<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Ekūnavīsatimo paricchedo</p>

<p rend="subhead">19. Pabhedakathā</p>

<p rend="hangnum" n="706"><hi rend="paranum">706</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Aṭṭhavīsavidhampetaṃ, rūpaṃ dāni yathārahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Bhūtarūpādibhedehi, vibhajeyya vicakkhaṇo.</p>

<p rend="hangnum" n="707"><hi rend="paranum">707</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pathavādikamidanti, bhūtarūpaṃ catubbidhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Upādārūpamaññaṃ tu, catuvīsatividhaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="708"><hi rend="paranum">708</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pañcavidhampi cakkhādirūpamajjhattikaṃ mataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tevīsatividhaṃ sesaṃ, bāhiranti pavuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="709"><hi rend="paranum">709</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbā satta pañcadhā;</p>

<p rend="gathalast">Pañcappasādavisayā, pañcārammaṇanāmakā.</p>

<p rend="hangnum" n="710"><hi rend="paranum">710</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekavīsatividhaṃ <pb ed="V" n="0.0069" /> sesaṃ, dhammārammaṇasaṅgahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Manoviññāṇaviññeyyaṃ, manodvārassa gocaraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="711"><hi rend="paranum">711</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pasādā visayā ceva, pañcakā dvepi sambhavā;</p>

<p rend="gathalast">Dvādasāpi sarūpena, dasāyatanadhātuyo.</p>

<p rend="hangnum" n="712"><hi rend="paranum">712</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yadedaṃ pana sabbampi, rūpaṃ sappaṭighaṃ mataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tadevoḷārikaṃ nāma, santiketi pavuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="713"><hi rend="paranum">713</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sesamappaṭighaṃ nāma, dhammāyatanadhātu ca;</p>

<p rend="gathalast">Sukhumañceva rūpañca, rūpaṃ soḷasadhā ṭhitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="714"><hi rend="paranum">714</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Chabbidhā vatthurūpaṃ tu, pasādahadayampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Avatthurūpaṃ sesaṃ tu, dvāvīsatividhaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="715"><hi rend="paranum">715</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pasādā <pb ed="M" n="0.0063" /> ceva viññatti, dvārarūpaṃ tu sattadhā;</p>

<p rend="gathalast">Sesaṃ advārarūpaṃ tu, ekavīsavidhampi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="716"><hi rend="paranum">716</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pasādā bhāvayugaḷaṃ, jīvitañceti aṭṭhadhā;</p>

<p rend="gathalast">Indriyarūpamaññaṃ tu, vīsadhānindriyaṃ siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="717"><hi rend="paranum">717</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vaṇṇo gandho raso ojā, bhūtarūpanti aṭṭhadhā;</p>

<p rend="gathalast">Avinibbhogamitaraṃ, vinibbhogaṃ tu vīsadhā.</p>

<p rend="hangnum" n="718"><hi rend="paranum">718</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Avinibbhogarūpāni, saddavatthindriyāni ca;</p>

<p rend="gathalast">Nipphannaṃ aṭṭhārasadhā, rūparūpanti veditaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="719"><hi rend="paranum">719</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paricchedo panākāso, viññattilahutādayo;</p>

<p rend="gathalast">Vikārā lakkhaṇā ceva, rūpassupacayādayo.</p>

<p rend="hangnum" n="720"><hi rend="paranum">720</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dasadhāpi anipphannaṃ, natthetaṃ paramatthato;</p>

<p rend="gathalast">Rūpassetanti katvāna, rūpamicceva vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="721"><hi rend="paranum">721</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rūpāyatanamevekaṃ, sanidassanamīritaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Anidassanamaññaṃ tu, sattavīsatividhampi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="722"><hi rend="paranum">722</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kammajaṃ <pb ed="V" n="0.0070" /> panupādinnaṃ, anupādinnakāparaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tividhaṃ cittajañceva, utujāhārajanti ca.</p>

<p rend="hangnum" n="723"><hi rend="paranum">723</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cakkhusamphassavatthūti, cakkhudhātu pakittitā;</p>

<p rend="gathalast">Na vatthu tassa sesaṃ tu, sattavīsatividhaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="724"><hi rend="paranum">724</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sotasamphassavatthādi-vasā ca duvidhā tathā;</p>

<p rend="gathalast">Tividhā ca vibhāveyya, yathāsambhavato kathaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="725"><hi rend="paranum">725</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sanidassanarūpañca, vaṇṇo sappaṭighampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Anidassanamaññaṃ tu, thūlaṃ sappaṭighaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="726"><hi rend="paranum">726</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Anidassanarūpañca, sesamappaṭighampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Soḷasāti ca sabbampi, rūpaṃ tividhamuddise.</p>

<p rend="hangnum" n="727"><hi rend="paranum">727</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Apattagāhakaṃ nāma, cakkhusotadvayaṃ pana;</p>

<p rend="gathalast">Sampattagāhakaṃ nāma, ghānādittayamīritaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="728"><hi rend="paranum">728</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Agāhakamato <pb ed="M" n="0.0064" /> sesaṃ, tevīsatividhaṃ bhave;</p>

<p rend="gathalast">Kiñci sārammaṇaṃ nāma, na gayhatīti sabbathā.</p>

<p rend="hangnum" n="729"><hi rend="paranum">729</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Upādā ajjhattikaṃ rūpaṃ, upādā bāhiraṃ tathā;</p>

<p rend="gathalast">Nopādā bāhirañceti, evampi tividhaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="730"><hi rend="paranum">730</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ajjhattikamupādinnaṃ, bāhirañca tathāparaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Anupādinnakañceti, evamādivasāpi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="731"><hi rend="paranum">731</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Diṭṭhaṃ rūpaṃ sutaṃ saddo, gandhādi tividhaṃ mutaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Viññātamaññaviññeyyaṃ, manasāti catubbidhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="732"><hi rend="paranum">732</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rūparūpaṃ paricchedo, vikāro lakkhaṇaṃ kamā;</p>

<p rend="gathalast">Aṭṭhārasekakaṃ pañca, catukkanti ca taṃ tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="733"><hi rend="paranum">733</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dvārañca hoti vatthu ca, na vatthu dvārameva tu;</p>

<p rend="gathalast">Na dvāraṃ vatthumevātha, nobhayanti ca niddise.</p>

<p rend="hangnum" n="734"><hi rend="paranum">734</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Upādā <pb ed="V" n="0.0071" /> anupādinnaṃ, anupādinnakaṃ tathā;</p>

<p rend="gathalast">Nopādā duvidhañceti, catuddhevampi desitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="735"><hi rend="paranum">735</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sappaṭigghamupādā ca, rūpamappaṭighaṃ tathā;</p>

<p rend="gathalast">Nopādā duvidhañceti, catuddhā evamādito.</p>

<p rend="hangnum" n="736"><hi rend="paranum">736</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekādasekajarūpaṃ, hadayindriyanavakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Kammajaṃ cittajañceva, tathā viññattikaṃ dvayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="737"><hi rend="paranum">737</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saddo cittotujo tasmā, rūpamekaṃ dvijaṃ mataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Cittotāhārasambhūtaṃ, lahutādittayaṃ tijaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="738"><hi rend="paranum">738</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Navākāsāvinibbhogā, kammādicatusambhavā;</p>

<p rend="gathalast">Atha lakkhaṇarūpanti, rūpamevaṃ tu pañcadhā.</p>

<p rend="hangnum" n="739"><hi rend="paranum">739</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Navākāsāvinibbhogā, nava vatthindriyāni ca;</p>

<p rend="gathalast">Aṭṭhārasavidhaṃ rūpaṃ, kammajaṃ hoti piṇḍitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="740"><hi rend="paranum">740</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saddākāsāvinibbhogā, viññattilahutādayo;</p>

<p rend="gathalast">Pañcadasavidhaṃ rūpaṃ, cittasambhavamuddise.</p>

<p rend="hangnum" n="741"><hi rend="paranum">741</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saddākāsāvinibbhogā <pb ed="M" n="0.0065" />, lahutādittayanti ca;</p>

<p rend="gathalast">Utusambhavamīrenti, rūpaṃ terasadhā ṭhitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="742"><hi rend="paranum">742</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paricchedāvinibbhogā, lahutādittayampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Evamāhārajaṃ nāma, rūpaṃ dvādasadhā ṭhitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="743"><hi rend="paranum">743</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jāti jarā ca maraṇaṃ, na kutocipi jāyati;</p>

<p rend="gathalast">Evampi pañcadhā hoti, rūpajātivibhāgato.</p>

<p rend="hangnum" n="744"><hi rend="paranum">744</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pañcavīsatividhaṃ kammaṃ, kāmarūpavavatthitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Janeti kammajaṃ rūpaṃ, kāmarūpabhavadvaye.</p>

<p rend="hangnum" n="745"><hi rend="paranum">745</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pañcaviññāṇamāruppa-vipākā sabbasandhiyo;</p>

<p rend="gathalast">Cuti khīṇāsavasseti, soḷasete vivajjaye.</p>

<p rend="hangnum" n="746"><hi rend="paranum">746</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pañcasattati <pb ed="V" n="0.0072" /> sesāni, cittānimāni sambhavā;</p>

<p rend="gathalast">Janenti cittajaṃ rūpaṃ, pañcavokārabhūmiyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="747"><hi rend="paranum">747</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Janebhi utujaṃ rūpaṃ, tejodhātu bhavadvaye;</p>

<p rend="gathalast">Kāmabhūmiyamojā tu, janetāhārajaṃ tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="748"><hi rend="paranum">748</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kammaṃ janeti rūpāni, attajāni khaṇe khaṇe;</p>

<p rend="gathalast">Cittamuppādakālamhi, uppādānantaraṃ paraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="749"><hi rend="paranum">749</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Utusambhavamīrenti, rūpaṃ terasadhā ṭhitaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Paricchedāvinibbhogā, lahutādittayampi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="750"><hi rend="paranum">750</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sandhiyampi kammajaṃ tu, pavattepi ca sambhavā;</p>

<p rend="gathalast">Janeti rūpaṃ sesāni, pavatte, na tu sandhiyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="751"><hi rend="paranum">751</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Indriyabaddhasantāne, kammādi tividhampi ca;</p>

<p rend="gathalast">Janeti rūpaṃ matake, bāhire tu yathārahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="752"><hi rend="paranum">752</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iti kammādayo rūpaṃ, janenti ca yathāsakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sesānampi ca rūpānaṃ, paccayā honti sambhavā.</p>

<p rend="hangnum" n="753"><hi rend="paranum">753</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iti <pb ed="M" n="0.0066" /> rūpavibhāgañca, jātibhedañca sambhavā;</p>

<p rend="gathalast">Janakādippabhedañca, rūpānaṃ tattha dīpayeti.</p>

<p rend="centre">Iti rūpavibhāge pabhedakathā niṭṭhitā.</p>

<p rend="centre">Ekūnavīsatimo paricchedo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>