<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">17. Sattarasamo paricchedo</p>

<p rend="subhead">Abhiññārammaṇaniddeso</p>

<p rend="hangnum" n="1104"><hi rend="paranum">1104</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anāgataṃsañāṇañca <pb ed="P" n="0.0108" />, yathākammupagampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Pañca iddhividhādīni, sattābhiññā imā pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1105"><hi rend="paranum">1105</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Etāsaṃ <pb ed="V" n="0.0141" /> pana sattannaṃ, abhiññānamito paraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pavakkhāmi samāsena, ārammaṇavinicchayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1106"><hi rend="paranum">1106</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ārammaṇattikā vuttā, ye cattāro mahesinā;</p>

<p rend="gathalast">Sattannamettha ñāṇānaṃ, sampavattiṃ suṇātha me.</p>

<p rend="hangnum" n="1107"><hi rend="paranum">1107</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tattha <hi rend="bold">iddhividhañāṇaṃ,</hi> parittādīsu sattasu;</p>

<p rend="gathalast">Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1108"><hi rend="paranum">1108</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāyenādissamānena, gantukāmo yadābhave;</p>

<p rend="gathalast">Cittasannissitaṃ katvā, kāyaṃ cittavasena taṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1109"><hi rend="paranum">1109</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahaggate <pb ed="M" n="0.0148" /> ca cittasmiṃ, samāropeti so tadā;</p>

<p rend="gathalast">Kāyārammaṇato ñāṇaṃ, parittārammaṇaṃ siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="1110"><hi rend="paranum">1110</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dissamānena kāyena, gantukāmo yadā bhave;</p>

<p rend="gathalast">Kāyasannissitaṃ katvā, cittaṃ kāyavasena taṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1111"><hi rend="paranum">1111</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pādakajjhānacittaṃ taṃ, kāye ropeti so tadā;</p>

<p rend="gathalast">Jhānārammaṇato ñāṇaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1112"><hi rend="paranum">1112</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anāgatamatītañca, karoti visayaṃ yadā;</p>

<p rend="gathalast">Atītārammaṇaṃ hoti, tadānāgatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1113"><hi rend="paranum">1113</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāyena dissamānena, gamane pana bhikkhuno;</p>

<p rend="gathalast">Paccuppanno bhave tassa, gocaroti viniddise.</p>

<p rend="hangnum" n="1114"><hi rend="paranum">1114</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāyaṃ cittavasenāpi, cittaṃ kāyavasena vā;</p>

<p rend="gathalast">Pariṇāmanakālasmiṃ, ajjhattārammaṇaṃ siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="1115"><hi rend="paranum">1115</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bahiddhārammaṇaṃ hoti, bahiddhārūpadassane;</p>

<p rend="gathalast">Evamiddhividhaṃ ñāṇaṃ, sampavattati sattasu.</p>

<p rend="hangnum" n="1116"><hi rend="paranum">1116</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paccuppanne paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;</p>

<p rend="gathalast">Catūsvetesu dhammesu, dibbasotaṃ pavattati.</p>

<p rend="hangnum" n="1117"><hi rend="paranum">1117</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paccuppanno <pb ed="P" n="0.0109" /><pb ed="V" n="0.0142" /> paritto ca, saddo ārammaṇaṃ yato;</p>

<p rend="gathalast">Parittārammaṇaṃ paccu-ppannārammaṇataṃ gataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1118"><hi rend="paranum">1118</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attano kucchisaddassa, savanepi parassa ca;</p>

<p rend="gathalast">Ajjhattārammaṇañceva, bahiddhārammaṇampi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1119"><hi rend="paranum">1119</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><hi rend="bold">Cetopariyañāṇampi,</hi> parittādīsu aṭṭhasu;</p>

<p rend="gathalast">Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1120"><hi rend="paranum">1120</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parittārammaṇaṃ hoti, parittānaṃ pajānane;</p>

<p rend="gathalast">Jānane majjhimānaṃ tu, taṃ mahaggatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1121"><hi rend="paranum">1121</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jānane pana maggassa, phalassāpi pajānane;</p>

<p rend="gathalast">Tadā panassa ñāṇassa, appamāṇova gocaro.</p>

<p rend="hangnum" n="1122"><hi rend="paranum">1122</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Taṃ <pb ed="M" n="0.0149" /> maggārammaṇaṃ hoti, maggacittassa jānane;</p>

<p rend="gathalast">Pariyāyenevetassa, maggārammaṇatā matā.</p>

<p rend="hangnum" n="1123"><hi rend="paranum">1123</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atīte sattadivasa-bbhantare ca yadā pana;</p>

<p rend="gathalast">Anāgate tathā satta-divasabbhantarepi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1124"><hi rend="paranum">1124</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paresaṃ pana cittassa, jānane samudīritaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Atītārammaṇañceva, tadānāgatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1125"><hi rend="paranum">1125</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kathañca pana taṃ paccuppannagocarataṃ gataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Paccuppannaṃ tidhā vuttaṃ, khaṇasantatiaddhato.</p>

<p rend="hangnum" n="1126"><hi rend="paranum">1126</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tattha tikkhaṇasampattaṃ, paccuppannakhaṇādikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ekadvesantativārapariyāpannamidaṃ pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1127"><hi rend="paranum">1127</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Santatipaccuppannanti, āhu santatikovidā;</p>

<p rend="gathalast">Ekabbhavaparicchinnaṃ, paccuppannanti pacchimaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1128"><hi rend="paranum">1128</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Khaṇādikattayaṃ paccu-ppannaṃ tamāhu kecidha;</p>

<p rend="gathalast">Cetopariyañāṇassa, hoti ārammaṇaṃ iti.</p>

<p rend="hangnum" n="1129"><hi rend="paranum">1129</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yathā <pb ed="V" n="0.0143" /> ca pupphamuṭṭhimhi, ukkhitte gagane pana;</p>

<p rend="gathalast">Avassaṃ ekamekassa, vaṇṭaṃ vaṇṭena vijjhati.</p>

<p rend="hangnum" n="1130"><hi rend="paranum">1130</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ mahājanassāpi, citte āvajjite pana;</p>

<p rend="gathalast">Ekassa cittamekena, avassaṃ pana vijjhati.</p>

<p rend="hangnum" n="1131"><hi rend="paranum">1131</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yenāvajjati cittena, yena jānāti cetasā;</p>

<p rend="gathalast">Tesaṃ dvinnaṃ sahaṭṭhānā-bhāvato taṃ na yujjati.</p>

<p rend="hangnum" n="1132"><hi rend="paranum">1132</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Javanāvajjanānaṃ tu, nānārammaṇapattito;</p>

<p rend="gathalast">Aniṭṭhe pana hi ṭhāne, ayuttanti pakāsitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1133"><hi rend="paranum">1133</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tasmā santatiaddhāna-paccuppannānameva tu;</p>

<p rend="gathalast">Vasena paccuppannaṃ taṃ, hoti ārammaṇaṃ idaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1134"><hi rend="paranum">1134</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paccuppannampi addhākhyaṃ, idaṃ javanavārato;</p>

<p rend="gathalast">Dīpetabbanti niddiṭṭhaṃ, tatrāyaṃ dīpanānayo.</p>

<p rend="hangnum" n="1135"><hi rend="paranum">1135</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yadā <pb ed="M" n="0.0150" /><pb ed="P" n="0.0110" /> parassa cittañhi, ñātumāvajjatiddhimā;</p>

<p rend="gathalast">Āvajjanamano tassa, paccuppannakhaṇavhayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1136"><hi rend="paranum">1136</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ārammaṇaṃ tadā katvā, tena saddhiṃ nirujjhati;</p>

<p rend="gathalast">Javanāni hi jāyante, tassa cattāri pañca vā.</p>

<p rend="hangnum" n="1137"><hi rend="paranum">1137</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Etesaṃ pacchimaṃ cittaṃ, iddhicittamudīritaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kāmāvacaracittāni, sesānīti viniddise.</p>

<p rend="hangnum" n="1138"><hi rend="paranum">1138</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Etesaṃ pana sabbesaṃ, niruddhaṃ tu tadeva ca;</p>

<p rend="gathalast">Cittaṃ ārammaṇaṃ hoti, tasmā sabbāni tānipi.</p>

<p rend="hangnum" n="1139"><hi rend="paranum">1139</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekārammaṇataṃ yanti, na nānārammaṇāni hi;</p>

<p rend="gathalast">Addhāvasā bhave paccu-ppannārammaṇato pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1140"><hi rend="paranum">1140</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekārammaṇabhāvepi, iddhimānasameva ca;</p>

<p rend="gathalast">Parassa cittaṃ jānāti, netarāni yathā pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1141"><hi rend="paranum">1141</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cakkhudvāre <pb ed="V" n="0.0144" /> tu viññāṇaṃ, rūpaṃ passati netaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Evameva ca taṃ iddhi-cittameva ca jānāti.</p>

<p rend="hangnum" n="1142"><hi rend="paranum">1142</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paracittārammaṇattā, bahiddhārammaṇaṃ siyā;</p>

<p rend="gathalast">Cetopariyañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.</p>

<p rend="hangnum" n="1143"><hi rend="paranum">1143</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><hi rend="bold">Pubbenivāsañāṇa</hi>mpi, parittādīsu aṭṭhasu;</p>

<p rend="gathalast">Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1144"><hi rend="paranum">1144</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kāmāvacarakhandhānaṃ, samanussaraṇe pana;</p>

<p rend="gathalast">Parittārammaṇaṃyeva, hotīti paridīpaye.</p>

<p rend="hangnum" n="1145"><hi rend="paranum">1145</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rūpāvacarikāruppakhandhānussaraṇe pana;</p>

<p rend="gathalast">Bhavatīti hi ñātabbaṃ, taṃ mahaggatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1146"><hi rend="paranum">1146</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atīte attanā maggaṃ, bhāvitaṃ tu phalampi vā;</p>

<p rend="gathalast">Samanussarato eva-ppamāṇārammaṇaṃ siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="1147"><hi rend="paranum">1147</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Samanussarato maggaṃ, maggārammaṇameva taṃ;</p>

<p rend="gathalast">Atītārammaṇaṃyeva, hoti ekantato idaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1148"><hi rend="paranum">1148</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetopariyañāṇampi <pb ed="M" n="0.0151" />, yathākammupagampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Atītārammaṇā honti, kiñcāpi atha kho pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1149"><hi rend="paranum">1149</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetopariyañāṇassa, sattaddivasabbhantaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Atītaṃ cittamevassa, ārammaṇamudīritaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1150"><hi rend="paranum">1150</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atīte cetanāmattaṃ, yathākammupagassapi;</p>

<p rend="gathalast">Pubbenivāsañāṇassa, natthi kiñci agocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1151"><hi rend="paranum">1151</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ajjhattārammaṇaṃ atta-khandhānussaraṇe siyā;</p>

<p rend="gathalast">Bahiddhārammaṇaṃ añña-khandhānussaraṇe bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="1152"><hi rend="paranum">1152</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saraṇe nāmagottassa, taṃ navattabbagocaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pubbenivāsañāṇampi, aṭṭhasveva pavattati.</p>

<p rend="hangnum" n="1153"><hi rend="paranum">1153</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paccuppanne <pb ed="V" n="0.0145" /> paritte ca, bahiddhajjhattikesupi;</p>

<p rend="gathalast">Catūsvetesu dhammesu, dibbacakkhu pavattati.</p>

<p rend="hangnum" n="1154"><hi rend="paranum">1154</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><hi rend="bold">Dibbasota</hi>samaṃ <pb ed="P" n="0.0111" /><hi rend="bold">dibba-cakkhu</hi>ārammaṇakkame;</p>

<p rend="gathalast">Rūpaṃ saddoti dvinnaṃ tu, ayameva visesatā.</p>

<p rend="hangnum" n="1155"><hi rend="paranum">1155</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><hi rend="bold">Anāgataṃsañāṇa</hi>mpi, parittādīsu aṭṭhasu;</p>

<p rend="gathalast">Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1156"><hi rend="paranum">1156</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nibbattissati yaṃ kāmā-vacareti pajānato;</p>

<p rend="gathalast">Parittārammaṇaṃ hoti, rūpārūpesvanāgate.</p>

<p rend="hangnum" n="1157"><hi rend="paranum">1157</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nibbattissati yañcāpi, siyā mahaggatagocaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Bhāvessati ayaṃ maggaṃ, phalaṃ sacchikarissati.</p>

<p rend="hangnum" n="1158"><hi rend="paranum">1158</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ pajānane appa-māṇārammaṇataṃ bhave;</p>

<p rend="gathalast">Maggaṃ bhāvessaticceva, jānane maggagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1159"><hi rend="paranum">1159</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekantena idaṃ ñāṇaṃ, hotānāgatagocaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Cetopariyaṃ tu kiñcāpi, hotānāgatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1160"><hi rend="paranum">1160</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atha kho pana taṃ satta-divasabbhantaraṃ pana;</p>

<p rend="gathalast">Cittameva ca jānāti, na hi taṃ aññagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1161"><hi rend="paranum">1161</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anāgataṃsañāṇassa <pb ed="M" n="0.0152" />, anāgataṃsagocaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">‘‘Ahaṃ devo bhavissāmi’’-ccevamajjhattagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1162"><hi rend="paranum">1162</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Tisso phusso amutrāyaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Nibbattissatināgate’’;</p>

<p rend="gatha3">Iccevaṃ jānane tassa,</p>

<p rend="gathalast">Bahiddhārammaṇaṃ siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="1163"><hi rend="paranum">1163</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jānane nāmagottassa, yassa kassacināgate;</p>

<p rend="gathalast">Pubbenivāsañāṇaṃva, taṃ navattabbagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1164"><hi rend="paranum">1164</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"><hi rend="bold">Yathākammupagañāṇaṃ</hi><pb ed="V" n="0.0146" />, parittādīsu pañcasu;</p>

<p rend="gathalast">Ārammaṇavibhāgesu, pavattati kathaṃ pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1165"><hi rend="paranum">1165</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jānane kāmakammassa, parittārammaṇaṃ siyā;</p>

<p rend="gathalast">Tathā mahaggatakammassa, taṃ mahaggatagocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1166"><hi rend="paranum">1166</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atītameva jānāti, tasmā cātītagocaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ajjhattārammaṇaṃ hoti, attano kammajānane.</p>

<p rend="hangnum" n="1167"><hi rend="paranum">1167</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bahiddhārammaṇaṃ hoti, parakammapajānane;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ pavatti ñātabbā, yathākammupagassapi.</p>

<p rend="hangnum" n="1168"><hi rend="paranum">1168</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sattannampi abhiññānaṃ, vutto ārammaṇakkamo;</p>

<p rend="gathalast">Ettha vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.</p>

<p rend="hangnum" n="1169"><hi rend="paranum">1169</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vividhatthavaṇṇapadehi sampannaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Madhuratthamatinīharaṃ ganthaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sotujanassa hadayapītikaraṃ,</p>

<p rend="gathalast">Suṇeyya koci manujo sacetano.</p>

<p rend="centre">Iti abhidhammāvatāre abhiññārammaṇaniddeso nāma</p>

<p rend="centre">Sattarasamo paricchedo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>