<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">2. Dutiyo paricchedo</p>

<p rend="subhead">Lakkhaṇarasupaṭṭhānavibhāgo</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">67</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabhāvo <pb ed="V" n="0.0008" /> lakkhaṇaṃ nāma, kiccasampajjanā raso;</p>

<p rend="gathalast">Gayhākāro upaṭṭhānaṃ, padaṭṭhānaṃ tu paccayo.</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">68</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attupaladdhisaṅkhātā, sampattā ca panatthato;</p>

<p rend="gathalast">Lakkhaṇarasupaṭṭhānā, vohārābhogabheditā.</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">69</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tepaññāsasabhāvesu, tasmā bhedaṃ yathārahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Lakkhaṇādippakārehi, pavakkhāmi ito paraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">70</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cintetīti bhave cittaṃ, cintanamattameva vā;</p>

<p rend="gathalast">Sampayuttātha vā tena, cintentīti ca gocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">71</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Phusatīti bhave phasso, phusanaṃ vātha kevalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sampayuttātha vā tena, phusantīti ca gocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">72</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ kattari bhāve ca, karaṇe ca yathārahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tepaññāsasabhāvesu, saddanibbacanaṃ naye.</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">73</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ālambaṇamanaṃ cittaṃ, taṃvijānanalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sahajādhiṭṭhānarasaṃ, cintākappoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">74</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ālambaṇasamodhāno <pb ed="M" n="0.0008" />,</p>

<p rend="gatha2">Phasso phusanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gatha3">Saṅghaṭṭanaraso tattha,</p>

<p rend="gathalast">Sannipātoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">75</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vedanālambaṇarasā, sā vedayitalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Gocarānubhavarasā, anubhuttīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">76</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ākāragahaṇaṃ <pb ed="V" n="0.0009" /> saññā, sā sañjānanalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Nimittuppādanarasā, upalakkhāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">77</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetanā cittavipphārā, sāyaṃ byāpāralakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Kammantāyūhanarasā, saṃvidhānanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">78</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekaggatā avikkhepo, sāvisāhāralakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Sampiṇḍanarasā cittaṃ, samodhānanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">79</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yāpanaṃ sahajātāna-manupālanalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Jīvitaṃ jīvanarasaṃ, āyubandhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">80</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sāraṇā manasīkāro, samannāhāralakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Saṃyojanaraso citta-paṭipattīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="81"><hi rend="paranum">81</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saṅkappanalakkhaṇo takko, sahajābhiniropano;</p>

<p rend="gathalast">Ālambāhananaraso, sannirujjhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="82"><hi rend="paranum">82</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vicāro anusandhāno, anumajjanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Cittānuyojanaraso, anupekkhāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="83"><hi rend="paranum">83</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Adhimokkho asaṃsappo, susanniṭṭhānalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Niccalāpādanaraso, daḷhavuttīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="84"><hi rend="paranum">84</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vīriyaṃ pana vāyāmo, mahussāhanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Kiccāsaṃsīdanaraso, upatthambhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="85"><hi rend="paranum">85</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ālambatthikatā <pb ed="M" n="0.0009" /> chando, kattukāmatalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Ālambaṇesanaraso, hatthādānanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="86"><hi rend="paranum">86</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sahajātānupharaṇā, sampiyāyanalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Sampīnanarasā pīti, pāmojjamiti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="87"><hi rend="paranum">87</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetosaddahanaṃ saddhā, bhūtokappanalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Hitapakkhandanarasā, adhimuttīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="88"><hi rend="paranum">88</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asammosā <pb ed="V" n="0.0010" /> sabhāvesu, sati dhāraṇalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Dhammāpilāpanarasā, appamādoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="89"><hi rend="paranum">89</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Hirī jegucchā pāpesu, sā harāyanalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Hīḷasaṃkocanarasā, pāpalajjāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="90"><hi rend="paranum">90</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāpasārajjamottappaṃ, ubbeguttāsalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Bhayasaṅkocanarasaṃ, avissāsoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="91"><hi rend="paranum">91</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Alobho anabhisaṅgo, apariggahalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Muttappavattanaraso, asaṃsaggoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="92"><hi rend="paranum">92</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Adoso cittasākhalyaṃ, abyāpajjanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Saṇhappavattanaraso, sommabhāvoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="93"><hi rend="paranum">93</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Amoho khalitābhāvo, paṭivijjhanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Visayobhāsanaraso, paṭibodhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="94"><hi rend="paranum">94</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tatramajjhattatopekkhā, samīkaraṇalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Apakkhapātanarasā, samavāhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="95"><hi rend="paranum">95</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Passaddhi kāyacittānaṃ, darathābhāvalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Aparipphandanarasā, sītibhāvoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="96"><hi rend="paranum">96</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Lahutā kāyacittānaṃ, adandhākāralakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Avitthārarasā sallahukavuttīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="97"><hi rend="paranum">97</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mudutā kāyacittānaṃ, kakkhaḷābhāvalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Kiccāvirodhanarasā, anukulyanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="98"><hi rend="paranum">98</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kammaññatā <pb ed="M" n="0.0010" /> ubhinnampi, alaṃkiccassa lakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Pavattisampattirasā, yogabhāvoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="99"><hi rend="paranum">99</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tathā pāguññatā dvinnaṃ, visadākāralakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Sukhappavattanarasā, seribhāvoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="100"><hi rend="paranum">100</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ujutā <pb ed="V" n="0.0011" /> kāyacittānaṃ, kuṭilābhāvalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Jimhanimmadanarasā, ujuvuttīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="101"><hi rend="paranum">101</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sammāvācā vacīsuddhi, vācāsaṃyamalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Micchāvācoramarasā, vacīvelāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="102"><hi rend="paranum">102</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sammākammaṃ kriyāsuddhaṃ, sammākaraṇalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Micchākammoramarasaṃ, kriyāvelāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="103"><hi rend="paranum">103</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sammājīvo visuddheṭṭhi, alliṭṭhājīvalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Micchājīvoramaraso, sammāvuttīti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="104"><hi rend="paranum">104</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Karuṇā dīnasattesu, dukkhāpanayalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Sotthitāpatthanarasā, anukampāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="105"><hi rend="paranum">105</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sukhaṭṭhitesu muditā, anumodanalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Cetovikāsanarasā, avirodhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="106"><hi rend="paranum">106</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetosārajjanā lobho, apariccāgalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Ālambagijjhanaraso, abhilaggoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="107"><hi rend="paranum">107</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetobyāpajjanaṃ doso, sampadussanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Ālambaṇaghātaraso, caṇḍikkamiti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="108"><hi rend="paranum">108</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetosammuyhanaṃ moho,</p>

<p rend="gatha2">So sammuyhanalakkhaṇo;</p>

<p rend="gatha3">Sabhāvacchādanaraso,</p>

<p rend="gathalast">Andhabhāvoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="109"><hi rend="paranum">109</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāpājigucchāhirikaṃ, nillajjākāralakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pāpopalāpanarasaṃ, malaggāhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="110"><hi rend="paranum">110</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asārajjanamanottappamanuttāsanalakkhaṇaṃ <pb ed="M" n="0.0011" />;</p>

<p rend="gathalast">Pāpapakkhandanarasaṃ, pāgabbhamiti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="111"><hi rend="paranum">111</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Diṭṭhi <pb ed="V" n="0.0012" /> daḷhavipallāso, sā parāmāsalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Tucchābhinivesanarasā, micchāgāhoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="112"><hi rend="paranum">112</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> ‘‘Ahasmī’’ti maññamāno, so samunnatilakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Ketusampaggaharaso, ahaṃkāroti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="113"><hi rend="paranum">113</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parasampattīsu issā, akkhamākāralakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Cetovikucanarasā, vimukhattanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="114"><hi rend="paranum">114</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pariggahesu maccheraṃ, sannigūhanalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sāmaññāsahanarasaṃ, vevicchamiti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="115"><hi rend="paranum">115</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cetopahananaṃ thīnaṃ, taṃ saṃsīdanalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ussāhabhañjanarasaṃ, saṃkhittattanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="116"><hi rend="paranum">116</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vighāto sahajātānaṃ, middhaṃ mohanalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sattisaṃbhañjanarasaṃ, āturattanti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="117"><hi rend="paranum">117</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Uddhaccaṃ cittavikkhepo, avūpasamalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Cetonavaṭṭhānarasaṃ, bhantattamiti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="118"><hi rend="paranum">118</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vippaṭisāro kukkuccamanusocanalakkhaṇaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Attānusocanarasaṃ, pacchātāpoti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="119"><hi rend="paranum">119</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kaṅkhāyanā vicikicchā, asanniṭṭhānalakkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Anekagāhanarasā, appatiṭṭhāti gayhati.</p>

<p rend="hangnum" n="120"><hi rend="paranum">120</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iccevaṃ lakkhaṇādīhi, vibhāveyya vicakkhaṇo;</p>

<p rend="gathalast">Tepaññāsasabhāvesu, sabhāvākāralakkhaṇaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="121"><hi rend="paranum">121</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Lakkhaṇatthakusalā <pb ed="M" n="0.0012" /> salakkhaṇe,</p>

<p rend="gatha2">Lakkhaṇatthaparamepi kevalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Lakkhaṇuggahasukhāya vaṇṇayuṃ,</p>

<p rend="gathalast">Lakkhaṇādimukhato salakkhaṇaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="122"><hi rend="paranum">122</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atthaṃ <pb ed="V" n="0.0013" /> tamevamanugamma mayettha vutta-</p>

<p rend="gatha2">Matthānamatthanayanatthamanekadhāpi;</p>

<p rend="gatha3">Pattheyya mettha vacanatthanayehi ñāṇa-</p>

<p rend="gathalast">Matthesu buddhavacanatthanayatthikehi.</p>

<p rend="centre">Iti nāmarūpaparicchede lakkhaṇarasupaṭṭhānavibhāgo nāma</p>

<p rend="centre">Dutiyo paricchedo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>