<?xml version="1.0" encoding="UTF-16"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI.2>
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">9. Maggakathā</p>

<p rend="title">Maggakathāvaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="237"><hi rend="paranum">237</hi><hi rend="dot">.</hi> Idāni <pb ed="V" n="2.0166" /> tesaṃ tiṇṇaṃ vipallāsānaṃ pahānakaraṃ ariyamaggaṃ dassentena kathitāya maggakathāya apubbatthānuvaṇṇanā. Tattha <hi rend="bold">maggoti kenaṭṭhena maggo</hi>ti yo buddhasāsane maggoti vuccati, so kenaṭṭhena maggo nāma hotīti attho. <hi rend="bold">Micchādiṭṭhiyā pahānāyā</hi>tiādīsu dasasu <pb ed="M" n="2.0180" /> pariyāyesu paṭhamo paṭhamo tassa tassa maggaṅgassa ujuvipaccanīkavasena vutto. <hi rend="bold">Maggo ceva hetu cā</hi>ti tassa tassa kiccassa karaṇāya paṭipadaṭṭhena maggo, sampāpakaṭṭhena hetu. Tena maggassa paṭipadaṭṭho sampāpakaṭṭho ca vutto hoti. ‘‘Ayaṃ maggo ayaṃ paṭipadā’’tiādīsu (saṃ. ni. 5.5, 48) hi paṭipadā maggo, ‘‘maggassa niyyānaṭṭho hetuṭṭho’’tiādīsu (paṭi. ma. 2.8) sampāpako hetu. Evaṃ dvīhi dvīhi padehi ‘‘maggoti kenaṭṭhena maggo’’ti pucchāya vissajjanaṃ kataṃ hoti. <hi rend="bold">Sahajātānaṃ dhammānaṃ upatthambhanāyā</hi>ti attanā sahajātānaṃ arūpadhammānaṃ sahajātaaññamaññanissayādibhāvena upatthambhanabhāvāya. <hi rend="bold">Kilesānaṃ pariyādānāyā</hi>ti taṃtaṃmaggavajjhānaṃ vuttāvasesakilesānaṃ khepanāya. <hi rend="bold">Paṭivedhādivisodhanāyā</hi>ti ettha yasmā ‘‘ko cādi kusalānaṃ dhammānaṃ, sīlañca suvisuddhaṃ diṭṭhi ca ujukā’’ti (saṃ. ni. 5.369, 381) vacanato sīlañca diṭṭhi ca saccapaṭivedhassa ādi. So ca ādimaggakkhaṇe visujjhati. Tasmā ‘‘paṭivedhādivisodhanāyā’’ti vuttaṃ. <hi rend="bold">Cittassa adhiṭṭhānāyā</hi>ti sampayuttacittassa sakakicce patiṭṭhānāya. <hi rend="bold">Cittassa vodānāyā</hi>ti cittassa parisuddhabhāvāya. <hi rend="bold">Visesādhigamāyā</hi>ti lokiyato visesapaṭilābhāya. <hi rend="bold">Uttari paṭivedhāyā</hi>ti lokiyato uttari paṭivijjhanatthāya. <hi rend="bold">Saccābhisamayāyā</hi>ti catunnaṃ saccānaṃ ekābhisamayāya kiccanipphattivasena ekapaṭivedhāya. <hi rend="bold">Nirodhe patiṭṭhāpanāyā</hi>ti cittassa vā puggalassa vā nibbāne patiṭṭhāpanatthāya. Sakadāgāmimaggakkhaṇādīsu <pb ed="P" n="3.0580" /> aṭṭha maggaṅgāni ekato katvā taṃtaṃmaggavajjhakilesappahānaṃ vuttaṃ. Evaṃ vacane kāraṇaṃ heṭṭhā vuttameva. Yasmā uparūparimaggenāpi suṭṭhu ādivisodhanā suṭṭhu cittavodānañca hoti, tasmā tānipi padāni vuttāni.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Dassanamaggo</hi>tiādīhi <pb ed="V" n="2.0167" /> yāva pariyosānā tassa dhammassa lakkhaṇavasena maggaṭṭho vutto. Tāni sabbānipi padāni abhiññeyyaniddese vuttatthāneva. Evamettha yathāsambhavaṃ lokiyalokuttaro maggo niddiṭṭho. <hi rend="bold">Hetuṭṭhena maggo</hi>ti ca aṭṭhaṅgiko maggo niddiṭṭho. Nippariyāyamaggattā cassa puna ‘‘maggo’’ti na vuttaṃ. <hi rend="bold">Ādhipateyyaṭṭhena indriyā</hi>ti ādīni ca indriyādīnaṃ atthavasena vuttāni, na maggaṭṭhavasena. <hi rend="bold">Saccānī</hi>ti cettha saccañāṇāni. Sabbepi te dhammā nibbānassa paṭipadaṭṭhena <hi rend="bold">maggo</hi>. Ante vuttaṃ <hi rend="bold">nibbānaṃ</hi><pb ed="M" n="2.0181" /> pana saṃsāradukkhābhibhūtehi dukkhanissaraṇatthikehi sappurisehi maggīyati gavesīyatīti <hi rend="bold">maggo</hi>ti vuttanti veditabbanti.</p>

<p rend="centre">Maggakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI.2>