ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೧೮೩೦-೧. ಏವಂ ‘‘ಯೋ ಚನ್ತರಘರ’’ನ್ತಿಆದಿ। ತತ್ಥ ಅನ್ತರಘರನ್ತಿ ರಥಿಕಾದಿಮಾಹ। ಯಥಾಹ ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ನಾಮ ರಥಿಕಾ ಬ್ಯೂಹಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಘರ’’ನ್ತಿ।
ಯೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಭೋಗೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಂ ಸಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಲಿಖಿತಾ, ತಾಸಂ ಅಯಂ ಪಟಿಪಾಟಿ – ‘‘ಏತ್ಥನ್ತರಘರ’’ನ್ತಿ ತತಿಯಾ, ‘‘ತಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ’’ತಿ ಚತುತ್ಥೀ, ‘‘ರಥಿಕಾದೀಸೂ’’ತಿ ಪಞ್ಚಮೀ
೧೮೩೨-೩. ಪುರಿಮಗಾಥಾದ್ವಯೇನ ಪದಭಾಜನಾಗತಸಾಮಞ್ಞವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಗತಂ ವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಏತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ। ತತ್ಥ ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ। ತಸ್ಸಾತಿ ಅಞ್ಞಾತಿಕಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ। ವಾಕ್ಯತೋತಿ ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ ವಚನತೋ। ಹಿ-ಸದ್ದೋ ಹೇತುಮ್ಹಿ। ಯಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ನಪ್ಪಮಾಣನ್ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೫೫೩) ವಣ್ಣಿತಂ, ತಸ್ಮಾ ಆರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದೇನ್ತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಹತ್ಥತೋ ವೀಥಿಆದೀಸು ಠತ್ವಾ ಯೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಚೇ, ಏವಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ದೋಸೋತಿ ಯೋಜನಾ। ಪರಿಭೋಗಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಮೂಲಕತ್ತಾ ನ ದೋಸೋ। ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪರಿಭೋಗೇ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಾಭಾವೋ ಚ ದೀಪಿತೋ ಹೋತಿ।
೧೮೩೪. ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೀ ರಥಿಕಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ಭೋಜನಂ ದೇತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅನ್ತರಾರಾಮೇ ಠತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಚೇ, ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ಗಾಥಾಬನ್ಧವಸೇನ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿ ಭೋಜನ’’ನ್ತಿ ರಸ್ಸತ್ತಂ। ಆಪತ್ತೀತಿ ಚ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಪರಿಭೋಗೇಸು ದುಕ್ಕಟಪಾಟಿದೇಸನೀಯಾಪತ್ತಿಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ।
೧೮೩೫. ರಥಿಕಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭೋಜನಂ ದೇತಿ ಚೇ, ತಂ ರಥಿಕಾಯಪಿ ವಾ…ಪೇ॰… ಅಯಂ ನಯೋತಿ ಯೋಜನಾ। ತತ್ಥ ರಥಿಕಾತಿ ರಚ್ಛಾ। ಬ್ಯೂಹನ್ತಿ ಅನಿಬ್ಬಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಠಿತಾ ಗತಪಚ್ಚಾಗತರಚ್ಛಾ। ಸನ್ಧಿ ನಾಮ ಘರಸನ್ಧಿ। ಸಿಙ್ಘಾಟಕನ್ತಿ ಚತುಕ್ಕೋಣಂ ವಾ ತಿಕೋಣಂ ವಾ ಮಗ್ಗಸಮೋಧಾನಟ್ಠಾನಂ। ಅಯಂ ನಯೋತಿ ‘‘ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ ಅನನ್ತರಗಾಥಾಯ ವುತ್ತನಯೋ।
೧೮೩೭. ಆಮಿಸೇನ
೧೮೩೮. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಹತ್ಥತೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಹತ್ಥತೋ। ಯಥಾಹ ‘‘ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೫೫೩)। ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವಾತಿ।
೧೮೩೯. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಞಾತಿಕಸಞ್ಞಿಸ್ಸ, ತಥೇವ ವಿಮತಿಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
೧೮೪೦. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ ಭೂಮಿಯಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದದಮಾನಾಯ ವಾ ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸು ಠತ್ವಾ ದೇನ್ತಿಯಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ಅನ್ತರಾರಾಮಾದೀಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಾಪಟಿಕ್ಕಮನಾದಿಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ। ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ನಾಮ ಭೋಜನಸಾಲಾ।
೧೮೪೧. ಗಾಮತೋ ಬಹಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದೇತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೧೮೪೨. ಹತ್ಥತೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಹಣೇ’’ತಿ ಸೇಸೋ। ತಥಾತಿ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಏಳಕಲೋಮೇನ ಸಮಂ ಮತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
ಪಠಮಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
೧೮೪೩-೪. ಅವುತ್ತೇತಿ ವಕ್ಖಮಾನನಯೇನ ಅವುತ್ತೇ। ಏಕೇನಪಿ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ। ಅಪಸಕ್ಕಾತಿ ಅಪಗಚ್ಛ। ಆದಿ-ಅತ್ಥವಾಚಿನಾ ಇತಿ-ಸದ್ದೇನ ‘‘ಅಪಸಕ್ಕ ತಾವ, ಭಗಿನಿ, ಯಾವ ಭಿಕ್ಖೂ ಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ ವಾಕ್ಯಸೇಸೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ಇಮಿನಾ ಅಪಸಾದನಾಕಾರೋ ‘‘ಏಕೇನಪಿ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅವಕಂಸೋ ದಸ್ಸಿತೋ। ಉಕ್ಕಂಸೋ ಪನ ‘‘ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಅಪಸಾದೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಪಾಳಿತೋಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ। ‘‘ಆಮಿಸ’’ನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞವಚನೇಪಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸೇವ ಗಹಣಂ। ಯಥಾಹ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನಾ’’ತಿ। ಭೋಗೇತಿ ಚ ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ।
೧೮೪೫. ತಥೇವಾತಿ ತತ್ಥಾತಿ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ।
೧೮೪೬. ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತೇ ದಿನ್ನೇಪಿ ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಪನ ಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವಾ ‘‘ನ ದೇತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ। ಯಥಾಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದಾಪೇತಿ, ನ ದೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ, ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೫೫೮)। ತಥಾತಿ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಉಭಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಪದೇತಿ ಚೇ’’ತಿ। ಯಥಾಹ ‘‘ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ನ ದಾಪೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಸಚೇಪಿ ದಾಪೇಯ್ಯ, ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ ಭವೇಯ್ಯ, ದೇನ್ತಿಯಾ ಪನ ನೇವ ಇಮಿನಾ, ನ ಪುರಿಮೇನ ಆಪತ್ತೀ’’ತಿ।
೧೮೪೭. ಭಿಕ್ಖುನೀ ಯಂ ನ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ದಾಪೇತಿ, ಯತ್ಥ ವಾ ನ ದಿನ್ನಂ, ತತ್ಥ ದಾಪೇತಿ, ತಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಮಿತ್ತಾಮಿತ್ತಾನಂ ಸಮಂ ದಾಪೇತಿ, ತತ್ಥಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ।
೧೮೪೮. ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ವಾ ಸಾಮಣೇರಿಕಾ ವಾ ‘‘ಇಧ ಸೂಪಂ ದೇಥ, ಓದನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವೋಸಾಸನ್ತೀ ವಿಧಾನಂ ಕರೋನ್ತೀ ಠಿತಾ, ತಂ ಅನಪಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಪಞ್ಚೇವ ಭೋಜನಾನಿ ವಿನಾ ಅಞ್ಞಂ ವೋಸಾಸನ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಅನಪಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ। ಅನಪಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದಿನೋಪಿ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೧೮೪೯. ಸಮುಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಿಯಂ।
ದುತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
೧೮೫೦-೧. ಸೇಕ್ಖನ್ತಿ ಸಮ್ಮತೇತಿ ‘‘ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ ಕುಲಂ ಯಂ ಕುಲಂ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢತಿ, ಭೋಗೇನ ಹಾಯತಿ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಞತ್ತಿದುತಿಯೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮುತಿ ದಿನ್ನಾ ಹೋತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೫೬೭) ವುತ್ತಂ ಇದಂ ಕುಲಂ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತಂ ನಾಮ। ತೇನಾಹ ‘‘ಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿಕೇ ಕುಲೇ’’ತಿ। ಲದ್ಧಾ ಸಮ್ಮುತಿ ಯೇನಾತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ। ಘರೂಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇ ನಿಮನ್ತಿತೋಪಿ ಅನಿಮನ್ತಿತೋವ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಘರೂಪಚಾರೋಕ್ಕಮನಾ ಪುಬ್ಬೇವಾ’’ತಿ। ಯಥಾಹ ‘‘ಅನಿಮನ್ತಿತೋ ನಾಮ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ
‘‘ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ಯೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತು’’ನ್ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ। ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ। ‘‘ಆಮಿಸ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ। ಯಥಾಹ ‘‘ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಸಹತ್ಥಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೫೬೭)। ಗಹಣೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಆಹಾರತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ।
೧೮೫೩. ತತ್ಥಾತಿ ಅಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಕುಲೇ। ತಥೇವ ಪರಿದೀಪಿತನ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಂ ಪರಿದೀಪಿತಂ।
೧೮೫೪. ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾ-ಸದ್ದೇನ ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ಅವಸೇಸಂ ಗಣ್ಹಾತಿ। ಯಥಾಹ ‘‘ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಸೇಸಕಂ ಭುಞ್ಜತೀ’’ತಿ। ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭಿಕ್ಖಾ ತತ್ಥ ದೀಯತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸೇಕ್ಖಸಮ್ಮತೇ ಕುಲೇ।
೧೮೫೫. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಆಸನಸಾಲಾದೀಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ। ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾದಿಕೇ ವಾಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸಲಾಕಭತ್ತಪಕ್ಖಿಕಉಪೋಸಥಿಕಪಾಟಿಪದಿಕಭತ್ತಾನಂ ಗಹಣಂ।
೧೮೫೬. ದ್ವಾರೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ। ಸಮ್ಪತ್ತೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪಚ್ಛಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ। ಯಥಾಹ ‘‘ಸಚೇಪಿ ಅನಾಗತೇ ಭಿಕ್ಖುಮ್ಹಿ ಪಠಮಂಯೇವ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೫೬೯)।
೧೮೫೭. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಾ(ಪಆಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೫೬೯) ಗತವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖು’’ನ್ತಿಆದಿ। ಸಮುಟ್ಠಾನೇಳಕೂಪಮನ್ತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನತೋ ಏಳಕಲೋಮಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
ತತಿಯಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
೧೮೫೮-೯. ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ, ಏತಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ವಚನತೋ ಚ ಇಧಾಪಿ ‘‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕಞಾಪಿತ’’ನ್ತಿ ವಕ್ಖಮಾನತ್ತಾ ಚ ಅಗಹಟ್ಠ-ಸದ್ದೇನ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಗಹಣಂ। ವುತ್ತಮೇವ ‘‘ಇತ್ಥಿಯಾ ಪುರಿಸೇನ ವಾ’’ತಿ। ‘‘ಯಾನಿ ಖೋ ಪನ ತಾನಿ ಆರಞ್ಞಕಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೫೭೩) ವಚನತೋ ಆರಾಮನ್ತಿ ಆರಞ್ಞಕಾರಾಮಮಾಹ। ಸಚೇ ಏವಮಾರೋಚಿತಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಂ ಪದಭಾಜನೇತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೫೭೩) ಯೋಜನಾ। ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಪಗೇವ ನಿವೇದಿತಂ।
೧೮೬೦. ಪಚ್ಛಾ ಯಥಾರೋಚಿತಂ ತಮೇವ ವಾ ತಸ್ಸ ಚ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಬಹುಂ ವಾ ಆಹರೀಯತು, ತಮ್ಪಿ ಪಟಿಸಂವೇದಿತಂ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ।
೧೮೬೧. ಯಾಗುಯಾ ವಿದಿತಂ ಕತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ಲಬ್ಭತಿ। ಇದಮ್ಪಿ ವಿದಿತಂ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ।
೧೮೬೨. ಪನಾತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಸೇಸೋ। ತೇನಾತಿ ಕತಪಟಿಸಂವೇದಿತೇನ। ತಮ್ಪಿ ಚ ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ।
೧೮೬೩. ಏವಂ ಯಂ ಅನಾರೋಚಿತನ್ತಿ ‘‘ಆರಾಮಂ ವಾ ಉಪಚಾರಂ ವಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಯಂ ಪಠಮಂ ಅನಿವೇದಿತಂ। ‘‘ಏವ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ‘‘ಯಂ ಆರಾಮಮನಾಭತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ। ಏವನ್ತಿ ‘‘ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಕಾರೇನ। ‘‘ತಂ ಅಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ಸಹಧಮ್ಮಿಕಞಾಪಿತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ। ಯಥಾಹ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ, ಏತಂ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೫೭೩)। ಅಟ್ಠಕಥಾಯಞ್ಚ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತನ್ತಿ ಪಞ್ಚಸು ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪೇಸೇತ್ವಾ ‘ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಂ ಕತಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ಅಟ್ಠ॰ ೫೭೩) ವುತ್ತಂ।
೧೮೬೪. ಕಾರಾಪೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತ’’ನ್ತಿ ಸೇಸೋ।
೧೮೬೫. ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ। ಏವಮಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಬಹಿಆರಾಮಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತವಿಧಾನಂ ಅಕತ್ವಾ। ಉಪಚಾರತೋತಿ ಏತ್ಥ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ತೋ-ಪಚ್ಚಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।
೧೮೬೮. ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ’’ತಿಆದೀನಂ ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಿಲಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸೇಸೋ। ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಗಿಲಾನಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಸಂವಿದಿತೇಪಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸ್ಸ ಅವಸೇಸಕೇ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಅವಸೇಸಕೇ ವಾ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಅನಾಪತ್ತಿವಾರೇ ‘‘ಪಟಿಸಂವಿದಿತಸ್ಸ ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಸೇಸಕಂ ಭುಞ್ಜತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ॰ ೫೭೫)। ಬಹಾರಾಮೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋಯೇವ ಭುಞ್ಜತೋ ಅಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ। ಗಹೇತ್ವಾ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾ-ಸದ್ದೋ ‘‘ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ।
೧೮೬೯. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಆರಞ್ಞಕಾರಾಮೇ। ಖಾದತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವಾತಿ ಯೋಜನಾ, ತತ್ಥ ‘‘ಅಞ್ಞೇನ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದಿನ್ನಾನೀ’’ತಿ ಸೇಸೋ।
ಚತುತ್ಥಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ।
ಇತಿ ವಿನಯತ್ಥಸಾರಸನ್ದೀಪನಿಯಾ ವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯವಣ್ಣನಾಯ
ಪಾಟಿದೇಸನೀಯಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।