ನಾಮ ಏಕೋ ಸಕಣ್ಟಕರುಕ್ಖೋ, ಯಸ್ಸ ರಜನಂ ಹರಿತಾಲವಣ್ಣಂ ಹೋತಿ। ಅಲ್ಲೀತಿ ಚುಲ್ಲತಾಪಿಞ್ಛರುಕ್ಖೋ, ಯಸ್ಸ ಪಣ್ಣರಜನಂ ಹಲಿದ್ದಿವಣ್ಣಂ ಹೋತಿ। ನೀಲೀತಿ ಗಚ್ಛವಿಸೇಸೋ, ಯಸ್ಸ ಪನ ರಜನಂ ನೀಲವಣ್ಣಂ ಹೋತಿ। ಕಿಂಸುಕಂ ನಾಮ ವಲ್ಲಿಕಿಂಸುಕಪುಪ್ಫಂ, ಯಸ್ಸ ರಜನಂ ಲೋಹಿತವಣ್ಣಂ ಹೋತಿ।
೨೭೪೬. ಕಿಲಿಟ್ಠಸಾಟಕನ್ತಿ ಧೋವಿತುನ್ತಿ ಏಕವಾರಂ ಧೋವಿತುಂ। ಅಲ್ಲಿಯಾ ಧೋತಂ ಕಿರ ಸಮ್ಮದೇವ ರಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ।
೨೭೪೭. ಚೀವರಾನಂ ಕಥಾ ಸೇಸಾತಿ ಭೇದಕಾರಣಪ್ಪಕಾರಕಥಾದಿಕಾ ಇಧ ಅವುತ್ತಕಥಾ। ಪಠಮೇ ಕಥಿನೇ ವುತ್ತಾತಿ ಸೇಸೋ। ವಿಭಾವಿನಾತಿ ಖನ್ಧಕಭಾಣಕೇನ।
ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
ಇತಿ ವಿನಯತ್ಥಸಾರಸನ್ದೀಪನಿಯಾ ವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯವಣ್ಣನಾಯ
ಮಹಾವಗ್ಗವಿನಿಚ್ಛಯವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।