<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Chabbisatimo paricchedo</p>

<p rend="subhead">26. Vuṭṭhānavisuddhikathā</p>

<p rend="hangnum" n="1019"><hi rend="paranum">1019</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tassevaṃ paṭipannassa, sikhāpattā vipassanā;</p>

<p rend="gathalast">Vuṭṭhānagāminī nāma, yadā hoti tadā pana.</p>

<p rend="hangnum" n="1020"><hi rend="paranum">1020</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parikammopacārānulomagotrabhuto paraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Maggo tato phalaṃ hoti, bhavaṅgā paccavekkhaṇā.</p>

<p rend="hangnum" n="1021"><hi rend="paranum">1021</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parikammopacārānulomasaṅkhātagocarā <pb ed="V" n="0.0099" />;</p>

<p rend="gathalast">Maggassāvajjanaṃ hutvā, nibbāne hoti gotrabhu.</p>

<p rend="hangnum" n="1022"><hi rend="paranum">1022</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Catutthaṃ pañcamaṃ vātha, chaṭṭhaṃ vāpi yathārahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Appeti maggajavanaṃ, nibbāne sakimeva taṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1023"><hi rend="paranum">1023</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tato <pb ed="M" n="0.0090" /> phalāni tīṇi dve, ekaṃ vātha yathākkamaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Maggāvasesanirodhamaggavuṭṭhānavīthiyaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1024"><hi rend="paranum">1024</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tato bhavaṅgapātova,</p>

<p rend="gatha2">Taṃ chetvā paccavekkhaṇā;</p>

<p rend="gatha3">Tisso pañcavidhā honti,</p>

<p rend="gathalast">Yathāyogaṃ tathā hi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1025"><hi rend="paranum">1025</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Maggaṃ phalañca nibbānaṃ, avassaṃ paccavekkhati;</p>

<p rend="gathalast">Hīne kilese sese ca, paccavekkhati vā na vā.</p>

<p rend="hangnum" n="1026"><hi rend="paranum">1026</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tato ca puna saṅkhāre, vipassanto yathā pure;</p>

<p rend="gathalast">Appeti anupubbena, sesamaggaphalāni ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1027"><hi rend="paranum">1027</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tattha vuccanti nibbāna-phalamaggavipassanā;</p>

<p rend="gathalast">Suññatā cānimittā ca, tathāpaṇihitāni ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1028"><hi rend="paranum">1028</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Suññatāvipassanādināmena hi vipassati;</p>

<p rend="gathalast">Vimokkhamukhabhūtāti, tividhā bhājitā tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="1029"><hi rend="paranum">1029</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Suññatādikanāmena, vimokkhā tividhā matā;</p>

<p rend="gathalast">Nibbānaphalamaggā ca, samāpattisamādhayo.</p>

<p rend="hangnum" n="1030"><hi rend="paranum">1030</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tattheva paṭhamabhūmiṃ, patto ariyapuggalo;</p>

<p rend="gathalast">Sattakkhattuparamo so, <hi rend="bold">sotāpanno</hi>ti vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="1031"><hi rend="paranum">1031</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Patto dutiyabhūmiñca, <hi rend="bold">sakadāgāmi</hi>nāmako;</p>

<p rend="gathalast">Sakimeva imaṃ lokaṃ, āgantvā hoti mānusaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1032"><hi rend="paranum">1032</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Patto <pb ed="V" n="0.0100" /> tatiyabhūmiñca, <hi rend="bold">anāgāmī</hi>ti vuccati;</p>

<p rend="gathalast">Brahmalokā anāgantvā, idhakāmopapattiyā.</p>

<p rend="hangnum" n="1033"><hi rend="paranum">1033</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Patto catutthabhūmiñca, <hi rend="bold">arahā</hi> aggapuggalo;</p>

<p rend="gathalast">Diṭṭheva dhamme dukkhaggiṃ, nibbāpetīti vuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="1034"><hi rend="paranum">1034</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iti <pb ed="M" n="0.0091" /> maggaphalaṭṭhānaṃ, vasā ariyapuggalā;</p>

<p rend="gathalast">Dvidhāpi catudhā yuggā, aṭṭha honti vibhāgato.</p>

<p rend="hangnum" n="1035"><hi rend="paranum">1035</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ubhatobhāgavimutta-</p>

<p rend="gatha2">Vibhāgādivasā pana;</p>

<p rend="gatha3">Vibhattā honti sattete,</p>

<p rend="gathalast">Yathāyogaṃ tathā hi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1036"><hi rend="paranum">1036</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saddhādhurassāniccato, vuṭṭhānaṃ dukkhatopi ca;</p>

<p rend="gathalast">Paññādhurassānattato, iti dīpenti paṇḍitā.</p>

<p rend="hangnum" n="1037"><hi rend="paranum">1037</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saddhānusāri ādimhi, majjhe saddhāvimuttako;</p>

<p rend="gathalast">Ante paññāvimuttova, tasmā saddhādhuro siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="1038"><hi rend="paranum">1038</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhammānusāri ādimhi, diṭṭhippatto tatopari;</p>

<p rend="gathalast">Ante paññāvimuttova, hoti paññādhuropi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1039"><hi rend="paranum">1039</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Samathayānikā ceva, rūpānuttarapādakā;</p>

<p rend="gathalast">Vipassanāyānikā ca, sabbe sukkhavipassakā.</p>

<p rend="hangnum" n="1040"><hi rend="paranum">1040</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhuravuṭṭhānabhedena, honti pañceva sabbathā;</p>

<p rend="gathalast">Āruppapādakā cāpi, ādimhi duvidhā tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="1041"><hi rend="paranum">1041</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Chasu ṭhānesu majjhake, kāyasakkhīti bhājitā;</p>

<p rend="gathalast">Ubhatobhāgavimutto, arahatte patiṭṭhito.</p>

<p rend="hangnum" n="1042"><hi rend="paranum">1042</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Itthaṃ vuttayānadhura-vuṭṭhānānaṃ vibhāgato;</p>

<p rend="gathalast">Maggapphalabhūmiyo ca, sattaṭṭhāriyapuggalā.</p>

<p rend="hangnum" n="1043"><hi rend="paranum">1043</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tattha <pb ed="V" n="0.0101" /> cānuttarañāṇaṃ, saccānaṃ paṭivedhakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Samucchedappahānena, klesānusayasodhanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1044"><hi rend="paranum">1044</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Catumaggavibhāgena, vuṭṭhānanti pakittitaṃ;</p>

<p rend="gathalast"><hi rend="bold">Ñāṇadassanavisuddhi,</hi> nāma hoti tathāpi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1045"><hi rend="paranum">1045</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Maggo ca parijānāti, dukkhaṃ tebhūmakaṃ tathā;</p>

<p rend="gathalast">Yathāyogaṃ pajahati, taṇhāsamudayampi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="1046"><hi rend="paranum">1046</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nirodhaṃ <pb ed="M" n="0.0092" /> sacchikaroti, maggasaccamanuttaraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Bhāvanāvīthimotiṇṇo, bhāvetīti pavuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="1047"><hi rend="paranum">1047</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Diṭṭhiggatavicikicchā-sīlabbatamasesato;</p>

<p rend="gathalast">Apāyagamanīyañca, rāgadosādikattayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1048"><hi rend="paranum">1048</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadekaṭṭhe kilese ca, sahajātappahānato;</p>

<p rend="gathalast">Pajahāti <hi rend="bold">sotāpatti-maggo</hi> paṭhamabhūmiko.</p>

<p rend="hangnum" n="1049"><hi rend="paranum">1049</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadekaṭṭhe pajahati, rāgadosādikepi ca;</p>

<p rend="gathalast">Thūle tu <hi rend="bold">sakadāgāmi-maggo</hi> dutiyabhūmiko.</p>

<p rend="hangnum" n="1050"><hi rend="paranum">1050</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pajahāti <hi rend="bold">anāgāmi-maggo</hi> niravasesato;</p>

<p rend="gathalast">Kāmarāgabyāpāde ca, tadekaṭṭhe ca sambhavā.</p>

<p rend="hangnum" n="1051"><hi rend="paranum">1051</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rūpārūparāgamānu-ddhaccāvijjāti pañcakaṃ;</p>

<p rend="gathalast"><hi rend="bold">Aggamaggo</hi> pajahati, klese sese ca sabbathā.</p>

<p rend="hangnum" n="1052"><hi rend="paranum">1052</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iti saccapaṭivedhaṃ, klesakkhayaphalāvahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Maggañāṇaṃ pakāsenti, visuddhiṃ sattamaṃ budhā.</p>

<p rend="hangnum" n="1053"><hi rend="paranum">1053</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Chabbisuddhikamenevaṃ, sabbathāya visuddhiyā;</p>

<p rend="gathalast">Sattamāyānupattabbaṃ, nibbānanti pavuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="1054"><hi rend="paranum">1054</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Klesakkhayakaraṃ tāṇaṃ, saṃsārātikkamaṃ paraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Pārimaṃ tīramabhayaṃ, sabbasaṅkhāranissaṭaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1055"><hi rend="paranum">1055</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tenammadanimmadanaṃ <pb ed="V" n="0.0102" />, pipāsavinayādinā;</p>

<p rend="gathalast">Klesasaṃsārasaṅkhāra-paṭipakkhanidassitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1056"><hi rend="paranum">1056</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ajarāmaramaccanta-manuppādamasaṅkhataṃ;</p>

<p rend="gathalast">Anuttaramasaṅkhāraṃ, anantamatulañca taṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1057"><hi rend="paranum">1057</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paramatthamanopammaṃ, santi appaṭimaṃ sukhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Nirodhasacca nibbānaṃ, ekantaṃ amataṃ padaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1058"><hi rend="paranum">1058</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sopādisesanibbāna-dhātu <pb ed="M" n="0.0093" /> ceva tathāparā;</p>

<p rend="gathalast">Anupādisesā ceti, duvidhā pariyāyato.</p>

<p rend="hangnum" n="1059"><hi rend="paranum">1059</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Suññataṃ cānimittañca, tathāpaṇihitanti ca;</p>

<p rend="gathalast">Attādigāhābhāvena, tividhāpi ca bhājitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="1060"><hi rend="paranum">1060</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Klesasaṃsārasaṅkhāra-paccanīkavibhāgato;</p>

<p rend="gathalast">Bhavakkhayādibhedehi, bahudhāpi pavuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="1061"><hi rend="paranum">1061</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadevamaccutaṃ dhammaṃ, lokuttaramakālikaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Vānābhāvā vānātīto, <hi rend="bold">‘‘nibbāna’’</hi>nti pakittitaṃ.</p>

<p rend="centre">Iti nibbānavibhāge vuṭṭhānavisuddhikathā niṭṭhitā.</p>

<p rend="centre">Chabbīsatimo paricchedo.</p>

<p rend="centre">Niṭṭhito ca sabbathāpi nibbānavibhāgo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>